Giáo trình Chẩn đoán máy thi công xây dựng (Nghề Sửa chữa máy thi công xây dựng – Trình độ trung cấp): Phần 2 – CĐ GTVT Trung ương I

Giáo trình Chẩn đoán máy thi công xây dựng (Nghề Sửa chữa máy thi công xây dựng – Trình độ trung cấp): Phần 2 trang bị cho sinh viên những kiến thức như: Kiểm tra chẩn đoán tình trạng kỹ thuật hệ thống bôi trơn và làm mát, kiểm tra chẩn đoán hệ thống nhiên liệu, kiểm tra chẩn đoán tình trạng kỹ thuật hệ thống khởi động và đánh lửa,... Mời các bạn cùng tham khảo.

Bai 2: CHAN DOAN TINH TRANG KY THUAT HE THONG DIEN

(bang thiét bi Sun 1500) ( Thời gian học : 18 giờ, Kiểm tra: 2 giờ )

L, Mục tiêu của mô - đun :

Sau khi học xong mô - đun nây, học viên có khả năng:

- Xử dụng được thiết bị chân đoán điện máy xây dựng sun 1500

- Thực hiện chẩn đoán tìm pan các hệ thống điện trên máy xây dựng sau

đây: hệ thông đánh lửa, hệ thống nạp điện, hệ thống khởi động

II Nội dung mô - đun

Bước 1 Chuẩn bị

C Lý thuyết liên quan

a Giới thiệu thiết bị sun 1500

un 1500 là thiết bị chuyên dùng đề chẩn đoán các hệ thống điện trên máy

xây dựng, do Snap-on tool company san xuất, dé thực hiện được các chức năng

chân đoán , thiết bị bao gồm 1 màn hình, bộ dây và một số chỉ tiết khác

8 Man hinh:

62

+B : Man hinh 9 inch

Phía trước man

cho phép thực hiện các công việc cụ thể

Nối đây cho hệ thông đánh lửa có bô bin nằm trong delco

67

+ Động cơ có hệ thống đánh lửa kiểu tiếp điểm

+ Động cơ có hệ thống đánh lửa không dùng hộp ECU

+ Động cơ có hệ thống đánh lửa Dùng hộp ECU

+ Động cơ có hệ thống đánh lửa trực tiếp

68

+ Động cơ phun xăng điện tử đời L hoặc LH jetronic

+ Thiết bị chân đoán sun 1500

Động cơ phun xăng điện tử

đời L hoặc LH jetronic

Giáo viên quan sát, uốn nắn và rút kinh nghiệm khi buổi luyện tập kết thúc

Bước 2: Chẳn đoán dạng sóng sơ cấp hệ thống đánh lửa

A _ Lý thuyết liên quan

a Dạng sóng sơ cấp của hệ thông đánh lữã

Firing Section Intermediate Section Dwell Section

- Tai điểm 1-2, luc nay vít lửa bắt đầu nhập lại, dòng điện bắt đầu xuyên qua cuộn sơ cấp

- Tai điểm 3, dòng điện qua cuộn sơ cấp tăng dần và đạt giá trị cao nhất , từ

trường trong cuộn sơ mạnh nhất

- Tại điểm 4 , thời điểm vít lửa nhã , dòng sơ cấp do ắc quy cung cấp mat han,

trong cuộn sơ cấp tồn tại đồng cảm ứng do ảnh hưởng với đao động của dòng

71

+ Hình a: Tiếp điểm mòn và không ngay mặt

+ Hình b: Tiếp điểm bị cháy

+ Hình c: Cuộn dây sơ cấp thiếu mase

+ Hình d: Tụ điện bị rò

+ Hình e: Tụ điện bị rò

B Trình tự thực hiện

a Thiết bị:

+ Động cơ có hệ thống đánh lửa kiểu tiếp điểm

+ Động cơ có hệ thống đánh lửa bán dẫn không dùng hộp ECU

+ Thiết bị chân đoán sun 1500

- Khởi động và cho động cơ |- Phải để cho động cơ hoạt

hoạt động ở chế độ không tải | động ở chế độ không tải

đến khi đạt nhiệt độ làm việc

- Quan sát dạng sóng sơ cấp

trên màn hình và so sánh với

các số liệu trên đó với dạng

sóng sơ cấp chuẩn, đề tìm ra sai

Giáo viên quan sát, uốn nắn và rút kinh nghiệm khi buồi luyện tập kết thúc

Bước 3: Đo góc độ ngắm điện của hệ thông đánh lửa

A _ Lý thuyết liên quan

a Khái niệm

Góc độ ngắm điện là khoảng thời gian dòng điện sơ cấp thông qua cuộn dây sơ cấp của bô bin , được trình bày từ điểm 1-điểm 4 trên hình biểu diễn sóng dòng điện sơ cấp

Những thông tin về các hư hỏng thuộc mạch điện sơ cấp có thể có được từ phần

trình diễn góc độ ngắm điện của sóng sơ cấp hệ thống đánh lửa

74

Firing Section Intermediate Section Dwell Section

+ Sự nhấp nhô của sóng tại điểm 4 quá nhiều so với sóng chuẩn

+ Vít lửa mòn và không ngay mặt

+ Thiếu mase

+ Tụ điện bị rò, yếu

Trong hệ thống đánh lửa kiểu bán dẫn, Việc đóng mỡ dòng điện qua cuộn sơ cấp

là do IC hoặc do hộp ECU điều khiển thông qua các cảm biến, đo đó các van dé thường xây ra ở góc độ ngắm điện chủ yếu do cảm biến, IC và hộp ECU

Biều đồ thanh của góc ngắm điện của động cơ nhiều xy lanh:

75

+ Động cơ có hệ thống đánh lửa kiểu tiếp điểm

+ Động cơ có hệ thống đánh lửa bán dẫn không dùng hộp ECU

+ Thiết bị chân đoán Sun 1500

p4

- Nồi day như sơ đồ - Nối đúng sơ đồ như hình

- Khởi động và cho động cơ

hoạt động ở chế độ không tải

đến khi đạt nhiệt độ làm việc

- Phải để cho động cơ hoạt động ở chế độ không tải

- Kiém tra các thanh trong biểu

đồ về : giá tri góc độ ngấm

điện của các xy lanh, sự thay

đổi giá trị góc độ ngắm điện

Giáo viên quan sát, uốn nắn và rút kinh nghiệm khi buổi luyện tập kết thúc

Bước 4 Khảo sát sóng thứ cấp của hệ thống đánh lửa kiểu bô bin rời trên

động cơ có hệ

thông đánh lửa kiểu tiếp điểm

A _ Lý thuyết liên quan

a Dạng sóng thứ cấp hệ thống đánh lửa

78

Trên biểu đồ dòng điện thứ cấp, ta thấy:

~_ Tại điểm 5, điểm của xung thứ cấp giảm nhanh khi tạo tỉa lửa điện ở bugi,

~_ Tại điểm 6, dòng thứ cấp mắt hẳn sau khi tạo tỉa lửa điện

~ Tại điểm 7, Thời điểm mà tụ điện bắt đầu phóng trả về cuộn sơ cấp

79

- Tại điểm 8, thời kỳ tạo xung nhỏ do sự phóng trả về của tụ điện

- Tai diém 9, thời kỳ không có điện trong cuộn sơ và cuộn thứ,

B Trình tự thực hiện

a Thiết bị

+ Động cơ có hệ thống đánh lửa kiểu tiếp điểm

+ Động cơ có hệ thống đánh lửa bán dẫn không dùng hộp ECU

+ Thiết bị chẩn đoán Sun 1500

- Nhập thông tin động cơ vào

thiết bị - Nhập đầy đủ và chính xác các thông tin

- Nhân phím primery ở nhóm

phím công việc ( Menu key )

- Khởi động và cho động cơ hoạt - Phải để cho động cơ hoạt

thường của mỗi một xy lanh

* So sánh KV của mỗi xy lanh

với mức chuẩn và với các xy lanh

Giáo viên quan sát, uốn nắn và rút kinh nghiệm khi budi luyén tap kết thúc

Bước 5: Đo và Khảo sát biểu đồ ký của động cơ nhiều xy lanh

A _ Lý thuyết liên quan:

a Khai niém

Dung để ghi lại hoạt động của dòng điện thứ cấp của từng xy lanh động cơ ở các

tốc độ quy định, nhờ nó đề biết được tình trạng kỹ thuật của hệ thống đánh lửa

có phù hợp với điều kiện xử dụng hay không

Ví dụ : KV histograph của xy lanh số 4

+ Động cơ có hệ thống đánh lửa kiểu tiếp điểm

+ Động cơ có hệ thống đánh lửa bán dẫn không dùng hộp ECU

+ Thiết bị chân đoán Sun 1500

Lúc động cơ ngừng hoạt động, nối

dây vào hệ thống như hình

Khởi động động cơ và đề cho động

cơ hoạt động đến lúc đạt nhiệt độ

tốt nhât biêu đô ký của xy lanh

được hiển thị trọn vẹn trong phạm

loãng hơn một chút, thì giá trị kv là

5-15 Còn đối với động cơ mới

hơn, có tỷ lệ hòa khí loãng, giá trị

kv khoảng 7-18 Khi kiểm tra động

cơ trên băng thử công suất, sự gia

cần kiểm tra tiếp theo Nếu động cơ

và hệ thông đánh lửa hoạt động tốt,

thì biểu đò ký sẽ ồn định theo các Động cơ phải hoạt

động ở chế độ không tải

Tăng và giảm tốc trong thời gian ngắn

Quan sát và đọc được

các giá trị trên biểu đồ

yêu cầu như sau:

Trong chế độ thử không tải,

đường biểu diễn của biểu đồ ký

không được vượt quá giá trị chuẩn,

đồng thời chiều cao của các đường

biểu diễn chỉ được so le nhẹ

C Hình thức tổ chức

Học viên luyện tập các nội dung được hướng dẫn theo nhóm, mỗi nhóm 5 học

viên

Giáo viên quan sát, uốn nắn và rút kinh nghiệm khi buồi luyện tập kết thúc

Bước 6 : Do và khảo sát biếu đồ thanh KV trên động cơ nhiều xy lanh

A _ Lý thuyết liên quan:

+ Động cơ có hệ thống đánh lửa bán dẫn không dùng hộp ECU

+ Thiết bị chân đoán Sun 1500

Thủ tục trước khi kiểm tra

- Kéo thang tay

- Tay sé 6 vi tri mo

- Chém banh xe chu dong

- Luc déng co ngừng hoạt động,

nối dây vào hệ thống như hình

- Bat mé công tắc thiết bị

- Nhập thông tin động cơ vào

nhiét d6 lam viéc

- Quan sát giá trị điện áp tối

thiểu và tối đa trên biểu đò

- Nếu giá trị thật của điện áp trên

một vài xy lanh được quan sát là

cao, ta nhấn tiếp phím F3 đề theo

dõi đánh lửa giá trị thật của điện

áp trên một vài xy lanh được quan

sát là cao cho biết có vấn đề trong

các bộ phận của hệ thống đánh

lửa,có thể do bugi hoặc dây cao

áp

Điện áp đánh lửa theo yêu cầu là

từ 0-4kv, nhưng tiêu biểu là từ I-

đề không phát hiện được trong

suốt quá trình thử không tải,

nhưng cần lưu ý một số trường

hợp như :

+ Không thử biểu đỗ thanh kv ở

chế độ có tải với các động cơ

trong điều kiện không tốt

+ Không thử biểu đồ thanh kv ở

chê độ có tải với các xe có hộp sô

- Nhan phim F3 néu can thiét dé

lựa chọn điện áp đánh lửa đúng

-_ So sánh giá trị điện áp tối đa ở

chế độ có tải và không tải.Lưu ý :

+ Giá trị điện áp tối đa ở chế độ

có tải là 4-10 kv, và cao hơn ở

chế độ không tải

+ Gia tri điện áp gia tăng ít hơn

bình thường cho biết có hiện

tượng rò điện về mase, có thé do

bugi hoặc phần cách điện của dây

Tay số ở vị trí Park

hơn bình thường cho biêt có vân

đề bên trong buông đốt, có thể do

khe hở bugi quá lớn, hoặc do hỗ

Giáo viên quan sát, uốn nắn và rút kinh nghiệm khi buổi luyện tập kết thúc

Bước 7: Đo và kháo sát biểu đồ thanh thời gian cháy của động cơ nhiều xy lanh

A _ Lý thuyết liên quan

a Khai niém

Biểu đồ thanh của thời gian cháy được trình bày trên hình , biểu thị thông

tin mang tính đồ họa và số học thời gian cháy của mỗi bugi Thời gian cháy là

độ dài của thời gian mà tia lửa xuất hiện giữa điện cực của bugi, được tính từ

điểm 5 cho đến điểm 7 trên biểu đồ dong điên thứ cấp

b Phân tích

mem see BURN TIME BAR GRAPH

eve BYBM malSS OL

B Trình tự thực hiện

a — Thiếtbị

+ Động cơ có hệ thống đánh lửa kiểu tiếp điểm

+ Động cơ có hệ thống đánh lửa bán dẫn không dùng hộp ECU

89

+ Thiết bị chân đoán Sun 1500

và đặc điểm được cung cấp bởi

các nhà máy máy xây dựng

- Lúc động cơ ngừng hoạt

động, nối dây vào hệ thông

Nối dây đúng như sơ đồ

Bật mở công tắc thiết bị Xác định đúng công tắc

- Nhập thông tin động cơ vào

thiết bị

Nhập đầy đủ các thông số cần thiết

nhiệt độ quá cao

-_ Khi động cơ đang hoạt động

90

ở chê độ không tải, hãy quan | trên biêu đô

sát biểu đồ thanh thời gian

cháy và ghi lại trị số

- Tăng tốc độ động cơ vào | Tốc độ 2000v/p

khoảng 2000 víp và ghi lại trị

* Khe hở giữa ro to và điện

cực nap chia điện quá xa

* Tỷ lệ hòa khí quá loãng

+ 2.0— 2.4 ms là dài hơn bình

thường

+ > 2.44 ms là quá dài hơn

bình thường

* Khe ho bugi qua nho

* C6 hién tuong rd mase 0

C Hình thức tổ chức

Học viên luyện tập các nội dung được hướng dẫn theo nhóm, mỗi nhóm 5 học viên

Giáo viên quan sát, uốn nắn và rút kinh nghiệm khi buổi luyện tập kết thúc

Bước 8: Đo và khảo sát sóng vòi phun xăng trên động cơ phun xăng

9I

A Ly thuyét liên quan

Hình: Đường biéu diễn là một đường thang nằm ở mức cao,

cho biết không có sự thay đổi về giá trị điện áp

Mai») Ree LeU VOLTAGE UAVEFORH VOLTS | 34 en

-_ Cơ sở phân tích sóng: Để xác định một trong hai tín hiệu vôn hoặc

sóng là bình thường hoặc là có vấn đề, đòi hỏi một vài kiến thức căn bản về

mạch điện hoặc bộ phận kiểm thử và đặc điểm của nó Hãy tham khảo 2 ví dụ sau đây :

93

Ví dụ 1 : Khi kiểm thử tín hiệu Hall như hình 6A-3:

- Cảm biến hiệu ứng Hall phát ra tín hiệu vôn dang kỹ thuật số

-_ Tín hiệu vôn dạng kỹ thuật số xuất hiện trên màn hình là xung vuông hoặc là chuỗi xung vuông

-_ Độ rộng của xung vôn không phụ thuộc với tốc độ động cơ

Ví dụ 2 : Khi kiểm thử tín hiệu xung của cảm biến điện từ, như hình 6A-5:

- Cảm biến điện từ phát ra tín hiệu vôn dạng analog

~ Dạng analog xuất hiện trên màn hình là xung hình sin

- Độ rộng của xung gia tăng theo tốc độ động cơ

b Sóng vòi phun nhiên liệu

Hình: Sóng vòi phun nhiên liệu

Sóng vòi phun nhiên liệu, Độ rộng của sóng được thiết lập bởi sự bật và tắt điện

áp ở cuộn dây nam chân điện của vòi phun Mủi nhọn của sóng điện áp tại điểm

tắt nguồn là kết quả của dong ty cảm sinh ra trong cuộn đây nam châm điện của kim

Dòng điện cần thiết để mở vòi phun cao hơn dòng điện cầm giữ vòi phun mở Một vài hệ thống giảm dòng điện mở vòi phun sớm hơn có thể để tránh sự quá

nhiệt của solenoid, thời gian giảm dòng mở sớm hơn

khoảng 1ms, thời hạn nầy được xác định bởi ECU động cơ

94

Mũi nhọn của sóng điện áp trong đường biểu diễn sóng vòi phun có thé quan sát

và đo lường đề so sánh với dạng sóng vòi phun của các vòi phun khác

ta có:

Điểm I: Tắt nguồn (điện áp) đến solenoid của vòi phun

Điểm 2: Mở nguồn đến solenoid (0 vn , 4 Amp)

Điểm 3: Dòng điện qua solenoid vòi phun dạng open mode

Điểm 4: Dòng điện qua solenoid vòi phun giảm, mũi nhon của áp vào khoảng 35

vôn

Điểm §: Dòng điện qua vòi phun dạng hold mode

Điểm 6 : Tắt nguồn cấp cho vòi phun, Mũi nhọn điện áp xuất hiện khoản 30 vôn, kết quả của dòng tự cảm do tắt nguồn vòi phun đột ngột

MOM N-00-YY mon ss7

miện BĐgiìế lái tt | pin

Hình: Thể hiện điện áp vòi phun

B Trình tự thực hiện

a — Thiết bị

+ Động cơ phun xăng điện tử đời L hoặc LH jetronic

+ Thiết bị chân đoán sun 1500

d Nội dung thực hiện

- Khi động cơ ngưng hoạt | Tháo hết giắc nối điện của

96

động, tháo giac ndi điện của

vòi phun, chọn giắc nối trung

gian đúng đề nối đến vòi phun

và đầu ghim

vòi phun

- Nối tất cả các dây kiểm thử

như hình vẽ, ngoại trừ dây sơ

cấp và dây vòi phun

Nối dây đúng như sơ đồ,

không được nối dây sơ cấp và

dây vòi phun

-_ Nối dây sơ cấp và dây vòi

phun đến giắc trung gian

- Nhan phim Diagnostic

waveform 6 menu key

+ Có 2,3,4 xung của sóng vòi

phun xuất hiện trên màn hình

+ Nếu có một sóng của vòi

phun nào đó không xuất hiện,

có thể tín hiệu Khiển của vòi

phun đó không có, điều đó chỉ

rõ dây dẫn hoặc tín hiệu điều

khiên có vân đê

Không để nhiệt độ động cơ

quá cao

- So sánh kêt quả đo với sô

liệu với nhà sản xuất, nếu

không có số liệu, ta có thể Khảo sát và so sánh kết quả

các thông số đo được

tham khảo những điêm sau

đây:

+ Độ rông của xung khi chạy

ở chế độ không tải hoặc ở tốc

độ ôn định có tải nhẹ hoặc

không có tải sẽ là từ 0.6 — 3.0

ms

+ Độ rộng của xung phun

nhiên liệu lúc tải ít hoặc không

có tải sẽ không thay đổi nhiều

lắm khi động cơ đang chạy có

tốc độ, thông thường, độ rộng

của xung phun nhiên liệu

không phụ thuộc vào vận tốc

của động cơ, mà phụ thuộc vào

tải trọng và nhiệt độ của động

cơ

+ Với lượng nhiên liệu tối da

như khi tăng tốc lúc có tải, thì

độ rộng của xung phun có thể

điện khiến kim là đạt yêu cầu

Nhưng không loại trừ có thể có

C Hình thức tố chức

Học viên luyện tập các nội dung được hướng dẫn theo nhóm, mỗi nhóm 5 học viên

Giáo viên quan sát, uốn nắn và rút kinh nghiệm khi buồi luyện tập kết thúc

Bước 9: Đo và khảo sát sóng dòng điện máy phát

A _ Lý thuyết liên quan

a Khai niém

Dạng sóng của dòng điện máy phát điện cho ta thấy, ngoài đường biểu diễn điện

áp, con thé hiện số vòng quay động cơ và đường kẻ

Xử dụng đường biêu diễn sóng máy phát là để đọc và kiểm tra sự ôn định thé điện của hệ thống nạp điện, và kiểm tra các bộ phận đặc biệt khác của máy phát nhu: diode

Phân tích dạng sóng của máy phát điện là để xác định điều kién cia diode và các cuộn dây phần ứng, vì ở lảnh vực nây có thể làm suy giảm dòng phát ra của máy

phát khoảng 10% sự suy giảm nhỏ bé nầy không thẻ phát hiện với hệ thống đèn báo nạp trên xe hoặc với thiết bị kiểm tra thông thường, Nếu không được phát hiện và sửa chữa kịp thời, sẽ dẫn đến những hư hỏng lớn hơn, làm hư hỏng đến các bộ phận điện tử khác trên xe Các van đề của diode và cuộn dây phần ứng có thé dé dàng được phát hiện với dạng sóng máy phát điện

Hình: Dạng sóng bình thường của máy phát ở chế độ

Tăng tải như: mở đèn pha, mở quạt sưởi

SIẾP sececr | Position

Máy phát có một điode hở mạch và một diode bị thủng ( Khác cực tính )

100

‘SIZE SELECT ree |

101