Lí do pháp lý: Xây dựng phong cách lãnh đạo là một trong các nhiệm vụ của Hiệu trưởng được thực hiện trên những căn cứ sau: Chỉ thị số 40/2004/CT-TW ngày 15 tháng 6 năm 2004 của Ban Bí
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TIỂU LUẬN CUỐI KHÓA
LỚP BỒI DƯỠNG CBQL MẦM NON – TIỂU HỌC LONG AN 2021
XÂY DỰNG PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG MẪU GIÁO LONG TRẠCH, XÃ LONG
TRẠCH, HUYỆN CẦN ĐƯỚC TỈNH LONG AN
Trang 22.1 Giới thiệu khái quát về trường
2.2 Thực trạng phong cách lãnh đạo của Hiệu trưởng Trường Mẫu giáo Long Trạch huyện Cần Đước
2.3 Những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức để đổi mới phong cách lãnh đạo
2.3.1: Điểm mạnh 2.3.2: Điểm yếu 2.3.3: Cơ hội 2.3.4: Thách thức 2.4 Kinh nghiệm thực tế của Hiệu trưởng về việc vận dụng phong cách lãnh đạo trong quản lý nhà trường
3 Kế hoạch hành động vận dụng những điều đã học trong công việc tại Trường Mẫu giáo Long Trạch
4 Kết luận và kiến nghị
4.1 Kết luận
4.2.Kiến nghị
Trang 31 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1.1 Lí do pháp lý:
Xây dựng phong cách lãnh đạo là một trong các nhiệm vụ của Hiệu trưởng được thực hiện trên những căn cứ sau:
Chỉ thị số 40/2004/CT-TW ngày 15 tháng 6 năm 2004 của Ban Bí thư khóa
XI về việc xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, có đề cập đến việc phải chú trọng đổi mới, nâng cao chất lượng công tác quản
lý nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục
Căn cứ Nghị quyết Hội nghị TWIII (Khóa VIII) đã khẳng định: “Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước, của chế độ”
Căn cứ nghị quyết TW8 (Khóa XI) về đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục
và đào tạo: “Quán triệt sâu sắc và cụ thể hóa các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp đổi mới, đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo trong hệ thống chính trị, ngành giáo dục và đào tạo xã hội tạo sự đồng thuận coi giáo dục là quốc sách hàng đầu Phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Phát triển giáo dục và đào tạo phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội và bảo vệ Tổ quốc; với tiến bộ khoa học và công nghệ Đổi mới hệ thống giáo dục theo hướng mở, linh hoạt, chuẩn hóa Chủ động, tích cực hội nhập quốc tế
để phát triển giáo dục và đào tạo”
Căn cứ quyết định số 16/2008/QĐ-BGDĐT ngày 16 tháng 4 năm 2008 của
Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo ban hành quy định về đạo đức nhà giáo
Căn cứ và thông tư số 25/2018/TT-BGDĐT ngày 08 tháng 10 năm 2018 của
Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo ban hành quy định về chuẩn hiệu trưởng cơ sở giáo dục mầm non
Căn cứ vào Luật giáo dục 2019 số 43/2019/QH14 ngày 14 tháng 6 năm
2019 Điều 18: vai trò và trách nhiệm của cán bộ quản lý giáo dục; Điều 56: hiệu trưởng
Căn cứ vào thông tư 52/2020/TT-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào
tạo ban hành Điều lệ Trường mầm non Điều 10: Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng
1.2 Lí do lý luận
Phong cách lãnh đạo là do hai cụm từ phong cách và lãnh đạo tạo nên, để hiểu hơn, ta tìm hiểu về các khái niệm cụ thể Phong cách là gì? Trong tiếng anh, phong cách là style và còn có nghĩa là loại, hạng, kiểu, văn phong, lối nói, phẩm chất tốt, mốt thời trang…Trong tiếng Việt, phong cách được hiểu theo một số nghĩa sau:
Trang 4những lối, những cung cách sinh hoạt, làm việc, hoạt động và ứng xử tạo nên cái riêng của mỗi người, một loại người nào đó Những đặc điểm có tính chất hệ thống
về tư tưởng và nghệ thuật biểu hiện trong sáng tác của một nghệ sỹ hay trong các sáng tác nói chung của cùng một thể loại Nói tóm lại, phong cách là tính phổ quát,
ổn định về cách thức để thực hiện một hoạt động nào đó của một cá nhân hay một nhóm người có cùng tính chất hoạt động Mỗi cá nhân khi thực hiện bất kỳ một hoạt động nào đều theo một phong cách nhất định
Có rất nhiều ý kiến và tài liệu nói về khái niệm lãnh đạo Theo từ điển tiếng Việt lãnh đạo là đề ra chủ trương và tổ chức động viên thực hiện Theo Harold Koontz lãnh đạo được xác định là sự tác động như một nghệ thuật, hay một quá trình tác động đến con người sao cho họ tự nguyện và nhiệt tình phấn đấu để đạt được các mục tiêu của tổ chức Lãnh đạo là chỉ dẫn, điều khiển, ra lệnh và đi trước Nhiều tài liệu đề cập tới lãnh đạo như là một chức năng quan trọng của quản lí bao gồm các hoạt động: hướng dẫn, đôn đốc, động viên, giúp đỡ, thúc đẩy nhân viên dưới quyền thực hiện tốt công việc nhằm đạt mục tiêu đề ra Như vậy có thể nói lãnh đạo là việc
đề ra tầm nhìn chiến lược để định hướng phát triển cho tổ chức cũng như sử dụng các kĩ năng khích lệ nhằm động viên các nhân viên cấp dưới tích cực cùng theo đuổi việc thực hiện tầm nhìn đề ra
Phong cách lãnh đạo là kiểu hoạt động đặc thù của người lãnh đạo, được hình thành trên cơ sở của sự kết hợp chặt chẽ giữa yếu tố tâm lí chủ quan của người lãnh đạo và yếu tố môi trường xã hội trong hệ thống quản lý
Hai tác giả Paul Hersey và Kent Blanchard cho rằng: “Phong cách lãnh đạo là mẫu hành vi mà người lãnh đạo, quản lý thể hiện khi cố gắng gây ảnh hưởng tới hoạt động của những người khác theo nhận thức của người đó”
Tác giả K Lêwin coi phong cách lãnh đạo thực chất đó là nghệ thuật sử dụng quyền lực của người lãnh đạo, quản lý và quá trình xử lý tình huống xảy ra trong công việc
Dominique Chalvin - một nhà nghiên cứu người Pháp cho rằng: “Phong cách lãnh đạo là kết quả của mối quan hệ giữa cá nhân và sự kiện” Tác giả đưa ra công thức: Phong cách lãnh đạo = Cá tính x Môi trường
A.J.Dubrin, C.R.Dalglish và P.Miller cho rằng: “Phong cách lãnh đạo là hệ thống các cách thức, phương pháp hành động tương đối ổn định của người lãnh đạo, quản lý Phong cách của người lãnh đạo, quản lý trở thành phù hợp và hiệu quả khi người lãnh đạo, quản lý vận dụng chúng một cách linh hoạt trong những tình huống lãnh đạo, quản lý cụ thể
Trang 5Trong các tài liệu về khoa học quản lý và tâm lý học quản lý, khái niệm phong cách lãnh đạo thường được đề cập dưới những góc độ: Phong cách lãnh đạo gắn liến với kiểu người lãnh đạo, với nghệ thuật lãnh đạo Phong cách lãnh đạo là phương pháp lãnh đạo là cách thức làm việc của nhà lãnh đạo Phong cách lãnh đạo là một
hệ thống cách thức tác động đặc trưng của người lãnh đạo đối với người thừa hành Phong cách lãnh đạo là cách thức mà theo đó người lãnh đạo cư xử với người dưới quyền và phạm vi các vấn đề thuộc thẩm quyền của họ
Trong quản lý giáo dục phong cách lãnh đạo của người cán bộ quản lý giáo dục là kiểu hoạt động đặc thù của người quản lý giáo dục được hình thành trên cơ sở của sự kết hợp chặt chẽ giữa yếu tố tâm lý chủ quan của người quản lý trong ngành giáo dục đối với yếu tố môi trường xã hội
Hiệu trưởng có vai trò quyết định cho sự phát triển của nhà trường Phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng tác động đến tất cả mọi hoạt động của nhà trường Quan điểm tư tưởng lập trường chính trị, đạo đức tác phong, mục tiêu, tầm nhìn chiến lược, quan hệ giao tiếp đối nội, đối ngoại, ; các chuẩn mực của hiệu trưởng ảnh hưởng trực tiếp đến mọi hành vi văn hóa và hoạt động giáo dục của nhà trường Một số phong cách lãnh đạo cơ bản như:
Phong cách lãnh đạo dân chủ: còn được gọi là phong cách lãnh đạo tập thể Đây là phong cách lãnh đạo mà trong đó nhà quản lí ra quyết định sau khi bàn bạc trao đổi tham khảo ý kiến của cấp dưới, tạo điều kiện thuận lợi cho mọi người thực hiện tốt nhiệm vụ được phân công, khai thác tối đa nguồn lực tập thể tạo không khí thoải mái dễ chịu mọi người gắn bó đoàn kết quyết định của hiệu trưởng luôn được mọi người chấp thuận và làm theo Tuy nhiên do có sự tham gia của nhiều người nên một số trường hợp không đảm bảo được tính bí mật, dân chủ quá đà sẽ dẫn đến không chốt được nội dung công việc, hiệu trưởng thiếu quyết đoán sẽ dẫn đến thỏa hiệp vô nguyên tắc
Phong cách lãnh đạo độc đoán: là phong cách lãnh đạo mà hiệu trưởng ra quyết định mà không cần tham khảo ý kiến của cấp dưới Ưu điểm áp dụng phù hợp trong những tình huống khẩn cấp cần quyết định ngay hoặc áp dụng cho tập thể nội
bộ đang tan rã có nhiều phần tử chống đối Hạn chế là phong cách lãnh đạo này không thu hút được trí tuệ của cấp dưới, tạo bầu không khí căng thẳng, mất đoàn kết nội bộ tăng thêm bộ máy quan liêu trong tổ chức,…
Phong cách lãnh đạo tự do: hiệu trưởng sử dụng rất ít quyền hành cho phép cấp dưới tự do trong việc quyết định và hoàn thành công việc phát huy được sự sáng tạo của cấp dưới tạo tâm lí thoải mái trong công việc tuy nhiên tạo ra dân chủ quá
Trang 6trớn không đưa ra được quyết định, hiệu trưởng giao hoàn toàn cho cấp dưới thiếu tinh thần trách nhiệm bỏ mặc, giao nhiệm vụ tùy tiện mà không kiểm tra đôn đốc
Qua học tập và nghiên cứu chuyên đề phong cách lãnh đạo, tôi thấy rằng, mỗi loại phong cách lãnh đạo có những ưu điểm và hạn chế riêng của nó, mỗi loại phong cách lãnh đạo chỉ phát huy tác dụng trong những điều kiện và tình huống nhất định
Ví dụ như nhà lãnh đạo độc tài cũng cần tham khảo ý kiến của các trợ thủ của mình Một nhà lãnh đạo dân chủ, tự do đôi khi cũng phải cương quyết đưa ra các quyết định trái với số đông Tùy vào giai đoạn, năng lực, nguồn lực mình đang có mà lựa chọn mình sẽ đóng vai nào cho phù hợp
Việc xây dựng được phong cách lãnh đạo phù hợp với môi trường lãnh đạo sẽ
có ý nghĩa rất lớn trong việc nâng cao hiệu quả quản lý của người hiệu trưởng Người Hiệu trưởng chọn phong cách lãnh đạo kết hợp vừa quan tâm đến con người lại vừa quan tâm đến công việc Giữa con người và công việc luôn luôn được quan tâm cân đối Khai thác tối đa các nguồn lực tạo điều kiện cho cấp dưới phát huy tính chủ động, độc lập, sáng tạo, tạo điều kiện thuận lợi cho mọi người thực hiện tốt nhiệm
vụ được giao
Do đó, nghiên cứu lý luận để xây dựng phong cách lãnh đạo phù hợp cho người Hiệu trưởng trường Mẫu Giáo Long Trạch, huyện Cần Đước có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc xây dựng và phát triển nhà trường trong thời gian tới Phong cách lãnh đạo đặc trưng của người Hiệu trưởng, người cán bộ quản lý giáo dục phải là: Phong cách lãnh đạo dân chủ phù hợp với môi trường lãnh đạo, trình độ phát triển của tập thể sư phạm, phù hợp với đặc điểm tâm lý của cấp dưới, tình huống quản lí cụ thể
1.3 Lý do thực tiễn
Trong thời gian qua, công tác quản lý của Hiệu trưởng Trường Mẫu Giáo Long
Trạch, huyện Cần Đước trong thời gian qua chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng của tập thể sư phạm cũng như chính bản thân của người lãnh đạo nhà trường Sau khi tham
gia lớp cán bộ quản lí học tập chuyên đề Phong cách lãnh đạo, tôi đã nhận thức được rằng, một trong những nguyên nhân cơ bản làm giảm hiệu quả quản lý chính là Hiệu trưởng trường Mẫu giáo Long Trạch chưa xây dựng được phong cách lãnh đạo khoa học, phù hợp với thực tiễn của trường, chưa tạo được sự đồng thuận dẫn đến tâm lí
chán nản cho cấp dưới Chính vì lý do nêu trên, tôi quyết định chọn đề tài: “Xây dựng phong cách lãnh đạo của Hiệu trưởng Trường Trường Mẫu Giáo Long Trạch, xã Long Trạch, huyện Cần Đước, tỉnh Long An năm học 2021-2022” để nghiên cứu
nhằm khắc phục những hạn chế Qua đề tài này không chỉ giúp bản thân tôi hoàn
Trang 7thành tiểu luận cuối khóa của lớp Bồi dưỡng cán bộ quản lý mà còn khắc phục hạn chế về phong cách lãnh đạo của Hiệu trưởng nhằm từng bước đưa Trường Mẫu giáo Long Trạch, xã Long Trạch phát triển tốt hơn, tạo dựng một thương hiệu giáo dục riêng, nâng cao uy tín, tạo niềm tin cho các bậc phụ huynh, các cấp lãnh đạo, góp phần đưa chất lượng giáo dục xã nhà ngày càng phát triển lên tầm cao mới trong tương lai Sau khi nghiên cứu đề tài tôi sẽ lập ra một kế hoạch hành động để phát
triển công tác quản lí nhà trường trong thời gian tới
2 TÌNH HÌNH THỰC TẾ VỀ PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG MẪU GIÁO LONG TRẠCH HUYỆN CẦN ĐƯỚC
2.1 Giới thiệu khái quát về trường
Trường Mẫu Giáo Long Trạch nằm tại ấp Xoài Đôi, xã Long Trạch, thuộc vùng thượng của huyện Cần Đước, tỉnh Long An Trường được thành lập 2005 theo quyết định số 3314/QĐ.UBND ngày 15 tháng 09 năm 2005 của Ủy ban nhân dân huyện Cần Đước Trường có 1 điểm chính ở ấp Xoài Đôi, 1 điểm phụ ấp Xoài đôi và
1 điểm phụ ở ấp Phước Vĩnh xã Long Trạch Tổng diện tích 4.561m2, trong đó diện tích phòng học và các phòng chức năng là 1.186m2, diện tích sân chơi là 3.375m2 Trường có 8 phòng kiên cố, 7 phòng chức năng có đủ bàn ghế, ánh sáng phục vụ cho trẻ tốt, các lớp được trang bị đồ dùng đồ chơi theo thông tư 02 và thông tư 34 của Bộ Giáo dục và Đào tạo Trường có sân chơi rộng rãi, thoáng mát, có nhiều cây xanh tạo
vẻ mỹ quang và luôn được vệ sinh sạch sẽ, đảm bảo an toàn cho trẻ
Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo Đảng, chính quyền, Uỷ ban nhân dân huyện, Đảng ủy - Uỷ ban nhân dân xã Long Trạch Đặc biệt nhà trường được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Phòng Giáo dục – Đào tạo huyện Cần Đước, Sở Giáo dục và đào tạo Long An, cùng với sự quan tâm kết hợp chặt chẽ của Ban đại diện cha mẹ học sinh
Do trường đóng trên địa bàn có cụm khu công nghiệp nên đa số dân nhập cư đông, nhu cầu phụ huynh gửi trẻ đến trường ngày càng tăng cao, gây áp lực rất lớn đến công tác tuyển sinh mỗi năm
Mặc khác do trình độ nhận thức của cha mẹ học sinh chưa đồng đều, một số cha mẹ trẻ nhận thức về công tác giáo dục trẻ mầm non còn hạn chế, chưa thực sự quan tâm đến công tác chăm sóc, giáo dục trẻ còn khoán trắng cho nhà trường Nhà
trường cũng gặp không ít khó khăn trong quá trình phối hợp với phụ huynh
Tình hình về đội ngũ và học sinh năm học 2021-2022 của trường như sau: Tổng số cán bộ, giáo viên, nhân viên là 25 người trong đó:
Trang 8+Cán bộ quản lý: 1 Hiệu trưởng Cán bộ quản lý trẻ, khỏe, có năng lực chuyên môn cao Năm 2020-2021 được cấp trên đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ
+Giáo viên: 16 giáo viên: 15 giáo viên biên chế, 1 giáo viên hợp đồng thỉnh giảng Trường có 16/16 giáo viên đạt trình độ chuẩn, tỉ lệ 100%; trong đó trên chuẩn
là 10/16 đạt tỷ lệ 62,5% Đội ngũ giáo viên trẻ, khỏe, nhiệt tình trong công tác, có trách nhiệm hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, năng động, sáng tạo trong việc tổ chức các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ Năm 2020-2021, đạt 3 giáo viên giỏi cấp huyện, 3 chiến sĩ thi đua cơ sở
+Nhân viên: 8 nhân viên: 2 biên chế, 6 hợp đồng theo NĐ161 Nhân viên có
tư cách đạo đức tốt, phẩm chất chính trị vững vàng, nhiệt tình, có trách nhiệm hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao Năm 2020-2021, tất cả đều được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ
Qua các đợt thanh tra, kiểm tra của Phòng Giáo dục và Đào tạo, giáo viên đều được đánh giá, xếp loại chuẩn nghề nghiệp từ khá trở lên Hiệu trường làm công tác tham mưu tốt, vững vàng, sáng tạo, có định hướng tốt, thể hiện tinh thần dân chủ cao Trong năm 2020-2021, nhà trường có 6 cán bộ giáo viên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, 19 cán bộ giáo viên, nhân viên hoàn thành tốt nhiệm vụ Trường đạt tập thể lao động tiên tiến Nhà trường có chi bộ độc lập, giữ vai trò lãnh đạo các hoạt động của nhà trường Hằng năm chi bộ được Đảng bộ xã đánh giá “ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” Trường có công đoàn được Liên đoàn lao động đánh giá “ Vững mạnh” Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đạt “Vững mạnh”
Tổng số học sinh của trường là 260 trẻ chia thành 08 lớp mẫu giáo trong đó
có 6 lớp lá và 2 lớp chồi
Hằng năm, tỉ lệ huy động trẻ 5 tuổi ra lớp đạt 100%, trẻ đến trường chăm ngoan, lễ phép Trẻ tích cực tham gia các hoạt động cùng cô và các bạn Tỉ lệ chuyên cần hàng năm đạt trên 98%
Đặc điểm nổi bậc của nhà trường qua các năm:
+ Được công nhận chuẩn quốc gia mức độ 1 vào năm 2014 Công nhận lại vào năm 2019
+ Đạt danh hiệu tập thể lao động tiên tiến từ năm học 2016-2017 đến nay + Đạt giải I hội thi làm đồ chơi sáng tạo, giải II xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
+ Đạt giải nhất tiết mục múa hội thi văn nghệ cấp huyện chào mừng ngày 20/11 do ngành GD tổ chức
+ Đạt 14 giáo viên giỏi cấp trường
Trang 9+ Đạt 3 gv giỏi huyện, 3 CSTĐ cơ sở
+ Tổ chức cho 265 học sinh và giáo viên - nhân viên tham quan di tích “Vành đai diệt Mỹ”
+ Giải III hội thi bé vẽ tranh cấp huyện
2.2 Thực trạng phong cách lãnh đạo của hiệu trưởng trường Mẫu giáo Long Trạch huyện Cần Đước
Thực tiễn công tác quản lý, Hiệu trưởng tiếp xúc với giáo viên, nhân viên là một việc thường xuyên, liên tục; khi Hiệu trưởng tiếp xúc thì nhẹ nhàng vừa tìm hiểu công việc họ đang làm, những khó khăn họ đang gặp phải, tìm hiểu tâm tư nguyện vọng của họ, mặc khác có thể đôn đốc, kiểm tra công việc họ đang làm giúp hoàn thành công việc được giao, qua đó động viên, khích lệ hoặc khen ngợi họ
Phong cách làm việc của Hiệu trưởng với cấp dưới và cả tập thể, Hiệu trưởng luôn lựa chọn các vấn đề cần thiết đưa ra bàn bạc thảo luận trong cuộc họp hội đồng
sư phạm và sao đó giải quyết vấn đề trên cơ sở trách nhiệm cá nhân Hiệu trưởng giành một khoảng thời gian mỗi ngày để tìm hiểu giáo viên, nhân viên dưới quyền, lắng nghe ý kiến của giáo viên, nhân viên khi họ gặp vướng mắt Ngoài ra thì Hiệu trưởng còn tổ chức tiếp xúc và làm việc với cán bộ chuyên môn dưới quyền để nắm bắt các vấn đề trong các tổ chuyên môn
Trong quá trình làm việc thì cũng phát sinh nhiều khó khăn, mâu thuẫn, hiểu lầm,…Khi có vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ thì Hiệu trưởng đều đưa ra tập thể để bàn bạc tham khảo ý kiến tập thể Tuy nhiên, trong một tập thể thì đôi lúc việc lấy ý kiến cũng vấp phải những khó khăn nhất định Nếu những vấn
đề, công việc đơn giản ít đụng chạm tới quyền lợi thì sẽ dễ dàng thống nhất, tạo sự đồng thuận cao Ngược lại, những công việc phức tạp, đụng chạm tới quyền lợi của một số cá nhân thì việc lấy ý kiến sẽ không đạt được kết quả, không tìm được tiếng nói chung Có khi công việc được đưa ra tập thể lại rối hiệu trưởng lại thiếu kinh nghiệm giải quyết tình huống, ít lý luận để thuyết phục Cho nên, khi lấy biểu quyết
để thực hiện, thiểu số phải phục tùng đa số, thì có thể xảy ra chiều hướng không thuận lợi, tiến độ công việc chậm lại, kế hoạch đã đề ra có thể bị chậm trễ
Trong quá trình công tác, Hiệu trưởng tùy vào tình hình thực tế mà lựa chọn phong cách lãnh đạo cho phù hợp, tuy nhiên đôi lúc lựa chọn phong cách lãnh đạo không phù hợp dẫn đến việc không giải quyết được vấn đề mà còn tạo ra sự bất mãn trong tập thể Hiệu trưởng đôi lúc còn nóng tính, tự kiềm chế cảm xúc kém dẫn đến
có những quyết định sai trong công việc Ngoài ra, Hiệu trưởng có năng lực chuyên môn cao dẫn đến đòi hỏi cao trong công việc, sự hoàn mỹ giáo viên, nhân viên chỉ
Trang 10làm theo mệnh lệnh mà không phát huy được khả năng, sự sáng tạo, năng lực của mình hoặc đòi hỏi cao quá làm cho cấp dưới chịu áp lực
Ví dụ minh họa cho phong cách lãnh đạo dân chủ:
Trong việc phân công lớp đầu năm học để có sự công bằng và tâm lý thoải mái khi đến lớp hiệu trưởng cho giáo viên trình bày tâm tư nguyện vọng của mình sẽ dạy với giáo viên nào Hiệu trưởng sẽ xem xét và giải quyết tâm tư nguyện vọng của giáo viên trong khả năng cho phép Đa số đã sắp xếp ổn thỏa theo nguyện vọng giáo viên, chỉ có cô Nguyễn Thị Sen có nguyện vọng dạy phòng cũ ngoài điểm lẻ vì lý do
cô chỉ còn công tác một năm nữa thì sẽ nghỉ hưu, cô không muốn vào điểm chính dạy lớp chồi Cô Nguyễn Thị Sen chỉ có bằng trung cấp không được dạy lớp lá, vì theo quy định là giáo viên chuẩn và trên chuẩn mới dạy lớp lá nhằm đảm bảo yêu cầu phổ cập giáo dục cho học sinh 5 tuổi Vì đa số các giáo viên đã đáp ứng theo nguyện vọng mà không có hướng giải quyết cho cô Sen thì sẽ tạo tâm lý không thoải mái Mặc khác, muốn tạo tâm thế để cô công tác vui vẻ trước khi nghỉ hưu, vì cô đã cống hiến 33 năm cho sự nghiệp giáo dục Hiệu trưởng và tập thể tìm hướng giải quyết cho cô Có cô có ý kiến là cho dạy lớp cũ, Hiệu trưởng chấp nhận bị cấp trên khiển trách, có cô ý kiến dời học sinh vào phòng chức năng học dẹp điểm lẽ, có cô
có ý kiến là chuyển lớp chồi ra điểm lẽ cho cô Sen dạy, để tất cả các lớp trong điểm chính đều là lớp lá Sau khi nghe các hướng khắc phục thì Hiệu trưởng thấy việc đổi lớp thành lớp chồi khả thi vì vừa đảm bảo tiêu chuẩn cho cô dạy, diện tích phòng học cũng hợp với sỉ số trẻ lớp chồi (30 bé) Vậy là phân công cô Nguyễn Thị Sen dạy lớp chồi, điểm lẽ, đáp ứng nguyện vọng của giáo viên Tạo tâm thế cho giáo viên an tâm công tác, sẵn sàng hoàn thành nhiệm vụ được giao một cách nhanh nhất và có hiệu quả nhất Qua đó, kết quả quá trình chăm sóc giáo dục trẻ đạt kết quả mong đợi Sau khi hiệu trưởng ra quyết định phân công được sự thống nhất ý kiến của 100% giáo viên các cô hoàn toàn đồng ý và chấp hành tốt sự phân công của hiệu trưởng
Như vậy khi sử dụng phong cách lãnh đạo dân chủ hiệu trưởng thu thập ý kiến của tập thể thu hút tập thể tham gia vào việc ra quyết định luôn lắng nghe ý kiến của tập thể trước khi đưa ra quyết định quan trọng cho phép giáo viên tự do thể hiện ý kiến cá nhân của mình tạo điều kiện cho giáo viên thực hiện tốt nhiệm vụ được phân công tạo điều kiện cho giáo viên đoàn kết, gắn bó, hổ trợ lẫn nhau tạo bầu không khí thoải mái cho tập thể và quyết định của hiệu trưởng được mọi người chấp thuận ủng
hộ và làm theo
Mặc khác sử dụng phong cách lãnh đạo dân chủ không mang lại hiệu quả dẫn đến vấn đề không được giải quyết trong một vài trường hợp Đầu năm, nhà trường
Trang 11có tuyển thêm một nhân viên cấp dưỡng mới vào làm việc, do Hiệu trưởng thấy công việc của các nhân viên cấp dưỡng nhiều và sỉ số bán trú năm nay tăng Qua 2 tuần với số lượng nhân viên cấp dưỡng đã đủ nhưng có lúc đồ ăn vẫn lên trễ so với thời gian quy định Qua tìm hiểu sự việc thì biết được các nhân viên cấp dưỡng đùng đẩy công việc cho nhau nên dẫn đến việc đồ ăn bị trễ Hiệu trưởng sao đó đã mời 5 nhân viên cấp dưỡng lên nói chuyện, tìm hiểu nguyên nhân Hiệu trưởng mời từng cá nhân trình bày công việc trong một ngày của mình Nhận thấy có 2 nhân viên cấp dưỡng công việc ít, thường xuyên trốn tránh việc nặng,…mà hỏi tới là nói đang làm công việc đó chưa xong, xong thì mới làm công việc khác Trong khi các nhân viên còn lại phải gòng luôn phần công việc cho 2 người kia Sau khi cho ăn thì luôn xuống sao 3 người kia để rửa ít chén hơn, lại không chịu đi cho ăn tại 1 điểm lẻ đầu trường Hiệu trưởng nhận thấy phải chia công việc cho công bằng nên cho một người viết từng chi tiết công việc mỗi ngày vào giấy rồi cho mọi người tự chọn mỗi người 11 công việc trên ngày Sau hơn 30 phút còn các công việc nặng không ai chịu làm: ôm gạo vào kho, xách nước nấu canh, đi điểm lẻ cho ăn, phụ ôm đồ ăn đến điểm lẻ,…Cô này không chịu làm 11 công việc vì cho rằng mình đã đứng nấu ăn, cô kia giành chọn các công việc nhẹ Giữa các thành viên chưa tự giác thực hiện nhiệm vụ, chưa ủng
hộ người lãnh đạo của đơn vị, chưa có sự đoàn kết hỗ trợ lẫn nhau trong việc thực hiện nhiệm vụ chung trong trường hợp này đòi hỏi Hiệu trưởng cần có quyết định phân công ngay để giải quyết vấn đề vì theo điều lệ trường mầm non phân công là thuộc quyền hiệu trưởng sau khi phân chia đầu công việc thích hợp thì chỉ cần động viên các cô đó thực hiện nhiệm vụ sử dụng phong cách lãnh đạo dân chủ sẽ khó đem lại hiệu quả tốt
Ví dụ minh họa hiểu trưởng sử dụng phối hợp các phong cách lãnh đạo: Trong năm học, trung tâm văn hóa có tổ chức hội thi tiếng hát măng non cấp huyện Sau khi nhận được kế hoạch về hội thi Hiệu trưởng thu thập thông tin về thời gian dự thi, đối tượng tham gia, hình thức thi, giải thưởng, kinh phí thực hiện,… hiệu trưởng trực tiếp ra quyết định là chia làm 3 nhóm thực hiện xen kẻ cô trẻ và cô lớn tuổi giáo viên khối lá và giáo viên khối chồi để tạo sự đồng đều giữa 3 nhóm hạn chế mất thời gian các cô lựa chọn chung nhóm cô này không chịu chung nhóm cô kia Thời gian lựa chọn trẻ và tập luyện là 2 tuần, sau đó biểu diễn cho Ban giám hiệu và giáo viên xem, góp ý, luyện tập cho hoàn thiện thêm đó là hiệu trưởng đang sử dụng phong cách lãnh đạo độc đoán vì thời gian dự thi cận kề giáo viên có tình trạng phân nhóm khó hợp tác cùng nhau nên cần hiệu trưởng ra quyết định ngay Sau đó hiệu trưởng sử dụng phong cách lãnh đạo dân chủ bằng cách tham khảo ý kiến của 3 nhóm
Trang 12về thời gian làm để phù hợp thời gian dạy lớp và nghỉ ngơi của các cô sau khi nghe
ý kiến của tập thể hiệu trưởng quyết định vào buổi chiều mỗi ngày các bé được chọn
sẽ tập luyện tại phòng chức năng một cô tập một cô giữ trẻ, tập tập trung vào ngày thứ 7 và được sự đồng ý chấp hành của tập thể Bên cạnh đó hiệu trưởng cũng sử dụng phong cách lãnh đạo tự do đó là các nhóm được tự do lựa chọn bài nhạc, động tác, số lượng trẻ, các giáo viên tự phân chia ai là người giữ trẻ ai là người thực hiện
để có thời gian nghỉ ngơi tạo cho giáo viên có tâm lí thoải mái để đạt hiệu quả cao trong công việc Và kết quả của việc dung hòa giữa 3 phương pháp lãnh đạo là trong năm học 2020-2021 trường đạt 1 giải C tập thể và 1 giải A cá nhân trong hội thi tiếng hát măng non cấp huyện
2.3 Những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức để đổi mới phong cách lãnh đạo
Qua nghiên cứu lý luận, mỗi loại phong cách lãnh đạo đều có có những ưu điểm và khuyết điểm riêng Bản thân tôi nhận thấy phong cách lãnh đạo mà người Hiệu trưởng cần hướng tới là phải xây dựng một phong cách lãnh đạo dân chủ làm chủ đạo, tuy nhiên tùy tình hình mà sẽ lựa chọn phong cách lãnh đạo cho phù hợp, phù hợp với môi trường lãnh đạo, đặc điểm tâm lý của cấp dưới, trình độ tập thể sư phạm Trong việc xây dựng phong cách lãnh đạo này bản thân tôi nhận thấy có những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức như sau:
2.3.1 Điểm mạnh:
Hiệu trưởng Đã tham gia học tập lớp bồi dưỡng Cán Bộ Quản Lí mầm non, hiểu được các loại phong cách lãnh đạo và ưu nhược của từng loại phong cách lãnh đạo, ý nghĩa của phong cách lãnh đạo đối với việc nâng cao trình độ tay nghề và tạo nên động lực cho mỗi giáo viên và tập thể sư phạm
Hằng năm, Hiệu trưởng có xây dựng các kế hoạch dài hạn, trung hạn và ngắn hạn phù hợp với thực tế đơn vị trường Công tác tổ chức thực hiện, chỉ đạo cấp dưới
và các bộ phận liên quan, kiểm tra đánh giá nhận được sự tin tưởng từ phía tập thể nhà trường
Hiệu trưởng có năng lực chuyên môn cao, công tác 15 năm trong ngành giáo dục, trong đó có 3 năm làm cán bộ quản lý giáo dục Hiệu trưởng còn trẻ, khỏe, năng động, sáng tạo, tâm huyết với nghề Dám đương đầu với thách thức, chịu trách nhiệm với những sai lầm mình gây ra, cố gắng khắc phục, sửa chữa những sai lầm phạm phải, …Do Hiệu trưởng là giáo viên được bổ nhiệm lên tại đơn vị nên Hiệu trưởng nắm rõ tâm lý, hoàn cảnh của mỗi người giáo viên, nhân viên Khi phân công cho nhân viên một công việc, luôn đắn đo, tự đặt mình vào vị trí nhân viên, hoàn cảnh
Trang 13nhân viên, nguyện vọng của nhân viên, khí chất, tính khí của nhân viên để dự đoán được các tình huống có thể xảy ra và kế hoạch sẽ đạt được trước khi ra quyết định Nhờ hiểu được hoàn cảnh, có sự đồng cảm, biết đặt mình vào vị trí của cấp dưới nên khiến họ dễ dàng bộc lộ tâm tư với lãnh đạo
Đội ngũ giáo viên trẻ tuổi, năng động, có tinh thần trách nhiệm cao, yêu nghề, mến trẻ, nhiệt tình trong công tác, có tinh thần học hỏi cao, thường xuyên học tập nâng cao tay nghề qua các lớp bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, các lớp tập huấn nâng cao chuyên môn Hăng say học tập và nghiên cứu về đổi mới phương pháp dạy học Đẩy mạnh ứng dung công nghệ thông tin trong quá trình giảng dạy
Đội ngũ giáo viên là người địa phương có cuộc sống ổn định khá yên tâm trong công tác Đa phần lực lượng giáo viên của trường được qua quá trình rèn luyện nhiều năm ở trường, có trình độ chuyên môn khá tốt, chịu khó nghiên cứu và học tập phương pháp mới, có nhiều kinh nghiệm giảng dạy
2.3.2 Điểm yếu
Hiệu trưởng đôi lúc chưa nắm bắt kịp thời được hết tâm lí, mong muốn của giáo viên, nhân viên nhà trường do trường khuyết Phó hiệu trưởng, công tác quản lý của Hiệu trưởng nhiều
Công tác phân công đầu năm còn chưa sâu sát vẫn còn thiếu giáo viên do chưa tìm được giáo viên hợp đồng thỉnh giảng
Công tác đánh giá chất lượng chuyên môn còn mang tính hình thức, rập khuôn
Cơ sở vật chất, trang thiết bị của nhà trường chưa hiện đại Cơ sở vật chất ở 2 điểm lẻ đã xuống cấp Số phòng học chưa đáp ứng nhu cầu trẻ đến trường, đồ dùng dạy học còn thiếu, trang cấp sơ xài Phương tiện dạy học phong chức năng còn thiếu, chưa hiện đại hóa
Tập thể chưa thật sự đồng lòng đoàn kết
2.3.3 Cơ hội
Được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, của Đảng ủy và chính quyền địa phương xã Long Trạch, các ban ngành đoàn thể; sự chỉ đạo sâu sát của Phòng giáo dục và đào tạo huyện Cần Đước, Sở giáo dục và đào tạo Long An
Nhà trường đã tham mưu với chính quyền địa phương xây dựng mạng lưới tuyên truyền viên gồm giáo viên, cán bộ y tế, cán bộ đoàn thanh niên, hội khuyến học, hội phụ nữ,… Tổ chức tuyên truyền các tri thức khoa học về nuôi dạy con cho các gia đình học sinh có trẻ bị suy dinh dưỡng, thừa cân, béo phì,…
Nhà trường đã tham mưu với chính quyền địa phương xây dựng thêm cơ sở vật chất đáp ứng nhu cầu đến trường của phụ huynh
Trang 14Nhà trường và phụ huynh có mối quan hệ chặt chẽ qua Ban đại diện cha mẹ hoc sinh các lớp, Phụ huynh tín nhiệm nhà trường, an tâm gửi trẻ đến trường, phối hợp cùng nhà trường trong hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ
Cán bộ giáo viên tuổi đời còn trẻ, có nhiều cơ hội học tập, bồi dưỡng, tham gia các hoạt động của địa phương, của ngành phát động
2.3.4 Thách thức
Do trường nằm trong xã có cụm khu công nghiệp, dân tạm trú đông, nhu cầu
đi học của phụ huynh ngày càng cao Cơ sở vật chất - kỹ thuật chưa đáp ứng kịp thời yêu cầu dạy học
Mâu thuẫn giữa yêu cầu ngày càng cao về chất lượng giáo dục và ý thức, động
cơ phấn đấu của giáo viên công nhân viên Chất lượng nghiệp vụ của một số giáo viên chưa đáp ứng được nhu cầu đổi mới Có sự phân chia nhóm trong tập thể giáo viên
Ảnh hưởng của xã hội nên việc giáo dục rèn luyện nhân cách, kỹ năng sống cho học sinh ngày càng khó khăn Một vài phụ huynh chưa quan tâm đến việc học của trẻ, chỉ giao con lại cho ông bà chăm sóc mà quên mất việc dạy học cho trẻ
Sự cạnh tranh về chất lượng giáo dục giữa các trường trên địa bàn xã Long Trạch
2.4 Kinh nghiệm thực tế của Hiệu trưởng về việc vận dụng phong cách lãnh đạo trong quản lý nhà trường
Qua quá trình nghiên cứu, kinh nghiệm thực tế của Hiệu Trưởng trường Mẫu giáo Long Trạch huyện Cần Đước tỉnh Long An trong việc vận dụng các phong cách Lãnh đạo để quản lý nhà trường:
Người lãnh đạo muốn quản lý được tập thể của đơn vị thì phải xác định đơn
vị đang ở giai đoạn phân hóa nào để xây dựng phong cách lãnh đạo cho phù hợp Tại đơn vị trường Mẫu giáo Long Trạch tập thể sư phạm chỉ mới phát triển đến giai đoạn phân hóa đội ngũ nghĩa là trong tập thể còn phân chia ra nhiều nhóm: nhóm tích cực, nhóm thụ động và nhóm chống đối Nắm bắt được tình hình như vậy, Hiệu trưởng tiến hành rà soát đội ngũ để xác định từng đối tượng thuộc nhóm nào mà xây dựng phong cách lãnh đạo cho phù hợp với từng nhóm đối tượng nhằm đạt được kết quả mong muốn
Đối với nhóm giáo viên, nhân viên mới vào nghề có tâm huyết, làm việc tích cực nhưng lại non tay nghề, thiếu kinh nghiệm trong công tác thì Hiệu trưởng sử dụng phong cách tư vấn/ hướng dẫn đưa ra các chỉ dẫn giúp cấp dưới hoàn thành công việc, trong quá trình thực hiện thì theo dõi giám sát chặt chẽ