SỬ DỤNG đa PHƯƠNG TIỆN TRONG SÁNG tạo tác PHẨM PHÓNG sự TRÊN báo điện tử NAM TRUNG bộ

Với sự phát triển như vũ bão của khoa học kỹ thuật, công nghệ đã tạo động lực thúc đẩy báo chí truyền thông hiện đại phát triển, trong đó, phải kể đến việc sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên báo điện tử. Đây là thể loại, chủ đề quan trọng thích hợp với sự phát triển năng động của thực tiễn xã hội, có khả năng tạo được ấn tượng sâu sắc, thu hút đông đảo công chúng, đồng thời là xu hướng ứng dụng, phát triển tất yếu của các tòa soạn báo điện tử trên thế giới và Việt Nam, trong đó có các báo Đảng địa phương Đây là cơ quan ngôn luận đại diện cho Đảng bộ, chính quyền, là diễn đàn của Nhân dân; có chức năng, nhiệm vụ phục vụ đắc lực công tác tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước, đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, hội nhập quốc tế sâu rộng, giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòngan ninh, thúc đẩy kinh tế xã hội của địa phương, đất nước ngày càng phát triển…. Qua nghiên cứu các Báo Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận thuộc khu vực Nam Trung Bộ đều có báo điện tử được cơ quan có thẩm quyền cấp phép hoạt động ổn định, phát triển tích cực, sáng tạo toàn diện các thể loại báo chí chất lượng, sinh động. Tuy nhiên việc sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên báo điện tử vẫn chưa thực sự khai thác được hết thế mạnh của truyền thông đa phương tiện để nâng cao chất lượng nội dung và hình thức tác phẩm. Đội ngũ phóng viên chưa khai thác thế mạnh và sử dụng đa phương tiện vào sáng tạo tác phẩm phóng sự trên báo điện tử của mình chưa nhiều. Để tiếp tục sử dụng hiệu quả các nền tảng công nghệ, KT trong môi trường truyền thông số hiện đại; nâng cao hiệu quả truyền thông, phục vụ tốt nhiệm vụ chính trị, đáp ứng kịp thời nhu cầu thông tin đa dạng, truy cập mọi lúc mọi nơi, tạo sự tương tác đa chiều của công chúng chủ động, lấy báo điện tử làm trung tâm thì việc tục nghiên cứu, sử dụng tiện ích, đổi mới tư duy làm báo truyền thống sang theo xu thế phát triển TTĐPT để sử dụng nhiều chất liệu khác nhau như: Văn tự, phi văn tự, ảnh tĩnh và ảnh động, audio, video, đồ họa thông tin, các chương trình tương tác…nhằm nâng cao chất lượng tác phẩm phóng sự tại các cơ quan báo Đảng địa phương là rất quan trọng và cần thiết. Với những lý do trên, tác giả quyết định chọn vấn đề Sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên báo điện tử Nam Trung Bộ” để làm luận văn thạc sĩ chuyên ngành báo chí học, định hướng ứng dụng. 2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Đến nay, hầu như các tòa soạn báo in của các cơ quan báo trong cả nước, trong đó có các báo Đảng địa phương đều có phiên bản điện tử; nhiều tòa soạn còn tập trung phát triển BĐT và giảm dần số lượng in ấn. Ở các tòa soạn này còn có các hình thức đa phương tiện khác như phát thanh, truyền hình để giúp cho công chúng tiếp cận thông tin, giải trí theo hướng mới, không còn phụ thuộc nhiều vào báo in mà chuyển mạnh sang tiếp cận BĐT. Đây là loại hình báo chí truyền thông được truy cập trên nhiều thiết bị tiện tích như laptop, máy tính bảng, smartphone. Bên cạnh đó, các công trình nghiên cứu trên thế giới về TTĐPT đã có cách đây gần nửa thế kỷ. Tuy nhiên, các công trình này chủ yếu đề cập nhiều đến việc tìm hiểu lịch sử thuật ngữ TTĐPT và mục đích ứng dụng TTĐPT vào các lĩnh vực như: Giải trí, nghệ thuật, thương mại, báo chí và CNTT. Đến nay, với sự phát triển như vũ bão của khoa học, KT trong cuộc cách mạng 4.0 về công nghệ truyền thông, công nghệ số, phát thanh, truyền hình và đặc biệt là mạng Internet đang phủ khắp toàn cầu tạo tiền đề thúc đẩy, hình thành một nền báo chí, truyền thông hiện đại. Riêng đối với TTĐPT là xu hướng phát triển tất yếu của các cơ quan báo chí nhiều nước trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, trong đó có báo Đảng địa phương. Mặc dù mô hình TTĐPT còn nhiều quan điểm khác nhau nhưng các tác giả đều có 1 điểm chung đó là sự xóa nhòa ranh giới giữa các loại hình truyền thông đại chúng truyền thống, cả về nội dung, hình thức cũng như quá trình tác nghiệp của người làm báo. Trong quá trình tiếp cận, tìm hiểu đề tài sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên báo điện tử Nam Trung Bộ, ngoài những kiến thức của quý thầy, cô của Viện đào tạo Báo chí và Truyền thông thuộc Đại học Khoa học, Xã hội và Nhân văn Hà Nội đã tận tình, tâm huyết truyền đạt trên các buổi học trực tiếp và online, tác giả còn cố gắng sưu tầm, nghiên cứu các giáo trình, công trình nghiên cứu khoa học, các đề tài, bài viết, tư liệu… có liên quan đến luận văn. Nhìn chung, các công trình nghiên cứu thì khá nhiều nhưng tác giả chỉ tiếp cận những nội dung, vấn đề liên quan đến báo chí, báo điện tử, TTĐPT, phóng sự để triển khai thực hiện phục vụ đề tài luận văn, điển hình như: Trong bài viết “Truyền thông đa phương tiện và vấn đề đào tạo nguồn nhân lực hiện nay” của tác giả Đinh Văn Hường (đăng trong tập Báo chí Những vấn đề lý luận và thực tiễn, tập 7, năm 2010 của Khoa Báo chí, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Hà Nội) 20, tác giả đã nêu các khái niệm về “Kỹ năng tác nghiệp báo chí” đó là sự tích hợp, hội tụ của nhiều kỹ năng khác nhau của PV, nhà báo bao gồm kỹ năng cứng và kỹ năng mềm nhằm thực hiện hiệu quả những mục đích báo chí nhất định. Giáo trình “Tác nghiệp báo chí trong môi trường truyền thông hiện đại” của tác giả PGS.TS Nguyễn Thành Lợi do NXB Thông tin và Truyền thông phát hành năm 2019 đã bổ sung, cập nhật thêm những tri thức mới về báo chí truyền thông hiện đại, luận giải và phân tích về truyền thông xã hội, các lý thuyết truyền thông, hội tụ truyền thông, tòa soạn hội tụ, kỹ năng làm báo đa phương tiện, xu hướng báo chí hiện đại, báo chí 4.0, báo chí dữ liệu, báo chí di động, báo chí nhân tạo, báo chí đa nền tảng… Tác giả đã có những phân tích rất kỹ lưỡng, đồng thời đề xuất các giải pháp cho các tòa soạn báo ở Việt Nam trong xu thế truyền thông hội tụ và đa phương tiện hiện nay, những nội dung vấn đề này đang được báo giới, học giả cũng như các phóng viên các báo Đảng địa phương hết sức quan tâm. Đồng thời tác giả còn nhận định xu hướng “Trong tương lai ngành báo chí sẽ là một băng thông rộng số hóa hỗn hợp, chứa đựng video, audio, hình ảnh và các kho dữ liệu. Những năm sắp tới, sự biến đổi không ngừng của khoa học cộng nghệ và nguồn động lực thị trường sẽ làm thay đổi triệt để cục diện của ngành báo chí” 30, tr.7, 167. Đây là cuốn sách quý, gợi mở rất nhiều cho hướng nghiên cứu đề tài. Giáo trình “Báo chí truyền thông hiện đại” của Tác giả Nguyễn Văn Dững, NXB ĐHQG Hà Nội, xuất bản năm 2011 nhận định: “Đa phương tiện chính là khả năng kết hợp các tài liệu văn bản, hình ảnh, âm nhạc, video, hình động và tài liệu in ấn có thể được sử dụng ở nhiều mức độ khác nhau nhằm “thay đổi” sự chú ý và truyền đạt một cách có hiệu quả thông điệp của bạn”... Đa phương tiện cho phép kết hợp các loại hình truyền thông trong việc chuyển tải thông điệp nhằm gây chú ý, hấp dẫn và thuyết phục công chúng. 7, tr6. Giáo trình “Cơ sở lý luận bảo chí” của tác giả Nguyễn Văn Dững, do NXB Lao Động, xuất bản năm 2012. Mục đích của giáo trình này nhằm góp phần cung cấp cơ sở lý luận, thực tiễn báo chí, truyền thông hiện đại, nhằm hình thành thế giới quan, phương pháp luận và ý thức tự giác về hoạt động nghề nghiệp báo chí cho người học. Cuốn sách chủ yếu tiếp cận báo chí từ quan điểm hệ thống, đặt báo chí trong môi trường chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội và truyền thông; mặt khác coi báo chí là những kênh, loại hình TTĐC, trong đó báo chí là trục chính và có vai trò trung tâm, vị trí nền tảng, chi phối cả về sức mạnh, khuynh hướng chính trị của hệ thống hay mạng lưới truyền thông đại chúng và truyền thông xã hội nói chung. 9. Giáo trình “Sáng tạo tác phẩm báo mạng điện tử”, Tác giả: Nguyễn Thị Trường Giang; NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội năm 2020. Trên cơ sở những lý luận chung, cơ bản về báo điện tử, có sự vận dụng quan điểm của Đảng và Nhà nước về báo chí nói chung, báo điện tử nói riêng. Cuốn sách đã hệ thống hoá các lý luận về đặc trưng và phương pháp sáng tạo các thể loại báo chí trong chuyên ngành báo điện tử một cách bài bản và quy mô. Tác giả đi sâu phân tích cụ thể các kỹ năng thực hiện đối với từng thể loại báo điện tử. Cuốn sách cũng đã dành những dung lượng nhất định để nói về các yếu tố đa phương tiện. 19 Giáo trình “Báo chí và Truyền thông đa phương tiện”, xuất bản năm 2017 của tác giả Nguyễn Thị Trường Giang: Nội dung của cuốn sách đã trình bày và lý giải những vấn đề căn bản về lý thuyết và thực tiễn của báo chí và truyền thông đa phương tiện như: Đặc trưng của báo chí đa phương tiện, truyền thông đa phương tiện và ảnh hưởng xã hội của chúng; xu hướng phát triển của báo chí thế giới trong kỷ nguyên kỹ thuật số; đặc điểm của hội tụ truyền thông hay mô hình tòa soạn hội tụ; yêu cầu đối với một nhà báo đa phương tiện; ảnh hưởng của xu hướng báo chí và truyền thông đa phương tiện đối với các tờ báo, các tòa soạn báo Việt Nam; truyền thông xã hội ảnh hưởng như thế nào đối với sự phát triển của báo chí và truyền thông hiện đại... Nhiều vấn đề về phương pháp, cách thức làm việc liên quan trực tiếp đến những công việc “bếp núc” của người làm báo, làm truyền thông trong lĩnh vực đa phương tiện cũng được các tác giả trình bày khá tỉ mỉ. Đây là những vấn đề nóng đang được nhiều nhà quản lý, nhà báo, nhà truyền thông và công chúng rộng rãi quan tâm. 18 Giáo trình “Tổ chức hoạt động cơ quan báo chí thực tiễn và xu hướng phát triển” của tác giả TS. Nguyễn Quang Hòa (2016) do NXB Thông tin và Truyền thông phát hành, cung cấp bức tranh toàn cảnh về báo chí hiện nay, giúp người đọc hiểu rõ bản chất của hoạt động báo chí. Đồng thời, cuốn sách còn trình bày về bộ máy tòa soạn các cơ quan báo chí, bao gồm tất cả các cơ quan báo in, phát thanh, truyền hình, hãng tin tức, báo điện tử hiện nay và xu hướng phát triển của báo chí 24; Giáo trình của nhóm tác giả Phan Văn Kiền, Phan Quốc Hải, Phạm Chiến Thắng và Nguyễn Đình Hậu đã xuất bản “Một số xu hướng của báo chí truyền thông hiện đại” trong năm 2016. Nội dung cuốn sách đề cập đến những xu hướng mới của báo chí truyền thông hiện nay, với mong muốn đem đến cái nhìn xuyên suốt và đa diện về những xu hướng chủ đạo của báo chí truyền thông hiện đại cả thế giới và ở Việt Nam, cả trên lĩnh vực báo chí và truyền thông như : Một số vấn đề và xu hướng chung của báo chí truyền thông hiện đại; truyền hình hiện đại; xu hướng phát thanh hiện đại trên Internet; những vấn đề của quảng cao hiện đại. 27, tr 5,6. Trong luận văn tác giả cũng nghiên cứu đối với thể loại phóng sự. Đây là một thể loại báo chí có khả năng thông tin thời sự về người thật, việc thật một cách sâu sắc trong quá trình diễn biến. Phóng sự vừa thông tin sự kiện lại vừa có khả năng thông tin lí lẽ, thông tin thẩm mỹ. Phóng sự được xem là một thể loại trọng yếu của báo chí hiện đại. Phóng sự là một thể loại báo chí, phản ánh những sự kiện, sự việc, vấn đề đang diễn ra trong hiện thực khách quan. Trong phóng sự, vai trò của cái “tôi” trần thuật – nhân chứng khách quan rất quan trọng. Trong giáo trình “Ký văn học và ký báo chí” tác giả Đức Dũng cho rằng “Phóng sự là thể loại đứng giữa văn học và báo chí, có khả năng trình bày diễn tả những sự kiện, con người, tình huống điển hình thông qua cái “tôi” trần thuật, vừa tỉnh táo, vừa lý trí, vừa cảm xúc với bút pháp giàu chất văn học” 2, tr.239. Ngoài ra giáo trình “Phóng sự báo chí hiện đại”, tác giả Đức Dũng nêu tổng quan về đặc điểm, đặc trưng cũng như các xu hướng phát triển của phóng sự hiện nay và những yêu cầu đặt ra trong quá trình sáng tạo tác phẩm phóng sự báo chí hiện đại. Cuốn sách cũng đề cập đến những nét cơ bản về lý luận nghiệp vụ phóng sự…3. Hiện nay, báo điện tử đang phát triển nhanh chóng với thế mạnh là TTĐPT nên thời gian qua đã có nhiều đề tài nghiên cứu khoa học, luận văn của học viên Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Hà Nội để tham khảo, nghiên cứu. Điển hình, học viên Nguyễn Thị Kim Dung đã bảo vệ thành công đề tài Ứng dụng truyền thông đa phương tiện trong việc thể hiện tác phẩm báo chí (năm 2009) 4; Luận văn Xây dựng mô hình tòa soạn sản xuất hai phiên bản cho cơ quan báo Đảng địa phương vùng Đông Bắc Bộ (năm 2020) của tác giả Dương Thanh Minh 35; Luận văn Ứng dụng đa phương tiện trong sản xuất tác phẩm cho báo điện tử địa phương (năm 2020) của tác giả Nguyễn Văn Sơn 45... Trên các diễn đàn hội thảo, bài viết chuyên đề trên báo chí thời gian qua cũng đã thường xuyên đề cập đến vai trò, xu hướng phát triển của TTĐPT trên báo điện tử như: Bài viết “Sự vận động và phát triển của báo chí hiện đại trong môi trường truyền thông hội tụ” của tác giả Nguyễn Thành Lợi, đăng 3 kỳ vào ngày 2262016 và 2962016 trên tạp chí Người làm Báo thuộc Hội Nhà báo Việt Nam 31,32,33. Trong bài viết đã bàn kỹ về các nội dung: Tòa soạn hội tụ từ lý luận đến thực tiễn; sử dụng truyền thông xã hội cho báo chí hiện đại; Hội tụ và những thách thức đối với nhà báo hiện đại. Bài viết đã đánh giá sự ra đời các phương tiện truyền thông mới đã và đang tác động trực tiếp đến các phương tiện truyền thông truyền thống, đồng thời tạo ra những thách thức trong tác nghiệp của nhà báo hiện nay, hoạt động của nhà báo cần có sự thay đổi để thích nghi với xu hướng phát triển của TTĐPT. Có thể nói, đây là loạt bài viết rất gần với đề tài luận văn. Các tác giả đã bàn luận tương đối sâu về vấn đề hội tụ và TTĐPT , truyền thông mới, sự ra đời của nhà báo “Đa kỹ năng”, vấn đề đặt ra cho các nhà báo hiện nay; việc xây dựng mô hình các tòa soạn hội tụ, phương thức tác nghiệp của nhà báo trong tòa soạn hội tụ, hay truyền thông xã hội trong kỷ nguyên số, kỹ năng của nhà báo trong việc khai thác và kiểm chứng thông tin của nhà báo hiện đại… Song song đó, trong quá tìm kiếm và thu thập thông tin, tác giải luận văn cũng tiếp cận một số tài liệu thông qua thư viện của Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Hà Nội và tìm kiếm các từ khóa trên mạng internet liên quan đến sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên báo điện tử để bổ sung thêm kiến thức phục vụ làm luận văn này. Vì đây là vấn đề khó, cần nghiên cứu thực tiễn, đòi hỏi phải có sự tổng hợp, khái quát, liên quan và đưa ra khuyến nghị khoa học khá công phu. Do đó, tác giả luận văn hy vọng rằng, qua đề tài này sẽ góp phần bổ sung thêm lý luận chung và thực tiễn hoạt động về sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên báo điện tử nhằm nâng cao chất lượng nội dung, đổi mới hình thức trình bày, tăng tính hấp hẫn, trực quan, sinh động, thu hút công chúng chủ động gắn bó lâu dài với tòa soạn, cùng “thưởng thức” các các sản phẩm sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự chất lượng cao, nhất là các cơ quan báo Đảng địa phương thuộc khu vực Nam Trung Bộ. Kế thừa các thành quả trên, tác giả cố gắng nghiên cứu, mong muốn sẽ góp thêm tiếng nói làm phong phú thêm lý luận chung về báo chí đa phương tiện, đánh giá thực trạng xu thế phát triển tất yếu TTĐPT, từ đó đề xuất mô hình toà soạn sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên báo điện tử phù hợp với tình hình thực tiễn của báo Đảng địa phương khu vực Nam Trung Bộ. 3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3.1 Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở làm rõ một số khái niệm, xây dựng khung lý thuyết cho vấn đề nghiên cứu, tác giả luận văn khảo sát thực trạng sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên BĐT tại các cơ quan báo Đảng: Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận thuộc khu vực Nam Trung Bộ, chỉ ra những thành công, hạn chế, nguyên nhân của hạn chế, từ đó đề xuất một số giải pháp tăng cường sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên BĐT trong thời gian tới. 3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu: Làm rõ các khái niệm liên quan, hệ thống hóa những vấn đề lý luận nhằm xây dựng khung lý thuyết cho quá trình nghiên cứu. Khảo sát thực trạng sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên BĐT thông qua khảo sát 3 cơ quan báo Đảng địa phương thuộc khu vực Nam Trung Bộ: Khánh Hòa, Bình Thuận, Ninh Thuận. Đề xuất giải pháp, khuyến nghị khoa học để tăng cường sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên BĐT Nam Trung Bộ. 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4.1. Đối tượng nghiên cứu: Sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên BĐT Nam Trung Bộ, trên phiên bản điện tử của 3 tờ báo in Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận. 4.2. Phạm vi nghiên cứu: Trong thời gian năm 2020. 5. Cơ sở lý luận và Phương pháp nghiên cứu 5.1 Cơ sở lý luận Luận văn sử dụng lý luận báo chí, truyền thông; quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong việc chỉ đạo, quản lý báo chí trong xu thế hội tụ, TTĐPT và kế thừa những thành quả của những tác giả nghiên cứu đi trước. 5.2. Phương pháp nghiên cứu công cụ Phương pháp phân tích nội dung: Đây là phương pháp nằm áp dụng để phân tích việc sử dụng đa phương tiện trong các tác phẩm báo chí hiện nay trên 3 báo điện tử địa phương: Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận. Trong đó, tác giả khảo sát cách thức, phương thức xử lý đa phương tiện trong việc trình bày nội dung tác phẩm báo điện tử địa phương, từ đó chỉ ra những ưu, nhược điểm của việc ứng dụng phương pháp này. Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Được sử dụng để tổng hợp lại những tài liệu liên quan đến khung lý thuyết về xu thế phát triển của báo Đảng địa phương trong việc sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên BĐT; quan điểm, định hướng, chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước đối với sự phát triển của báo đảng địa phương trong bối cảnh TTĐPT ; sự phát triển của báo chí trong môi trường phát triển khoa học, công nghệ hiện đại. Qua đó khảo sát các công trình nghiên cứu, tài liệu lý luận, các văn bản, chỉ thị, thông tư, nghị định, quyết định, nghị quyết có liên quan đến hoạt động của các cơ quan báo chí nói chung và cơ quan có báo điện tử nói riêng. Phương pháp này cũng được sử dụng để hệ thống hóa những vấn đề của lý luận báo chí trong bối cảnh TTĐPT , tạo cơ sở lý thuyết cho đề tài nghiên cứu. Phương pháp khảo sát, thống kê: Được vận dụng để làm sáng tỏ thực trạng, mô hình tổ chức, hiệu quả hoạt động của cơ quan báo Đảng địa phương trong diện khảo sát để biết việc sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên BĐT. Qua đó, chỉ ra những đặc điểm, ưu điểm, hạn chế và những vấn đề đặt ra trong việc tổ chức hoạt động. Rút ra những kết luận có tính tổng quát về đặc điểm của việc sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên BĐT và sự vận động của nó trong đời sống báo chí hiện đại. Phương pháp phỏng vấn sâu: Luận văn thực hiện phỏng vấn sâu lãnh đạo, biên tập viên, phóng viên các cơ quan báo Đảng địa phương gồm Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận để lắng nghe chia sẻ trong quá trình sản xuất nội dung tác phẩm phóng sự trên BĐT có sử dụng đa phương tiện cũng như quy trình sản xuất nội dung, mô hình của tòa soạn. Qua đó, đánh giá về kỹ năng tác nghiệp, sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự và gợi mở những giải pháp nhằm nâng cao kỹ năng tác nghiệp của biên tập viên, PV trong bối cảnh TTĐPT phát triển mạnh mẽ như hiện nay. 6. Ý nghĩa lý luận và giá trị thực tiễn của đề tài 6.1. Ý nghĩa lý luận Luận văn sẽ góp phần cung cấp thêm cơ sở lý luận mang tính khoa học về sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên BĐT của các cơ quan báo Đảng Khánh Hòa, Bình Thuận, Ninh Thuận thuộc khu vực Nam Trung Bộ. Qua đó cung cấp thông tin đến công chúng một cách nhanh chóng với các hình thức đa dạng, phong phú, sinh động như chữ viết, hình ảnh, video, audio, đồ họa thông tin, chương trình tương tác... dưới góc nhìn của một PV đa năng và sự thống nhất quản lý trong cơ quan báo Đảng địa phương. Đóng góp vào quá trình nghiên cứu xu hướng cũng như việc sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên BĐT của các cơ quan báo Đảng địa phương nói chung và BĐT của khu vực Nam Trung Bộ nói riêng. Luận văn còn đóng góp thêm nguồn tư liệu, tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu, công tác giảng dạy, đào tạo, bồi dưỡng cho đồng nghiệp, sinh viên liên quan đến các chuyên đề về báo điện tử, TTĐPT, phóng sự. 6.2. Giá trị thực tiễn của đề tài Luận văn góp phần làm thay đổi quan niệm và cách thức đưa tin, thực hiện tin bài của các PV vốn quen thuộc với cách làm báo truyền thống để sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên BĐT. Giúp cho người làm báo Đảng địa phương trong việc khai thác và triển khai sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự của mình. Luận văn sẽ góp phần cung cấp thêm cơ sở khoa học về sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự của các cơ quan báo Đảng địa phương trong diện khảo sát. Cung cấp thêm thông tin cho các cơ quan báo Đảng địa phương khu vực Nam Trung Bộ tiếp tục đầu tư các phương tiện, công nghệ, kỹ thuật làm báo hiện đại và nâng cao chất lượng đội ngũ người làm báo địa phương để sản xuất ra sản phẩm báo chí đa phương tiện, hấp dẫn, thu hút công chúng, từ đó làm đổi mới tư duy, quan niệm và cách thức đưa tin, bài theo cách làm báo truyền thống, qua đó góp phần đưa báo điện tử của các báo Đảng địa phương trong diện khảo sát phát triển mạnh mẽ trong xu thế TTĐPT .

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

HỒ VĂN NỶ

SỬ DỤNG ĐA PHƯƠNG TIỆN TRONG SÁNG TẠO TÁC PHẨM PHÓNG SỰ TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ NAM TRUNG BỘ

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

Bình Dương - 2021

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ NAM TRUNG BỘ

Chuyên ngành: Báo chí học định hướng ứng dụng

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam kết luận văn này tôi làm là quá trình tích lũy kiến thức, tổnghợp, nghiên cứu, tham khảo tài liệu, nhất là được sự truyền thụ kiến thức tâmhuyết của các giảng viên Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông thuộc Đạihọc Khoa học xã hội và Nhân văn Hà Nội, cùng với sự hướng dẫn khoa họctận tình, trách nhiệm cao của Thầy PGS.TS Nguyễn Thành Lợi

Do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, khó lườngnên các tỉnh, thành thực hiện nghiêm Chỉ thị 15/CT-TTg về quyết liệt thựchiện đợt cao điểm phòng, chống dịch COVID-19 và 16/CT-TTg về thực hiệncác biện pháp cấp bách phòng, chống dịch COVID-19 nên trong quá trình dichuyển từ tỉnh này đến tỉnh khác rất khó khăn, làm ảnh hưởng đến việc tìmhiểu, khai thác tư liệu Tuy nhiên, với sự cố gắng nỗ lực, khắc phục hạn chế,khó khăn của bản thân, cùng với sự giúp đỡ tận tình của lãnh đạo, biên tậpviên, phóng viên các Báo Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận đã cung cấpthông tin, các dữ liệu, số liệu, giúp tôi nghiên cứu có kết quả trong luận vănnày bảo đảm trung thực và chưa được công bố ở bất kỳ công trình nào khác.Tôi xin chịu trách nhiệm về công trình nghiên cứu của cá nhân tôi

Học viên

Hồ Văn Nỷ

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên, tôi xin chân thành cảm ơn quý thầy, cô Viện Đào tạo Báochí và Truyền thông thuộc Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Hà Nội đãtạo điều kiện thuận lợi trong quá trình học tập, tận tâm truyền đạt nhiều kiếnthức quý báo có giá trị thực tiễn cao và Thầy PGS.TS Nguyễn Thành Lợi,người đã trực tiếp tận tình hướng dẫn, nghiên cứu khoa học, giúp tôi vượt quanhiều khó khăn, thách thức trong quá trình hoàn thành luận văn này

Tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo, biên tập viên, phóng viên các cơquan báo: Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận đã hỗ trợ, giúp đỡ nhiệt tình,cung cấp nhiều thông tin có giá trị thực tiễn và chia sẻ kinh nghiệm trong quátrình quản lý, tác nghiệp, khai thác, thu thập và xử lý cách sử dụng truyềnthông đa phương tiện phục vụ công chúng chủ động Nhờ đó, tôi đã có đượcnhững kết quả khảo sát thực tế hoàn thành trong luận văn này

Tôi xin gửi lời cảm ơn và biết ơn đến gia đình, các anh chị và bạn bè,đồng nghiệp đã động viên, giúp đỡ tôi suốt quá trình học tập chương trìnhThạc sỹ Báo chí học

Xin trân trọng cảm ơn !

Học viên

Hồ Văn Nỷ

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 5

1 Lý do chọn đề tài 5

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 6

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 13

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 13

5 Cơ sở lý luận và Phương pháp nghiên cứu 133

6 Ý nghĩa lý luận và giá trị thực tiễn của đề tài 155

7 Kết cấu luận văn……… ………16

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ SỬ DỤNG ĐA PHƯƠNG TIỆN TRONG SÁNG TẠO TÁC PHẨM PHÓNG SỰ TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ 177

1.1 Một số khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu 177

1.2 Quan điểm của Đảng và Nhà nước đối với hoạt động báo chí trong bối cảnh TTĐPT 30

1.3 Kỹ năng tác nghiệp của nhà báo đa phương tiện 35

1.4 Vấn đề sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên BĐT Nam Trung Bộ 38

1.5 Các yếu tố tác động đến việc sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm báo chí 40

Tiểu kết chương 1 434

Chương 2: THỰC TRẠNG SỬ DỤNG ĐA PHƯƠNG TIỆN TRONG SÁNG TẠO TÁC PHẨM PHÓNG SỰ TRÊN BĐT NAM TRUNG BỘ 455

2.1 Giới thiệu các cơ quan báo Đảng trong diện khảo sát 455

2.2 Thực trạng sử dụng đa phương tiện trong việc sáng tạo tác phẩm phóng sự trên 3 BĐT khu vực Nam Trung Bộ 511

2.3 Đánh giá chung 601

Tiểu kết chương 2 734

Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG SỬ DỤNG ĐA PHƯƠNG TIỆN TRONG SÁNG TẠO TÁC PHẨM PHÓNG SỰ TRÊN BĐT NAM TRUNG BỘ 75

3.1 Những vấn đề đặt ra 75

3.2 Một số giải pháp 845

Tiểu kết chương 3 92

KẾT LUẬN 93

TÀI LIỆU THAM KHẢO 99

PHỤ LỤC 975

Danh mục các từ viết tắt

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Hình 1.1 Các yếu tố trong quá trình truyền thông 21

Hình 2.1 Giao diện Báo điện tử Khánh Hòa 46

Hình: 2.2 Sơ đồ tổ chức Báo Ninh Thuận 48

Hình 2.3 Giao diện Báo điện tử Ninh Thuận 48

Hình 2.4 Giao diện Báo điện tử Bình Thuận 50

Hình 2.5 Thống kê tổng số lượng xuất bản trên 3 BĐT 52

Hình 2.6 Đưa các số báo in tích hợp trên báo điện tử Bình Thuận 54

Hình 2.7 Góc ảnh trên báo điện tử Khánh Hòa 56

Hình 2.8 Thống kê các tác phẩm video trên các báo 57

Hình 2.9 Các bước thực hiện một tác phẩm Video 58

Hình 2.10 Các video trong chuyên mục “Bình Thuận Media” 59

Hình 2.11 Infographic trên BĐT Khánh Hòa 60

Hình 3.1 Thống kê số người dùng internet và kết nối mạng bằng điện thoại di động 79

Hình 3.2 Thống kê dung lượng kết nối internet 80

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Với sự phát triển như vũ bão của khoa học kỹ thuật, công nghệ đã tạođộng lực thúc đẩy báo chí truyền thông hiện đại phát triển, trong đó, phải kểđến việc sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên báođiện tử Đây là thể loại, chủ đề quan trọng thích hợp với sự phát triển năngđộng của thực tiễn xã hội, có khả năng tạo được ấn tượng sâu sắc, thu hútđông đảo công chúng, đồng thời là xu hướng ứng dụng, phát triển tất yếu củacác tòa soạn báo điện tử trên thế giới và Việt Nam, trong đó có các báo Đảngđịa phương - Đây là cơ quan ngôn luận đại diện cho Đảng bộ, chính quyền, làdiễn đàn của Nhân dân; có chức năng, nhiệm vụ phục vụ đắc lực công táctuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của nhànước, đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, hội nhậpquốc tế sâu rộng, giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòng-an ninh,thúc đẩy kinh tế - xã hội của địa phương, đất nước ngày càng phát triển…

Qua nghiên cứu các Báo Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận thuộckhu vực Nam Trung Bộ đều có báo điện tử được cơ quan có thẩm quyền cấpphép hoạt động ổn định, phát triển tích cực, sáng tạo toàn diện các thể loạibáo chí chất lượng, sinh động Tuy nhiên việc sử dụng đa phương tiện trongsáng tạo tác phẩm phóng sự trên báo điện tử vẫn chưa thực sự khai thác đượchết thế mạnh của truyền thông đa phương tiện để nâng cao chất lượng nộidung và hình thức tác phẩm Đội ngũ phóng viên chưa khai thác thế mạnh và

sử dụng đa phương tiện vào sáng tạo tác phẩm phóng sự trên báo điện tử củamình chưa nhiều

Để tiếp tục sử dụng hiệu quả các nền tảng công nghệ, KT trong môitrường truyền thông số hiện đại; nâng cao hiệu quả truyền thông, phục vụ tốtnhiệm vụ chính trị, đáp ứng kịp thời nhu cầu thông tin đa dạng, truy cập mọi

lúc mọi nơi, tạo sự tương tác đa chiều của công chúng chủ động, lấy báo điện

tử làm trung tâm thì việc tục nghiên cứu, sử dụng tiện ích, đổi mới tư duy làmbáo truyền thống sang theo xu thế phát triển TTĐPT để sử dụng nhiều chấtliệu khác nhau như: Văn tự, phi văn tự, ảnh tĩnh và ảnh động, audio, video, đồhọa thông tin, các chương trình tương tác…nhằm nâng cao chất lượng tácphẩm phóng sự tại các cơ quan báo Đảng địa phương là rất quan trọng và cầnthiết

Với những lý do trên, tác giả quyết định chọn vấn đề "Sử dụng đaphương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên báo điện tử Nam TrungBộ” để làm luận văn thạc sĩ chuyên ngành báo chí học, định hướng ứng dụng

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Đến nay, hầu như các tòa soạn báo in của các cơ quan báo trong cả nước,trong đó có các báo Đảng địa phương đều có phiên bản điện tử; nhiều tòasoạn còn tập trung phát triển BĐT và giảm dần số lượng in ấn Ở các tòa soạnnày còn có các hình thức đa phương tiện khác như phát thanh, truyền hình đểgiúp cho công chúng tiếp cận thông tin, giải trí theo hướng mới, không cònphụ thuộc nhiều vào báo in mà chuyển mạnh sang tiếp cận BĐT Đây là loạihình báo chí truyền thông được truy cập trên nhiều thiết bị tiện tích nhưlaptop, máy tính bảng, smartphone

Bên cạnh đó, các công trình nghiên cứu trên thế giới về TTĐPT đã cócách đây gần nửa thế kỷ Tuy nhiên, các công trình này chủ yếu đề cập nhiềuđến việc tìm hiểu lịch sử thuật ngữ TTĐPT và mục đích ứng dụng TTĐPTvào các lĩnh vực như: Giải trí, nghệ thuật, thương mại, báo chí và CNTT Đếnnay, với sự phát triển như vũ bão của khoa học, KT trong cuộc cách mạng 4.0

về công nghệ truyền thông, công nghệ số, phát thanh, truyền hình và đặc biệt

là mạng Internet đang phủ khắp toàn cầu tạo tiền đề thúc đẩy, hình thành mộtnền báo chí, truyền thông hiện đại Riêng đối với TTĐPT là xu hướng phát

triển tất yếu của các cơ quan báo chí nhiều nước trên thế giới nói chung vàViệt Nam nói riêng, trong đó có báo Đảng địa phương Mặc dù mô hìnhTTĐPT còn nhiều quan điểm khác nhau nhưng các tác giả đều có 1 điểmchung đó là sự xóa nhòa ranh giới giữa các loại hình truyền thông đại chúngtruyền thống, cả về nội dung, hình thức cũng như quá trình tác nghiệp củangười làm báo.

Trong quá trình tiếp cận, tìm hiểu đề tài sử dụng đa phương tiện trongsáng tạo tác phẩm phóng sự trên báo điện tử Nam Trung Bộ, ngoài nhữngkiến thức của quý thầy, cô của Viện đào tạo Báo chí và Truyền thông thuộcĐại học Khoa học, Xã hội và Nhân văn Hà Nội đã tận tình, tâm huyết truyềnđạt trên các buổi học trực tiếp và online, tác giả còn cố gắng sưu tầm, nghiêncứu các giáo trình, công trình nghiên cứu khoa học, các đề tài, bài viết, tưliệu… có liên quan đến luận văn Nhìn chung, các công trình nghiên cứu thìkhá nhiều nhưng tác giả chỉ tiếp cận những nội dung, vấn đề liên quan đếnbáo chí, báo điện tử, TTĐPT, phóng sự để triển khai thực hiện phục vụ đề tàiluận văn, điển hình như:

Trong bài viết “Truyền thông đa phương tiện và vấn đề đào tạo nguồnnhân lực hiện nay” của tác giả Đinh Văn Hường (đăng trong tập Báo chí -Những vấn đề lý luận và thực tiễn, tập 7, năm 2010 của Khoa Báo chí,Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Hà Nội) [20], tác giả đã nêucác khái niệm về “Kỹ năng tác nghiệp báo chí” đó là sự tích hợp, hội tụ củanhiều kỹ năng khác nhau của PV, nhà báo bao gồm kỹ năng cứng và kỹ năngmềm nhằm thực hiện hiệu quả những mục đích báo chí nhất định

Giáo trình “Tác nghiệp báo chí trong môi trường truyền thông hiện đại”của tác giả PGS.TS Nguyễn Thành Lợi do NXB Thông tin và Truyền thôngphát hành năm 2019 đã bổ sung, cập nhật thêm những tri thức mới về báo chítruyền thông hiện đại, luận giải và phân tích về truyền thông xã hội, các lý

thuyết truyền thông, hội tụ truyền thông, tòa soạn hội tụ, kỹ năng làm báo đaphương tiện, xu hướng báo chí hiện đại, báo chí 4.0, báo chí dữ liệu, báo chí

di động, báo chí nhân tạo, báo chí đa nền tảng… Tác giả đã có những phântích rất kỹ lưỡng, đồng thời đề xuất các giải pháp cho các tòa soạn báo ở ViệtNam trong xu thế truyền thông hội tụ và đa phương tiện hiện nay, những nộidung vấn đề này đang được báo giới, học giả cũng như các phóng viên cácbáo Đảng địa phương hết sức quan tâm Đồng thời tác giả còn nhận định xuhướng “Trong tương lai ngành báo chí sẽ là một băng thông rộng số hóa hỗnhợp, chứa đựng video, audio, hình ảnh và các kho dữ liệu Những năm sắptới, sự biến đổi không ngừng của khoa học cộng nghệ và nguồn động lực thịtrường sẽ làm thay đổi triệt để cục diện của ngành báo chí” [30, tr.7, 167].Đây là cuốn sách quý, gợi mở rất nhiều cho hướng nghiên cứu đề tài

Giáo trình “Báo chí truyền thông hiện đại” của Tác giả Nguyễn VănDững, NXB ĐHQG Hà Nội, xuất bản năm 2011 nhận định: “Đa phương tiệnchính là khả năng kết hợp các tài liệu văn bản, hình ảnh, âm nhạc, video, hìnhđộng và tài liệu in ấn có thể được sử dụng ở nhiều mức độ khác nhau nhằm

“thay đổi” sự chú ý và truyền đạt một cách có hiệu quả thông điệp của bạn”

Đa phương tiện cho phép kết hợp các loại hình truyền thông trong việcchuyển tải thông điệp nhằm gây chú ý, hấp dẫn và thuyết phục công chúng.[7, tr6]

Giáo trình “Cơ sở lý luận bảo chí” của tác giả Nguyễn Văn Dững, doNXB Lao Động, xuất bản năm 2012 Mục đích của giáo trình này nhằm gópphần cung cấp cơ sở lý luận, thực tiễn báo chí, truyền thông hiện đại, nhằmhình thành thế giới quan, phương pháp luận và ý thức tự giác về hoạt độngnghề nghiệp báo chí cho người học Cuốn sách chủ yếu tiếp cận báo chí từquan điểm hệ thống, đặt báo chí trong môi trường chính trị, kinh tế, văn hoá,

xã hội và truyền thông; mặt khác coi báo chí là những kênh, loại hình TTĐC,

trong đó báo chí là trục chính và có vai trò trung tâm, vị trí nền tảng, chi phối

cả về sức mạnh, khuynh hướng chính trị của hệ thống hay mạng lưới truyềnthông đại chúng và truyền thông xã hội nói chung [9]

Giáo trình “Sáng tạo tác phẩm báo mạng điện tử”, Tác giả: Nguyễn ThịTrường Giang; NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội năm 2020 Trên cơ sở những

lý luận chung, cơ bản về báo điện tử, có sự vận dụng quan điểm của Đảng vàNhà nước về báo chí nói chung, báo điện tử nói riêng Cuốn sách đã hệ thốnghoá các lý luận về đặc trưng và phương pháp sáng tạo các thể loại báo chítrong chuyên ngành báo điện tử một cách bài bản và quy mô Tác giả đi sâuphân tích cụ thể các kỹ năng thực hiện đối với từng thể loại báo điện tử Cuốnsách cũng đã dành những dung lượng nhất định để nói về các yếu tố đaphương tiện [19]

Giáo trình “Báo chí và Truyền thông đa phương tiện”, xuất bản năm

2017 của tác giả Nguyễn Thị Trường Giang: Nội dung của cuốn sách đã trìnhbày và lý giải những vấn đề căn bản về lý thuyết và thực tiễn của báo chí vàtruyền thông đa phương tiện như: Đặc trưng của báo chí đa phương tiện,truyền thông đa phương tiện và ảnh hưởng xã hội của chúng; xu hướng pháttriển của báo chí thế giới trong kỷ nguyên kỹ thuật số; đặc điểm của hội tụtruyền thông hay mô hình tòa soạn hội tụ; yêu cầu đối với một nhà báo đaphương tiện; ảnh hưởng của xu hướng báo chí và truyền thông đa phương tiệnđối với các tờ báo, các tòa soạn báo Việt Nam; truyền thông xã hội ảnh hưởngnhư thế nào đối với sự phát triển của báo chí và truyền thông hiện đại Nhiềuvấn đề về phương pháp, cách thức làm việc liên quan trực tiếp đến nhữngcông việc “bếp núc” của người làm báo, làm truyền thông trong lĩnh vực đaphương tiện cũng được các tác giả trình bày khá tỉ mỉ Đây là những vấn đềnóng đang được nhiều nhà quản lý, nhà báo, nhà truyền thông và công chúngrộng rãi quan tâm [18]

Giáo trình “Tổ chức hoạt động cơ quan báo chí thực tiễn và xu hướngphát triển” của tác giả TS Nguyễn Quang Hòa (2016) do NXB Thông tin vàTruyền thông phát hành, cung cấp bức tranh toàn cảnh về báo chí hiện nay,giúp người đọc hiểu rõ bản chất của hoạt động báo chí Đồng thời, cuốn sáchcòn trình bày về bộ máy tòa soạn các cơ quan báo chí, bao gồm tất cả các cơquan báo in, phát thanh, truyền hình, hãng tin tức, báo điện tử hiện nay và xuhướng phát triển của báo chí [24];

Giáo trình của nhóm tác giả Phan Văn Kiền, Phan Quốc Hải, PhạmChiến Thắng và Nguyễn Đình Hậu đã xuất bản “Một số xu hướng của báo chítruyền thông hiện đại” trong năm 2016 Nội dung cuốn sách đề cập đến những

xu hướng mới của báo chí truyền thông hiện nay, với mong muốn đem đếncái nhìn xuyên suốt và đa diện về những xu hướng chủ đạo của báo chítruyền thông hiện đại cả thế giới và ở Việt Nam, cả trên lĩnh vực báo chí vàtruyền thông như : Một số vấn đề và xu hướng chung của báo chí truyềnthông hiện đại; truyền hình hiện đại; xu hướng phát thanh hiện đại trênInternet; những vấn đề của quảng cao hiện đại [27, tr 5,6]

Trong luận văn tác giả cũng nghiên cứu đối với thể loại phóng sự Đây làmột thể loại báo chí có khả năng thông tin thời sự về người thật, việc thật mộtcách sâu sắc trong quá trình diễn biến Phóng sự vừa thông tin sự kiện lại vừa

có khả năng thông tin lí lẽ, thông tin thẩm mỹ Phóng sự được xem là một thể

loại trọng yếu của báo chí hiện đại Phóng sự là một thể loại báo chí, phản ánh

những sự kiện, sự việc, vấn đề đang diễn ra trong hiện thực khách quan

Trong phóng sự, vai trò của cái “tôi” trần thuật – nhân chứng khách quan rất

quan trọng

Trong giáo trình “Ký văn học và ký báo chí” tác giả Đức Dũng cho rằng

“Phóng sự là thể loại đứng giữa văn học và báo chí, có khả năng trình bàydiễn tả những sự kiện, con người, tình huống điển hình thông qua cái “tôi”

trần thuật, vừa tỉnh táo, vừa lý trí, vừa cảm xúc với bút pháp giàu chất vănhọc” [2, tr.239]

Ngoài ra giáo trình “Phóng sự báo chí hiện đại”, tác giả Đức Dũng nêu

tổng quan về đặc điểm, đặc trưng cũng như các xu hướng phát triển củaphóng sự hiện nay và những yêu cầu đặt ra trong quá trình sáng tạo tác phẩmphóng sự báo chí hiện đại Cuốn sách cũng đề cập đến những nét cơ bản về lýluận nghiệp vụ phóng sự…[3]

Hiện nay, báo điện tử đang phát triển nhanh chóng với thế mạnh làTTĐPT nên thời gian qua đã có nhiều đề tài nghiên cứu khoa học, luận văncủa học viên Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Hà Nội để thamkhảo, nghiên cứu Điển hình, học viên Nguyễn Thị Kim Dung đã bảo vệthành công đề tài Ứng dụng truyền thông đa phương tiện trong việc thể hiệntác phẩm báo chí (năm 2009) [4]; Luận văn Xây dựng mô hình tòa soạn sảnxuất hai phiên bản cho cơ quan báo Đảng địa phương vùng Đông Bắc Bộ(năm 2020) của tác giả Dương Thanh Minh [35]; Luận văn Ứng dụng đaphương tiện trong sản xuất tác phẩm cho báo điện tử địa phương (năm 2020)của tác giả Nguyễn Văn Sơn [45]

Trên các diễn đàn hội thảo, bài viết chuyên đề trên báo chí thời gianqua cũng đã thường xuyên đề cập đến vai trò, xu hướng phát triển của TTĐPTtrên báo điện tử như: Bài viết “Sự vận động và phát triển của báo chí hiện đạitrong môi trường truyền thông hội tụ” của tác giả Nguyễn Thành Lợi, đăng 3

kỳ vào ngày 22/6/2016 và 29/6/2016 trên tạp chí Người làm Báo thuộc HộiNhà báo Việt Nam [31],[32],[33] Trong bài viết đã bàn kỹ về các nội dung:Tòa soạn hội tụ - từ lý luận đến thực tiễn; sử dụng truyền thông xã hội chobáo chí hiện đại; Hội tụ và những thách thức đối với nhà báo hiện đại Bàiviết đã đánh giá sự ra đời các phương tiện truyền thông mới đã và đang tácđộng trực tiếp đến các phương tiện truyền thông truyền thống, đồng thời tạo

ra những thách thức trong tác nghiệp của nhà báo hiện nay, hoạt động của nhàbáo cần có sự thay đổi để thích nghi với xu hướng phát triển của TTĐPT Cóthể nói, đây là loạt bài viết rất gần với đề tài luận văn Các tác giả đã bàn luậntương đối sâu về vấn đề hội tụ và TTĐPT , truyền thông mới, sự ra đời củanhà báo “Đa kỹ năng”, vấn đề đặt ra cho các nhà báo hiện nay; việc xây dựng

mô hình các tòa soạn hội tụ, phương thức tác nghiệp của nhà báo trong tòasoạn hội tụ, hay truyền thông xã hội trong kỷ nguyên số, kỹ năng của nhà báotrong việc khai thác và kiểm chứng thông tin của nhà báo hiện đại…

Song song đó, trong quá tìm kiếm và thu thập thông tin, tác giải luậnvăn cũng tiếp cận một số tài liệu thông qua thư viện của Trường Đại họcKhoa học xã hội và Nhân văn Hà Nội và tìm kiếm các từ khóa trên mạnginternet liên quan đến sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng

sự trên báo điện tử để bổ sung thêm kiến thức phục vụ làm luận văn này Vìđây là vấn đề khó, cần nghiên cứu thực tiễn, đòi hỏi phải có sự tổng hợp, kháiquát, liên quan và đưa ra khuyến nghị khoa học khá công phu Do đó, tác giảluận văn hy vọng rằng, qua đề tài này sẽ góp phần bổ sung thêm lý luậnchung và thực tiễn hoạt động về sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tácphẩm phóng sự trên báo điện tử nhằm nâng cao chất lượng nội dung, đổi mớihình thức trình bày, tăng tính hấp hẫn, trực quan, sinh động, thu hút côngchúng chủ động gắn bó lâu dài với tòa soạn, cùng “thưởng thức” các các sảnphẩm sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự chất lượngcao, nhất là các cơ quan báo Đảng địa phương thuộc khu vực Nam Trung Bộ

Kế thừa các thành quả trên, tác giả cố gắng nghiên cứu, mong muốn

sẽ góp thêm tiếng nói làm phong phú thêm lý luận chung về báo chí đaphương tiện, đánh giá thực trạng xu thế phát triển tất yếu TTĐPT, từ đó đềxuất mô hình toà soạn sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩmphóng sự trên báo điện tử phù hợp với tình hình thực tiễn của báo Đảng địaphương khu vực Nam Trung Bộ

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu:

Trên cơ sở làm rõ một số khái niệm, xây dựng khung lý thuyết cho vấn

đề nghiên cứu, tác giả luận văn khảo sát thực trạng sử dụng đa phương tiệntrong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên BĐT tại các cơ quan báo Đảng: KhánhHòa, Ninh Thuận, Bình Thuận thuộc khu vực Nam Trung Bộ, chỉ ra nhữngthành công, hạn chế, nguyên nhân của hạn chế, từ đó đề xuất một số giải pháptăng cường sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trênBĐT trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Làm rõ các khái niệm liên quan, hệ thống hóa những vấn đề lý luậnnhằm xây dựng khung lý thuyết cho quá trình nghiên cứu

- Khảo sát thực trạng sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩmphóng sự trên BĐT thông qua khảo sát 3 cơ quan báo Đảng địa phương thuộckhu vực Nam Trung Bộ: Khánh Hòa, Bình Thuận, Ninh Thuận

- Đề xuất giải pháp, khuyến nghị khoa học để tăng cường sử dụng đaphương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên BĐT Nam Trung Bộ

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu:

Sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên BĐT

Nam Trung Bộ, trên phiên bản điện tử của 3 tờ báo in Khánh Hòa, NinhThuận, Bình Thuận

4.2 Phạm vi nghiên cứu: Trong thời gian năm 2020

5 Cơ sở lý luận và Phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn sử dụng lý luận báo chí, truyền thông; quan điểm, chủ trương,đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong việc chỉ đạo,

quản lý báo chí trong xu thế hội tụ, TTĐPT và kế thừa những thành quả củanhững tác giả nghiên cứu đi trước.

5.2 Phương pháp nghiên cứu công cụ

Phương pháp phân tích nội dung: Đây là phương pháp nằm áp dụng để

phân tích việc sử dụng đa phương tiện trong các tác phẩm báo chí hiện naytrên 3 báo điện tử địa phương: Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận Trong

đó, tác giả khảo sát cách thức, phương thức xử lý đa phương tiện trong việctrình bày nội dung tác phẩm báo điện tử địa phương, từ đó chỉ ra những ưu,nhược điểm của việc ứng dụng phương pháp này

Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Được sử dụng để tổng hợp lại

những tài liệu liên quan đến khung lý thuyết về xu thế phát triển của báoĐảng địa phương trong việc sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩmphóng sự trên BĐT; quan điểm, định hướng, chủ trương, đường lối của Đảng

và chính sách, pháp luật của Nhà nước đối với sự phát triển của báo đảng địaphương trong bối cảnh TTĐPT ; sự phát triển của báo chí trong môi trườngphát triển khoa học, công nghệ hiện đại Qua đó khảo sát các công trìnhnghiên cứu, tài liệu lý luận, các văn bản, chỉ thị, thông tư, nghị định, quyếtđịnh, nghị quyết có liên quan đến hoạt động của các cơ quan báo chí nóichung và cơ quan có báo điện tử nói riêng Phương pháp này cũng được sửdụng để hệ thống hóa những vấn đề của lý luận báo chí trong bối cảnhTTĐPT , tạo cơ sở lý thuyết cho đề tài nghiên cứu

Phương pháp khảo sát, thống kê: Được vận dụng để làm sáng tỏ thực

trạng, mô hình tổ chức, hiệu quả hoạt động của cơ quan báo Đảng địa phươngtrong diện khảo sát để biết việc sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩmphóng sự trên BĐT Qua đó, chỉ ra những đặc điểm, ưu điểm, hạn chế và nhữngvấn đề đặt ra trong việc tổ chức hoạt động Rút ra những kết luận có tính tổngquát về đặc điểm của việc sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩmphóng sự trên BĐT và sự vận động của nó trong đời sống báo chí hiện đại

Phương pháp phỏng vấn sâu: Luận văn thực hiện phỏng vấn sâu lãnh

đạo, biên tập viên, phóng viên các cơ quan báo Đảng địa phương gồm KhánhHòa, Ninh Thuận, Bình Thuận để lắng nghe chia sẻ trong quá trình sản xuấtnội dung tác phẩm phóng sự trên BĐT có sử dụng đa phương tiện cũng nhưquy trình sản xuất nội dung, mô hình của tòa soạn Qua đó, đánh giá về kỹnăng tác nghiệp, sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự vàgợi mở những giải pháp nhằm nâng cao kỹ năng tác nghiệp của biên tập viên,

PV trong bối cảnh TTĐPT phát triển mạnh mẽ như hiện nay

6 Ý nghĩa lý luận và giá trị thực tiễn của đề tài

6.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn sẽ góp phần cung cấp thêm cơ sở lý luận mang tính khoahọc về sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên BĐT củacác cơ quan báo Đảng Khánh Hòa, Bình Thuận, Ninh Thuận thuộc khu vực NamTrung Bộ Qua đó cung cấp thông tin đến công chúng một cách nhanh chóng vớicác hình thức đa dạng, phong phú, sinh động như chữ viết, hình ảnh, video, audio,

đồ họa thông tin, chương trình tương tác dưới góc nhìn của một PV đa năng và

sự thống nhất quản lý trong cơ quan báo Đảng địa phương

Đóng góp vào quá trình nghiên cứu xu hướng cũng như việc sử dụng

đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên BĐT của các cơ quanbáo Đảng địa phương nói chung và BĐT của khu vực Nam Trung Bộ nói riêng

Luận văn còn đóng góp thêm nguồn tư liệu, tài liệu tham khảo choviệc nghiên cứu, công tác giảng dạy, đào tạo, bồi dưỡng cho đồng nghiệp,sinh viên liên quan đến các chuyên đề về báo điện tử, TTĐPT, phóng sự

6.2 Giá trị thực tiễn của đề tài

Luận văn góp phần làm thay đổi quan niệm và cách thức đưa tin, thựchiện tin bài của các PV vốn quen thuộc với cách làm báo truyền thống để sửdụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự trên BĐT

Giúp cho người làm báo Đảng địa phương trong việc khai thác và triểnkhai sử dụng đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự của mình

Luận văn sẽ góp phần cung cấp thêm cơ sở khoa học về sử dụng đaphương tiện trong sáng tạo tác phẩm phóng sự của các cơ quan báo Đảng địaphương trong diện khảo sát

Cung cấp thêm thông tin cho các cơ quan báo Đảng địa phương khuvực Nam Trung Bộ tiếp tục đầu tư các phương tiện, công nghệ, kỹ thuật làmbáo hiện đại và nâng cao chất lượng đội ngũ người làm báo địa phương để sảnxuất ra sản phẩm báo chí đa phương tiện, hấp dẫn, thu hút công chúng, từ đólàm đổi mới tư duy, quan niệm và cách thức đưa tin, bài theo cách làm báotruyền thống, qua đó góp phần đưa báo điện tử của các báo Đảng địa phươngtrong diện khảo sát phát triển mạnh mẽ trong xu thế TTĐPT

7 Kết cấu luận văn

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ SỬ DỤNG ĐA PHƯƠNG TIỆN TRONG SÁNG TẠO TÁC PHẨM PHÓNG SỰ TRÊN

BÁO ĐIỆN TỬ 1.1 Một số khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu

1.1.1 Báo chí và báo điện tử

Tại khoản 1, Điều 3, Luật báo chí sửa đổi, bổ sung năm 2016 nêu rõ,Báo chí là sản phẩm thông tin về các sự kiện, vấn đề trong đời sống xã hội thểhiện bằng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được sáng tạo, xuất bản định kỳ vàphát hành, truyền dẫn tới đông đảo công chúng thông qua các loại hình báo

in, báo nói, báo hình, báo điện tử Còn hoạt động báo chí là hoạt động sángtạo tác phẩm báo chí, sản phẩm báo chí, sản phẩm thông tin có tính chất báochí; cung cấp thông tin và phản hồi thông tin cho báo chí; cải chính thông tintrên báo chí; xuất bản, in, phát hành báo in; truyền dẫn báo điện tử và truyềndẫn, phát sóng báo nói, báo hình được quy định tại khoản 2, Điều 3 [29]

Theo quan điểm truyền thống, báo chí được coi là phương tiện truyềnthông đại chúng truyền tải những thông tin thời sự có tính định kỳ đến vớiđông đảo công chúng Báo chí là một bộ phận của truyền thông đại chúng,nhưng là bộ phận chiếm vị trí trung tâm, vai trò nền tảng và có khả năngquyết định tính chất, khuynh hướng, chi phối năng lực và hiệu quả tác độngcủa truyền thông đại chúng Do đó, trong nhiều trường hợp, có thể dùng báochí để chỉ truyền thông đại chúng; và ngược lại, nói đến truyền thông đạichúng - trước hết phải nói đến báo chí Báo chí thông tin sự kiện và vấn đề đã

và đang xảy ra, có ý nghĩa xã hội và được nhiều người quan tâm Đó là những

sự kiện công chúng muốn biết, cần biết nhưng chưa biết, hoặc những sự kiệnlãnh đạo cần thông tin cho công chúng để thực hiện mục đích chính trị củamình Sự kiện xảy ra từ lâu, nhưng nay mới biết, hoặc xảy ra đã lâu nhưngnay mang ý nghĩa thời sự, thời cuộc [9, tr.67] Báo chí là loại hình các

phương tiện truyền thông đại chúng được cơ quan thẩm quyền cấp phép hoạtđộng, có nhiệm vụ chuyển tải thông tin nhanh nhất, mới mẻ nhất đến chođông đảo công chúng, nhằm tích cực hóa đời sống thực tiễn.

Trên thế giới và ở Việt Nam đang tồn tại nhiều cách gọi khác nhau đốivới loại hình báo chí này, đó là: Báo điện tử, báo trực tuyến, báo mạng, báochí internet và báo mạng điện tử Trong đó, Báo điện tử được sử dụng thôngdụng nhất [19, tr.7] Báo điện tử là một loại hình báo chí được xây dựng dướihình thức của một trang web, phát hành trên mạng Internet, có ưu thế trongchuyển tải thông tin một cách nhanh chóng, tức thời, đa phương tiện và tương

tác cao [19, tr.9] Kể từ khi Internet ra đời vào khoảng năm 1974 phát triển

đến nay đã có tác động mạnh mẽ tới mọi mặt của đời sống con người và báochí cũng không nằm ngoại lệ Hệ quả tất yếu là một sản phẩm kết hợp giữabáo chí và Internet, từ đó báo điện tử ra đời, đã làm thay đổi rất lớn đến cáchoạt động của báo chí thế giới, trong đó có Việt Nam

Tại khoản 6, Điều 3, Luật Báo chí sửa đổi, bổ sung năm 2016 quy địnhBáo điện tử là loại hình báo chí sử dụng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, đượctruyền dẫn trên môi trường mạng, gồm báo điện tử và tạp chí điện tử [29]

Báo điện tử là loại báo xuất hiện trên Internet (World Wide Web).Internet là mạng thông tin diện rộng, bao trùm toàn cầu, hình thành trên cơ sởkết nối các máy tính điện tử, cho phép liên kết con người lại bằng thông tin vàkết nối nguồn tri thức đã tích lũy được của toàn nhân loại trong một mạng lưuthông thống nhất

Tại Việt Nam, vào thời điểm đầu những năm 90 của thế kỷ XX, QuêHương là tạp chí đầu tiên phát hành ra nước ngoài bằng tiếng Việt nhằm mụcđích hỗ trợ đồng bào ở nước ngoài có thêm phương tiện duy trì tiếng mẹ đẻ vàbảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, nhất là đối với các thế hệ trẻ Đảng và Nhànước đã cho phép Tạp chí Quê Hương điện tử ra mắt vào đêm Giao thừa tết

Đinh Sửu ngày 6/2/1997 Như vậy, Tạp chí Quê Hương điện tử là tờ BĐT đầutiên trong cả nước đi đầu trong công tác thông tin tuyên truyền đối ngoại Bêncạnh đó, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, Internet đãtác động không nhỏ đến sự phát triển của báo chí, mang lại nhiều cơ hội pháttriển, song cũng đặt ra nhiều thách thức Đặc biệt, vào năm 2001, Việt Namcho ra đời tờ BĐT là Tin nhanh Việt Nam, với tin miềnhttp://www.vnexpress.net Từ đây, công chúng Việt Nam quen dần với thuậtngữ báo điện tử, báo chí đa phương tiện, TTĐPT Cùng với sự tăng trưởng củaInternet, băng thông rộng tại Việt Nam đã cho phép BĐT mở rộng dần với việcđăng tải các tệp âm thanh, hình ảnh động và dần chiếm ưu thế so với báo in

Những thông tin trên báo điện tử được xâu chuỗi lại với nhau theo cácchủ đề thông qua siêu liên kết, được lưu trữ, tìm kiếm lâu dài và khoa học theongày tháng, chủ đề, chuyên mục…Báo điện tử được coi là loại hình báo chímới, trẻ trung, hiện đại, nhanh nhạy, nhiều ưu điểm, có chi phí đầu tư sản xuấtthấp nhưng hiệu quả cao Vì vậy, việc các tờ báo in, báo nói, báo hình cho rađời thêm phiên bản báo điện tử trở thành một nhu cầu bức thiết, đồng thời làmột xu hướng Trong giai đoạn hiện nay, báo điện tử không chỉ tác động đếncông chúng trong một quốc gia hay địa phương mà nó hướng tới sự bao phủthông tin trên toàn cầu

1.1.2 Báo chí địa phương

Báo chí địa phương là một bộ phận quan trọng, cấu thành nền báo chícách mạng Việt Nam Về công tác quản lý đối với hệ thống báo chí Đảng địaphương do Tỉnh ủy trực tiếp lãnh chỉ, đạo và giao Ban Tuyên giáo Tỉnh ủyđịnh hướng nội dung

Báo địa phương là cơ quan ngôn luận của Đảng bộ, chính quyền và làdiễn đàn của Nhân dân địa phương Hiện nay, hệ thống báo chí địa phươngcủa 63 tỉnh, thành trong cả nước đã được đầu tư, phát triển khá toàn diện

nhằm nâng cao chất lượng nội dung và hình thức đa dạng, phong phú, sinhđộng, qua đó giữ vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền chủ trương,đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, định hướng dư luận

xã hội, qua đó góp phần giữ vững sự ổn định an ninh chính trị, tư tưởng, thúcđẩy công cuộc đổi mới về mọi phương diện, nhất là phát triển kinh tế-xã hội,quốc phòng, an ninh, văn hóa, giáo dục, an sinh xã hội tại địa phương, đấtnước

1.1.3 Truyền thông

Truyền thông là quá trình liên tục trao đổi thông tin, kiến thức, tưtưởng, tình cảm chia sẻ kỹ năng và kinh nghiệm giữa hai hoặc nhiều ngườinhằm tăng cường hiểu biết lẫn nhau, thay đổi nhận thức, tiến tới điều chỉnhhành vi và thái độ phù hợp với nhu cầu phát triển của cá nhân/nhóm/cộngđồng/xã hội Truyền thông có vai trò đặc biệt quan trọng đối với quá trìnhphát triển bền vững [7, tr.14]

Truyền thông ở dạng đơn giản thì thông tin được truyền từ người gửiđến người nhận Ở dạng phức tạp hơn, các thông tin trao đổi, liên kết ngườigửi và người nhận Tuyền thông là một quá trình diễn ra theo trình tự thời gian

và một không gian nhất định, trong đó bao gồm các yếu tố cơ bản cần có là:Nguồn, thông điệp, kênh truyền thông, người nhận, phản hồi và nhiễu

Chu trình truyền thông hiệu quả diễn ra trong một vòng tròn khép kín:Nghiên cứu ban đầu về công chúng - nhóm đối tượng, thiết kế thông điệp, lựachọn kênh truyền thông và chuẩn bị tài liệu, thực hiện chiến dịch truyềnthông, nghiên cứu, đánh giá phản hồi Trong đó một thông tin phát ra luônluôn có một phản ứng nào đó về phía người nhận, và do đó người nhận tin sẽ

có một thông điệp phản hồi lại cho người thông tin ban đầu Lúc này ngườinhận tin trở thành người phát tin - Điều này làm cho quá trình truyền thôngtrở thành một chu trình khép kín

Quá trình truyền thông là sự truyền đi của các thông điệp (ý nghĩ, thôngtin, tư tưởng, ý tưởng, ý kiến, kiến thức ) từ một người hay một nhóm ngườiđến người khác hay một nhóm người khác bằng lời nói, hình ảnh, văn bản hoặccác tín hiệu khác Chính vì vậy, truyền thông liên quan đến việc làm thế nào đểliên kết các yếu tố như người nhận, người gửi, cách mã hóa và cách giải mã, cáckênh và các phương tiện truyền thông nhằm đảm bảo cho tính chính xác và hiệuquả của quá trình truyền thông

Lịch sử nghiên cứu truyền thông từ đầu thế kỷ XX đến nay, dù theo môhình nào cũng đều liên quan đến chủ thể truyền tải thông tin, xem chủ thể làmột khâu, một mắt xích quan trọng trong chu trình truyền thông Đây là yếu

tố khởi xướng cho việc tạo lập một chu trình truyền thông

Hình 1.1 Các yếu tố trong quá trình truyền thông.

1.1.4 Thuật ngữ về đa phương tiện

Theo nghiên cứu của Richard Albarino trong cuốn "Goldstein's LightWorks at Southhampton” [60, tr 72], thuật ngữ "Đa phương tiện" do Bob Goldstein lần đầu tiên đặt ra tháng 7/1966 để nói về cuộc khai mạc chương trình "LightWorks at L'Oursin" ở Southampton, Long Island Ngày

10/8/1966, chính Richard Albarino vay mượn lại thuật ngữ này Năm 1968,

thuật ngữ "Đa phương tiện" được dùng để mô tả công việc của một nhà tư vấnchính trị mang tên David Sawyer..

Trong nhiều năm, thuật ngữ này mang nhiều ý nghĩa khác nhau Cuốinhững năm 1970, “Đa phương tiện” được dùng để miêu tả các bài thuyết trìnhgồm nhiều slide (trình chiếu) Chỉ đến những năm 1990, thuật ngữ “Truyềnthông đa phương tiện” mới có ý nghĩa như hiện nay Cũng trong năm 1990,người ta còn dùng thuật ngữ “Đa phương tiện” để chỉ máy tính bán trên thịtrường bởi nó được kết hợp với đĩa CD-ROM, cho phép phân phối hàng trăm

MB của video, hình ảnh, âm thanh và dữ liệu

Nhìn chung, từ khoảng giữa thế kỷ XX, khái niệm đa phương tiện mớixuất hiện Đây là sự kết hợp của ngôn ngữ viết, ảnh, video, âm thanh, thiết kế

đồ họa và các phương thức tương tác khác trên trang web nhằm truyền tải mộtcâu chuyện, vấn đề một cách đa diện, đa chiều và dần trở nên phổ biến để chỉnhiều loại sản phẩm, phần mềm khác nhau trên máy vi tính và mạng internet

1.1.5 Truyền thông đa phương tiện

Đa phương tiện trên báo điện tử là sự kết hợp nhiều loại phương tiện đểthực hiện và tạo nên một sản phẩm báo chí Một sản phẩm báo chí được coi làsản phẩm đa phương tiện khi nó tích hợp nhiều trong số các phương tiệntruyền tải thông tin sau: Văn bản, hình ảnh tĩnh, hình ảnh động, đồ họa, âmthanh, video và chương trình tương tác [19, tr.19]

Nhờ thành tựu của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật trong lĩnh vựcđăng tải, in ấn tạp chí, báo, sự phát triển các công nghệ PT-TH, đặc biệt làinternet đã tạo ra sự bùng nổ thông tin trên phạm vi toàn cầu Nhờ đó màngười sử dụng có khả năng nhận được thông tin cần thiết từ các hãng tin mộtcách dễ dàng Sự tác động của tiến bộ khoa học kỹ thuật vào các hoạt độngbáo chí là điều rõ ràng và dễ nhận thấy Việc áp dụng rộng rãi công nghệtruyền thông truyền tải dữ liệu xuyên biên giới, việc hình thành mạng lưới

thông tin toàn cầu đã góp phần đưa tin tức nhanh chóng đến với công chúng.Điều đó là cần thiết cho một xã hội đang phát triển nhanh chóng tới côngchúng Các cơ quan báo chí muốn theo kịp trình độ phát triển chung của xãhội thì cần phải đẩy mạnh việc khai thác sự đa dạng của thông tin, không thể

bó hẹp thông tin trong phạm vị một quốc gia hay một khu vực cũng nhưkhông thể giới hạn trong một phương thức truyền thông cụ thể nào Đó là tiền

đề cho sự ra đời của phương thức TTĐPT

Hiểu theo nghĩa rộng thì TTĐPT là phương thức tổ chức một đám mâygồm công nghệ, kỹ năng và quá trình xử lý thông tin - Những thứ đang thay đổinhanh đến nỗi không thể tìm ra được định nghĩa đầy đủ TTĐPT theo cách hiểu

là một khái niệm được phát triển trên nền tảng công nghệ số và là một khái niệmrất rộng, được dùng để định nghĩa tất cả những gì liên quan đến internet Nó làmột công nghệ giao tiếp cho phép nâng cao tính tương tác của truyền thông vàkhả năng tham gia của công chúng vào hệ thống truyền thông

TTĐPT cho phép kết hợp các loại hình truyền thông bằng sự kết hợpvới ngôn ngữ viết, ảnh, video, âm thanh, thiết kế đồ họa và các phương thứctương tác khác; các hình thức thể hiện đa diện trong việc chuyển tải thôngđiệp, nhằm gây chú ý, hấp dẫn và thuyết phục công chúng Thông điệp, sảnphẩm TTĐPT góp phần tạo nên một câu chuyện thuyết phục và đầy đủ thôngtin nhất, có khả năng tác động vào giác quan con người, không chỉ tăng độhấp dẫn mà quan trọng là tính khách quan, chân thực, sinh động, độ tin cậy vàphương thức tiếp nhận thông tin

Theo hình thức truyền thông thông thường, với một loại hình báo chíthông tin được chuyển tải mang tính đơn nhất, công chúng chỉ có thể đượctiếp cận thông tin bằng cách đọc, nghe hoặc xem nhưng với phương thứcTTĐPT , tính chất đơn nhất ấy đã bị phá vỡ, khi thể hiện nội dung trên cácwebsite, người ta có thể vừa thể hiện bằng chữ viết, vừa trình bày minh hoạ

hoặc bằng hình ảnh, video, âm thanh đó là phương thức chuyển tải thông tinđặc thù của TTĐPT Với cách tiếp cận này, công chúng được tiếp nhận thôngtin một cách thỏa mãn các giác quan khác nhau, tạo nên hiệu ứng tương tácmạnh mẽ nhất so với các loại hình truyền thông truyền thống

Tác phẩm báo chí đa phương tiện có thể tồn tại ở các loại hình báo chí,biểu hiện rõ nhất của tác phẩm báo chí đa phương tiện chính là các tác phẩmtrên báo điện tử Với báo điện tử, một sản phẩm báo chí đa phương tiện phảibao gồm ít nhất là hai trong những thành phần sau đây trở lên đó là: Văn bản,hình ảnh tỉnh, hình ảnh động, âm thanh, đồ họa và gần đây nhất là các chươngtrình tương tác

1.1.6 Các thành phần TTĐPT

1.1.6.1 Chữ viết

Là một phương thức biểu thị chuỗi lời nói bằng những kí hiệu viết - đồhình Nó là thành phần cơ bản, quan trọng của BĐT, dùng để mô tả sự kiện,hiện tượng… Nhiều khi nó là thành phần thuần túy của bài viết, nhiều khi chỉ

là một phần “Văn bản có khả năng chuyển tải đầy đủ và trọn vẹn những nộidung thông điệp Nó thường được dùng để thể hiện nội dung chính, dẫn dắtbài báo và được kết hợp với hình ảnh tỉnh, đồ họa để tăng tính hấp dẫn, chânthực của thông tin Ngoài ra, văn bản còn được dùng để chú thích, bổ trợ,cung cấp làm rõ nội dung thông tin cho các video, hình ảnh, đồ họa…[12,tr.123]

1.1.6.2 Hình ảnh

Ảnh tĩnh ghi lại một lát cắt của sự kiện Nó có tác dụng làm nổi bậtcảm xúc, nhấn mạnh một ý, một điểm nào đó trong bài báo và dễ dàng tạocảm xúc đặc biệt cho người truy cập Những cảm xúc này gây ấn tượng mạnh

và in sâu trong tâm trí người xem hơn là chữ viết

1.1.6.3 Âm thanh

Có thế mạnh về kể chuyện Nó đặc biệt phát huy thế mạnh trong nhữngtrường hợp sự việc không thể miêu tả được bằng lời hoặc bản thân từ ngữkhông thể diễn tả hết được sự kiện hoặc diễn tả không chính xác Tuy khôngmang lại cảm giác trực quan nhưng nó khiến người nghe như được tham giavào câu chuyện mà đoạn audio đang phát

1.1.6.4 Video

Dân gian có câu “Trăm nghe không bằng một thấy” và video chính làphương tiện đem lại hình ảnh động và chân thực Nó tiện thể hiện tốt nhấthành động, hình ảnh trong câu chuyện, đưa người đọc đến với nội dung chínhcủa bài báo và theo dõi nhân vật chính trong chuyện Nó giúp người xem nhưđược chứng kiến, tham gia câu chuyện một cách chân thật nhất Nó đem lại ấntượng mạnh và ghi lại được những thời khắc hiếm có

1.1.6.5 Hoạt hình

Dùng để tái tạo lại một sự kiện có chuyển động hoặc làm rõ cái gì đó đãxảy ra hoặc đang tiến hành Đây là cách làm hiệu quả khi không có ảnh tĩnhhay đoạn băng audio Tuy nhiên, không nên lạm dụng phim hoạt hình vì khikhán giả quá tập trung theo dõi nó thì có thể gây ra sự xao lãng đối với nộidung của bài báo

1.1.6.7 Các phương thức tương tác khác

Phỏng vấn (giao lưu trực tuyến): Bao gồm dạng hỏi – đáp, nhằm giúp

người đọc, công chúng quan tâm nêu ra các thắc mắc, trăn trở của mình đốivới một vấn đề nhất định Người tham gia giao lưu với tư cách khách mời sẽđưa ra quan điểm, ý kiến của mình để giải đáp những vấn đề mà công chúngthắc mắc Ưu điểm nổi trội của giao lưu trực tuyến là độc giả và nhân vậttham gia không bị giới hạn bởi không gian địa lý

Trưng cầu ý kiến: Là việc khảo sát, thực hiện các điều tra xã hội học,

cung cấp tư liệu cho báo chí, đồng thời giúp cho người tham gia biết được cóbao nhiêu người có cùng quan điểm hoặc khác quan điểm với mình

1.1.6.8 Đồ họa

Nhằm góp phần làm rõ quá trình diễn biến của sự việc hoặc minh họa

cho một nhận định nào đó… “Nhờ ngôn ngữ tạo hình riêng biệt, thông tin đồhọa còn có khả năng diễn đạt chi tiết, sắp xếp hài hòa có ý đồ về nội dung vàhình thức… Thông tin đồ họa giúp người tiếp nhận thông tin nhanh, dễ hiểu,

dễ nhớ, ấn tượng [43,tr.224] Đồ họa có nhiều dạng thức gồm: Bảng biểu, đồthị, biểu đồ, sơ đồ, họp dữ liệu, hình ảnh 2D, 3D…

và chữ viết; phát thanh chỉ có âm thanh, tiếng động; truyền hình chỉ có hình

ảnh, tiếng động thì đa phương tiện hội tụ gần như đầy đủ mọi ưu điểm củabáo in, phát thanh, truyền hình… Nó đưa người đọc truy cập nhanh, nhữngnội dung cốt lõi trong bài báo Mỗi phần video, audio, hình ảnh văn bản, hoạthình… sẽ kể một phần bài báo một cách thuyết phục, trực quan sinh độngnhất Vì vậy, mỗi loại hình truyền thông có cách cung cấp và truyền tải thôngtin khác nhau Sự tổng hợp tối ưu các loại hình truyền thông tạo nên sức mạnhtruyền thông Nhờ thông tin được sắp xếp theo tầng lớp, công chúng khôngnhững hiểu rõ hơn các góc cạnh của vấn đề, mà còn chủ động hơn trong tiếpcận thông tin Một tác phẩm báo chí thành công là tác phẩm chất lượng trungthực, khách quan, sinh động được người đọc hiểu đúng và tiếp nhận trọn vẹnthông điệp mà người làm báo muốn gửi đến

1.1.7.2 Giúp lưu giữ thông tin theo chủ đề

Thực tế cho thấy những bài báo đa phương tiện trình bày thông tin theonhiều loại hình truyền thông khác nhau và các PV căn cứ vào nội dung đểchọn loại hình truyền thông hợp lý và hiệu quả nhất Một trong những thếmạnh của BĐT là không bị giới hạn trong không gian, thời gian Nếu nhưkhông gian trình bày trong báo in, phát thanh, truyền hình như một cái ao, thìkhông gian đó trong BĐT như một đại dương Nhờ tính chất “Không giớihạn” đó, BĐT có thế mạnh trong việc thể hiện đa tầng, đa chiều thông tin và

có khả năng lưu giữ nguồn dữ liệu lớn Và tất cả các dạng thông tin dù là chữviết, hình ảnh, audio, video hay hoạt hình… đều nhằm thể hiện một chủ đề,vấn đề nhất định trong bài báo Khả năng lưu trữ dữ liệu ở mức độ cao giúpngười làm báo không còn lo lắng về thời lượng phát sóng, hay độ dài bài báo

mà chỉ cần tập trung vào không gian sáng tạo và thể hiện thông tin của mình.Nếu không có ứng dụng đa phương tiện, BĐT khó có thể chiếm vị trí quantrọng về lưu giữ thông tin đa dạng, phong phú trong ngành báo chí, truyềnthông hiện đại

1.1.7.3 Phá vỡ giới hạn truyền tải và tiếp nhận thông tin

Trong PT-TH, thời gian là tuyến tính Công chúng không có nhiều lựachọn trong việc tiếp nhận thông tin Họ thường xuyên phải theo dõi bài báo từđầu đến cuối và nếu bỏ giữa chừng thì không có nhiều cơ hội để xem phần bỏ

lỡ Đối với báo in, vấn đề xem lại dễ dàng hơn đôi chút nhưng vẫn gặp khókhăn nếu như công tác lưu trữ không tốt Bên cạnh đó, do bị giới hạn vềkhông gian, nên báo in chỉ phản ánh được một vài khía cạnh của vấn đề Để

có thể hiểu tường tận vấn đề, công chúng cần theo dõi nhiều kỳ báo hoặc xemnhiều chương trình Điều này tạo ra một sự phụ thuộc, nhưng nó cũng biếncông chúng trở thành người thụ động trong tiếp nhận thông tin Đối vớiTTĐPT , giới hạn thông tin được mở rộng Nó trao cho PV công cụ cần thiết

để sáng tạo không gian theo khả năng của mình và trao cho công chúng quyềntái tạo không gian theo nhu cầu của họ Người làm báo có thể sử dụng cácphương tiện truyền tải theo ý tưởng và sự sáng tạo của họ, tận dụng triệt đểthế mạnh của mỗi loại hình truyền thông để làm nổi bật vấn đề hoặc thông tinmuốn gửi tới công chúng Họ được quyền sắp xếp mạch thông tin theo cách

mà họ cho là hợp lý, còn người truy cập được toàn quyền quyết định tiếp nhậnthông tin trật tự mà họ thích nhất

1.1.7.4 Kén chọn đề tài và gắn với sự phát triển của công nghệ

Trong đời sống hàng ngày có nhiều sự kiện, hiện tượng được chọn làm

đề tài đăng tải trên báo chí Tuy nhiên, không phải sự kiện nào cũng được lựachọn để trình bày theo dạng TTĐPT Sự kiện đó nếu không hấp dẫn, khôngđược xã hội quan tâm, không có phần bối cảnh và diễn biến phù hợp để ghihình, phỏng vấn, không cần ghi lại âm thanh hay không có nhiều khung cảnhđắt giá để chụp ảnh… thì khó có thể ứng dụng TTĐPT

Công nghệ tạo nên kỷ nguyên TTĐPT Nó ảnh hưởng mạnh và có tínhchất quyết định đối với sự phát triển của TTĐPT Khoa học công nghệ càng

phát triển, càng có nhiều loại hình truyền thông mới ra đời thì TTĐPT sẽ có

về phương tiện trình diễn thông tin Do tích hợp nhiều loại hình truyền thông,nên các sản phẩm đa phương tiện chiếm dung lượng lớn trong máy chủ nênđòi hỏi phải có một đường truyền băng thông rộng tốc độ cao để người đọc cóthể xem trực tiếp các file âm thanh và video trên website mà không bị giật.Đường truyền càng nhanh, hiệu quả đạt được của bài báo TTĐPT càng tối ưu,truy cập nhanh chóng qua đó dễ dàng thu hút công chúng chủ động VìTTĐPT gắn với trình độ khoa học công nghệ cao hơn so với các loại hìnhtruyền thông khác nên nó đòi hỏi người truy cập phải có sự hiểu biết nhấtđịnh về công nghệ để xem được các tác phẩm sử dụng TTĐPT

1.1.7.5 Đòi hỏi sự năng động, sáng tạo và gắn liền với dấu ấn cá nhân

Muốn ứng dụng đa phương tiện vào việc trình bày một bài báo, ngườilàm báo phải biết nhiều về kỹ thuật, nắm vững từng loại hình truyền thông,cần có sự chủ động và linh hoạt để xác định thời điểm nào, nội dung nào, chủ

đề nào thì sử dụng loại hình truyền thông nào TTĐPT giúp tạo ra sự hấp dẫntrong thông tin nhưng đồng thời nó cũng là một thách thức tay nghề với ngườilàm báo Mỗi người làm báo lúc này không chỉ là người lên ý tưởng, mà cònphải là người biên tập và cụ thể hóa các ý tưởng Nó gắn với sự dấn thân, tâmhuyết, yêu nghề, việc lên kế hoạch và sự lựa chọn các cảnh quay, các đoạnghi âm, chụp ảnh để thể hiện các ý định, nội dung nhất định Do đó, mặc dùmột tác phẩm báo chí đa phương tiện thường là sản phẩm của cả một tập thể,nhưng nó vẫn mang dấu ấn và gắn liền với phong cách cá nhân

1.1.8 Khái niệm và Đặc điểm cơ bản của phóng sự

1.1.8.1 Khái niệm:

Phóng sự là một thể loại báo chí quan trọng, thông tin cụ thể và sinhđộng về con người, sự việc, tình huống, hoàn cảnh có thật, có ý nghĩa thời sự,theo một quá trình phát sinh, phát triển, thông qua cái tôi, tác giả và ngôn ngữ,giọng điệu linh hoạt, với bút pháp mô tả, tường thuật kết hợp với nghị luận

1.1.8.2 Về Đặc điểm cơ bản của phóng sự

Đối tượng phản ánh là người thật, việc thật tiêu biểu trong xã hội: Ưu thế của phóng sự là phân tích, tìm hiểu sâu về cá nhân, tập thể và sự việc có tính chất điển hình trong hoàn cảnh cụ thể Qua đó giúp công chúng hiểu rõ bản chất của sự kiện, nguyên nhân “tại sao” lại xảy ra

Phản ánh hiện thực khách quan: Thể loại phóng sự có khả năng sắp xếpcác dữ liệu, sự kiện, dồn nén thông tin của cả quá trình vận động và phát triển theo nhiều chiều, nhiều tầng, diễn ra trong một chu kì thời gian nhất định

Phóng sự sử dụng kết cấu, ngôn ngữ và bút pháp linh hoạt: Đây đượccho là sự kế thừa có chọn lọc giữa văn học và các thể loại khác trong quátrình tiếp cận thông tin Nó được thể hiện ở một số mặt:

Phóng sự được tác giả sáng tạo linh hoạt, phụ thuộc vào đối tượng phảnánh và ý đồ riêng của tác giả Các kết cấu được sử dụng thường chặt chẽ vàlogic, hoàn chỉnh và rõ ràng, chất phác và bình dị Sử dụng ngôn ngữ làphương tiện biểu đạt nội dung của phóng sự Ngôn ngữ phóng sự phải chínhxác, hàm xúc và biểu cảm; phải là ngôn ngữ của Nhân dân, đa diện, đa góc độ

để tạo sự sinh động cho bài phóng sự Các bút pháp thường được sử dụngnhiều nhất đó là mô tả, thuật, kết hợp với bút pháp nghị luận Ngoài ra, Cácbiện pháp như: So sánh, tương phản, ẩn dụ, châm biếm, hài hước… trong thểloại phóng sự luôn được sử dụng một cách triệt để

1.2 Quan điểm của Đảng và Nhà nước đối với hoạt động báo chí trong bối cảnh TTĐPT

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng và Nhà nước luôn quan tâmtrọng công tác tuyên truyền trên báo chí, xem báo chí là công cụ sắc bén, lựclượng xung kích trên mặt trận công tác tư tưởng, văn hóa của Đảng TrongNghị quyết Đại hội IX của Đảng đã nêu rõ: “Hướng báo chí xuất bản làm tốtchức năng tuyên truyền, thực hiện tốt đường lối, chủ trương, chính sách của

Đảng và Nhà nước, phát hiện những nhân tố mới, cái hay, cái đẹp trong xãhội, giới thiệu gương người tốt việc tốt, những điển hình tiên tiến, phê pháncác hiện tượng tiêu cực, uốn nắn những nhận thức lệch lạc, đấu tranh vớinhững quan điểm sai trái; coi trọng nâng cao tính chân thật, tính giáo dục vàtính chiến đấu của thông tin; khắc phục khuynh hướng “thương mại hóa”

trong hoạt động báo, xuất bản”.

Tài liệu nghiên cứu các văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứXIII của Đảng cũng đã đề ra chủ trương “Xây dựng nền báo chí, truyền thôngchuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại Thực hiện tốt quy hoạch, phát triển hệthống báo chí, truyền thông Sắp xếp ngành xuất bản, in và phát hành theohướng tinh gọn, chất lượng, hiện đại hóa Tăng cường quản lý và phát triểncác loại hình truyền thông, thông tin trên Internet Kiên quyết đấu tranh, loại

bỏ các sản phẩm, thông tin độc hại, xuyên tạc, phản động, ảnh hưởng xấu đến

ổn định chính trị-xã hội, thuần phong mỹ tục” [15, tr.97]

Phát triển báo chí đi đôi với quản lý tốt, theo hướng cách mạng, chuyênnghiệp, hiện đại, chất lượng, hiệu quả đáp ứng nhu cầu thông tin của Nhândân, đẩy mạnh tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách,pháp luật của Nhà nước, đoàn kết tập hợp quần chúng, tạo đồng thuận trong

xã hội, định hướng tư tưởng và thẩm mỹ, góp phần nâng cao dân trí, phát triểnvăn hóa và con người Việt Nam Nhà nước có cơ chế, chính sách tài chính,đào tạo, tạo điều kiện cần thiết cho báo chí phục vụ nhiệm vụ chính trị đồngthời khuyến khích các cơ quan báo chí tăng cường huy động nguồn lực pháttriển nhưng phải bảo đảm đúng tôn chỉ, mục đích, không chạy theo lợi nhuậnthuần túy, không để tư nhân sở hữu báo chí, không để nhóm lợi ích chi phốibáo chí

Phát triển báo chí phù hợp với xu thế phát triển khoa học công nghệ vàthông tin, truyền thông thế giới Kết hợp chặt chẽ các loại hình báo chí đồng

thời phát huy lợi thế của các phương tiện, dịch vụ thông tin Internet nhằm chủđộng cung cấp thông tin chính thống, có định hướng, tăng diện bao phủ trongnước và quốc tế; hạn chế ảnh hưởng tiêu cực và bảo đảm an toàn, an ninhthông tin mạng Cùng với, sau 35 năm đất nước tiến hành công cuộc đổi mới,báo chí nước ta đã đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố niềm tin của cáctầng lớp Nhân dân vào chủ trương, đường lối đổi mới, đúng đắn của Đảng vàchính sách, pháp luật của Nhà nước Báo chí nước ta đã tập trung nhiều côngsức cùng toàn Đảng, toàn dân thực hiện cuộc đấu tranh chống tiêu cực, thamnhũng, buôn lậu, lãng phí, bài trừ các tệ nạn xã hội, chống mê tín dị đoan gópphần lập lại trật tự, kỷ cương, lành mạnh hóa quan hệ xã hội Trong bối cảnh

xu hướng TTĐPT với những tác động ngày càng mạnh mẽ đối với hệ thốngbáo chí, truyền thông Việt Nam hiện nay Đặc biệt, từ ngày 25-1 đến 1-2-2021,Đại hội đại biểu toàn quốc lần XIII của Đảng diễn ra tiếp tục cho chủ trương,định hướng hoạt động báo chí, truyền nước ta cần phải tập trung quyết liệt thựchiện: Truyền hình, thông tấn, báo chí tiếp tục lớn mạnh, phát triển cả về sốlượng và chất lượng, tính chuyên nghiệp ngày càng nâng cao, thông tin kịpthời các hoạt động chính trị - xã hội, phản ánh tình hình kinh tế - xã hội củađất nước Lĩnh vực xuất bản, in và phát hành tiếp tục phát triển Hệ thống thôngtin cơ sở được củng cố xuyên suốt từ Trung ương tới cấp xã Tăng cườngquản lý và định hướng hoạt động của các cơ quan báo chí; tập trung đào tạo,xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý báo chí, PV, biên tập viên có bản lĩnh chínhtrị, phẩm chất đạo đức trong sáng và tinh thông nghiệp vụ để nâng cao hiệuquả công tác tuyên truyền Triển khai mạnh mẽ, rộng rãi thông tin, tuyêntruyền về công tác xây dựng Đảng, nhất là thông qua giải báo chí về xây dựngĐảng mang tên "Búa Liềm Vàng" và giải "Báo chí với công tác đấu tranhphòng, chống tham nhũng, lãng phí"

Theo báo cáo Ban Tuyên giáo Trung ương, tính tới ngày 31/12/2020,

cả nước có 779 cơ quan báo chí, Trong đó, có 142 báo (Trung ương: 68, địaphương: 74, báo có hoạt động điện tử 112), 612 tạp chí; 25 cơ quan BĐT độclập; 72 cơ quan có giấy phép hoạt động phát thanh truyền hình; 2 Đài quốcgia (Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam); 1 Đài truyền hình

KT số (VTC); 64 đài địa phương; 5 đơn vị hoạt động truyền hình gồm Truyềnhình Nhân dân, Truyền hình Thông tấn, Truyền hình Quốc phòng Việt Nam,Truyền hình Công an Nhân dân, Truyền hình Quốc hội); 87 kênh phát thanh,

193 kênh truyền hình; 41.000 người hoạt động trong lĩnh vực báo chí, trong

đó có 21.132 người được cấp thẻ nhà báo, đa số được đào tạo về nghiệp vụbáo chí từ đại học đến thạc sỹ; 15.768 người thuộc khối phát thanh truyềnhình) Đến nay, báo chí tiếp tục phát huy vai trò là tiếng nói của Đảng, Nhànước và là diễn đàn của Nhân dân; đồng thời báo chí góp phần nâng cao vịthế của Việt Nam trên trường quốc tế, củng cố niềm tin của Nhân dân vớiĐảng và Nhà nước

Bên cạnh đó, Thủ Tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số TTg, ngày 3/4/2019 về Phê duyệt Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn

362/QĐ-quốc đến năm 2025 [46] để tăng cường chỉ đạo, định hướng công tác quản lý,

phát huy vai trò báo chí cách mạng Việt Nam Theo hướng tất cả các loại hìnhbáo chí (báo in, phát thanh, truyền hình, Internet và báo điện tử) đều cần đượcsắp xếp, tổ chức lại theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, hiện đại, nhân văn,chất lượng cao hơn cả về bộ máy tổ chức, về nội dung thông tin và kể cả vềthiết bị, hệ thống kỹ thuật truyền dẫn, phát sóng Bảo đảm an ninh thông tinthông tin, an ninh mạng Trong đó, xác định các cơ quan truyền thông chủ lực

đa phương tiện gồm Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam,Thông tấn xã Việt Nam, Báo Nhân dân, Báo Quân đội Nhân dân, Báo Công annhân dân, Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, Tạp chí Cộng sản

Bên cạnh đó, kiên quyết xử lý nghiêm lãnh đạo cơ quan báo chí buônglỏng quản lý, để xảy ra vi phạm pháp luật và đạo đức nghề nghiệp người làmbáo, đưa tin xấu, độc, sai sự thật, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của

tổ chức, cá nhân Bảo đảm công khai, minh bạch thông tin và quyền đượcthông tin và cơ hội tiếp cận thông tin của Nhân dân, đặc biệt ở các vùng sâu,vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số Nâng cao chất lượng, bảo đảm anninh, an toàn hệ thống thông tin, báo chí, Internet, xuất bản; tăng cường nănglực quản lý không gian mạng Xây dựng các cơ quan báo chí, tổ hợp truyềnthông chủ lực đủ mạnh để thực hiện tốt chức năng thông tin tuyên truyền thiếtyếu, làm chủ mặt trận thông tin Tăng cường thông tin đối ngoại Phấn đấuđến năm 2030, mạng di động 5G phủ sóng toàn quốc, mọi người dân đượctruy cập Internet băng thông rộng cáp quang với chi phí thấp, tỉ lệ dân số cótài khoản thanh toán điện tử trên 80%

Cơ quan quản lý Nhà nước cần phải thường xuyên kiểm tra, giám sát

các cơ quan báo chí thực hiện Luật Báo chí sửa đổi bổ sung năm 2016 Công

tác lãnh đạo, quản lý tại cơ quan báo chí cần chú trọng việc đấu tranh chốngbiểu hiện lợi dụng danh nghĩa báo chí để thực hiện ý đồ xấu, trục lợi cá nhân;chủ động xử lý nghiêm khắc các sai phạm trong hoạt động báo chí Đồng thờikịp thời ban hành những Nghị định, thông tư hướng dẫn theo luật hiện hành

và một số chế độ chính sách phù hợp với tình hình mới để tạo động lực thúcđẩy nâng cao chất lượng báo chí

Nâng cao ý thức trách nhiệm và vai trò của người làm báo và của mỗi

cơ quan báo chí Nhà báo, phóng viên phải hoạt động trong khuôn khổ LuậtBáo chí hiện hành; chủ động và tích cực ngăn ngừa, khắc phục mặt tiêu cựccủa khuynh hướng thương mại hóa trong hoạt động báo chí, truyền thông;phải không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, đạo đức nghềnghiệp; nâng cao tính tư tưởng, tính chân thật, tính chiến đấu của các sản

phẩm báo chí, hướng nội dung thông tin vào nhiệm vụ trung tâm là phục vụ

sự nghiệp bảo vệ độc lập dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội

Trong bối cảnh TTĐPT , các cơ quan báo chí cần thực hiện sắp xếp hệthống báo chí gắn với đổi mới mô hình tổ chức, nâng cao hiệu quả lãnh đạo,quản lý báo chí để phát triển hệ thống báo in, báo hình, báo nói, BĐT Xâydựng một số cơ quan báo chí chủ lực, đa phương tiện làm nòng cốt, có vai tròđịnh hướng dư luận xã hội, thông tin đối ngoại Sắp xếp hệ thống báo chí,khắc phục tình trạng chồng chéo, đầu tư dàn trải, buông lỏng quản lý, hoạtđộng xa rời tôn chỉ, mục đích; gắn với việc xác định rõ trách nhiệm lãnh đạo,quản lý báo chí của các cấp ủy Đảng, chính quyền, nhất là của người đứngđầu cơ quan chủ quản và cơ quan báo chí Xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý,

PV, biên tập viên có đủ phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu phát triển báochí trong tình hình mới

1.3 Kỹ năng tác nghiệp của nhà báo đa phương tiện

Thứ nhất, Nhà báo cần thu hút sự hợp tác và cùng tham gia của công

chúng Trong thực tế, quy trình truyền thông truyền thống diễn ra như sau: sựkiện được nhà báo truyền tải tới công chúng thông qua các phương tiện truyềnthông Trong quá trình truyền thông đó, nhà báo đóng vai trò là người chủđộng tích cực, còn công chúng thường ở vị trí bị động hơn Tuy nhiên, trongmôi trường truyền thông mới, quy trình truyền thông đơn nhất đã thay đổi,ranh giới giữa nhà báo và công chúng dần bị xóa mờ, công chúng ngày càngchủ động và tích cực hơn, khiến chủ thể của truyền thông được chuyển từ sự

“Lũng đoạn độc quyền” của phóng viên chuyên nghiệp thành phóng viên vàcông chúng cùng chia sẻ, mô hình truyền thông được chuyển từ (đơn nhất)một chiều sang truyền thông tương tác (đa chiều) Sự nhất thể hóa giữa truyềnthông và công chúng đã trở thành nét đặc trưng chủ yếu của mô hình truyền

thông mới trong kỷ nguyên truyền thông hội tụ