Tác giả bài viết đã tập trung nêu thực trạng sử dụng rượu, bia và những tác hại đemlại tới sức khỏe con người. Trên cơ sở pháp luật hiện hành về phòng, chống tác hại của rượu, biavà đưa ra một số kiến nghị đề xuất nhằm hoàn chỉnh hệ thống pháp luật liên quan.
Trang 1ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TRONG DỰ ÁN LUẬT PHÒNG, CHỐNG TÁC HẠI CỦA RƯỢU, BIA VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ ĐỀ XUẤT
Phan Nguyệt Anh1 Tóm tắt: Mặc dù pháp luật về quản lý đối với sản phẩm rượu, bia và đồ uống có cồn khác (ĐUCCK) đã được ban hành nhưng chủ yếu tập trung vào các quy định về kiểm soát sản xuất, kinh doanh, nhằm giảm thiểu hậu quả của rượu, bia và ĐUCCK mà chưa có các quy định mang tính phòng ngừa Tác giả bài viết đã tập trung nêu thực trạng sử dụng rượu, bia và những tác hại đem lại tới sức khỏe con người Trên cơ sở pháp luật hiện hành về phòng, chống tác hại của rượu, bia
và đưa ra một số kiến nghị đề xuất nhằm hoàn chỉnh hệ thống pháp luật liên quan
Từ khóa: Pháp luật, chính sách, quy định, rượu, bia, tác hại
Nhận bài: 10/11/2020; Hoàn thành biên tập:10/12/2020; Duyệt đăng: 21/12/2020
Abstract: Although the legislation on alcohol, beer and other alcoholic beverageshasbeen enacted, it only focuses on regulations on controlling production and trading with a view tominimize the consequences of alcohol, beer and other alcoholic beverages, without preventiveregulations The author of the article has focused on the current status of using alcohol and beer,as well as its harmful effects to human health Based on the current law on prevention and control of harmful effects of alcohol and beer, some recommendations are given to complete therelevant legal system Keyword: Laws, policies, regulations, alcohol, beer, consequences
Date of receipt:10/11/2020; Date of revision: 10/12/2020; Date of approval: 21/12/2020 Trong những năm qua, ngành rượu, bia và đồ
uống có cồn ở nước ta đang rất phát triển với tốc
độ gia tăng nhanh về sản lượng qua các năm
Theo báo cáo của Bộ Công thương năm 2017,
Việt Nam sản xuất hơn 4 tỷ lít bia, hơn 70 triệu
lít rượu công nghiệp và khoảng 230 - 280 triệu lít
rượu thủ công Rượu, bia là 2 sản phẩm đồ uống
có chứa cồn phổ biến, chiếm 99,7% thị phần tại
Việt Nam Bên cạnh rượu, bia, hiện nay, Việt
Nam đã có một số lượng rất nhỏ ĐUCCK được
sản xuất, nhập khẩu hoặc pha chế để tiêu thụ tại
Việt Nam Tỷ lệ sử dụng rượu, bia ở Việt Nam
đang ở mức báo động Cũng theo Tổ chức Y tế
thế giới, nếu quy đổi tiêu thụ rượu, bia và
ĐUCCK ra lít cồn nguyên chất thì mức tiêu thụ
đồ uống có cồn bình quân đầu người Việt Nam
(trên 15 tuổi) hằng năm đã tăng từ 3,8 lít (giai
đoạn 2003-2005) lên 6,6 lít (giai đoạn
2008-2010) và lên tới 8,3 lít năm 2016, tức là đã tăng
tới 118% và tăng 30 bậc, từ vị trí 94 lên vị trí
64/194 nước, trong khi mức tiêu thụ trên toàn
cầu tăng không đáng kể Trong đó, tỷ trọng tiêu
thụ cồn nguyên chất từ bia đang tăng nhanh hơn
từ rượu nên nguy cơ tác hại do sử dụng bia cũng
đang ngày càng gia tăng Nếu tính riêng trong
số nam giới trên 15 tuổi thì một người nam giới của Việt Nam tiêu thụ trung bình tới 27,4 lít cồn nguyên chất (năm 2010) Mức tiêu thụ này là rất cao, xếp thứ hai trong các nước Đông Nam Á/Tây Thái Bình Dương, xếp thứ 10 Châu Á và thứ 29 thế giới Mức độ này sẽ còn gia tăng trong những năm tới nếu không có các biện pháp kiểm soát mạnh mẽ để điều chỉnh kịp thời
Tỷ lệ nam giới và thanh thiếu niên sử dụng rượu, bia đều ở mức cao, trong đó tỷ lệ nam giới
sử dụng rượu, bia ở mức có hại là vấn đề đáng báo động Năm 2015 có tới 44,2% nam giới uống rượu, bia và ĐUCCK ở mức nguy hại Tỷ
lệ này đã tăng gần gấp đôi sau 5 năm (25,1% năm 2010 và 44,2% năm 2015)2
Bên cạnh tỷ lệ sử dụng rượu, bia đang gia tăng nhanh thì tình trạng sử dụng rượu, bia ở mức
có hại đang là thách thức lớn ở Việt Nam Hiện nay, khoảng 1/4 nam giới có sử dụng rượu, bia hằng ngày đã dung nạp vượt ngưỡng cho phép (trên 5 đơn vị rượu tương đương 50g cồn rượu nguyên chất/ngày) Tỷ lệ nam giới sử dụng rượu, bia ở mức có hại là 44,2%, mức cao so với thế giới.Rượu, bia và ĐUCCK là một trong 03 nguyên nhân hàng đầu làm gia tăng tỷ lệ tai nạn
1 Thạc sỹ, Học viện Cảnh sát nhân dân.
2 Báo cáo đánh giá tác động của chính sách trong Dự án Luật phòng, chống tác hại của rượu, bia.
Trang 2giao thông tại Việt Nam ở nam giới độ tuổi
15-49 Theo báo cáo của WHO (2014) tai nạn giao
thông liên quan đến rượu, bia tại Việt Nam ước
tính chiếm 36,2% ở nam giới và 0,7% ở nữ giới
Nghiên cứu của WHO trên 14.990 nạn nhân tai
nạn giao thông nhập viện thì 28% người đi xe
máy có nồng độ cồn trong máu cao hơn mức cho
phép (50 mg/dl), 63,4% người lái xe ô tô có nồng
độ cồn trong máu cao hơn mức cho phép (0
mg/dl) Theo số liệu thống kê mới nhất, trung
bình mỗi năm Việt Nam có 15.000 người chết vì
tai nạn giao thông, trong đó khoảng 4.800 trường
hợp có liên quan đến rượu, bia Thông tin từ
Khoa cấp cứu Bệnh viện Việt Đức, chỉ trong 4
ngày tết Mậu Tuất 2018 có gần 500 ca tai nạn
giao thông nhập viện, trong đó hơn 60% có liên
quan đến sử dụng rượu, bia3
1 Quy định của pháp luật Việt Nam liên
quan đến rượu, bia
Thứ nhất, Luật phòng, chống tác hại của rượu,
bia ngày 14 tháng 06 năm 2019 quy định biện pháp
giảm mức tiêu thụ rượu, bia; biện pháp quản lý
việc cung cấp rượu, bia; biện pháp giảm tác hại của
rượu, bia; điều kiện bảo đảm cho hoạt động phòng,
chống tác hại của rượu, bia; quản lý nhà nước và
trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong
phòng, chống tác hại của rượu, bia Luật phòng,
chống tác hại của rượu, bia năm 2019 quy định:
Nghiêm cấm điều khiển phương tiện giao thông
mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn
Như vậy, việc cấm lái xe khi vừa uống rượu,
bia đã chính thức được luật hóa Ngày 30/12/2019,
Chính phủ ban hành Nghị định số
100/2019/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/01/2020 (thay thế Nghị
định số 46/2016/NĐ-CP) quy định mức xử phạt
cao hơn nhiều đối với các hành vi vi phạm giao
thông Đặc biệt, Nghị định số 100 tăng mức xử
phạt tối đa đối với các hành vi vi phạm quy định
về nồng độ cồn Cụ thể, đối với người điều khiển
xe ô tô vi phạm nồng độ cồn ở mức cao nhất, phạt
tiền từ 30 - 40 triệu đồng, tước quyền sử dụng giấy
phép lái xe 22 - 24 tháng đối với người điều khiển
phương tiện có nồng độ cồn vượt quá 80
miligam/100 mililít máu hoặc vượt quá 0,4
miligam/1 lít khí thở
Ngoài ra, Luật cũng nghiêm cấm các hành vi
sau đây: Xúi giục, kích động, lôi kéo, ép buộc
người khác uống rượu, bia; người chưa đủ 18 tuổi uống rượu, bia; bán, cung cấp, khuyến mại rượu, bia cho người chưa đủ 18 tuổi; sử dụng lao động là người chưa đủ 18 tuổi trực tiếp tham gia vào việc sản xuất, mua bán rượu, bia; cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong các
cơ quan, tổ chức, sĩ quan, hạ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, chiến sĩ, người làm việc trong lực lượng vũ trang nhân dân, học sinh, sinh viên uống rượu, bia ngay trước, trong giờ làm việc, học tập và nghỉ giữa giờ làm việc, học tập; quảng cáo rượu có độ cồn từ 15 độ trở lên; cung cấp thông thông tin không chính xác, sai sự thật về ảnh hưởng của rượu, bia đối với sức khỏe
- Không quảng cáo rượu, bia dưới 5,5 độ trong khung giờ vàng:
Việc quảng cáo đối với rượu có độ cồn từ 15
độ trở lên bị nghiêm cấm Riêng trong trường hợp quảng cáo rượu, bia có độ cồn dưới 5,5 độ phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt tại Khoản 3, Điều 12 của Luật phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019, cụ thể:
+ Không quảng cáo trên truyền hình trong thời gian từ 18h đến 21h hàng ngày, trừ trường hợp quảng cáo có sẵn trong các chương trình thể thao mua bản quyền tiếp sóng trực tiếp từ nước ngoài và trường hợp khác theo quy định của Chính phủ;
+ Không quảng cáo trên báo nói, trên truyền hình ngay trước, trong và sau chương trình dành cho trẻ em;
+ Không quảng cáo trên phương tiện giao thông
- Cơ sở bán, rượu, bia phải dán thông báo không bán rượu, bia cho người dưới 18 tuổi: Theo quy định tại Khoản 5, Điều 32 của Luật phòng, chống tác hại của rượu bia năm 2019:
“Cơ sở bán rượu, bia phải niêm yết thông báo không bán rượu, bia cho người chưa đủ 18 tuổi Trường hợp nghi ngờ về độ tuổi của người mua rượu, bia thì người bán có quyền yêu cầu người mua xuất trình giấy tờ chứng minh”
Các giấy tờ được chấp nhận để chứng minh
độ tuổi là chứng minh nhân dân, hộ chiếu, giấy phép lái xe, thẻ sinh viên Do vậy, nhân viên hoặc người bán rượu nên kiểm tra giấy tờ của khách mua hàng và có quyền từ chối đối với
3 WHO (2014a) Global status report on alcohol and health 2014 Geneva.
Trang 3khách hàng không đủ điều kiện mua rượu.
- Nhà hàng hỗ trợ gọi taxi cho khách sau khi
uống rượu, bia: Khoản 6, Điều 32 Luật phòng,
chống tác hại của rượu, bia năm 2019 quy định:
“Cơ sở bán rượu, bia tiêu dùng tại chỗ nhắc nhở
và có hình thức thông tin phù hợp đối với khách
hàng về việc không điều khiển phương tiện giao
thông, hỗ trợ khách hàng thuê, sử dụng phương
tiện giao thông công cộng sau khi uống rượu, bia”
- Không mở mới điểm bán rượu, bia gần
trường học, bệnh viện: Khoản 7, Điều 32, Luật
phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019 quy
định: Kể từ ngày luật này có hiệu lực
(01/01/2020), không được mở mới các điểm bán
rượu, bia để tiêu dùng tại chỗ (là các quán bia,
nhà hàng có phục vụ rượu ) trong bán kính
100m tính từ khuôn viên của cơ sở y tế, nhà trẻ,
trường mẫu giáo, trường mầm non, cơ sở giáo
dục phổ thông
- Thành viên gia đình được hướng dẫn kỹ
năng từ chối uống rượu, bia: Theo Điều 34 của
Luật phòng, chống tác hại của rượu, bia năm
2019: các gia đình có trách nhiệm giáo dục, giám
sát, nhắc nhở thành viên chưa đủ 18 tuổi không
uống rượu, bia, các thành viên khác trong gia
đình hạn chế uống rượu, bia Đồng thời, cần
hướng dẫn các thành viên trong gia đình kỹ năng
từ chối uống rượu, bia; kỹ năng nhận biết, ứng
xử, xử trí khi gặp người say rượu, bia, người
nghiện rượu, bia và các biện pháp phòng, chống
tác hại của rượu, bia; tham gia với các cơ quan,
tổ chức và cộng đồng thực hiện phòng, chống tác
hại của rượu, bia
Thứ hai, Luật giao thông đường bộ ban hành
ngày 23 tháng 11 năm 2008 quy định tại điểm 8,
Khoản 8 Điều 8 nghiêm cấm các hành vi điều
khiển xe mô tô, xe gắn máy mà trong máu có
nồng độ cồn vượt quá 50 miligam/100 minilit
máu hoặc 0,25 minigam/1 lít khí thở
Thứ ba, Nghị định số 100/2019/NĐ-CP quy
định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực
giao thông đường bộ và đường sắt Nghị định sửa
đổi 21 điều với 39 hành vi, nhóm hành vi được
sửa đổi, mô tả lại; 55 hành vi, nhóm hành vi được
bổ sung; 21 hành vi, nhóm hành vi được bổ sung,
mô tả lại theo dự thảo Nghị định thay thế Nghị
định số 46 ngày 26/5/2016quy định xử phạt vi
phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông
đường bộ và đường sắt Đặc biệt, dự thảo tăng
mức xử phạt đối với 50 hành vi, nhóm hành vi vi phạm Đôi với người điêu khiên xe ô tô vi pham nông độ côn ở mức cao nhât (mức 3), Nghị định phat tiên từ 30 - 40 triêu đông, tước quyên sử dụng giấy phép lái xe từ 22 - 24 tháng đôi với người điêu khiên phương tiện có nồng độ cồn vượt quá 80 miligam/100 mililít máu hoặc vượt quá 0,4 miligam/1 lít khí thở Nghi đinh số 46/2016 trước đây quy định xử phạt từ 16 - 18 triệu đông và tước giấy phép lái xe từ 4 - 6 tháng Thứ tư, Nghị định số 105/2017/NĐ-CP ngày
14 tháng 09 năm 2017 quy định về kinh doanh rượu, bia có một số điểm đáng chú ý:
- Nghị định quy định về hoạt động kinh doanh rượu bao gồm: Hoạt động sản xuất, nhập khẩu, phân phối, bán buôn, bán lẻ rượu; hoạt động bán rượu tiêu dùng tại chỗ
- Nghị định nêu rõ: Kinh doanh rượu thuộc danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện;
- Tổ chức, cá nhân sản xuất rượu công nghiệp, sản xuất rượu thủ công nhằm mục đích kinh doanh, phân phối rượu, bán buôn rượu, bán
lẻ rượu, bán rượu tiêu dùng tại chỗ phải có giấy phép theo quy định tại Nghị định này
- Tổ chức, cá nhân sản xuất rượu thủ công để bán cho doanh nghiệp có giấy phép sản xuất rượu công nghiệp để chế biến lại phải đăng ký với Ủy ban nhân dân cấp xã
- Nghị định quy định, rượu đã có quy chuẩn kỹ thuật phải được công bố hợp quy và đăng ký bản công bố hợp quy với cơ quan nhà nước có thẩm quyền trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường;
- Trường hợp rượu chưa có quy chuẩn kỹ thuật phải được công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm và đăng ký bản công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm với cơ quan nhà nước có thẩm quyền trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường cho đến khi quy chuẩn kỹ thuật tương ứng được ban hành và có hiệu lực
- Thủ tục công bố hợp quy và công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm theo quy định của Luật an toàn thực phẩm, Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật an toàn thực phẩm và các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành khác liên quan
- Theo Nghị định, rượu sản xuất để tiêu thụ trong nước và rượu nhập khẩu phải được dán tem
và ghi nhãn hàng hóa theo quy định, trừ trường
Trang 4hợp rượu được sản xuất thủ công để bán cho
doanh nghiệp có Giấy phép sản xuất rượu công
nghiệp để chế biến lại; rượu bán thành phẩm
nhập khẩu không phải dán tem
Thứ năm, Nghị định số 24/2020/NĐ-CP
ngày 24 tháng 02 năm 2020 quy định chi tiết một
số điều của Luật phòng, chống tác hại của rượu,
bia Theo quy định tại Điều 4 Nghị định số
24/2020/NĐ-CP, việc sử dụng hình ảnh diễn viên
uống rượu, bia trong tác phẩm điện ảnh, sân
khấu, truyền hình phải đảm bảo các yêu cầu sau:
- Không thể hiện:
+ Hành vi bị nghiêm cấm như: người chưa
đủ 18 tuổi uống rượu, bia; bán, cung cấp, khuyến
mại rượu, bia cho người chưa đủ 18 tuổi…
+ Hành vi uống rượu, bia hay bán rượu bia ở
các địa điểm bị cấm như bệnh viện, trường học,
cơ quan Nhà nước, địa điểm công cộng… trong
tác phẩm sân khấu, điện ảnh, truyền hình dành
cho người dưới 18 tuổi; trừ trường hợp nhằm phê
phán, lên án các hành vi này;
- Không ca ngợi tổ chức, cá nhân thành công
từ sản xuất, kinh doanh rượu, bia;
- Việc sử dụng hình ảnh diễn viên uống
rượu, bia nhằm mục đích nghệ thuật chỉ được
thực hiện trong trường hợp cần thiết để khắc
họa hình tượng nhân vật lịch sử hoặc tái hiện
một giai đoạn lịch sử nhất định hoặc phê phán,
lên án hành vi uống rượu, bia;
- Việc sử dụng hình ảnh diễn viên uống rượu,
bia nhằm mục đích nghệ thuật ngoài các trường
hợp nêu trên phải được cơ quan có thẩm quyền
duyệt phim chấp thuận trên cơ sở đề nghị của Hội
đồng thẩm định phim theo quy định của Luật
điện ảnh hoặc được cơ quan có thẩm quyền cấp
phép tổ chức biểu diễn nghệ thuật chấp thuận
2 Những hạn chế vướng mắc
- Mặc dù pháp luật về quản lý đối với sản
phẩm rượu, bia và ĐUCCK đã được ban hành
nhưng chủ yếu tập trung vào các quy định về
kiểm soát sản xuất, kinh doanh, nhằm giảm thiểu
hậu quả của rượu, bia và ĐUCCK mà chưa có
các quy định mang tính phòng ngừa (Nghị định
số 40/2008/NĐ-CP ngày 07 tháng 4 năm 2008
của Chính phủ về sản xuất, kinh doanh rượu
trước đây được thay thế bằng Nghị định số
94/2012/NĐ-CP ngày 12/11/2012 về sản xuất,
kinh doanh rượu và hiện nay là Nghị định số
105/2017/NĐ-CP chủ yếu đề cập đến quản lý sản
xuất, kinh doanh hầu như chưa có quy định nào điều chỉnh về phòng, chống tác hại của rượu)
- Chỉ khi việc rượu, bia và ĐUCCK dẫn đến các hậu quả xấu trong các quan hệ xã hội như tham gia giao thông khi có sử dụng rượu bia, có hành vi vi phạm pháp luật hành chính, hình sự
do sử dụng rượu, bia và ĐUCCK hoặc vi phạm các điều kiện sản xuất, kinh doanh thì mới bị xử
lý Các nội dung khác như tuyên truyền, giáo dục; các quy định về hạn chế tuổi sử dụng, giờ bán, địa điểm bán, in cảnh báo sức khỏe trên bao bì, các biện pháp giảm nhu cầu sử dụng rượu, bia và ĐUCCK, các biện pháp kiểm soát nguồn cung cấprượu, bia và ĐUCCK nhằm mục đích phòng, chống, quản lý chặt chẽ đối với rượu, bia và ĐUCCK đều chưa được quan tâm đúng mức và còn thiếu những quy định phù hợp Điều đó cho thấy, các văn bản quy phạm pháp luật về phòng, chống tác hại của rượu, bia
và ĐUCCK chưa bảo đảm tính dự phòng tác hại của rượu, bia và ĐUCCK Trong khi xu thế hiện nay coi y tế dự phòng là nền tảng của y tế hiện đại Việc can thiệp bằng pháp luật nhằm điều chỉnh các yếu tố nguy cơ do rượu, bia và ĐUCCK mang lại là một yêu cầu cấp thiết, giúp tiết kiệm chi phí tốn kém để khắc phục hậu quả của rượu, bia và ĐUCCK
- Công tác thông tin, giáo dục truyền thông
về tác hại của rượu, bia và phòng, chống tác hại của rượu, bia hiện mới tập trung về tuyên truyền hậu quả của rượu, bia đối với tai nạn giao thông, lồng ghép truyền thông về tác hại của rượu, bia trong truyền thông về các yếu tố nguy cơ của bệnh không lây nhiễm Tác động truyền thông, giáo dục còn yếu, chưa mang tính cảnh báo cao, chưa có các thông điệp, tài liệu truyền thông mạnh mẽ, chuyên sâu vê tác hại của rượu, bia và phòng, chống tác hại của rượu, bia Do đó, nhận thức của người dân về tác hại và việc uống rượu, bia phù hợp còn hạn chế
- Mức độ tuân thủ pháp luật của người dân
và cả cán bộ, công chức, viên chức chưa cao Người đứng đầu chưa phát huy được trách nhiệm trong việc thực hiện các quy định về cấm uống rượu, bia trong thời gian làm việc; chưa có quy định cụ thể về trách nhiệm và xử lý trách nhiệm của người đứng đầu để xảy ra vi phạm trong phạm vi quản lý Việc xử phạt vi phạm đối với các hành vi vi phạm còn chưa nghiêm
Trang 53 Đề xuất, kiến nghị
Một là, cần tiếp tục có quy định về hạn chế,
cấm người điều khiển phương tiện tham gia
giao thông có nồng độ cồn vượt quá mức quy
định.Từ những thông tin trên cho thấy, Nhà
nước cần phải có chính sách để giảm tỷ lệ sử
dụng rượu, bia nhất là tỷ lệ uống rượu, bia ở
mức có hại, say rượu, bia, các trường hợp uống
rượu, bia không phù hợp khác (cán bộ, công
chức, người lao động, trẻ em, người điều khiển
phương tiện tham gia giao thông ) Việc sử
dụng rượu, bia tràn lan, không đúng cách dễ gây
lạm dụng rượu, bia, uống rượu, bia ở mức có
hại gây ảnh hường đến sức khỏe, bệnh tật cho
người uống Đặc biệt, khi uống quá nhiều trong
một lần uống sẽ dẫn đến tình trạng say rượu,
bia, gây ra các ảnh hưởng lớn đến sức khỏe,
không làm chủ được hành vi nên dễ gây bạo lực,
tội phạm, tai nạn sinh hoạt, tai nạn giao thông
Đối với trẻ em, đây là đối tượng nhạy cảm, đang
trong giai đoạn phát triển và chưa hoàn thiện về
thể lực, trí tuệ và sức khỏe tâm thần Do đó, việc
trẻ em uống rượu, bia gây ra nguy cơ lớn đối
với sức khỏe và sự phát triển an toàn, toàn diện
của trẻ, có thể làm cho trẻ lệ thuộc, nghiện rượu,
bia và về lâu dài sẽ ảnh hưởng tới chất lượng
giống nòi, tới tầm vóc, trí tuệ của người Việt
Nam cũng như chất lượng nguồn lực của quốc
gia Các đối tượng cán bộ, công chức người lao
động sử dụng rượu, bia trong thời gian làm việc,
bên cạnh tác hại đến sức khỏe còn có ảnh hưởng
lớn đến mức độ tập trung, giảm hiệu quả, giảm
năng suất làm việc do rượu, bia tác động đến hệ
thần kinh, giảm minh mẫn và khả năng phối hợp
động tác, điều khiển hành vi; ảnh hưởng đến tác
phong, hình ảnh của cán bộ, công chức, người
lao động, không bảo đảm môi trường làm việc
văn minh, trật tự, kỷ cương, nội quy làm việc
Tai nạn giao thông do sử dụng rượu, bia để lại
những hậu quả nặng nề về sức khỏe, kinh tế cho
cá nhân, gia đình và xã hội Những hậu quả, bất
cập này nếu không được giải quyết sẽ ảnh
hưởng lớn đến sức khòe người dân và trật tự, an
toàn xã hội
Hai là, cần ban hành hệ thống pháp luật quy
định liên quan đến việc trưng bày rượu, bia và
ĐUCCK in cảnh báo sức khỏe trên nhãn sản
phẩm rượu, bia và ĐUCCK; quy định kiểm soát
hoạt động tài trợ nhằm tiếp thị của các mặt hàng
rượu, bia và ĐUCCK của các cơ sở kinh doanh rượu bia; quy định nhằm hạn chế tình trạng uống nhiều và say rượu bia đối với người lớn, đặc biệt
là tại cộng đồng và trong gia đình; địa điểm cấm bán rượu, bia và ĐUCCK; quy định về ngày, giờ, mật độ điểm bán lẻ rượu bia, lượng rượu, bia và ĐUCCK tối đa được bán trên một đối tượng khách hàng; quy định về việc cấm bán rượu, bia và ĐUCCK cho một số đối tượng như người say rượu, phụ nữ có thai…Do đó, việc tiếp cận rượu, bia và ĐUCCK ở Việt Nam rất
dễ dàng do chúng ta chưa có cơ chế kiểm soát chặt chẽ các sản phẩm này Bất cứ ai, kể cả trẻ
em đều có thể mua rượu, bia và ĐUCCK Rượu, bia và ĐUCCK được bán ở bất cứ địa điểm nào,
từ nhà hàng, quán ăn, cửa hàng tạp hóa đến quán nước vỉa hè
Ba là, tăng cường những quy định nhằm huy động sức mạnh cộng đồng tham gia vào can thiệp giảm tác hại đối với rượu, bia và ĐUCCK như việc quy định cụ thể đối với lĩnh vực xây dựng đời sống văn hoá cơ sở không rượu bia hoặc sử dụng hạn chế rượu bia: Gia đình văn hoá, làng (thôn, bản, ấp…) văn hoá; tổ dân phố văn hoá; cơ quan, đơn
vị văn hoá, cưới, việc tang, lễ hội văn minh Trong khi đây là một kênh quan trọng vì tại Việt Nam việc uống rượu đã được coi là một “văn hóa” gắn nhiều với các hoạt động của cộng đồng
Bốn là, tăng cường các chế tài xử lý vi phạm pháp luật hình sự, hành chính liên quan đến rượu, bia và ĐUCCK, phòng, chống rượu, bia và ĐUCCK nhập lậu rượu, bia và ĐUCCK giả chưa
đủ mạnh, chưa có hiệu quả răn đe, giáo dục đối với một số vi phạm liên quan đến sử dụng rượu bia mang tính nguy hiểm cho xã hội, xâm hại trực tiếp đến tính mạng, tài sản hợp pháp của công dân (như vi phạm về nồng độ cồn khi tham gia giao thông…)./
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Báo cáo đánh giá tác động của chính sách trong Dự án Luật phòng, chống tác hại của rượu, bia, ngày 06/9/2018
2 Báo cáo thực trạng toàn cầu về đồ uống có cồn và sức khỏe (2018)
3 Báo cáo rà soát chính sách, pháp luật quốc
tế về phòng, chống tác hại của lạm dụng rượu, bia (2018)
4 WHO (2014a) Global status report on alcohol and health 2014 Geneva