Muốn vậy, những ai quan tâm đến nghệ thuật nhiếp ảnh cần nhận được đầy đủ những vấn đề cốt lõi của công tác lý luận phê bình nhiếp ảnh.. Cũng như các ngành văn học nghệ thuật khác, nghệ
Trang 1Nội dung cơ bản của công tác lý luận phê bình nhiếp ảnh
Lý luận phê bình nhiếp ảnh là một công tác cực kỳ quan trọng, nó góp phần thúc đẩy nghệ thuật nhiếp ảnh phát triển đúng hướng, làm thỏa mãn nhu cầu hưởng thụ của công chúng ngày càng cao về nghệ thuật thị giác Đồng thời lý luận phê bình góp phần vào việc hướng dẫn dư luận và nâng cao thị hiếu thẩm mỹ Muốn vậy, những ai quan tâm đến nghệ thuật nhiếp ảnh cần nhận được đầy đủ những vấn đề cốt lõi của công tác lý luận phê bình nhiếp ảnh
Cũng như các ngành văn học nghệ thuật khác, nghệ thuật nhiếp ảnh muốn đánh giá một tác phẩm ảnh, cần biết bức ảnh đó thuộc thể loại gì? Lịch sử nhiếp ảnh thế giới đã chỉ ra rằng thể loại ảnh ra đời muộn hơn sự ra đời của kỹ thuật và nghệ thuật nhiếp ảnh Mọi người đều biết cuộc sống càng phát triển, nhu cầu hưởng thụ ngày càng tăng lên Người ta không chỉ thích ảnh chân dung, ảnh phong cảnh, ảnh tĩnh vật, con người còn muốn được xem những hình ảnh thời sự, cuộc sống đời thường Từ đó đẻ ra nhiều thể loại ảnh Vì thế mỗi tác phẩm ra đời, đều phải nằm trong một thể loại nhất định Không có một tác phẩm ảnh nào phi thể loại hoặc nằm trong nhiều thể loại khác nhau Do đó sự ra đời của thể loại là một tất yếu khách quan
Trang 2Những ai quan tâm đến nghệ thuật nhiếp ảnh đều nhận thức được rằng muốn sáng tạo tốt, nhà nhiếp ảnh phải nắm thật vững kỹ thuật Bởi nhiếp ảnh vốn ra đời từ kỹ thuật, bắt nguồn từ kiến thức khoa học tự nhiên Mục đích tối thượng lúc đầu của nó là nhằm nghi lại hiện thực khách quan một cách nhanh chóng chính xác Trong quá trình phát triển của mình, nhiếp ảnh đã làm thỏa mãn nhu cầu thưởng thức thẩm
mỹ của công chúng Và nó đã trở thành một bộ môn nghệ thuật và có một vị trí xứng đáng trọng đại gia đình nghệ thuật tạo hình
Nhiếp ảnh là một bộ môn nghệ thuật có khả năng ghi lại thế giới hiện thực từ không gian ba chiều lên một mặt phẳng hai chiều Nó cũng chịu
sự chi phối của những quy luật phối cảnh, đường chân trời, điểm vô cực và quy luật chiếu sáng Về những điểm này nó giống với nghệ thuật tạo hình như hội họa, điêu khắc Đặc biệt nó chịu sự chi phối của một số bố cục, đường nét như hội họa Vì vậy khi nghiên cứu nghệ thuật nhiếp ảnh cần đặt nó trong mối tương quan với nghệ thuật tạo hình Chính mối quan hệ đó, qua sự học hỏi lẫn nhau càng làm cho nhiếp ảnh phát triển nhanh chóng, một khi nghệ thuật nhiếp ảnh tìm cho mình một lối đi riêng biệt
Trang 3Nhiếp ảnh là một bộ môn nghệ thuật thị giác, nên bản thân nó chịu sự chi phối của quy luật chung Xác định nên nội dung và hình thức của tác phẩm văn học nghệ thuật Chính quy luật chung đó mang lại những nét độc đáo khác nhau, làm cho nội dung hình thức của nghệ thuật này khác xa nội dung hình thức của nghệ thuật khác
Là một bộ môn nghệ thuật tạo hình, nhưng nhiếp ảnh mang những đặc tính riêng biệt Đó là tính tài liệu, tính khoa học và tính nghệ thuật Chính những đặc tính riêng biệt này, đã làm cho nghệ thuật nhiếp ảnh
có sức cuốn hút lớn Bởi giá trị nghệ thuật của một bức ảnh không phải bắt nguồn từ đối tượng mà ta mô tả mà bắt nguồn từ sự am hiểu nó, cách diễn đạt nó và tái hiện nó trong sự tôn trọng hiện thực khách quan được con mắt của nhà nghệ sĩ khi trái tim đã có sự đồng cảm
Lịch sử nhiếp ảnh đã chứng minh rằng từ khi loài người xuất hiện đến nay, người ta luôn luôn tìm kiếm không biết mệt mỏi hết phương tiện này đến phương tiện khác để nhận thức thế giới bằng hình tượng Nhiếp ảnh nghệ thuật ra đời là do chính bản thân nhà nhiếp ảnh tự đề ra cho mình một nhiệm vụ đặc biệt là xây dựng cho được những hình tượng qua tác phẩm của mình, nhằm biểu lộ cho được mối quan hệ của anh ta với thế giới hiện thực, trong đó chứa đựng một cái gì đó làm cho
Trang 4người xem xao xuyến tâm hồn chứ không chỉ để làm thích thú con mắt
Nhưng muốn xây dựng được hình tượng, đòi hỏi nhà nhiếp ảnh có một nhận thức chủ quan đúng đắn, bao gồm thế giới quan, khả năng tiếp nhận và hiểu biết cuộc sống, năng lực thẩm mỹ cũng như ý định nghệ thuật Nhận thức chủ quan của nhà nhiếp ảnh là cơ sở cuối cùng để xác định rằng trong quá trình quan sát, nhà nhiếp ảnh lựa chọn những gì, anh ta nhìn thấy bản chất đối tượng mô tả ra sao, và anh ta tìm thấy giá trị gì trong đối tượng đó và đưa chúng vào tác phẩm như thế nào?
Là một tác phẩm nghệ thuật, không thể thiếu tính sáng tạo Nhưng tính sáng tạo không đồng nghĩa với việc tạo dựng ra một đối tượng mô tả hoàn toàn mới là mang tính cá biệt Cần phải hiểu rằng sáng tạo được coi là một bước nhảy (thường là tương đối đột biến) của chất lượng mới và từ đó nảy sinh ra ý ảnh trực diện với hiện thực Nói cách khác trên cơ sở hiện thực, nhà nhiếp ảnh tìm ra cái mới để thể hiện nó
Đặc trưng của nhiếp ảnh là chỉ có thể hiện được những gì hiện hữu trước ống kính, còn lao động sáng tạo là ở chỗ biết tạo ra một hình thức thích hợp để sự kiện mang một chủ đề có tác dụng tích cực nhất
Trang 5Cuối cùng sức mạnh của nhiếp ảnh nghệ thuật chính là khoảnh khắc bấm máy Đó là thời cơ vàng, nhà nhiếp ảnh để mất thời cơ đó, bức ảnh chỉ còn là một sự ghi chép không hồn
Một bức ảnh ghi được giây phút cớ sức biểu hiện cao nhất, chính là bức ảnh mang đến cho người xem một cái gì đó cao hơn, lớn hơn, ý nghĩa hơn bản thân sự kiện về nội dung tư tưởng Một bức ảnh như thế không chỉ khẳng định sự tồn tại khách quan còn đối tượng mà còn biểu
lộ được nhân sinh quan của tác giả đối với đối tượng