Bài tập chuyên đề thủy phân Este đa chức môn Hóa học 12 năm 2021

Cho 28,35 gam T tác dụng vừa đủ với dung dịch chứa 0,375 mol NaOH, thu được một muối duy nhất của axit cacboxylic đơn chức và hỗn hợp Q gồm các ancol no, mạch hở, có cùng số nguyên tử ca[r]

- PƯ xà phòng hóa: -COO- + NaOH → -COONa + -OH (

2

COO NaOH COONa OH H

n n n n 2n )

- Một số muối đặc biệt

Gốc R không chứa H \(\left\{ \begin{array}{l}

{(COONa)_2}\\

NaOOC - C \equiv C - COONa;\,\\

NaOOC - C \equiv C - C \equiv C - COONa,

\end{array} \right.\)

Gốc R không chức C \(\left\{ \begin{array}{l}

HCOONa\\

{(COONa)_2}

\end{array} \right.\)

- Ancol cùng số C → \(\left[ \begin{array}{l}

Ancol\,2C:\left\{ \begin{array}{l}

{C_2}{H_5}OH\\

{C_2}{H_4}{(OH)_2}

\end{array} \right.\\

Ancol\,3C\,:\left\{ \begin{array}{l}

{C_3}{H_7}OH\\

{C_3}{H_6}{(OH)_2}\\

{C_3}{H_5}{(OH)_3}

\end{array} \right

\end{array} \right.\)

2 5

2 4 2 Th­ êng gÆ p

kh¸ c sè nhãm chøc 3 7

3 6 2

3 5 3

C H OH Ancol 2C :

C H (OH)

C H OH Ancol 3C: C H (OH)

C H (OH)













- Axit, este mạch cabon không phân nhánh → Đơn chức và hai chức § ¬nchøc

Hai chøc



 



II BÀI TẬP MINH HỌA

Câu 1 Este X đơn chức, mạch hở có tỉ khối hơi so với oxi bằng 3,125 Đốt cháy hoàn toàn 0,2 mol hỗn

hợp E gồm X và hai este Y, Z (đều no, mạch hở, My < Mz), thu được 0,7 mol CO2 Biết E phản ứng với dung dịch KOH vừa đủ chỉ thu được hỗn hợp hai ancol (có cùng số nguyên tử cacbon) và hỗn hợp hai muối Phân tử khối của Z là

A 132

B 118

C 146

D 136

Hướng dẫn giải

MX = 100 ⇒ X: C5H8O2

3 6 2 2 5 E

0,7

Y :C H O :HCOOC H

0,2

X :CH CH COOC H 2ancol cï ngsèC tèi thiÓu2C







Ancol 2C còn lại là C2H4(OH)2 Z no

2 2 4

Z :(HCOO) C H

Câu 2 Cho 33,1 gam hỗn hợp E gồm hai este mạch hở X và Y (đều tạo bởi axit cacboxylic mạch cacbon

không nhánh và ancol, MX < MY < 150) tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH, thu được một ancol Z và 37,1 gam hỗn hợp muối T Cho toàn bộ lượng Z tác dụng với Na dư, thu được 5,6 lít khí H2 Đốt cháy hoàn toàn T thu được Na2CO3 và 0,55 mol CO2 Phần trăm khối lượng của X trong hỗn hợp E là

A 36,81%

B 42,90%

C 53,47%

D 35,65%

Hướng dẫn giải

2

BTKL

n n n 2n 0,5 molm 16gamM 32(CH OH)

2 3

X Y

BTNT(C)

3 2

X : (COOCH )

m 37,1 0,8.12 0,5.(32 23) 0 T kh«ngcãH

Y : C (COOCH )

 





3 2

3 2

(COOCH )

Y : C (COOCH ) :y mol 118x 142y 33,1 y 0,15



Câu 3 Cho 7,34 gam hỗn hợp E gồm hai este mạch hở X và Y (đều tạo bởi axit cacboxylic và ancol; MX

< MY < 150) tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH, thu được một ancol Z và 6,74 gam hỗn hợp muối T Cho toàn bộ Z tác dụng với Na dư, thu được 1,12 lít khí H2 (ở đktc) Đốt cháy hoàn toàn T, thu được

H2O, Na2CO3 và 0,05 mol CO2 Phần trăm khối lượng của X trong E là

A 30,25%

B 81,74%

C 35,97%

D 40,33%

Hướng dẫn giải

2

BTKL

n n n 2n 0,1 molm 4,6gamM 46(C H OH)

2 3

BTNT(C)

2 5

X

X : HCOOC H : 0,04mol HCOONa

(COONa) Y : (COOC H ) :0,03mol





Câu 4 Đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp E gồm hai este mạch hở X và Y (đều tạo bởi axit cacboxylic

B 60,40%

C 44,30%

D 74,50%

Hướng dẫn giải

2

2 BTNT(C)

3 2 C(muèi ) C(ancol )

3

HCOONa

(COONa)

Y : (COOCH )

Ancol 1C :CH OH





X (E)

3 2 muèi



Câu 5 Đốt cháy hoàn toàn 4,52 gam hỗn hợp E gồm hai este no mạch hở X và Y (đều tạo bởi axit

cacboxylic và ancol; MX < MY < 174) cần dùng 4,704 lít O2 thu được 4,256 lít CO2 Mặt khác cho 4,52 gam E tác dụng hết với 200 ml dung dịch NaOH 0,45M rồi chưng cất dung dịch thu được hỗn hợp hai ancol là đồng đẳng kế tiếp và hỗn hợp chất rắn khan T Đốt cháy hoàn toàn T thu được Na2CO3, CO2 và 0,27 gam H2O Phần trăm khối lượng của X trong E gần nhất với giá trị nào sau đây?

A 67%

B 68%

C 66%

D 65%

Hướng dẫn giải

n  0,21mol;n  0,19mol   m  2,88gam  n  0,16mol   n  n  0,06mol

2

2

GècRkh«ngchøaH (COONa) : 0,03mol

n 0,015 mol n 0,03mol n





2 5 ancol ancol

3 7

C H OH :0,05 2,9





Vì MX < MY < 174 ⇒ không chứa (COOC3H7)2 (M = 174) ⇒

2 5 2

X (E)

2 5

3 7

X : (COOC H ) :0,02mol

COOC H

COOC H









Câu 6 Đốt cháy hoàn toàn 6,46 gam hỗn hợp E gồm ba este no, mạch hở X, Y, Z (đều tạo bởi axit

cacboxylic và ancol; MX < MY <MZ < 248) cần vừa đủ 0,235 mol O2, thu được 5,376 lít khí CO2 Cho 6,46 gam E tác dụng hết với dung dịch NaOH (lấy dư 20% so với lượng phản ứng) rồi chưng cất dung dịch, thu được hỗn hợp hai ancol đồng đẳng kế tiếp và hỗn hợp chất rắn khan T Đốt cháy hoàn toàn T, thu được Na2CO3, CO2 và 0,18 gam H2O Phân tử khối của Z là

A 160

B 74

C 146

D 88

Hướng dẫn giải

 BTKL cho phản ứng cháy:

H O H O 6,46 0,235.32 0,24.44 18n n 0,19mol

BTNT (O): nO(E)2.0,235 2.0,24 0,19  nO(E) 0,2molnCOOnNaOHp­ 0,1mol

 Rắn khan T Muèi

NaOH d­ : 0,1.20% 0,02mol



 Vì nH(NaOH) = nH(H O) 2 = 0,02 ⇒ Muối trong T không chứa H⇒ (COONa)2: 0,05 mol BTKL

ancol

m 6,46 40.0,1 134.0,05 3,76gam

nancol = nNaOH = 0,1 mol ancol 3

2 5

CH OH 3,76



 Vậy 3 este trong E là

3 2

2 5 2

X : (COOCH )

Y : CH OOC-COOC H

Z : (COOC H ) (M 146)









⇒

III LUYỆN TẬP

Câu 1: Xác định CTCT của este X trong các trường hợp sau:

(a) Thủy phân hoàn toàn este X bằng 200 ml dung dịch NaOH 1M vừa đủ thu được dung dịch chứa 16,4 gam muối cacboxylat đơn chức và 6,2 gam một ancol hai chức

(b) Để thủy phân hoàn toàn 0,2 mol este X cần dùng vừa đủ 100 gam dung dịch NaOH 16 %, thu được 12,4 gam một ancol Y và 35,6 gam hỗn hợp muối của hai axit đơn chức liên tiếp nhau trong dãy đồng đẳng

Câu 2 Thuỷ phân hoàn toàn 0,2 mol một este E cần dùng vừa đủ 100 gam dung dịch NaOH 24%, thu

được một ancol và 43,6 gam hỗn hợp muối của hai axit cacboxylic đơn chức Hai axit đó là

A HCOOH và C2H5COOH B HCOOH và CH3COOH

C C2H5COOH và C3H7COOH D CH3COOH và C2H5COOH

Câu 3: Hỗn hợp T gồm ba este X, Y, Z mạch hở (MX < MY < MZ) Cho 28,35 gam T tác dụng vừa đủ với dung dịch chứa 0,375 mol NaOH, thu được một muối duy nhất của axit cacboxylic đơn chức và hỗn hợp

Q gồm các ancol no, mạch hở, có cùng số nguyên tử cacbon trong phân tử Đốt cháy hoàn toàn Q, thu được 10,08 lít khí CO2 (đktc) và 10,8 gam H2O Phần trăm khối lượng của nguyên tố O trong Z là

A 31,79% B 36,92% C 54,55% D 44,04%

Câu 4: Hợp chất hữu cơ mạch hở X có công thức phân tử C6H10O4 Thuỷ phân X tạo ra hai ancol đơn chức có số nguyên tử cacbon trong phân tử gấp đôi nhau Công thức của X là

thì lượng NaOH đã phản ứng là 10 gam Giá trị của m là

A 17,5 B 14,5 C 15,5 D 16,5

Câu 6 Cho 7,36 gam hỗn hợp E gồm hai este mạch hở X và Y (đều tạo từ axit cacboxylic và ancol, MX

< MY < 150), tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH, thu được một ancol Z và 6,76 gam hỗn hợp muối T Cho toàn bộ Z tác dụng với Na dư, thu được 1,12 lít khí H2 (ở đktc) Đốt cháy hoàn toàn T, thu được

H2O, Na2CO3 và 0,05 mol CO2 Phần trăm khối lượng của X trong E là

A 47,83% B 81,52% C 60,33% D 50,27%

Câu 7 Đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp E gồm hai este mạch hở X và Y (đều tạo bởi axit cacboxylic

và ancol; MX < MY < 150), thu được 4,48 lít khí CO2 (ở đktc) Cho m gam E tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH, thu được một muối và 3,14 gam hỗn hợp ancol Z Cho toàn bộ Z tác dụng với Na dư, thu được 1,12 lít khí H2 (ở đktc) Phần trăm khối lượng X trong E là:

A 29,63% B 30,30% C 62,28% D 40,40%

Câu 8 Hỗn hợp T gồm ba este X, Y, Z mạch hở (MX < MY < MZ) Cho 48,28 gam T tác dụng vừa đủ với dung dịch chứa 0,47 mol NaOH, thu được một muối duy nhất của axit cacboxylic đơn chức và hỗn hợp Q gồm các ancol no, mạch hở, có cùng số nguyên tử cacbon trong phân tử Đốt cháy hoàn toàn Q, thu được 13,44 lít khí CO2 và 14,4 gam H2O Phần trăm khối lượng của nguyên tố H trong Y là

A 9,38% B 8,93% C 6,52% D 7,55%

Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên

danh tiếng

I.Luyện Thi Online

- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh

Học

- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán: Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các

trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn

II.Khoá Học Nâng Cao và HSG

- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS

THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG

- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành

cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia

III.Kênh học tập miễn phí

- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả

các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất

- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi

miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh

-

Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%

Học Toán Online cùng Chuyên Gia

HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí