Đặt vấn đề Ở Tiểu học, lớp Một được ví là cái móng đặt nền tảng cho cả cấp học, mỗi học sinh được hướng đến nền giáo dục phát triển toàn diện thì kĩ năng cơ bản của các em học xong lớp1
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KRÔNG ANA
TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐINH TIÊN HOÀNG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
KINH NGHIỆM RÈN KỸ NĂNG ĐỌ̣C CHO HỌ̣C SINH DÂN TỘC THIỂ̉U SỐ TIẾP THU CHẬM Ở LỚP 1
Họ và tên: Nguyễn Thị Thanh Linh Đơn vị công tác: Trường TH Đinh Tiên Hoàng Trình độ đào tạo: Đại học
Môn đào tạo: Giáo viên Tiểu học
Trang 2MỤC LỤC
I
II
Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 3
II
III
Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề 5-7
IV
V
Phần thứ ba: Kết luận, kiến nghị 8
I
Trang 3§inh Tiªn Hoµng
download by : skknchat@gmail.com
Trang 4Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU
I Đặt vấn đề
Ở Tiểu học, lớp Một được ví là cái móng đặt nền tảng cho cả cấp học, mỗi học sinh được hướng đến nền giáo dục phát triển toàn diện thì kĩ năng cơ bản của các
em học xong lớp1 là phải biết đọc, biết viết, đặc biệt là các em học sinh dân tộc Thiểu
số biết ngôn ngữ phổ thông để chiếm lĩnh kiến thức khi học dần lên
Hiện nay ở trường tôi vẫn có một số trường hợp học sinh DTTS tiếp thu chậm khi học xong lớp 1, khi lên các lớp trên qua thời gian hè các em dường như tái mù chữ, quên một số vần, từ khó, một số em viết tốc độ cực kì chậm và viết sai lỗi chính tả…
Vậy làm thế nào để học sinh dân tộc Thiểu số tiếp thu chậm ở lớp 1 có kĩ năng đọc được Tiếng Việt, đồng thời nắm được một số yêu cầu nôi dung cân hoc ? Làm thế nào để học sinh tham gia hoc “ tiếng Việt ” môt cach hưng thú ? Qua quá
trình dạy học, tôi đã rú́t ra được một số kinh nghiệm “ Rèn kỹ năng đọc cho học
sinh dân tộc Thiểu số tiếp thu chậm ở lớp Một”.
II Mục đích (mục tiêu) nghiên cứu
Đề tài chỉ ra sư hinh thanh kỹ năng đọc yêu câu môi hoc sinh đat đươc trong môn Tiêng Viêt trong chương trinh lơp1 Giú́p học sinh tiếp cận với những kỹ năng đọc đa dạng trong hệ thống câu hỏi rèn luyện kha năng sử dung ngôn ngư Tiêng Viêt trong sang va phong phú Giú́p các em kiểm tra lại kiến thức vôn tư và bổ sung thêm nhiều vôn tư mới
Đề tài giú́p giáo viên lớp Một có thêm những kinh nghiệm dạy kĩ năng đọc trong môn tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số tiếp thu chậm ở lớp Một
Các em học sinh dân tộc thiểu số tiếp thu chậm có kĩ năng đọc được môn Tiếng Việt thì các em sẽ giao tiêp cơi mơ, tư tin manh dan trinh bay ý kiên trong hoc tâp, ham mê đọc sách, có nhiều vốn từ phong phú́ khi học phân môn Tập làm văn, có kỹ̃ năng sử̉ dụng từ ngữ phong phú́ và phù hợp trong các tình huống hằng ngày
Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I Cơ sở lí luận của vấn đề
Đọc là một hoạt động của con người, dùng mắt để nhận biết các kí hiệu và chữ viết, sử̉ dụng bộ máy phát âm phát ra âm thanh nhằm truyền đạt đến người nghe, và
Trang 5dùng trí óc để tư duy và lưu giữ những nội dung mà mình đã đọc Kỹ̃ năng đọc là kỹ̃ năng cần trau dồi thường xuyên, lâu dài nhất để mỗi cá nhân hình thành và phát triển bền vững năng lực học tập
Ở Mầm non các em được làm quen môn tiếng Việt qua bài hát, bài thơ, câu chuyện… được giáo viên dạy đi dạy lại nhiều lần là chỉ cần thuộc lòng không cần biết mặt chữ, giai đoạn chơi nhiều hơn học
Nhưng bước qua giai đoạn cấp tiểu học khi đến với môn Tiếng Việt các em không chỉ đọc mà còn ghi nhớ, nhớ lại từ vựng để đọc và viết ra Bắt đầu làm quen với âm, vần, tiếng từ, câu, đoạn văn và cả văn bản, ít nhất phải có kĩ năng tái hiện lại những kiến thức đã đọc, đã học để nghe viết và viết ra cho đú́ng chính tả
Tư đo nhằm nâng cao chất lượng học Tiêng Viêt cho học sinh lơp 1 đăc biêt đối tượng tiếp thu chậm học sinh dân tộc thiểu đạt hiệu quả là mối quan tâm của mỗi giáo viên dạy lớp 1 ngay từ đầu năm, đã tạo ra môi trường nói tiếng Việt thân thiện phong phú́ ở khắp mọi nơi
II Thực trạng vấn đề
Trường tôi nằm trên đị ̣a bàn buôn ÊCăm tỉ lệ học sinh dân tộc Thiểu số ngày càng tăng và hiện nay đã chiếm trên 70% Khối 1 tổng số học sinh tiếp thu chậm môn Tiếng Việt 100% là học sinh dân tộc Thiểu số Ê Đê
Bên cạnh sự quan tâm và làm việc sáng tạo của Ban giám hiệu và có sự phối hợp khá nhị ̣p nhàng của các đoàn thể trong và ngoài nhà trường với đội ngũ giáo viên khối 1 có kinh nghiệm và còn trẻ vui vẻ, gần gũi, thân thiện, thì trong quá trình giảng dạy giáo viên gặp không ít khó khăn
Từ phía gia đình của những em tiếp thu chậm môn tiếng Việt, 100% là dân tộc Thiểu số và có hoàn cảnh khó khăn, bố mẹ không có thời gian quan tâm vì cuộc sống mưu sinh và trình độ dân trí thấp, thậm chí nhiều phụ huynh mù chữ
Các em bước vào lớp Một với bao bỡ ngỡ, lạ thầy, lạ cô, lạ với môi trường học tập mới và thua các bạn dân tộc Kinh gần 2000 từ vựng là một rào cản ngôn ngữ, qua một mùa hè bảng 29 chữ cái học trước quên sau Phần lớn đối tượng tiếp chậm rất rụt rè, thiếu tự tin
Qua quá trình dạy học và khảo nghiệm tôi có bẳng thống kê 2 năm gần đây của khối 1 như sau:
Năm học
Hoc sinh dân tộc Thiếu số tiếp thu chậm chưa biết đọc của khối 1
Trang 62017-2018 10 6 4
III Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
Đầu năm học sau một vài tuần ổn đị ̣nh tôi bắt đầu khảo sát tình hình học tập
và tiếp thu kiến thức của các em để phân loại đối tượng học sinh trong lớp và có phương pháp dạy học thích hợp
Tôi và các giáo viên trong khối Một, qua nhiều năm dạy học, có rất nhiều trăn trở, đã áp dụng những giải pháp và biện pháp khác nhưng tôi thấy hai giải pháp
cơ bản dưới đây được thực hiện tại trường tôi đưa lại hiệu quả cao, được các tổ chuyên môn và giáo viên hưởng ứng, đồng tình, đặc biệt là Ban giám hiệu nhà trường khen ngợi, khích lệ thực hiện
Giải pháp 1: Tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến việc học sinh dân tộc Thiểu
số tiếp thu chậm.
Khi thực hiện bất cứ một công việc gì, thì tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến những tình trạng và hậu quả đó là vô cùng quan trọng Để có những giải pháp thích hợp đem đến hiệu quả
Ví dụ: Một giáo viên muốn tìm ra phương pháp giáo dục phù hợp cho đối tượng học sinh tiếp thu chậm ở lớp mình phụ trách, thì phải biết nguyên nhân vì sao một số em học sinh đó không chị ̣u hợp tác với cô giáo trong giờ học, hoặc vì sao có
em một chữ cái học đi học lại không thể nhớ, em khác thì trong giờ học chỉ nhìn ra ngoài sân…
Vì vậy để thực hiện tốt các kế hoạch giáo dục đề ra, thì giải pháp tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến việc học sinh dân tộc Thiểu số tiếp thu chậm là vô cùng cần thiết tạo tiền đề cho các giải pháp tiếp theo có thành công hay không
Để thực hiện giải pháp này, tôi thực hiện các biện pháp sau:
1 đi thực tế thăm gia đình của từng em thì đa số các em 100% là gia đình có hoàn cảnh khó khăn, em thì bố mẹ mãi kiếm sống, em thì bố mẹ bỏ̉ nhau sống với họ hàng, em thì mồ côi cha hoặc mẹ…Nên các em thiếu thốn về mọi mặt, sách vở, đồ dùng học tập chưa thật đầy đủ và bữa ăn sáng lú́c đến trường bữa đói, bữa no, trong gia đình hoàn toàn giao tiếp bằng tiếng mẹ
đẻ, nhiều phụ huynh mù chữ Do trình độ dân trí thấp nên nhận thức của họ về việc đi học và tiếp thu học tập như thế nào của con em mình vẫn còn thơ ơ, phó mặc cho giáo viên Dẫn đến nhiều em
Trang 7đi học chưa chuyên cần, từ thực tế trên tôi cùng một số giáo viên chủ nhiệm khác phối hợp nhị ̣p nhàng với các đoàn thể trong và ngoài nhà trường luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi về vật chất cũng như tinh thần dành cho đối tượng những học sinh trên Vận động gia đình thường xuyên cho các đi học chuyên cần, động viên các con đến trường vui vẻ và khen ngợi các con thường xuyên
+ Tìm hiểu tâm tư, dành thời gian tâm sự với học sinh: Tôi quan sát và tìm hiểu trong quá trình dạy học ở lớp, giờ ra chơi, tiết Sinh hoạt tập thể hay trong các tiết của các thầy cô khác dạy và ở nhà của các em, mỗi em mỗi tính cách khác nhau em thì rụt rè nhưng khá chăm chỉ, em thì quá hiếu động không chị ̣u hợp tác, có em thì chữ cái dạy trước quên sau dạy hôm nay ngày mai lại quên…Lú́c này tôi kết hợp với các giáo viên bộ môn khác trao đổi những hoàn cảnh và tính cách của các em để cùng động viên khích lệ các em trong mọi hoàn cảnh, luôn vui vẻ, gần gũi thân thiện tạo cho các
em cảm giác mỗi ngày đến trường là một niềm vui Phối kết hợp với các đoàn thể trong và ngoài nhà trường giú́p đỡ bằng nhiều hình thức khác nhau như: trao quà dành cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, quyên góp quần áo, sách giáo khoa cũ, gạo hay bánh chưng ngày tết, kẹo bánh, mì tôm… ở những vùng thuận lợi để giú́p đỡ động viên các em kị ̣p thời, thường xuyên vào nhà động viên khuyến khích các em cố gắng trong học tập
+ Tìm hiểu từ phía giáo viên: Một số giáo viên chưa thật sự chị ̣u khó học hỏ̉i đổi mới phương pháp dạy học, giáo viên có vấn đề gia đình… Tôi đã đề xuất ban giám hiệu phân công phù hợp và trong khối sắp xếp thời khóa biểu hợp lí, tổ chức các chuyên đề trong khối, dự giờ cùng trao đổi trong cuộc họp chuyên cùng thảo luận tìm cách thảo gỡ những khó khăn giú́p đỡ nhau cùng tiến bộ, công đoàn thăm hỏ̉i, động viên giáo viên kị ̣p thời, cố gắng trong công tác
Qua thời gian tìm hiểu nguyên nhân của từng đối tượng học sinh dân tộc Thiểu số tiếp thu chậm, chú́ng tôi dường như đã gần gũi các em hơn thông cảm ,chia sẻ kêu gọi sự giú́p đỡ kị ̣p thời của các đoàn thể trong và ngoài nhà trường cho những hoàn cảnh khó khăn khác nhau của các em Các em không còn cảm thấy
tự ti mặc cảm nhiều vì được thầy cô bạn bè thường xuyên đến nhà chơi, nói chuyện vui cười, cùng thổi lử̉a, quét nhà
Sau khi xác minh được các nguyên nhân trên thì giáo viên chủ nhiệm trong khối Một, đã lập danh sách các em học sinh tiếp thu chậm gử̉i về chuyên môn và đề xuất phân công thêm giáo viên phụ đạo thêm 2 buổi trên tuần và ngoài ra giáo viên chủ nhiệm chủ động dành thời gian để phụ đạo lớp của mình nhưng qua một gia
Trang 8đoạn học tập, đến thời gian đó các em ít nhất đạt chuẩn phải đọc được nhưng phần nhiều các em vẫn chưa đọc được, số lượng học sinh rất ít tiến bộ
Lú́c này chú́ng tôi rất trăn trở phải tìm ra giải pháp gì để 100% các em học xong lớp Một ít nhất phải biết đọc, biết viết, giáo viên chủ nhiệm kết hợp với tổ chuyên môn, đề xuất cùng ban giám hiệu nhà trường tham gia cuộc họp khối sau khi thảo luận thực hiện giải pháp sau:
Giải pháp 2: Phân loại theo nguyên nhân, gộp cùng đối tượng trong khối
1 thành một nhóm tổ chức dạy kèm riêng, rèn luyện kĩ năng đọc cho học sinh.
+ Qua công tác tìm hiểu hoàn cảnh, tâm tư của học sinh, phân loại theo nguyên nhân để thực hiện đồng thời các biện pháp tác động khác như những em chăm chỉ nhưng còn rụt rè giáo viên luôn tạo không khí vui vẻ nhẹ nhàng, quan tâm hỏ̉i han,
dù các em tiếp thu chậm hay quên thì vẫn kiên trì nhẫn nại khích lệ khen ngợi những tiến bộ của bản thân các em dù nhỏ̉ nhất, dần dần các sẽ hòa nhập, cởi mở và tự tin hơn
+ Lập các tổ, nhóm học tập gồm trên lớp hay giờ ra chơi mọi lú́c mọi nơi có các bạn năng khiếu môn học kèm cặp thêm lập thành đôi bạn cùng tiến, lựa chọn các bạn ở gần nhà tổ chức học tập theo nhóm vừa để kèm cặp vừa để động viên giú́p đỡ nhau, phát huy tinh thần tương thân tương ái Cuối tuần giáo viên cùng cả lớp khen ngợi kị ̣p thời những đôi bạn đã biết chia sẻ giú́p đỡ nhau trong học tập và cuộc sống Một tháng một lần kết hợp Đội khen ngơi tuyên dương các em trước cờ
+ Một nhóm tất cả học sinh tiếp thu chậm môn tiếng Việt của ba lớp ở khối 1
sẽ được gộp lại học chung một lớp trong thời gian là 10 tuần, tôi đã tự nguyện chủ nhiệm lớp này, với thời khóa biểu tập trung chủ yếu học hai môn Toán và Tiếng việt Các thầy cô tham gia dạy lớp này dạy như dạy kèm phụ đạo
Nhận biết và thuộc lòng và viết ra được bảng chữ cái học theo phương châm học đâu chắc đó
Ví dụ: Khi dạy chữ a giáo viên cho học đi đọc lại nhiều lần, tìm chữ a có trong sách giáo khoa, truyện, trong lớp ở khắp mọi nơi, hướng dẫn viết bảng con, viết vở Sau đó phải quay lại kiểm tra lại các em phải tự nhớ lại tái hiện được viết
ra bảng con và vào vở ô li vở và tiếp tục tìm được bao nhiêu chữ a có trong một câu, đoạn, khổ thơ, tìm theo cặp đôi hoặc nhóm thi đua
Theo phương pháp dạy như trên dần dần học sinh thuộc bảng chữ cái, ở trong lớp cùng một đối tượng nên các em thấy tự tin, bạn cũng giống mình cùng nhau tiến bộ khá nhanh
Trang 9Ghép vần, đọc thành tiếng: biến chữ thành âm thanh ngôn ngữ Bắt đầu từ việc nhận diện các chữ cái, ghép vần các từ đơn giản, nhận biết các thành phần cấu tạo tiếng (âm, vần), biết cách đọc thành tiếng những từ dài, khó, với tốc độ hợp lý́ khi đọc thành tiếng và ngày càng nhanh khi đọc thầm
Ví dụ: Học những vần kết thú́c bằng chữ n thì ghép các nguyên âm với âm
cuối n ta được các vần sau: an, ân, ăn on, en, ên, un, ưn, in Đọc phân tích
a-nờ- an, tương tự ang, âng, ăng ong,ông, eng, êng, ung, ưng, ing…đọc đến đâu viết
ra đến đó, học đâu nhớ đó
Các em biết nhận diện bảng chữ cái, vần, đến phần tiếng các em sẽ tập làm quen phân tích chia nhỏ̉ ra để đọc
Ví dụ: Khi đọc tiếng trang các em sẽ đọc phân tích từng phần như sau:
a-ngờ - ang; trờ - ang - trang, khi các em học sinh đọc tiến bộ hơn thì sẽ đánh vần trong miệng đọc trơn ra và tăng dần tốc độ đọc
Trong quá trình dạy học các em dân tộc thiểu số tiếp thu chậm thì ta phải đọc đến đâu cho các học sinh viết đến đó, viết ra nhiều lần để nhớ, tăng dần độ khó lên khi các em đã tiến bộ, viết âm, vần, tiếng câu đọc tốc độ đọc chậm và có thể xen kẻ phân tích khi viết tiếng khó, nghe viết là hiệu quả nhất, không nên nhìn chép
Sau khi thực hiện dạy từ dễ đến khó dần lên đến đạt chuẩn theo kiểu mưa dầm thấm lâu, học đâu chắc đó Qua thời gian mười tuần từ tuần 23 đến tuần 33 100% các em đã biết đọc
Tóm lại việc gộp đối tượng học sinh dân tộc Thiểu số tiếp thu chậm vào cùng một nhóm để dạy kèm riêng như hình thức một lớp riêng biệt đã phân loại được đối tượng học sinh và có cùng một phương pháp đem đến đến hiệu quả cao các em từ không thể thuộc bảng chữ cái đến nay em nào cũng đọc được, viết được
Có ý́ thức học tập và hòa đồng cùng các bạn
IV Tính mới của giải pháp
Là khối trưởng Một qua nhiều năm tôi cùng giáo viên trong tổ đã thực hiện rất nhiều giải pháp khác nhau để dạy và phụ đạo đối tượng học sinh tiếp thu chậm
có kết quả nhưng chưa cao Qua nhiều trăn trở thảo luận tôi mạnh dạn đề xuất với Ban giám hiệu nhà trường thực hiện giải pháp gộp 14 em học sinh dân tộc Thiểu số tiếp thu chậm này thành một nhóm dạy như một lớp học hàng ngày chỉ ưu tiên 2 môn Toán và Tiếng Việt đã đưa đến kết như mong đợi
Tính mới qua đú́c kết kinh nghiệm và đã có kết quả khảo nghiệm, đối chứng:
Từ kết quả cách làm cũ của những năm trước thì học sinh chưa đạt chuẩn khi học
Trang 10xong lớp1 của học sinh dân tộc thiểu số khá cao, qua áp dụng giải pháp mới đến nay tuần 32 học sinh dân tộc thiểu số 100% đã đạt chuẩn môn tiếng Việt
V Hiệu quả SKKN
Sáng kiến kinh đã được áp dụng ở khối 1 tại trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng, đối tượng là học sinh tiếp thu chậm chưa có kĩ năng đọc môn Tiếng Việt của các em học sinh dân tộc Thiểu số
Sau khi áp dụng sáng kiến và so sánh với những năm trước có sự tiến bộ vượt bậc như sau:
Hoc sinh dân tộc Thiếu số tiếp thu chậm chưa biết đọc của
Với kết quả trên trường chú́ng tôi sẽ áp dụng giải pháp trên cho những khối lớp khác và duy trì cho khối lớp 1 trong những năm tiếp theo
Sau nhiều năm là giáo viên trực tiếp đứng lớp1 đồng thời quản lý́ tổ khối nơi tôi giảng dạy với những kế hoạch sự nổ lực không nhỏ̉ của mỗi giáo viên, hội cha
mẹ học sinh, trưởng thôn buôn Ngày qua ngày cố gắng đem từng cái chữ, những
nụ cười, những giọt nước mắt, nhớ những ngày các cô giáo chạy tất bật ngược xuôi qua các con đường đến từng nhà tìm cho được các em trong mùa kiểm tra học kỳ Nhưng bù đắp lại là các em đến trường ít nhất biết cái chữ biết đọc, biết viết
Phần thứ ba: Kết luận, kiến nghị
I Kết luận
Khi ma tinh hinh thê giơi ngay cang phat triên phưc tap vê moi măt chinh trị
- kinh tê - xa hôi thi giư vưng lâp trương tư tương chinh trị cung như hương vê quê hương, đât nươc la nhiêm vu thiêng liêng cua môi ngươi con Viêt nam