Phân tích những thay đổi về cơ cấu tổ chức của ASEAN theo quy định của Hiến chương ASEAN năm 2007. Đánh giá ý nghĩa của sự thay đổi đó với ASEAN trong tiến trình xây dựng và hiện thực hoá Cộng đồng ASEAN (AC)

MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 1 I NHỮNG THAY ĐỔI VỀ CƠ CẤU TỔ CHỨC CỦA ASEAN THEO QUY ĐỊNH CỦA HIẾN CHƯƠNG ASEAN NĂM 2007 1 II ĐÁNH GIÁ Ý NGHĨA CỦA SỰ THAY ĐỔI ĐÓ 7 KẾT LUẬN 10 MỞ ĐẦU Hiến chương ASEAN là nhu cầu tất yếu khách quan và là bước chuyển giai đoạn quan trọng của Hiệp hội sau 40 năm tồn tại và phát triển, phản ánh sự trưởng thành của ASEAN, thể hiện tầm nhìn và quyết tâm chính trị của các nước ASEAN, đặc biệt là mục tiêu xây dựng một ASEAN liên kết chặt chẽ hơn, hiệu quả hơn và vững mạnh hơn. Văn bản pháp lí hợp nhất này của ASEAN sẽ tạo ra khuôn khổ pháp lí và thể chế mới cho hợp tác ASEAN trong tương lai, qua đó hỗ trợ thiết thực không chỉ cho quá trình hướng tới Cộng đồng ASEAN mà còn nâng cao vị thế của Hiệp hội với các đối tác và các tiến trình khác ở khu vực hiện nay cũng như sau này. Để hiểu rõ hơn, em xin ohaan tích và làm rõ Đề: Phân tích những thay đổi về cơ cấu tổ chức của ASEAN theo quy định của Hiến chương ASEAN năm 2007. Đánh giá ý nghĩa của sự thay đổi đó với ASEAN trong tiến trình xây dựng và hiện thực hoá Cộng đồng ASEAN (AC) NỘI DUNG I NHỮNG THAY ĐỔI VỀ CƠ CẤU TỔ CHỨC CỦA ASEAN THEO QUY ĐỊNH CỦA HIẾN CHƯƠNG ASEAN NĂM 2007 Cùng với sự ràng buộc pháp lí với tư cách là hiến chương của một tổ chức quốc tế liên chính phủ, sự đổi mới về phương thức hoạt động thì sự cải tổ về cơ cấu tổ chức trong Hiến chương sẽ giúp ASEAN thực hiện các thỏa thuận nghiêm túc, kịp thời, nâng cao chất lượng và hiệu quả hợp tác. Lần đầu tiên được quy định thống nhất trong một văn bản có hiệu lực pháp lý cao nhất. Các cơ quan được quy định cụ thể vè tổ chức, chức năng, nghĩa vụ, quyền hạn trong Hiến chương, trừ cơ quan nhân quyền ASEAN. Thành lập các cơ quan mới như: hội đồng điều phối, Hội đồng cộng đồng, các cơ quan chuyên ngành cấp bộ trưởng. Tăng cường hoạt động của các cơ quan như: tăng thẩm quyền, rút ngắn khoảng cách giữa các kỳ họp giữa các cơ quan không thường trực ( Hội nghị cấp cao, hội đồng điều phối, Hội đồng cộng đồng). Tăng vai trò của các cơ quan thường trực: Tổng thư ký, Ban tư ký và Chủ tịch ASEAN như có thể thực hiện chức năng hòa giải, môi giới, trung gian khi các thành viên ASEAN có tranh chấp yêu cầu. Tổng Thư ký được giao chức năng giám sát việc tuân thủ các khuyến nghi, quyết định của các cơ quan giải quyết tranh chấp của ASEAN. Chương IV của Hiến chương quy định về cơ cấu tổ chức của ASEAN, cụ thể: 1. Hội nghị cấp cao Summit (Điều 7) Hội nghị cấp cao ASEAN bao gồm các nguyên thủ quốc gia hoặc những người đứng đầu chính phủ của các quốc gia thành viên. Hội nghị cấp cao tiến hành họp 2 lần một năm và do quốc gia thành viên giữ chức Chủ tịch ASEAN chủ trì và tổ chức, ngoài ra hội nghị cấp cao sẽ được nhóm họp bất thường khi cần thiết. ASEAN Summit vẫn là cơ quan quyền lực cao nhất của ASEAN nhưng điểm mới của Hiến chương là thể chế hoá cụ thể, rõ ràng chức năng nhiệm vụ của hội nghị cấp cao: Xem xét, đưa ra chỉ đạo về đường lối chính sách và quyết định các vấn đề then chốt liên quan đến việc thực hiện các mục tiêu của ASEAN, các vấn đề quan trọng mà các quốc gia thành viên quan tâm và tất cả các vấn đề mà Hội đồng điều phối ASEAN, các hội đồng Cộng đồng ASEAN và các cơ quan chuyên ngành cấp bộ trưởng đệ trình lên; Chỉ đạo các bộ trưởng liên quan thuộc các hội đồng tiến hành các hội nghị liên bộ trưởng đặc biệt và giải quyết các vấn đề quan trọng của ASEAN có liên quan đến các hội đồng Cộng đồng (tuy nhiên, quy định về thủ tục tiến hành các hội nghị này sẽ do Hội đồng điều phối ASEAN thông qua); Thực thi những biện pháp thích hợp để xử lí các tình huống khẩn cấp tác động tới ASEAN; Quyết định các vấn đề liên quan đến cơ chế ra quyết định (quy định tại Chương VII Hiến chương) và cơ chế giải quyết tranh chấp (được đề cập tại Chương VIII của Hiến chương);

Trang 1

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 1 I- NHỮNG THAY ĐỔI VỀ CƠ CẤU TỔ CHỨC CỦA ASEAN THEO QUY ĐỊNH CỦA HIẾN CHƯƠNG ASEAN NĂM 2007 1 II- ĐÁNH GIÁ Ý NGHĨA CỦA SỰ THAY ĐỔI ĐÓ 7 KẾT LUẬN 10

Trang 2

MỞ ĐẦU

Hiến chương ASEAN là nhu cầu tất yếu khách quan và là bước chuyển giai đoạn quan trọng của Hiệp hội sau 40 năm tồn tại và phát triển, phản ánh sự trưởng thành của ASEAN, thể hiện tầm nhìn và quyết tâm chính trị của các nước ASEAN, đặc biệt là mục tiêu xây dựng một ASEAN liên kết chặt chẽ hơn, hiệu quả hơn và vững mạnh hơn Văn bản pháp lí hợp nhất này của ASEAN sẽ tạo ra khuôn khổ pháp lí và thể chế mới cho hợp tác ASEAN trong tương lai, qua đó hỗ trợ thiết thực không chỉ cho quá trình hướng tới Cộng đồng ASEAN mà còn nâng cao vị thế của Hiệp hội với các đối tác và các tiến trình khác ở khu vực hiện nay cũng như sau này Để hiểu rõ hơn, em xin

ohaan tích và làm rõ Đề: Phân tích những thay đổi về cơ cấu tổ chức của ASEAN theo quy định của Hiến chương ASEAN năm 2007 Đánh giá ý nghĩa của sự thay đổi đó với ASEAN trong tiến trình xây dựng và hiện thực hoá Cộng đồng ASEAN (AC)

NỘI DUNG I- NHỮNG THAY ĐỔI VỀ CƠ CẤU TỔ CHỨC CỦA ASEAN THEO

QUY ĐỊNH CỦA HIẾN CHƯƠNG ASEAN NĂM 2007

Cùng với sự ràng buộc pháp lí với tư cách là hiến chương của một tổ chức quốc tế liên chính phủ, sự đổi mới về phương thức hoạt động thì sự cải tổ về cơ cấu tổ chức trong Hiến chương sẽ giúp ASEAN thực hiện các thỏa thuận nghiêm túc, kịp thời, nâng cao chất lượng và hiệu quả hợp tác

Lần đầu tiên được quy định thống nhất trong một văn bản có hiệu lực pháp

lý cao nhất Các cơ quan được quy định cụ thể vè tổ chức, chức năng, nghĩa vụ, quyền hạn trong Hiến chương, trừ cơ quan nhân quyền ASEAN

Trang 3

Thành lập các cơ quan mới như: hội đồng điều phối, Hội đồng cộng đồng, các cơ quan chuyên ngành cấp bộ trưởng

Tăng cường hoạt động của các cơ quan như: tăng thẩm quyền, rút ngắn khoảng cách giữa các kỳ họp giữa các cơ quan không thường trực ( Hội nghị cấp cao, hội đồng điều phối, Hội đồng cộng đồng)

Tăng vai trò của các cơ quan thường trực: Tổng thư ký, Ban tư ký và Chủ tịch ASEAN như có thể thực hiện chức năng hòa giải, môi giới, trung gian khi các thành viên ASEAN có tranh chấp yêu cầu Tổng Thư ký được giao chức năng giám sát việc tuân thủ các khuyến nghi, quyết định của các cơ quan giải quyết tranh chấp của ASEAN

Chương IV của Hiến chương quy định về cơ cấu tổ chức của ASEAN, cụ thể:

1 Hội nghị cấp cao - Summit (Điều 7)

Hội nghị cấp cao ASEAN bao gồm các nguyên thủ quốc gia hoặc những người đứng đầu chính phủ của các quốc gia thành viên Hội nghị cấp cao tiến hành họp 2 lần một năm và do quốc gia thành viên giữ chức Chủ tịch ASEAN chủ trì và tổ chức, ngoài ra hội nghị cấp cao sẽ được nhóm họp bất thường khi cần thiết

ASEAN Summit vẫn là cơ quan quyền lực cao nhất của ASEAN nhưng điểm mới của Hiến chương là thể chế hoá cụ thể, rõ ràng chức năng nhiệm vụ của hội nghị cấp cao:

- Xem xét, đưa ra chỉ đạo về đường lối chính sách và quyết định các vấn đề then chốt liên quan đến việc thực hiện các mục tiêu của ASEAN, các vấn đề quan trọng mà các quốc gia thành viên quan tâm và tất cả các vấn đề mà Hội đồng điều phối ASEAN, các hội đồng Cộng đồng ASEAN và các cơ quan chuyên ngành cấp bộ trưởng đệ trình lên;

Trang 4

- Chỉ đạo các bộ trưởng liên quan thuộc các hội đồng tiến hành các hội nghị liên bộ trưởng đặc biệt và giải quyết các vấn đề quan trọng của ASEAN có liên quan đến các hội đồng Cộng đồng (tuy nhiên, quy định về thủ tục tiến hành các hội nghị này sẽ do Hội đồng điều phối ASEAN thông qua);

- Thực thi những biện pháp thích hợp để xử lí các tình huống khẩn cấp tác động tới ASEAN;

- Quyết định các vấn đề liên quan đến cơ chế ra quyết định (quy định tại Chương VII Hiến chương) và cơ chế giải quyết tranh chấp (được đề cập tại Chương VIII của Hiến chương);

- Cho phép thành lập và giải tán các cơ quan chuyên ngành cấp bộ trưởng và các thể chế khác của ASEAN;

- Bổ nhiệm Tổng thư kí ASEAN

2 Hội đồng điều phối-Coordinating Council (Điều 8)

Hội đồng điều phối ASEAN bao gồm các ngoại trưởng ASEAN, họp ít nhất 2 lần một năm Hội đồng điều phối ASEAN sẽ được các quan chức cao cấp liên quan hỗ trợ

Hội đồng điều phối có chức năng và thẩm quyền:

- Chuẩn bị các phiên họp cho hội nghị cấp cao;

- Điều phối việc triển khai các thỏa thuận và quyết định của hội nghị cấp cao;

- Phối hợp với các hội đồng Cộng đồng ASEAN nhằm tăng cường tính đồng bộ về chính sách, hiệu quả và hợp tác giữa các cơ quan này;

- Tổng hợp các báo cáo của các hội đồng Cộng đồng ASEAN để trình lên hội nghị cấp cao;

- Xem xét báo cáo hàng năm của Tổng thư kí về các hoạt động của ASEAN;

- Xem xét báo cáo của Tổng thư kí về chức năng, nhiệm vụ và hoạt động của Ban thư kí ASEAN và các cơ quan liên quan khác;

Trang 5

- Thông qua việc bổ nhiệm và miễn nhiệm các phó Tổng thư kí theo khuyến nghị của Tổng thư kí;

- Thực thi các nhiệm vụ khác được nêu trong Hiến chương hoặc những chức năng khác do hội nghị cấp cao chỉ thị

3 Các hội đồng cộng đồng -Community Council (Điều 9)

Các hội đồng cộng đồng bao gồm Hội đồng Cộng đồng chính trị-an ninh, Hội đồng Cộng đồng kinh tế, Hội đồng Cộng đồng văn hoá-xã hội ASEAN Mỗi quốc gia thành viên sẽ chỉ định một đại diện quốc gia tham dự cuộc họp của hội đồng Cộng đồng ASEAN, trực thuộc mỗi hội đồng cộng đồng sẽ có các cơ quan chuyên ngành cấp bộ trưởng

Để thực hiện các mục tiêu của từng trụ cột trong ba trụ cột của cộng đồng, mỗi hội đồng cộng đồng ASEAN có nhiệm vụ:

- Đảm bảo việc triển khai các quyết định có liên quan của hội nghị cấp cao;

- Điều phối công việc của các ngành khác nhau thuộc phạm vi mình phụ trách và các vấn đề có liên quan đến các hội đồng cộng đồng khác;

- Đệ trình các báo cáo và khuyến nghị lên hội nghị cấp cao ASEAN về những vấn đề thuộc phạm vi trách nhiệm của mình

Mỗi hội đồng Cộng đồng họp ít nhất 2 lần 1 năm và do bộ trưởng có liên quan của quốc gia thành viên giữ cương vị chủ tịch ASEAN chủ trì Mỗi hội đồng cộng đồng ASEAN sẽ được hỗ trợ bởi các quan chức cao cấp có liên quan

4 Các cơ quan chuyên ngành cấp bộ trưởng - Sectoral Ministerial Bodies (Điều 10) Các cơ quan chuyên ngành cấp bộ trưởng ASEAN là các thiết chế

trực thuộc các hội đồng cộng đồng (Hội đồng Cộng đồng an ninh-chính trị có

Trang 6

6 cơ quan, Hội đồng cộng đồng kinh tế có 14 cơ quan, Hội đồng văn hoá-xã hội có 17 cơ quan trực thuộc,(6) có chức năng, quyền hạn:

- Thực hiện các thỏa thuận và quyết định của hội nghị cấp cao trong lĩnh vực của mình; - Tăng cường hợp tác trong lĩnh vực mà mình phụ trách để hỗ trợ tiến trình liên kết và xây dựng Cộng đồng ASEAN;

- Đệ trình các báo cáo và khuyến nghị lên các hội đồng cộng đồng liên quan

Mỗi cơ quan chuyên ngành cấp bộ trưởng trong phạm vi chức năng của mình có thể giao cho các quan chức cao cấp và các cơ quan trực thuộc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ được nêu trong Phụ lục 1 của Hiến chương

5 Tổng thư kí và Ban thư kí (Điều 11)

Với phương châm cải tổ cơ cấu tổ chức nhằm tăng cường hoạt động của ASEAN ngày càng thiết thực hơn, hiệu quả hơn nên Tổng thư kí và Ban thư kí ASEAN là những thiết chế được cải tổ mạnh mẽ trong Hiến chương với mục đích tăng cường vai trò của các thiết chế này trong các hoạt động hợp tác của ASEAN

5.1 Tổng thư kí

Tổng thư kí ASEAN do hội nghị cấp cao bổ nhiệm với nhiệm kì 5 năm và không được tái bổ nhiệm Tổng thư kí được lựa chọn trong số công dân của các quốc gia thành viên ASEAN dựa theo thứ tự luân phiên, có tính đến sự liêm khiết, năng lực, kinh nghiệm chuyên môn và sự cân bằng về giới

Tổng thư kí là quan chức hành chính cao cấp nhất của ASEAN, tiến hành các chức năng và nhiệm vụ của mình theo các quy định của Hiến chương và các văn kiện, nghị định thư liên quan và các tập quán đã có của ASEAN

Tổng thư kí có các chức năng, nhiệm vụ:

Trang 7

Tạo điều kiện và giám sát tiến độ triển khai các thỏa thuận và quyết định của ASEAN, đệ trình báo cáo hàng năm về các hoạt động của ASEAN lên hội nghị cấp cao ASEAN;

Tham gia các cuộc họp của hội nghị cấp cao, các hội đồng cộng đồng, hội đồng điều phối, các cơ quan chuyên ngành cấp bộ trưởng và các cuộc họp khác có liên quan của ASEAN;

Thể hiện quan điểm của ASEAN và tham gia vào các cuộc họp với các đối tác bên ngoài phù hợp với chức năng và nhiệm vụ của Tổng thư kí;

Khuyến nghị việc bổ nhiệm và miễn nhiệm các phó Tổng thư kí lên Hội đồng điều phối ASEAN phê duyệt

Tổng thư kí được hỗ trợ bởi bốn phó Tổng thư kí với hàm thứ trưởng Các phó Tổng thư kí sẽ chịu trách nhiệm trước Tổng thư kí trong việc thực thi chức trách của mình Bốn phó Tổng thư kí sẽ không cùng quốc tịch với Tổng thư kí và đến từ 4 quốc gia thành viên ASEAN khác nhau, bao gồm:

-Hai phó tổng thư kí có nhiệm kì 3 năm, không được tái bổ nhiệm và được lựa chọn trong số các quốc gia thành viên ASEAN trên cơ sở luân phiên, có tính đến sự liêm khiết, phẩm chất, năng lực, kinh nghiệm, và bình đẳng giới;

Hai phó tổng thư kí có nhiệm kì 3 năm, có thể gia hạn thêm một nhiệm kì Hai phó Tổng thư kí này sẽ được tuyển chọn công khai, dựa vào năng lực

5.2 Ban thư kí

Ban thư kí ASEAN bao gồm Tổng thư kí và các nhân viên khác, tùy theo yêu cầu đặt ra Tổng thư kí và các nhân viên Ban thư kí thực thi nhiệm vụ vì lợi ích của ASEAN mà không nhân danh bất kì chính phủ nào:

- Giữ vững các chuẩn mực cao nhất về sự liêm khiết, hiệu quả và năng lực trong khi thi hành nhiệm vụ;

Trang 8

- Không tìm kiếm hoặc nhận sự chỉ đạo từ bất kì chính phủ hoặc đối tượng nào ngoài ASEAN

- Không tham gia vào bất kì hành động nào có thể ảnh hưởng đến vị trí của mình là các quan chức của Ban thư kí ASEAN và chỉ chịu trách nhiệm với ASEAN

- Các quốc gia thành viên ASEAN cam kết tôn trọng tính chất đặc thù trong chức năng của Tổng thư kí và các nhân viên Ban thư kí và không tìm cách gây ảnh hưởng đến họ trong quá trình họ thực thi nhiệm vụ

5.3 Ban thư kí ASEAN quốc gia (Điều 13)

Mỗi quốc gia thành viên ASEAN thành lập một ban thư kí ASEAN quốc gia với nhiệm vụ:

- Đóng vai trò là đầu mối quốc gia trong các hoạt động liên quan đến ASEAN;

- Là nơi lưu trữ thông tin về tất cả các vấn đề liên quan đến ASEAN ở cấp độ quốc gia;

- Điều phối việc triển khai các quyết định của ASEAN ở cấp độ quốc gia;

- Điều phối và hỗ trợ công tác chuẩn bị của quốc gia cho các cuộc họp ASEAN;

- Thúc đẩy xây dựng bản sắc và nhận thức về ASEAN ở cấp độ quốc gia;

- Đóng góp vào việc xây dựng Cộng đồng ASEAN

6 Ủy ban đại diện thường trực bên cạnh ASEAN - Committee of Permanent Representatives to ASEAN (Điều 12)

Mỗi quốc gia thành viên ASEAN bổ nhiệm một đại diện thường trực có hàm đại sứ bên cạnh ASEAN đặt tại Takarta Ủy ban đại diện thường trực bao gồm các vị đại sứ của các quốc gia có chức năng nhiệm v

Trang 9

-Hỗ trợ công việc cho các hội đồng cộng đồng và các cơ quan chuyên ngành cấp bộ trưởng;

- Phối hợp với Ban thư kí ASEAN quốc gia và các cơ quan chuyên ngành cấp bộ trưởng khác của ASEAN;

-Liên hệ với Tổng thư kí và Ban thư ký ASEAN về tất cả các vấn đề liên quan đến công việc của mình;

- Hỗ trợ hợp tác giữa ASEAN với các đối tác bên ngoài;

- Thực thi các nhiệm vụ khác do Hội đồng điều phối ASEAN quyết định

7.ỦybanASEANởnướcthứbavà các tổ chức quốc tế (Điều 43)

ỦybanASEANởcácnướcthứ3cóthể được thành lập tại các nước ngoài khối ASEAN, bao gồm người đứng đầu cơ quan đại diện ngoại giao của các quốc gia thành viên ASEAN tại quốc gia đó Các uỷ ban tương tự có thể được lập ra bên cạnh các tổ chức quốc tế Các uỷ ban này sẽ thúc đẩy lợi ích và bản sắc ASEAN tại nước chủ nhà và các tổ chức quốc tế

Thủ tục hoạt động của các uỷ ban này sẽ do hội nghị ngoại trưởng ASEAN quy định cụ thể

Ngoài các cơ quan trên, Hiến chương còn quy định sẽ thành lập một Cơ quan nhân quyền hoạt động theo Quy chế do hội nghị ngoại trưởng quyết định để thúc đẩy và bảo vệ nhân quyền và các quyền tự do cơ bản, phù hợp với mục tiêu và các nguyên tắc của Hiến chương

II- ĐÁNH GIÁ Ý NGHĨA CỦA SỰ THAY ĐỔI ĐÓ

Cơ cấu tổ chức của ASEAN theo Hiến chương đã có những cải cách lớn so với trước đây nhằm đảm bảo cho bộ máy của ASEAN thực hiện có hiệu quả các tôn chỉ, mục đích đã đề ra trong Hiến chương Những thay đổi này chủ yếu tập trung ở các điểm cơ bản sau:

Trang 10

Thứ nhất, với tư cách là hiến chương - văn bản gốc và hợp nhất của một

tổ chức quốc tế thì tất cả các thiết chế pháp lí của ASEAN đều đã được thể chế hoá ngay tại Hiến chương mà không còn được quy định rải rác trong các văn kiện khác nhau như trước đây Đồng thời, chức năng nhiệm vụ của từng cơ quan này cũng được quy định chi tiết và cụ thể ở ngay trong Hiến chương chứ không cần các thỏa thuận riêng biệt khác như trước đây (điển hình như các quy định về chức năng, nhiệm vụ của hội nghị cấp cao, Tổng thư kí và Ban thư kí)

Thứ hai, Hiến chương đã thiết kế, sắp xếp và cơ cấu lại bộ máy của

ASEAN theo mô hình “hình chóp quyền lực”, vừa đảm bảo sự tập trung (bên cạnh hội nghị cấp cao là cơ quan quyền lực cao nhất, Hiến chương đã thành lập các cơ quan điều phối của ASEAN như: Hội đồng điều phối để phối hợp một cách thống nhất và đồng bộ tất cả các hoạt động của ASEAN trong mọi lĩnh vực, thành lập 3 hội đồng cộng đồng chịu trách nhiệm vừa triển khai, vừa điều phối các hoạt động của các ngành chuyên môn trong 3 trụ cột của ASEAN; đồng thời chức năng và thẩm quyền của các cơ quan hoạch định chính sách cũng đã thể hiện sự tập trung hơn so với trước đây v.v ), vừa đảm bảo sự chuyên sâu, chuyên trách (như trong mỗi hội đồng cộng đồng lại có các cơ quan chuyên ngành cấp bộ trưởng trực thuộc, mỗi cơ quan chuyên ngành này lại có các cơ quan chuyên trách cấp dưới giúp việc v.v) Điều này giúp cho bộ máy của ASEAN vận hành nhịp nhàng hơn, không dàn trải và chồng chéo như trước đây

Thứ ba, cùng với việc sắp xếp và cơ cấu lại bộ máy theo hướng vừa tập

trung vừa đảm bảo tính chuyên trách thì sự phân công, phân nhiệm và mối quan hệ giữa các cơ quan trong bộ máy cũng được xác định rõ ràng, chặt chẽ hơn trước; đặc biệt là mối quan hệ giữa cơ quan hoạch định chính sách với các

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	33 KB