NĂM HỌC 2021-2022 PHÂN TÍCH NỀN VĂN HÓA TIÊN TIẾN ĐẬM ĐẶC BẢN SẮC DÂN TRƯỜNG ĐẠI HỌC DUY TÂN KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN BÀI THU HOẠCH NGOẠI KHÓA PHÂN TÍCH NỀN VĂN HÓA TIÊN TIẾN Đ
Trang 1NĂM HỌC 2021-2022
PHÂN TÍCH NỀN VĂN HÓA TIÊN TIẾN ĐẬM ĐẶC BẢN SẮC DÂN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DUY TÂN KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
BÀI THU HOẠCH NGOẠI KHÓA
PHÂN TÍCH NỀN VĂN HÓA TIÊN TIẾN ĐẬM ĐẶC BẢN SẮC DÂN TỘC VIỆT NAM QUA NHỮNG ĐIỂM ĐẶC BIỆT CỦA DÂN
TỘC CƠ TU TRÊN ĐẤT QUẢNG.
GVHD: THS NGUYỄN THỊ HẢI LÊN
LỚP: POS 361G
SINH VIÊN THỰC HIỆN/MSSV:
- NGUYỄN THỊ NGỌC HÀ/ 25203316396
- NGUYỄN THỊ HOA/ 25203309869
- TRẦN LỆ KIỀU HOANH/ 25203311903
- BÙI THỊ HUYỀN/ 25203302618
- NGUYỄN THỊ THANH QUÝ/ 25203316033
- HỒ ĐỖ ĐAN TRƯỜNG/ 25213305141
- NGUYỄN MINH ANH TUẤN/ 25217107082
Trang 2TỘC VIỆT NAM QUA NHỮNG ĐIỂM ĐẶC BIỆT CỦA DÂN TỘC CƠ
TU TRÊN ĐẤT QUẢNG
I NỀN VĂN HÓA TIÊN TIẾN ĐẬM ĐẶC BẢN SẮC DÂN TỘC VIỆT NAM:
I.1 Khái niệm:
Nền văn hóa tiên tiến :
+ Đó là nền văn hóa yêu nước và tiến bộ xã hội mà nội dung cốt lõi là lý tưởng độc lập dân tộc gắn liền với CNXH theo chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Đó là nền văn hóa mang tinh thần dân chủ , là tiền đề quan trọng cho sự phát triển văn hóa , tạo động lực cho sự phát triển tài năng , nhu cầu sáng tạo của quần chúng nhân dân
+ Đó là nền văn hóa mang tính nhân văn , nhân đạo sâu sắc , phản ánh mối quan
hệ hài hòa giữa con người và con người , giữa con người với tự nhiên , phát triển vì sự phát triển toàn diện và hạnh phúc của con người Tóm lại , nền văn hóa tiên tiến được cụ thể hóa bằng những khía cạnh cơ bản như sau : tiên tiến về trình độ học vấn , về dân trí ,
về trình độ khoa học và công nghệ ; tiên tiến về tư tưởng , đạo đức , tâm hồn , tình cảm , lối sống , tiên tiến do sự kết hợp giữa hiện đại và truyền thống , cả về hình thức và về nội dung Nền văn hóa tiên tiến Việt Nam còn là sự kết hợp sáng tạo giữa truyền thống dân tộc với chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh
Nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc :
Bản sắc văn hóa của một dân tộc là những đặc trưng về văn hóa , về đời sống tinh thần dân tộc ấy , là những nét đặc biệt , độc đáo về tinh thần , về văn hóa , về cách sống
và sức sáng tạo để phân biệt dân tộc này với dân tộc khác Bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam là hạt nhân của tinh thần sáng tạo của dân tộc , truyền từ đời này sang đời khác , được làm giàu thêm bằng kinh nghiệm cuộc sống và sự sáng tạo của các thế hệ
Bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam được thể hiện qua các mặt như sau :
+ Đó là nền văn hóa bao gồm sự thống nhất trong tính đa dạng và phong phú của nền văn hóa của các dân tộc anh em trên đất nước Việt Nam , của các vùng , các địa phương trong nước Văn hóa Việt Nam là thành quả của tất cả các dân tộc Việt Nam , được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước
+ Đó là nền văn hóa mà tính phong phú đa dạng được nhân lên gấp nhiều lần do có
bề dày hàng nghìn năm lịch sử và được trãi nghiệm qua các cuộc đấu tranh dựng nước và giải phóng đất nước
+ Bản sắc văn hóa dân tộc còn biểu hiện cụ thể ở những giá trị văn hóa bền vững của dân tộc Việt Nam , là tổng hợp các giá trị tinh thần tiêu biểu của dân tộc Nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc trước hết là nền văn hóa yêu nước Có thể nói yêu nước và tiến bộ vừa là đặc trưng bao quát nhất của nền văn hóa tiên tiến , vừa là đặc trưng của bản sắc dân tộc
Trang 3Nói nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam cũng là nói về các hoạt động văn hóa , sinh hoạt văn hóa , sáng tạo văn hóa , tác phẩm văn hóa phải thể hiện rõ nét và sâu sắc các giá trị tinh thần của dân tộc
II Nền văn hóa tiên tiến đậm đặc bản sắc của người Cơ Tu:
Dân tộc Cơ Tu sống tập trung chủ yếu ở 3 huyện Nam Giang, Đông Giang và Tây Giang tỉnh Quảng Nam và tỉnh Thừa Thiên Huế Cộng đồng người Cơ Tu đã hình thành nên một nền văn hóa đậm đà bản sắc trên vùng đất này
1 Nhà cửa:
Điểm nhấn không thể không kể đến trong không gian làng Cơ Tu là nhà Gươi, với mỗi người Cơ Tu, nhà Gươl là một biểu tượng văn hóa, là chốn linh thiêng, nơi có sự hiện diện của các thần linh và tổ tiên, ông bà người Cơ Tu Ngôi nhà cũng là kết quả của
cả cộng đồng, do mọi người cùng nhau xây dựng lên
Ngôi nhà Gươi cũng gắn liền với các sinh hoạt cộng đồng của làng, bản, in đậm dấu
ấn văn hoá của vùng đất Trường Sơn, các loại hình văn hóa tiêu biểu của đồng bào Cơ Tu thường được tái hiện ở đây như: Văn hóa cồng chiêng, lễ hội, điêu khắc gỗ Tây
Nguyên…Vào dịp diễn ra hoạt động truyền thống, dưới mái nhà Gươi là hình ảnh các nghệ nhân ngồi đánh chiêng, phụ nữ ngồi dệt vải, tiếng chiêng ngân dìu dặt đêm hội, nam giới Cơ Tu múa điệu Tân tung, thiếu nữ Cơ tu uyển chuyển, nhịp nhàng múa Da dá thể hiện nét đẹp của người con gái miền sơn cước, yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống
2 Nghề truyền thống:
Ngoài việc làm rẫy làm nương người Cơ Tu còn có
• Nghề đan lát vật liệu chính là mây, lá dứa, tre, sợi guột, dây bìm bịp, sản ph ẩm làm ra đa dạng, phong phú Nhiều sản phẩm đan lát được sử dụng trong cuộc sống hàng ngày như gùi, nia,
• Nghề dệt thổ cẩm, đặc trưng là ít hoa văn nhưng có đính hạt, màu sắc vải lấy từ các nguyên liệu từ thiên nhiên
Các hoa văn phản ánh về cuộc sống người Cơ Tu như hàng rào nhà, hoa văn cây Tadin gắn liền với đời sống sinh hoạt ng Cơ Tu Có 3 loại vải chính là: Loại chỉ nhuộm, loại hạt cườm, hạt chì
Sản phẩm dệt của người phụ nữ có thể xem như là của hồi môn, sản phẩm dệt càng nhiều thì càng chứng tỏ đó là một người phụ nữ đảm đang
3 Nhạc cụ
Người Cơ Tu xứ Quảng có nhiều sáng tạo trong việc chế tác ra các loại nhạc cụ truyền thống khác nhau như: Cồng chiêng, trống lớn kèn Kooc, sáo A lươt, sáo Cr’toot, sáo Tơret, sáo Rahel, L’hel Ống tiêu Cr’ toot, Mỗi loại nhạc cụ Cơtu gắn liền với một chức năng và cách trình tấu khác nhau, tuỳ thuộc vào việc làng hay trong dòng tộc, gia đình, sử dụng trong các lễ hội hoặc trong sinh hoạt hằng ngày, Biểu diễn trong lễ hội, những phút giây nghỉ ngơi hay trong những buổi làm nương rẫy các buổi biểu diễn dân ca, múa
4 Trang phục:
Trang 4Nét nổi bật trong trang phục của người Cơ tu là hoa văn trang trí được dệt trực tiếp bằng hạt cườm với nhiều loại khác nhau: cườm nhựa, cườm chì, cườm mã não Đi kèm với trang phục là đồ trang sức bằng chất liệu như: răng nanh heo, bạc, cườm nhựa, mã não
5 _Vũ điệu tâng- tung da - dá:
Thường xuất hiện trong các lễ hội lớn như đâm trâu, mừng lúa mới, dựng làng, dựng nhà Gươl
Người Cơ Tu thích nhất là "Tâng tung da dá", bởi đây là một trong số ít những làn điệu dân ca dân vũ hòa trộn cho thấy sự đoàn kết gắn bó một lòng của đàn ông, than h niên với đàn bà và thiếu nữ Cơ Tu Trong không gian bao la của núi rừng, vòng tròn nam nữ thanh niên di chuyển nhịp nhàng sinh động cùng với âm thanh cồng chiêng và các loại nhạc cụ truyền thống khác, luôn ngân dài tan vào vũ trụ như một lời cầu nguyện người Cơ Tu gửi tới đấng thần linh và tổ tiên Họ tin rằng, thần đất, thần sông, thần suối cho họ cái ăn và Giàng (nghĩa là trời) cho họ cái nghĩ, niềm tin vào sức mạnh để vượt qua, sống mạnh mẽ cùng với nắng gió và núi rừng Trường Sơn hùng vĩ
6 Lễ hội
Nền văn hoá Cơ Tu hình thành và lưu giữ những nét văn hoá đặc sắc, in đậm dấu ấn đời sống, tín ngưỡng của người Cơ Tu Trong năm đồng bào Cơ Tu có nhiều lễ hội lớn như lễ hội được mùa, lễ hội mừng lúa mới, lễ đâm trâu, lễ mừng nhà Gươl… những điệu múa dân gian được duy trì thường xuyên trong những lễ hội này Cuộc sống gần gũi với thiên nhiên, núi rừng, đời sống tín ngưỡng thẩm thấu hơi thở cuộc sống Trải qua nhiều thế hệ, đồng bào đã hun đúc, sáng tạo nên những điệu dân vũ mang đậm hơi thở cuộc sống và tâm linh Trong vũ điệu ấy chúng ta thấy có những trai làng khỏe mạnh tay cầm giáo mác giữ đất, giữ rừng, đi săn bắn, có cảnh hiến tế với hàng đoàn người phụ nữ tay dâng lễ vật lên Giàng, thần đất, thần sông để cầu mưa, cầu mùa màng, ấm no hạnh
phúc…
III PHÂN TÍCH NỀN VĂN HÓA TIÊN TIẾN ĐẬM ĐẶC BẢN SẮC DÂN
TỘC VIỆT NAM QUA NHỮNG ĐIỂM ĐẶC BIỆT CỦA DÂN TỘC CƠ TU
Qua những điểm đặc biệt của dân tộc Cơ Tu chúng ta có thể thấy dân tộc Việt Nam có một nền văn hóa tiên tiến và đậm đà bản sắc dân tộc Để có một nền văn hóa tiên tiến, chúng ta cần phải:
1 kế thừa những yếu tố tích cực trong đạo đức truyền thống dân tộc
Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng nhấn mạnh: “Xây dựng, phát triển, tạo môi trường và điều kiện xã hội thuận lợi nhất để khơi dậy truyền thống yêu nước, niềm tự hào dân tộc, niềm tin, khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc; tài năng, trí tuệ, phẩm chất của con người Việt Nam là trung tâm, mục tiêu và động lực phát triển quan trọng nhất của đất nước” Gốc của văn hóa là dân tộc, xây dựng văn hóa mới không phải là đoạn tuyệt với truyền thống tốt đẹp của cha ông để lại mà phải biết kế thừa, phát huy những giá trị đích thực của nó để phục vụ cho yêu cầu của sự nghiệp cách
Trang 5mạng của Đảng và nhân dân ta Đó chính là tinh thần yêu nước nồng nàn; lòng tự tôn, tự hào dân tộc; truyền thống cần cù lao động; lòng nhân ái khoan dung; tinh thần hiếu học; tinh thần đoàn kết…
Đi liền với việc kế thừa, phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp của văn hóa dân tộc chính là việc kiên quyết phủ định những truyền thống lạc hậu, phản tiến bộ Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định: “Thói quen và truyền thống lạc hậu cũng là kẻ địch to; nó ngấm ngầm ngăn trở cách mạng tiến bộ”[5] Đó chính là tư tưởng trọng nam khinh nữ, gia trưởng, hẹp hòi, ích kỷ, tư tưởng cản trở cái mới, háo danh, địa vị, đẳng cấp, bệnh hình thức… Đây chính là mầm mống sinh ra nhiều thói hư tật xấu mà chính đảng viên và cán bộ dễ mắc phải Chính vì vậy, cần phải thật sự quyết liệt trong việc loại bỏ những truyền thống lạc hậu, phản tiến bộ thì mới có thể tạo tiền đề vững chắc cho việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc Tuy nhiên, trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, phủ định những truyền thống lạc hậu, phản tiến bộ là mộtquá trình đấu tranh lâu dài, phức tạp Bởi vì trong xã hội có một bộ phận muốn giữ lại, thậm chí khôi phục lại những mặt hạn chế, lỗi thời, lạc hậu của truyền thống, khôi phục cách sống cũ, hủ tục lạc hậu để nhằm đạt được những mục đích nhất định
2 tiếp nhận có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại
Cùng với tiến trình hội nhập quốc tế, văn hóa Việt Nam có cơ hội đón nhận và tiếp thu những giá trị văn hóa của nhân loại Theo đó, tiếp thu giá trị văn hóa của nhân loại không phải một cách tùy tiện, ồ ạt mà phải theophương thức “Gạn đục khơi trong” để hì nh thành lối sống mới, tư tưởng mới, cách nhìn mới Tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại nhưng phải luôn coi trọng những giá trị truyền thống của dân tộc, không được tự đánh mất mình, trở thành bóng mờ hay bản sao chép người khác Bản chất văn hóa dân tộc k hông được tách rời càng không thể đối lập với tính tiên tiến của văn hóa nhân loại Một nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc sẽ hội nhập vào sức sống của nền văn hóa thế giới, góp phần tạo nên bức tranh văn hóa đầy màu sắc của nhân loại
Tiếp thu những tinh hoa văn hóa của nhân loại không chỉ là quá trình học hỏi, thu nhận những điều hay, tiến bộ để cải biến, nâng tầm những giá trị văn hóa Việt Nam mà đây còn là cơ hội để mở rộng sự ảnh hưởng của những giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới “Nếu một dân tộc hóa mà phát triển tới cực điểm thì tức là tới chỗ thế giới hóa đó, vì lúc bấy giờ văn hóa thế giới sẽ phải chú ý tới văn hóa của mình và văn hóa của mình sẽ chiếm được một địa vị ngang hàng với nền văn hóa thế giới Mình đã hưởng cái hay của người thì mình cũng phải có cái hay cho người ta hưởng Mình đừng chịu vay mà không trả”
- Trách nhiệm của sinh viên trong việc giữ gìn nền văn hóa tiên tiến và đậm đà bản sắc dân tộc:
Trang 6Mỗi sinh viên phải tự mình phấn đấu, rèn luyện, tự trau dồi cho bả n thân những kỹ năng cần thiết, không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, nỗ lực rèn luyện
vì lợi ích chung của cộng đồng và vì chính sự phát triển của cá nhân Quan trọng hơn, các bạn trẻ cần xây dựng bản lĩnh văn hóa, sẵn sàng đấu tranh với nh ững hoạt động, sản phẩm văn hóa không lành mạnh
Với trách nhiệm của mình, Hội Sinh viên Việt Nam cần tiếp tục đẩy mạnh việc giáo dục tư tưởng, đạo đức, tác phong sống trong sinh viên và coi đây là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách, cần thường xuyên thực hiện tốt Đẩy mạnh tổ chức các cuộc thi tìm hiểu liên quan lịch sử hào hùng, truyền thống văn hóa của đất nước, của quê hương Hơn nữa, phải chủ động, sáng tạo và linh hoạt trong tổ chức các hoạt động định hướng cho sinh viên tiếp thu những mặt tích cực, tiên tiến của văn hóa hiện đại; đồng thời khơi dậy tinh thần tự hào dân tộc, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc Kiên quyết đấu tranh đối với những biểu hiện vô cảm; khơi dậy tinh thần tương thân, tương ái trong tuổi trẻ
Trang 7BẢNG PHÂN CHIA CÔNG VIỆC GIỮA CÁC THÀNH VIÊN TRONG NHÓM
TÍCH
1 Nguyễn Thị Ngọc Hà 25203316396Chương 2, hỗ trợ viết 100
kết luận
2 Nguyễn Thị Hoa 25203309869Tổng hợp và chỉnh sửa 100 nội
dung, viết Word
3 Trần Lệ Kiều Hoanh25203311903Chương 1, hỗ trợ viết 100 lời mở
đầu
4 Bùi Thị Huyền 25203302618Lời mở đầu, kết luận 100
5 Nguyễn Thị Thanh Quý 25203316033Chương 1, hỗ trợ viết 100
lời mở đầu
6 Hồ Đỗ Đan Trường 25213305141Chương 1, tìm kiếm 100 tài liệu
7 Nguyễn Minh Anh Tuấn 25217107082Chương 2, hỗ trợ viết 100
kết luận
