THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI VIỆT NAM THÍCH ỨNG VỚI HỘI NHẬP QUỐC TẾ

Khơi dậy khát vọng phát triển đất nước là một trong những điểm mới của Đại hội XIII của Đảng và được Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khẳng định tại phiên khai mạc Đại hội: “Động lực và nguồn lực phát triển quan trọng của đất nước là khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, ý chí tự cường dân tộc, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc”. Trong số các giải pháp đặt ra để thực hiện mục tiêu trên, Đảng ta khẳng định: nguồn lực quý báu nhất, có vai trò quyết định nhất là con người Việt Nam; nhân tố con người chính là nguồn sức mạnh nội sinh của dân tộc Việt Nam. Đối với một nước chủ động lựa chọn và kiên trì con đường phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa như Việt Nam, sự phát triển, tăng trưởng kinh tế, xét đến cùng cũng là vì con người, hướng đến con người.Trong bối cảnh toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế, Đảng ta xác định một trong những yếu tố quyết định việc chúng ta có tranh thủ tận dụng thành công những thuận lợi, cơ hội và vượt qua thách thức, khó khăn mà quá trình đó đặt ra hay không phụ thuộc đáng kể vào con người. Rất nhiều vấn đề về lý luận và giải pháp thực tiễn đã được đề ra. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế cần sự vào cuộc của chính quyền, sự tham gia của toàn dân để khắc phục. Xuất phát từ những lý do đó, em xin được lựa chọn nội dung “Thực trạng và một số giải pháp phát triển con người Việt Nam thích ứng với hội nhập quốc tế” làm bài thu hoạch kết thúc môn học Văn hóa và phát triển.

BÀI TIỂU LUẬN MÔN VĂN HÓA VÀ PHÁT TRIỂN

CHỦ ĐỀ: QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VỀ PHÁT TRIỂN

VĂN HÓA VÀ CON NGƯỜI Ở VIỆT NAM

TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 3

NỘI DUNG 4

1 Lý luận về phát triển văn hóa và con người Việt Nam 4

1.1 Lý luận về văn hóa

4 1.2 Lý luận về phát triển

5 1.3 Quan niệm về phát triển văn hóa

5 2 Quan điểm của Đảng về trọng tâm xây dựng phát triển văn hóa và con người hiện nay 8

3 Phát triển văn hóa và con người VIệt Nam qua thực tiễn hoạt động văn hóa nghệ thuật ở Việt Nam hiện nay 13

KẾT LUẬN 16

TÀI LIỆU THAM KHẢO ……… 17

MỞ ĐẦU

Tư duy về văn hóa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cho rằng: " Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng với nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội thể hiện qua truyền thống văn hóa dân tộcvà hệ giá trị văn hóa Với tính cách và vai trò là nền tảng tinh thần của xã hội, văn hóa vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội Văn hóa là "nguồn lực nội sinh quan trọng nhất của phát triển"

Tư duy về phát triển Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã nêu lên một số kinh nghiệm từ thực tiễn lãnh đạo, chỉ đạo việc thực hiện Nghị quyết Đại hội X là: “Tích cực, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế phải gắn với chú trọng xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, giữ vững truyền thống và bản sắc văn hóa dân tộc…, phải coi trọng việc kết hợp chặt chẽ giữa tăng trưởng kinh tế với thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội gắn phát triển kinh tế với phát triển văn hóa, củng cố quốc phòng an ninh” Phát triển là một bước tiến toàn diện và đồng bộ về các mặt kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa và môi trường Phát triển bao hàm sự tăng trưởng về kinh tế gắn liền với bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước và từng chính sách phát triển; tăng trưởng kinh tế đi đôi với phát triển văn hóa - giáo dục, phát triển toàn diện con người, bảo vệ môi trường sinh thái, bảo đảm ổn định chính trị

và giữ vững an ninh - quốc phòng của Tổ quốc

NỘI DUNG

1 Lý luận về phát triển văn hóa và con người Việt Nam

1.1 Lý luận về văn hóa

Bàn về văn hóa, từ khi con người bước vào xã hội văn minh đã có rất nhiều quan điểm khác nhau Ở phương Đông, Trung Quốc cổ đại hiểu “văn hóa” là “văn trị giáo hóa”, phương Tây lấy gốc Latinh là cultura với nghĩa là

“gieo trồng” với hàm ý “gieo trồng trí tuệ” Các nhà nghiên cứu tổng kết, từ

cổ chí kim có hơn 1000 khái niệm về văn hóa [8, tr 12, 13] Trong Bản thảo kinh tế triết học năm 1844, Mác đưa ra khái niệm “lực lượng bản chất con người” để diễn tả về một nguồn sức mạnh cải biến tự nhiên chỉ có ở con người, đó là văn hóa Theo đó thì văn hóa được

xem là trình độ người của con người trên con đường tiến hóa.

Trên cơ sở tư tưởng Hồ Chí Minh khi định nghĩa về văn hóa "Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh

ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó

mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng với nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn”

Trong thời kỳ đổi mới Đảng ta là việc xác định, văn hóa không phải là một hoạt động riêng biệt có tính chất ngành nghề, cũng không phải là một lĩnh vực hoạt động văn hóa cụ thể Văn hóa không phải chỉ là học vấn, chỉ là văn nghệ, , mà còn là nền tảng tinh thần của xã hội, biểu hiện sức sống, sức sáng tạo, sức phát triển, sức mạnh tiềm tàng và bản lĩnh, cốt cách của dân tộc được thể hiện qua truyền thống văn hóa dân tộc và hệ giá trị văn hóa thấm nhuần trong mỗi con người, trong cộng đồng và dân tộc Các bộ phận cơ bản nhất cấu thành nền văn hóa - nền tảng tinh thần của xã hội là: Tư tưởng, đạo đức, lối sống; học thuật; nghệ thuật; thông tin đại chúng, giao lưu văn hóa; thể chế và thiết chế văn hóa v.v Văn hóa được lưu giữ, chắt lọc, kế

thừa và phát triển, phát huy qua các thế hệ trở thành nền tảng tinh thần của mỗi con người, mỗi cộng đồng dân tộc và xã hội

Qua khái lược một số quan điểm về văn hóa có thể thấy rằng, là sản phẩm của con người xã hội, văn hóa phản ánh bản chất con người trong các mối quan hệ con người với tự nhiên, với xã hội và với chính con người Nói cách khác, văn hóa mang bản chất nhân văn, sáng tạo, thể hiện phẩm chất và sức mạnh của con người trong quá trình phát triển của lịch sử

1.2 Lý luận về phát triển

Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê nin: phát triển là một thuật ngữ khoa học mang tính khái quả về quá trình vận động, biến đổi của thế giới khách quan, coi vận động là tuyệt đối, đứng im chỉ là tương đối Bằng tư duy biện chứng có thể thấy rằng:

phát triển là thay đổi về bản chất của mọi sự vật, hiện tượng theo hướng tiến bộ đi lên với những nội dung mới và hình thức mới phù hợp hơn, có thể thích ứng với những đòi hỏi mới của thực tiễn.

Từ kinh nghiệm từ thực tiễn lãnh đạo của Đảng, Nghị quyết Đại hội X

nêu rõ: “Tích cực, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế phải gắn với chú trọng

xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, giữ vững truyền thống và bản sắc văn hóa dân tộc , phải coi trọng việc kết hợp chặt chẽ giữa tăng trưởng kinh tế với thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội , gắn phát triển kinh tế với phát triển văn hóa, củng cố quốc phòng an ninh” Theo đó, quan điểm của Đảng về

phát triển là một bước tiến toàn diện và đồng bộ về các mặt kinh tế, chính trị,

xã hội, văn hóa và môi trường Phát triển bao hàm sự tăng trưởng về kinh tế

gắn liền với bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước và từng chính sách phát triển; tăng trưởng kinh tế đi đôi với phát triển văn hóa -giáo dục, phát triển toàn diện con người, bảo vệ môi trường sinh thái, bảo đảm ổn định chính trị và giữ vững an ninh - quốc phòng của Tổ quốc

1.3 Quan niệm về phát triển văn hoá

Tiến trình lịch sử loài người cho thấy, đời sống của mỗi con người cũng

như đời sống của xã hội có hai mặt vật chất và tinh thần Nếu kinh tế là nền

tảng vật chất của xã hội, đáp ứng nhu cầu vật chất của con người và xã hội, thì văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, đáp ứng nhu cầu tinh thần của con người và xã hội

Là nền tảng tinh thần của xã hội, văn hóa biểu hiện sự hiểu biết, tài năng và trí tuệ, đạo đức, lối sống, tâm hồn, tình cảm, thẩm mỹ của con người và của cộng đồng dân tộc trong mối quan hệ hài hòa với xã hội, với tự

nhiên Vì vậy khả năng phát triển của một dân tộc không chỉ dựa vào nền tảng vật chất (kinh tế) của xã hội mà còn cần phải dựa vào nền tảng tinh thần (văn hóa) của xã hội Mặt khác, sự phát triển của quốc gia, dân tộc không chỉ dựa vào nguồn lực tài nguyên thiên nhiên, vốn mà còn ở khả năng phát huy tối

đa nguồn lực con người, là làm cho văn hóa thấm sâu vào trong các lĩnh vực

và hoạt động xã hội, thấm sâu vào mọi lĩnh vực sinh hoạt của con người Như vậy, trên phương diện lịch sử, giữa văn hóa và phát triển luôn có mối quan hệ hữu cơ đan xen mà cội nguồn, trọng tâm, cũng như động lực đều nằm chung ở yếu tố con người

Trong quan hệ với đời sống xã hội, cụ thể là với kinh tế, chính trị, trong nghiên cứu chủ nghĩa Mác – Lê nin và văn hóa Việt Nam (1948) đồng chí Trường Chinh phân tích, kinh tế là nền tảng của một xã hội, là cơ sở hạ tầng Chính trị, pháp luật, văn hóa là những cái xây dựng trên cơ sở ấy, là kiến trúc thượng tầng của xã hội

Trong Thư gửi các họa sĩ nhân dịp triển lãm hội họa 1951, Bác Hồ khẳng định: “Văn hóa, nghệ thuật cũng như mọi hoạt động khác, không thể đứng ngoài, mà phải ở trong kinh tế và chính trị”

Trên cơ sở nền tảng của chủ nghĩa Mác- Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, cùng kinh nghiệm và lý luận rút ra từ tổng kết thực tiễn, qua các kỳ Đại hội, Đảng luôn có quan điểm rõ ràng về mối quan hệ này Nghị quyết 05 của

Bộ Chính trị khóa VI (1987) về đổi mới và nâng cao trình độ lãnh đạo, quản

lý văn học, nghệ thuật và văn hóa phát triển lên một bước mới đã xác

định: "Văn hóa là bộ phận trọng yếu của cách mạng tư tưởng và văn hóa, là

một động lực mạnh mẽ, đồng thời là mục tiêu lớn trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội" Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương

Đảng khóa VII (1993) đã xác định: "Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội,

một động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời là một mục tiêu của chủ nghĩa xã hội" Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII (1998) tiếp tục khẳng định: "Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế

- xã hội Xây dựng và phát triển kinh tế phải nhằm mục tiêu văn hóa, vì xã hội công bằng văn minh, con người phát triển toàn diện Văn hóa là kết quả của kinh tế đồng thời là động lực của sự phát triển kinh tế các nhân tố văn hóa phải gắn kết chặt chẽ với đời sống và hoạt động xã hội trên mọi phương diện chính trị, kinh tế, xã hội, luật pháp, kỷ cương biến thành nguồn lực nội sinh quan trọng nhất của phát triển" Hội nghị lần thứ mười Ban chấp hành Trung

ương khóa IX (2004) và Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X (2006)

đã xác lập vị trí của văn hóa là một trong ba bộ phận hợp thành sự phát triển

bền vững và toàn diện của đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Theo đó, văn hóa không đứng ngoài phát triển Văn hóa là nền tảng

tinh thần của xã hội vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội theo định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta.

Phát triển văn hóa - nền tảng tinh thần của xã hội gắn kết chặt chẽ, đồng bộ và tương xứng với nhiệm vụ phát triển kinh tế Phát triển văn hóa là một quá trình có tính tất yếu khách quan trong sự vận động của các lĩnh vực

văn hóa Như vậy, phát triển văn hóa là hoạt động của chủ thể văn hóa tác

động làm nảy sinh những giá trị mới của nền văn hóa về quy mô và chất lượng theo hướng chân, thiện, mỹ, thấm nhuần sâu sắc tinh thần dân tộc, khoa học, nhân văn, dân chủ, tiến bộ, thúc đẩy toàn bộ các lĩnh vực hoạt động văn hóa, tạo ra các điều kiện và cơ hội cho con người tham gia vào quá trình sáng tạo, sản xuất, truyền bá, đánh giá và thưởng thức các giá trị văn hóa, tạo môi trường văn hóa lành mạnh làm động lực thúc đẩy quá trình xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc [8, tr 59].

Ngược lại, phát triển kinh tế cũng nhằm mục tiêu phát triển văn hóa, phát triển con người Kinh tế là cơ sở và điều kiện của phát triển nhưng chưa phải là toàn bộ sự phát triển Thực tế giai đoạn sau đổi mới, cùng với chính sách mở cửa, trong lĩnh vực nghệ thuật những năm 1990, nền mỹ thuật nước ta

đã có bước chuyển đáng kinh ngạc khi mà tranh của một số họa sĩ Việt Nam đã được lưu thông trong thị trường tranh quốc tế Đây là một bước tăng trưởng kinh tế trên thị trường văn hóa nghệ thuật, các họa sĩ về cơ bản đã có những điều kiện kinh tế tốt chưa từng có kể từ khi mỹ thuật hiện đại được giảng dạy ở Việt Nam Nhưng câu hỏi đặt ra là, có phải mỹ thuật Việt Nam đã phát triển đuổi kịp mặt bằng chung quốc tế về chất lượng nghệ thuật? Nền mỹ thuật Việt Nam đã thực sự cuyển mình góp phần phát triển và làm tăng giá trị văn hóa nước nhà? Cũng trong giai đoạn đó đến những năm 2000, hàng loạt triển lãm

mỹ thuật theo các trào lưu mới đã diễn ra, nhưng kết quả như một vết nhơ của nền mỹ thuật Việt Nam với những triển lãm vải xô và máu ở Văn Miếu (1998), triển lãm sắp đặt cá ươn và gà chết ở Nhà triển lãm Bộ Văn hóa - Thể thao và

Du lịch 29 Hàng Bài (1999)…, và hàng loạt triển lãm “sắp đặt” dạng đó được cấp phép tổ chức đã gây ra sự phẫn nộ xã hội kéo dài đến đầu những năm 2000 Qua đó cho thấy, trong phát triển văn hóa, tăng trưởng kinh tế chưa hẳn là quyết định, bởi trong sự phát triển của xã hội văn minh, đã tăng trưởng kinh tế

phải gắn với đảm bảo tiến bộ và công bằng xã hội, phát triển văn hóa bảo vệ môi trường Nếu chỉ chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần thì sự tăng trưởng kinh tế là vô nghĩa, có hại và thực chất là phản phát triển

Nguyên Tổng Giám đốc UNESCO, F.Mayor cũng nhấn mạnh: “Kinh nghiệm của hai thập kỷ qua cho thấy rằng trong mọi xã hội ngày nay, bất luận

ở trình độ phát triển kinh tế nào hoặc theo xu hướng chính trị nào, văn hóa và phát triển là hai mặt gắn liền với nhau Hễ nước nào tự đặt ra cho mình mục tiêu phát triển kinh tế mà tách rời môi trường văn hóa thì nhất định sẽ xảy ra những mất cân đối nghiêm trọng cả về mặt kinh tế lẫn văn hóa và tiềm năng sáng tạo của nước ấy sẽ bị suy yếu rất nhiều Một sự phát triển chân chính đòi hỏi phải sử dụng một cách tối ưu nhân lực và vật lực của mỗi cộng đồng Vì vậy phân tích đến cùng, các trọng tâm, các động lực và các mục đích của phát triển phải được tìm trong văn hóa Từ nay trở đi văn hóa cần coi mình là một nguồn bổ sung trực tiếp cho phát triển và ngược lại phát triển cần thừa nhận văn hóa giữ một vị trí trung tâm, một vai trò điều tiết xã hội ” [11, H, 1992, tr23]

Theo đó, khái niệm phát triển phải bao gồm các nhân tố kinh tế, xã hội cùng các giá trị đạo đức và văn hóa, quy định sự nảy nở và phẩm giá con người trong xã hội Nếu như con người là nguồn lực của phát triển, nếu như con người vừa là tác nhân, vừa là động lực lại vừa là người được hưởng, thì con người phải được coi là trọng tâm và cũng là mục đích của sự phát triển

2 Quan điểm của Đảng về trọng tâm xây dựng phát triển văn hóa

và con người hiện nay

Về vấn đề xây dựng, phát triển văn hóa và con người Việt Nam, coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, trong Văn kiện Đại hội XII của Đảng là

sự kế thừa những nội dung cốt lõi nhất đã được khẳng định trong các văn kiện, nghị quyết của các nhiệm kỳ đại hội trước đây Đại hội XII của Đảng một mặt khẳng định những giá trị đạt được từ các kỳ Đại hội trước, mặt khác,

có bước phát triển mới về mặt lý luận về quá trình xây dựng, phát triển văn

hóa, con người Việt Nam trong giai đoạn “đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công

cuộc đổi mới; bảo vệ vững chắc Tổ quốc, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phấn đấu sớm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại”.

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng chỉ rõ: “Lĩnh vực văn hóa, xã hội chưa có nhiều đột phá, hiệu quả chưa cao; đời sống của một bộ phận nhân dân

còn khó khăn” Trong định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2021-2030, Đảng xác định: “Phát triển con người toàn diện và xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc để văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh, động lực phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc Tăng đầu tư cho phát triển sự nghiệp văn hóa Xây dựng, phát triển, tạo môi trường và điều kiện xã hội thuận lợi nhất để khơi dậy truyền thống yêu nước, niềm tự hào dân tộc, niềm tin, khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc; tài năng, trí tuệ, phẩm chất của con người Việt Nam là trung tâm, mục tiêu và động lực phát triển quan trọng nhất của đất nước” được thể hiện ở một số vấn đề cơ bản sau:

Một là, xác định phương hướng xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta

Vấn đề văn hóa và con người qua mỗi kỳ đại hội Đảng là một bước kế thừa, bổ sung, phát triển phù hợp với hiện thực xã hội, thực tiễn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Trong Văn kiện Đại hội XII, Đảng ta đã thống nhất giữa hai mặt văn hóa và con người trong một chỉnh thể và được diễn đạt trong một mệnh đề và chỉ rõ: “Xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam phát triển toàn diện, hướng đến chân - thiện - mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học Văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”[3, tr 28-29]

Quan tâm chăm lo công tác giáo dục truyền thống văn hóa, lịch sử, cách mạng, bản sắc văn hóa dân tộc cho mọi người Việt Nam, đặc biệt là cho thế hệ trẻ, Đại hội XIII của Đảng yêu cầu xác định nghiên cứu, và triển khai

“xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam gắn với giữ gìn, phát triển hệ giá trị gia đình Việt Nam” trong điều kiện

“Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay” [4, t.1, tr.116]

Hai là, chỉ rõ bản chất các mâu thuẫn của quá trình xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong thời kỳ quá độ lênchủ nghĩa xã hội

Mâu thuẫn của quá trình xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, với tính cách như các mặt đối lập giữa giá trị và phản giá trị; nhân đạo, nhân văn và phản nhân đạo, nhân văn; cách mạng và phản cách mạng , Đại hội XII chỉ rõ: “Khẳng định, tôn vinh cái đúng, cái tốt đẹp, tích cực, cao thượng; nhân rộng các giá trị cao đẹp,

nhân văn Đấu tranh phê phán, đẩy lùi cái xấu, cái ác, thấp hèn, lạc hậu chống các quan điểm, hành vi sai trái, tiêu cực ảnh hưởng xấu đến xây dựng nền văn hóa, làm tha hóa con người Có giải pháp ngăn chặn và đẩy lùi sự xuống cấp về đạo đức xã hội, khắc phục những hạn chế của con người Việt Nam”3, tr 126], nó phản ánh cuộc đấu tranh trên hai phương diện cơ bản: 1 Đấu tranh giữa giá trị nhân đạo, nhân văn, chân - thiện - mỹ của văn hóa, con người Việt Nam với những quan điểm sai trái, phản động, phản nhân văn của các thế lực thù địch và cơ hội chính trị; 2 Đấu tranh giữa một bên là xây dựng, phát triển giá trị nhân đạo, nhân văn, chân - thiện - mỹ trong văn hóa, con người Việt Nam với một bên là những tư tưởng tàn tích, lạc hậu chưa được đào thải và Trong đó, “thấm nhuần tinh thần dân tộc” được hiểu là sự

bổ sung mới và mục tiêu, tiêu chí của văn hóa, con người Việt Nam Đại hội XIII của Đảng xác định: “Lấy giá trị văn hóa, con người Việt Nam làm nền tảng, sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững” [4, t 2, tr.81] Điều đó, đòi hỏi phải kế thừa và phát huy giá trị văn hóa

và con người Việt Nam, truyền thống lịch sử của dân tộc đã được vun đắp nên qua lịch sử hàng nghìn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước Các giá trị và sức mạnh đó của văn hóa và con người Việt Nam đã làm nên nền tảng tinh thần vững chắc của dân tộc ta; trở thành nguồn lực nội sinh,

động lực quan trọng của phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc.

Ba là, tư duy lý luận mới của Đảng thể hiện sâu sắc về mối quan hệ giữa xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện với mục tiêu của chiến lược phát triển đất nước.

Sau 30 năm đổi mới toàn diện đất nước, “Sự nghiệp xây dựng, phát triển văn hóa, con người đã được Đảng, Nhà nước quan tâm trong các chính sách kinh tế - xã hội từ Trung ương đến các địa phương Thực hiện nhiệm vụ xây dựng con người đáp ứng yêu cầu của thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế có bước chuyển biến quan trọng” Tuy nhiên, “so với những thành quả trên lĩnh vực chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, thành quả trong lĩnh vực văn hóa chưa tương xứng; chưa đủ tầm mức để tác động có hiệu quả xây dựng con người và môi trường văn hóa lành mạnh” Đại hội XII

đã xác định “Xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện phải trở thành một mục tiêu của chiến lược phát triển”[3, tr 123- 126]

Vấn đề này còn được cụ thể hóa ở các quan điểm cụ thể về xây dựng, phát triển văn hóa, con người như: quan điểm về hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị chuẩn mực của con người Việt Nam; về nhận thức, ý thức tôn trọng pháp luật;