Tên sáng kiến: Lồng ghép giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống cho học sinh thông qua các mẫu chuyện kể về bác Hồ trong tiết sinh hoạt lớp nhằm nâng cao chất lượng hạnh kiểm lớp chủ nhiệm
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số:
1 Tên sáng kiến: Lồng ghép giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống cho học sinh thông qua
các mẫu chuyện kể về bác Hồ trong tiết sinh hoạt lớp nhằm nâng cao chất lượng hạnh kiểm lớp chủ nhiệm
(Nguyễn Văn Vũ, Đặng Thị Thúy An, @THPT Trần Trường Sinh)
2 Lĩnh vực áp dụng của sáng kiến: Chủ nhiệm
3 Mô tả bản chất của sáng kiến:
3.1 Tình trạng giải pháp đã biết
Thực hiện kế hoạch số 838/KH-SGD&ĐT ngày 03 tháng 5 năm 2017 của Sở Giáo dục và Đào tạo Bến Tre về việc triển khai Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị khóa XII và Chỉ thị số 27/CT-TTg ngày 08/9/2016 của Thủ tướng Chính phủ về
“Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” trong ngành giáo dục từ nay đến năm 2020 Hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” đã được tổ chức sâu rộng trên phạm vi cả nước và gặt hái được nhiều kết quả to lớn Đã 49 năm kể từ ngày Bác đi xa, nhưng những bài học về đạo đức, lối sống nhân cách của người luôn tỏa sáng cho các thế hệ mai sau noi theo
Trang 2Trường THPT Trần Trường Sinh được thành lập với địa bàn hoạt động là vùng sâu, vùng xa với mặt bằng dân trí thấp, đời sống còn gặp nhiều khó khăn Hiện nay, nhà trường rất quan tâm tới việc giáo dục đạo đức cho học sinh nhưng hiệu quả của công tác này chưa cao Mặt trái của cuộc sống kinh tế thị trường và môi trường xã hội với những tác động tiêu cực đã dẫn đến những sai phạm đáng tiếc như: Học sinh đánh nhau, vô lễ với thầy cô giáo, trốn học, nghỉ học không rõ lý do, nói tục, chửi thề, ý thức phấn đấu kém Bên cạnh đó, trong công tác giáo dục ở nhà trường, đã có thời gian dài chúng ta chỉ
coi trọng việc dạy “Chữ”, nghĩa là làm sao cho học sinh học thật giỏi là được mà quên đi một điều quan trọng dạy cho học sinh “Học làm người”, quên đi việc tạo cho các em có
một sân chơi bổ ích với các trò chơi dân gian mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, các em không được nhà trường cung cấp những kỹ năng sống, kỹ năng hòa nhập cộng đồng Ngoài việc học văn hóa, thời gian còn lại một số em lao vào các trò chơi vô bổ, bạo lực,
số còn lại thì tỏ ra thờ ơ không quan tâm đến mọi việc chung quanh, lạnh lùng, vô cảm, ích kỷ chỉ biết sống cho bản thân mình Đã có rất nhiều lời cảnh báo từ báo đài lên tiếng chỉ trích, phê phán lối sống của các em thanh, thiếu niên Các em sẵn sàng ấu đả nhau chỉ
vì một cái nhìn không thiện cảm, nhạo báng xem thường bạn, chỉ vì ăn mặc không đúng mốt,…tệ hại hơn là nhạo báng thầy cô giáo… Tất cả những hành động ấy đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh những người làm công tác giáo dục Là một giáo viên chủ nhiệm tôi thấy việc giáo dục đạo đức, lối sống và nhân cách cho học sinh làm một việc làm rất quan trọng và cần thiết
Với tiết sinh hoạt lớp cuối tuần, là tiết để thầy và trò cùng nhau tổng kết lại những vấn đề đã đạt được và chưa đạt được trong một tuần học, cũng như nhắc nhở các em chưa
Trang 2
Trang 3tốt, chưa ngoan, còn thường xuyên vi phạm….tuy nhiên với cách làm này thì hiệu quả giáo dục đạo đức, lối sống là không cao Các em thường thờ ơ, kém tập trung,…
Vì vậy , để việc giáo dục đạo đức đạt hiệu quả cũng như làm cho tiết sinh hoạt lớp
trở nên ý nghĩa hơn thì việc đưa chuyên đề “Lồng ghép giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối
sống cho học sinh thông qua các mẫu chuyện kể về bác Hồ trong tiết sinh hoạt lớp nhằm
nâng cao chất lượng hạnh kiểm lớp chủ nhiệm.” là một việc nên làm, là giải pháp tích cực
nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh trong nhà trường phổ thông
3.2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến
3.2.1 Mục đích giải pháp
Thực hiện “Lồng ghép giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống cho học sinh thông qua
các mẫu chuyện kể về bác Hồ trong tiết sinh hoạt lớp nhằm nâng cao chất lượng hạnh
kiểm lớp chủ nhiệm” với mục đích:
Góp phần cùng nhà trường đẩy mạnh việc giáo dục đạo đức học sinh với mong muốn chuyển tải tư tưởng, đạo đức của người in dấu trong tư tưởng và cuộc sống học sinh Qua đó học sinh có ý thức từ những việc làm, việc học tập và ứng xử với mọi người xung quanh các em thể hiện tính văn hóa của người chủ tương lai của đất nước
Từ việc giới thiệu những đức tính giản dị, mẫu mực cũng như nhân cách, lối sống của Bác đến gần với lứa tuổi học sinh, từ đó các em tự soi rọi lại bản thân mình
Kể chuyện đạo đức Bác hồ trong giờ sinh hoạt lớp là một cách để cho tiết sinh hoạt lớp trở nên sôi động hơn, góp phần giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh
3.2.2 Những điểm khác biệt, tính mới so với giải pháp đã áp dụng
Trang 4Là một chuyên đề mang tính nhân văn sâu sắc, ý tưởng được hình thành ngay sau
khi bản thân được tiếp thu các chuyên đề về cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, được vận dụng một cách linh hoạt, khoa học lồng ghép
trong tiết sinh hoạt lớp để góp phần giáo dục đạo đức cho học sinh
Với những câu chuyện ngắn về Bác Hồ, giúp học sinh có thể tự sưu tầm tranh ảnh, tài liệu, những câu chuyện kể về Bác Hồ
Trên cơ sở kế hoạch của lớp, học sinh tự viết đề cương đưa vào chỉ tiêu về học tập, lao động, học tập thực hành tiết kiệm chống lãng phí theo gương Bác Hồ một cách cụ thể,
từ đó giúp các em hoàn thiện đạo đức của mình
Giúp học sinh kỹ năng kể những câu chuyện về Bác trước thầy cô, tập thể bạn bè giúp các em có ý thức học tập tốt, trau dồi đạo đức nhân cách, lối sống tốt
Qua những câu chuyện về Hồ Chí Minh, giúp các em được học ở Bác những đức tính tốt đẹp của một con người như:
Người có nhân là người có tấm lòng nhân hậu, tình thương yêu, giúp đỡ đồng bào,
đồng chí Nhân là tâm và tâm là nhân
Người có nghĩa là người có chí khí, lòng dạ ngay thẳng, không có tư tâm, tà tâm,
không lắt léo, không uốn công cuộc đời, không luồn cúi, xu nịnh, xu thời Trọng nghĩa là đức tính của con người
Người có trí là người có đầu óc sáng suốt, trong sạch, biết xem người, biết xét
việc, biết nhân tình thế thái mà liệu bề ứng xử
Trang 4
Trang 5Người có dũng là người dũng cảm, gan góc, có gan bảo vệ lẽ phải, có gan đấu
tranh với những việc làm sai trái, không sợ khó, không sợ khổ, có gan chịu đựng để mưu cầu việc lớn
Người có liêm là người không tham địa vị, tiền tài, sự quyến rũ mềm yếu, quan
minh chính đại, sống cuộc đời liêm khiết, tử tế, đàng hoàng
Cần là cần cù, cần mẫn trong công việc, chịu thương chịu khó, một nắng hai
sương, lao động vì lợi ích chung và lợi ích riêng mình
Kiệm là tiết kiệm, không xa hoa lãng phí, không tiêu xài bừa bãi, không lấy của
công làm của riêng; tiết kiệm nhưng không bủn xỉn, cái gì đáng tiêu dù phải mất số tiền lớn cũng phải tiêu, cái gì không đáng tiêu dù chỉ là một đồng cũng không được tiêu
3.2.3 Nội dung thực hiện của giải pháp
Bước 1: Xây dựng kế hoạch kể chuyện
Trong năm học bản thân đã tổ chức xây dựng kế hoạch thực hiện chuyên đề và
triển khai cho toàn thể học sinh lớp chủ nhiệm dưới phương châm“Mỗi tuần một câu chuyện đạo đức Bác Hồ” vào tiết sinh hoạt lớp với thời lượng tối đa là 10 phút.
Các em học sinh tự chọn hoặc căn cứ vào kế hoạch những câu chuyện kể có thật
về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh theo chủ đề hàng tháng đăng ký với giáo viên chủ nhiệm để phân công và giới thiệu kể chuyện
* Tháng 9 với chủ đề giáo dục: “Truyền thống nhà trường”
Các câu chuyện được kể được xoay quanh “Đạo đức Bác Hồ, Bác Hồ với nhà trường” được định hướng bằng những câu chuyện về Bác như sau:
1 Những lời Bác dạy về đạo đức
Trang 62 Thư Bác Hồ gửi cho học sinh nhân ngày khai trường
3 Ấn tượng những lần Bác Hồ đến thăm trường
4 Thời gian qúy báu lắm
5 Điều Bác Hồ, yêu nhất, ghét nhất…
* Tháng 10 với chủ đề giáo dục: “Chăm ngoan học giỏi”
Các câu chuyện được kể được xoay quanh “Nhân cách Bác Hồ, Bác Hồ với học sinh” được định hướng bằng những câu chuyện về Bác như sau:
1 Bác dạy: “Phải chăm chỉ học tập”
2 Bác Hồ với Trung thu độc lập đầu tiên
3 Các em sạch và ngoan thật
5 Cách sử dụng tiền bạc của Bác Hồ…
* Tháng 11 với chủ đề giáo dục: “Tôn sư trọng đạo”
Các câu chuyện được kể được xoay quanh “Bác Hồ với sự nghiệp giáo dục và truyền thống tôn sư trọng đạo” được định hướng bằng những câu chuyện về Bác như sau:
1 Bác Hồ với sự nghiệp trồng người
2 Bác Hồ với sự nghiệp giáo dục của dân tộc
3 Bác dặn: Thầy giáo thì phải hiểu học trò, phải thực sự thương yêu, chăm sóc học trò Dạy học, không phải dạy trên lớp mà còn phải liên hệ với gia đình, đoàn thể
ầ4 Bác Hồ với việc sử dụng nhân tài
5 Điều lo của Bác cách đây 35 năm…
* Tháng 12 với chủ đề giáo dục: “Uống nước nhớ nguồn” Trang 6
download by : skknchat@gmail.com
Trang 7Các câu chuyện được kể được xoay quanh “Truyền thống uống nước nhớ nguồn của dân tộc Việt Nam ta”; vì: "Uống nước nhớ nguồn" là truyền thống đạo lý nhân ái có
từ ngàn đời của dân tộc Việt Nam Truyền thống tốt đẹp này đã và đang được nhân dân ta phát huy từ đời này sang đời khác, từ thế hệ này sang thế hệ khác, mà Bác Hồ là một tấm gương tiêu biểu nhất Được định hướng cho các em kể bằng những câu chuyện về Bác như sau:
1 Tấm lòng Bác Hồ với thương binh, liệt sĩ:
2 Tấm lòng của Bác Hồ với chiến sỹ
3 Miền Nam trong trái tim tôi
4 Câu chuyện về 3 chiếc balô
5 Bác Hồ về quê hương
6 Các vua Hùng có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước…
* Tháng 01 và tháng 02 với chủ đề giáo dục: “Mừng Đảng, mừng xuân”
Các câu chuyện được kể được xoay quanh “Trách nhiệm của Đảng và Bác Hồ đối với Dân, với nước” được định hướng bằng những câu chuyện về Bác như sau:
1 Bác Hồ nói chuyện “Tết” và “Xuân”
2 Trường học của Bác
3 Bác có phải là vua đâu
5 Đời sống của dân quan trọng hơn
6 Dân chủ mà thành “Quan chủ”
7 Phải bảo vệ từng cành cây…
Trang 8* Tháng 3 với chủ đề giáo dục: “Tiến bước lên đoàn”
Các câu chuyện được kể được xoay quanh “Bác Hồ với tuổi trẻ của đất nước”
được định hướng bằng những câu chuyện về Bác như sau:
1 Con đường tuổi trẻ
2 Bác Hồ với thanh niên
3 Những vị khách tí hon
4 Bác Hồ rất quan tâm đến con trẻ……
* Tháng 4 với chủ đề giáo dục: “Hòa bình hữu nghị”
Các câu chuyện được kể được xoay quanh “Bác Hồ với nhân dân và thanh thiếu nhi các nước” được định hướng bằng những câu chuyện về Bác như sau:
1 Bác tặng khăn quàng
2 Bức tranh thêu của Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng đại tá StephenL.Nodlinger
3 Thiếu nhi Tiệp Khắc với Bác Hồ
* Tháng 5 với chủ đề: “Bác Hồ kính yêu”
Các câu chuyện được kể được xoay quanh “Tấm gương đạo đức sáng ngời, tấm lòng cao cả, vĩ đại của Bác Hồ đối với dân tộc” được định hướng bằng những câu chuyện
về Bác như sau:
1 Phải quan tâm đến mọi người hơn
2 Bài học dựa vào dân
3 Cuộc sống giản dị của Bác ở Phủ Chủ Tịch
4 Chú ngã có đau không
Trang 8
Trang 9Bước 2: Phân công kể chuyện
Dựa trên việc đăng kí các mẫu chuyện của mỗi tổ, giáo viên phân công các thành viên trong tổ hoặc tự nguyện đăng kí kể trước lớp trong mỗi tuần Kế hoạch phân công cụ thể như sau
- Tháng 9: Lớp chuẩn bị 4 mẫu chuyện + Tuần 1: Tổ 1 – Em Phan Thúy An
+ Tuần 2: Tổ 2 – Em Bùi Thị Thanh xuân
+ Tuần 3: Tổ 3 – Em Trần Thị Bé Trúc
+ Tuần 4: Tổ 4 – Em Lê Phước Huy
- Tháng 10: Lớp chuẩn bị 4 mẫu chuyện
+ Tuần 1: Tổ 1 – Em Tống Văn Hoài Phong
+ Tuần 2: Tổ 2 – Em Nguyễn Thúy Duy
+ Tuần 3: Tổ 1 – Em Tống Phước Huy
+ Tuần 4: Tổ 1 – Em Trần Thị Kim Ngân
- Tháng 11: Lớp chuẩn bị 4 mẫu chuyện
+ Tuần 1: Tổ 1 – Em Nguyễn Thị Minh Kha
+ Tuần 2: Tổ 2 – Em Phan Huỳnh Sơn
+ Tuần 3: Tổ 1 – Em Tống Thị Như Huỳnh
+ Tuần 4: Tổ 1 – Em Nguyễn Nghi
- Tháng 12: Lớp chuẩn bị 4 mẫu chuyện + Tuần 1: Tổ 1 – Em Phan Minh Kiên
+ Tuần 2: Tổ 2 – Em Phan Tiểu Thuy
Trang 9
Trang 10+ Tuần 3: Tổ 1 – Em Trịnh Thị Tuyết Kiều
+ Tuần 4: Tổ 1 – Em Nguyễn Thị Tuyết Sương
- Tháng 1: Lớp chuẩn bị 4 mẫu chuyện
+ Tuần 1: Tổ 1 – Em Nguyễn Thị Khánh An
+ Tuần 2: Tổ 2 – Em Võ Thị Ngọc Hân
+ Tuần 3: Tổ 3 – Em Võ Thanh Huy
+ Tuần 4: Tổ 4 – Em Nguyễn Tuấn Khang
- Tháng 2: Lớp chuẩn bị 4 mẫu chuyện + Tuần 1: Tổ 1 – Em Võ Thị Kiều
Diễm + Tuần 2: Tổ 2 – Em Nguyễn Thị Như Mỹ + Tuần 3: Tổ 1 – Em Lưu Thị Anh Thư + Tuần 4: Tổ 1 – Em Phan Văn Dư
- Tháng 3: Lớp chuẩn bị 4 mẫu chuyện
+ Tuần 1: Tổ 1 – Em Lưu Tiểu Băng
+ Tuần 2: Tổ 2 – Em Nguyễn Thi Ngọc Nhi
+ Tuần 3: Tổ 1 – Em Đỗ Thị Huỳnh Duy
+ Tuần 4: Tổ 1 – Em Nguyễn Trọng Nghĩa
- Tháng 4: Lớp chuẩn bị 4 mẫu chuyện + Tuần 1: Tổ 1 – Em Võ Da Dĩ
+ Tuần 2: Tổ 2 – Em Nguyễn Thị Ngọc Bích
+ Tuần 3: Tổ 1 – Em Nguyễn Thị Oanh Luyện
+ Tuần 4: Tổ 1 – Em Nguyễn Minh Khuê
Trang 10
download by : skknchat@gmail.com
Trang 11- Tháng 5: Lớp chuẩn bị 4 mẫu chuyện + Tuần 1: Tổ 1 – Em Trịnh Vĩnh Khang
+ Tuần 2: Tổ 2 – Em Phan Thị Huỳnh Như
+ Tuần 3: Tổ 1 – Em Huỳnh Thị Ngân Tiên
+ Tuần 4: Tổ 1 – Em Nguyễn Văn Tường An
Bước 3: Rút ra những bài học về đạo đức trong mỗi câu chuyện
Sau mỗi câu chuyện kể phải giúp học sinh rút ra những bài học về đạo đức, ví dụ: các em học được ở Bác lòng yêu thương và sự đồng cảm, chia sẻ nỗi đau buồn của đồng bào, đồng chí như qua câu chuyện “Chú ngã có đau không?” Hay học được ở Bác tính tiết kiệm- tiết kiệm thời gian, tiết kiệm tiền của từ việc lớn đến việc nhỏ qua câu chuyện:
“Thời gian quý báu lắm”; câu chuyện “Bác Hồ về thăm quê hương” các em sẽ thấy được nỗi đau của một vị lãnh tụ khi trở về thăm quê hương sau nhiều năm xa cách; hay câu chuyện “Bác Hồ rất quan tâm đến con trẻ” bởi Bác Hồ yêu các cháu, hiểu các cháu, tin tưởng các cháu; vì đó là tương lai của dân tộc; đó là những mầm, những búp trên cành … Tình yêu đó thấm đậm tình người…vv…Qua đó các em sẽ học được tình yêu quê hương, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào… và sẽ xúc động hơn, ý nghĩa hơn khi các em thấy được hình ảnh một vị lãnh tụ khi đến thăm các em bé trong trại mồ côi Kim đồng, hay trong đêm giao thừa lạnh buốt, Bác đến thăm gia đình chị gánh nước thuê rất nghèo ở ngoại thành hà Nội, tất cả hình ảnh ấy là bài học quý báu mang ý nghĩa giáo dục và tính nhân văn sâu sắc
để các em tự hoàn thiện mình
Trang 11
Trang 12Để có được những tiết kể chuyện đạo đức Bác Hồ thành công, trước hết giáo viên chủ nhiệm phải lựa chon các em học sinh có năng khiếu kể chuyện hoặc có thể tập cho các em, làm sao lời nói thật sâu lắng nhưng thật sự hấp dẫn, thu hút người nghe
3.3 Khả năng áp dụng của giải pháp
Như đã trình bày ở trên, việc nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức học sinh qua những câu chuyện kể về đạo đức Bác Hồ trong tiết sinh hoạt lớp hàng tuần đã được thực nghiệm tại lớp 11A1 trong trường THPT Trần Trường Sinh từ năm học 2016-2017 đến nay đã mang lại hiệu quả tốt; thiết nghĩ trên những việc làm cụ thể này có thể áp dụng linh hoạt, sáng tạo đối với các lớp khác trong phạm vi trường hoặc xã, huyện
Học sinh phát huy được năng lực, năng khiếu, tư duy sáng tạo Bên cạnh đó Kể chuyện đạo đức Bác Hồ trong tiết sinh hoạt lớp là dịp để giáo dục học sinh cách nhìn nhận những điều hay, điều tốt đẹp và cả những cái xấu trong cuộc sống, giúp học sinh thấy được công đức của Bác Hồ, công ơn cha mẹ, thầy cô để sống tốt hơn, có niềm tin, nghị lực vươn lên trong cuộc sống
3.4 Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng giải pháp
3.4.1 Ý thức chấp hành nội quy và các quy định của nhà trường được nâng lên, nhân cách, lý tưởng sống được hình thành.
Đa số học sinh trong lớp đã tạo được thói quen trong ý thức đi thưa, về trình, giúp
đỡ bạn, giúp đỡ người khó khăn, lễ phép với thầy cô và những người lớn tuổi; chấp hành nghiêm túc nội quy và các qui định của địa phương, của trường, lớp học
3.4.2 Chất lượng hạnh kiểm và học lực tăng đáng kể.
Trang 12
