Những bằng chứng giải phẫu học so sánh cho thấy mối quan hệ về nguồn gốc chung giữa các loài, giữa cấu tạo và chức năng các cơ quan; giữa cơ thể và môi trường trong quá trình tiến hoá.. [r]
Trang 1
BẰNG CHỨNG GIẢI PHẪU HỌC SO SÁNH
I Lý thuyết
a- Cơ quan tương đồng:
Là những cơ quan nằm ở những vị trí tương ứng trên cơ thể, có cùng nguồn gốc trong quá trình phát triển
phôi và có kiểu câu tạo giông nhau Ví dụ: Chi trước của các loài động vật có xương sông gdm các loại
xương sắp xếp theo thứ tự từ trong ra như xương cánh tay, xương căng tay, xương cổ tay, xương bàn tay
và xương ngón tay
b- Cơ quan tương tự:
- Là các cơ quan thực hiện những chức năng tương fự nhau không được tiễn hoá từ một cơ quan chung ở
loài tỔ tiên
- Ví dụ: Cánh sâu bọ và cánh dơi; mang cá và mang tôm; chân chuột chũi va chan dé dtu
c- Cơ quan thoái hoá:
- Là những cơ quan phát triển không day đủ ở cơ thể trưởng thành Do điều kiện sông của loài thay đồi,
những cơ quan này mật dần chức năng thoái hoá dần và chỉ để lại vết tích xưa kia của chúng
- Sự tôn tại của cơ quan thoái hoá có vai trò quan trọng trong việc xác định môi quan hệ họ hàng giừa các
loài
- Ví dụ:
+ Nhiều loài rắn vẫn còn dấu vết của các chi ở dạng cơ quan thoái hoá
+ Xương cùng ở người là vết tích của đuôi động vật
- Ruột thừa ở người là vết tích còn lại của ruột tịt vốn rất phát triển ở động vật ăn cỏ
LL Luyện tập
Cho ví dụ về các loại cơ quan ở các loài sau:
1 Cánh của chim và cánh của các loài côn trùng
2 Chi trước của người, cá voi, mèo, doi đều có xương cánh, xương căng, xương cổ, xương bàn, xương
ngón
3 Xương cùng ruột thừa và răng khôn của người
4 Gai xương rông và tua cuôn của đậu Hà Lan
5 Chân chuột chùi và chân dể đùi
6 Ở loài trăn, hai bên lỗ huyệt có mẫu xương hình vúôt nối với xương chậu
Sử dụng đữ kiện trên trả lời các câu từ Ì đến 1
Trang | l
Trang 2
Câu 1 Những ví dụ trên thuộc băng chứng tiễn hoá của:
A Phôi sinh học so sánh B Giải phẫu học so sánh
C.Dia li sinh vat hoc D Té bao hoc va sinh hoc phan tu
Cau 2 Những trường hợp nào là cơ quan tương tự?
A.Ivàs B.lvà4 Œ 2 và 5 D.2và4
Câu 3 Các cơ quan tương đồng thuộc những trường hợp nào?
A.Ivàs B.3và6 Œ 2 và 4 D.2 vàs
Cau 4 Những trường hợp nào là các cơ quan thoái hoá?
A.Ivàs B 2và4 C 3va4 D 3và6
Câu 5 Tuyến nọc độc của răn và tuyến nước bọt là hai cơ quan
A.Tuong déng B Tươngtự C Thoái hoá D Đồng dạng
Cầu 6 Cánh của sâu bọ và cánh dớơi là hai cơ quan
Câu 7 Tuyến sữa không hoạt động ở hầu hết các con đực thuộc các loài động vật có vú là: *
A Cơ quan tiêu giảm B Cơ quan thoái hoá
C Cơ quan thiểu năng D Cơ quan dư thừa
Câu 8 Các băng chứng về giải phẫu học so sánh cho phép biết được các môi quan hệ nào sau đây?
A Giữa cơ thê với môi trường
B Nguồn gốc chung giữa các loài
C Giữa câu tạo và chức năng các cơ quan
D Ca A, B vac
Câu 9 Bang chứng tế bào học nào sau đây góp phần giải thích về nguồn gôc chung của sinh giới?
1 Tế bào là đơn vị câu tạo và là đơn vị chức năng của mọi cơ thé sinh vật
2 Tế bào thực vật có lục lạp và màng xenlulôzơ còn ở tế bào động vật thì không
3 Tế bào các loài đều có thành phân hoá học và có nhiều đặc điểm câu trúc tương tự
4 Cơ sở của sinh sản dựa vào quá trình phân bào
Phương án dúng là
A 1, 3,4 B 1, 2, 3,4 C.2 D 3,4
II): P2
Trang 3
Cau 10 Bang chirng về sinh học phân tử chứng minh nguồn gốc chung của sinh giới không được
biêu hiện ở đặc điêm nào sau đây?
1 Vật chất đi truyền của mọi sinh vật đều là axit nuclê¡c (ADN, ARN)
2 ADN các loài đều dược cấu tạo bởi 4 loại nuclèôtit là A dènin (A), Timin (T), Guanin (G) và Xitôzin
(X)
3 Quá trình dịch mã không giống nhau ở các loài có mức độ tiên hoá khác nhau
4 Ma di truyén của mọi sinh vật có đặc điểm tương tự và đặc biệt là tính phổ biến của nó
Phương án đúng là:
Câu 11 Cơ quan tương đồng là những cơ quan
A Có hình thái tương tự
B Có cùng vị trí nhưng không phát triển đầy đú ở cơ thể trưởng thành
C Năm ở nhừng vị trí tương ứng trên cơ thể và có kiểu câu tạo giống nhau
D Có nguôn gốc khác nhau nhưng lại đảm nhận các chức phận giống nhau
Cau 12 Cơ quan tương tự là những cơ quan
A Có kiểu cầu tạo giống nhau và có cùng nguồn gốc
B Có nguồn gốc khác nhau nhưng lại đảm nhận các chức phận giống nhau
C Có hình thái tương tự nhưng lại đảm nhận các chức phận khác nhau
D Có cùng nguồn gốc và đảm nhận các chức phận giống nhau
Câu 13 Cơ quan thoái hoá là những cơ quan
A Xuất hiện ở giai đoạn trước, về sau hoàn toàn bién mat
B Chỉ xuất hiện ở giai đoạn phát triển phôi và chỉ còn dấu vết khi vừa mới sinh ra
C Xuất hiện khi sơ sinh, lúc trưởng thành sẽ bị thoái hoá
D Phát triển không đây đủ ở cơ thê trưởng thành và chỉ còn để lại vết tích xưa kia của chúng
Đáp án Câu 1 Là những bằng chứng tiễn hoá của môn giải phẫu học so sánh
(Chọn B)
Câu 2 Trường hợp I và 5 (Chọn A)
Câu 3 Trường hợp 2 và 4 (Chọn C)
Trang | 3
Trang 4
Câu 4 Trường hợp 3 và 6 (Chọn D)
Câu 5 Tuyến nọc độc của răn và tuyên nước bọt là hai cơ quan tương đồng (Chon A)
Cau 6 Canh cua sau bo va canh doi 1a hai co quan tuong tu (Chon C)
Cau 7 Hau hét tuyén sita cla cdc con đực ở động vật có vú không hoạt động, gọi là cơ quan thoái hoá
(Chọn B)
Câu 8 Những bằng chứng giải phẫu học so sánh cho thấy mối quan hệ về nguồn gốc chung giữa các loài,
giữa câu tạo và chức năng các cơ quan; giữa cơ thê và môi trường trong quá trình tiên hoá (Chọn D)
Câu 9 Tế bào thực vật có lục lạp, màng xenlulôzơ, còn ở tế bào động vật thì không có các bào quan này,
là cứ liệu đê kêt luận chiêu hướng tiên hoá khác nhau của hai giới (Chon A)
Câu 10 Ở các loài có mức độ tiến hoá khác nhau thì quá trình dịch mả cũng gồm các giai đoạn tương tự
nhau, góp phân chứng minh nguôn gôc chung của sinh giới (Chon B)
Câu 11 Cơ quan tương đồng là những cơ quan năm ở vị trí tương ứng trên cơ thể và có kiểu cấu tạo
Câu 12 Co quan tương tự là những cơ quan có nguôn gốc khác nhau nhưng lại đảm nhận chức phan
Câu 13 Cơ quan thoái hoá là những cơ quan phát triển không đây đủ ở cá thể trưởng thành, chỉ để lại vết
tích xưa kia của chúng.(Chọn D)
Trang 5
Vững vàng nên tảng, Khai sáng tương lai
Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội
dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm,
giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên
danh tiếng
I Luyén Thi Online
Học mọi lúc, mọi nơï, mọi thiết bi — Tiết kiệm
- _ Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng
xây dựng các khóa luyện thi THPUQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiêng Anh, Vật Lý, Hóa Học và
Sinh Học
- - Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán: Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-Œ}), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường
Chuyên khác cùng 7S.7Tràn Nam Dũng, 1S Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thày Nguyên
Đức Tấn
II Khoa Hoc Nang Cao va HSG
Hoc Toan Online cung Chuyén Gia
- - Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS
THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt
điểm tốt ở các kỳ thi HSG
- - Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp
dành cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: 7S Lê Bá Khánh
Trình, TS Tràn Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thày Lê Phúc Lữ, Thày Võ Quốc
Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
Ill Kênh học tập miễn phí
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí
HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí
- - HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp I đên lớp 12 tật cả
các môn học với nội dung bài giảng chi tiệt, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mên phí, kho tư
liệu tham khảo phong phú và cộng đông hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kénh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa dé thi
miên phí từ lớp I đên lớp 12 tât cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và
Tiêng Anh
Trang | 5