Ý nghĩa của quan điểm đảng cộng sản việt nam vừa là thành viên của mặt trận, vừa là lực lượng lãnh đạo mặt trận

Mặt trận Việt Minh đã động viên, tổ chức mọi tầnglớp nhân dân đoàn kết, vùng lên Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, giành độc lập dân tộc, lập nên Nhà nước Việt Nam

BÁO CÁO GIỮA KỲ Học phần: Tư tưởng Hồ Chí Minh

C HỦ ĐỀ: Ý nghĩa của quan điểm “Đảng Cộng sản Việt Nam vừa

là thành viên của Mặt trận, vừa là lực lượng lãnh đạo Mặt trận”

Giáo viên hướng dẫn: PGS.TS Trần Thị Hạnh Sinh viên thực hiện: Mã sinh viên:

Trịnh Thị Quỳnh Trang (Nhóm trưởng) TT47C1-0509

II Nguyên tắc xây dựng và hoạt động của Mặt trận Dân tộc thống nhất 7

1 Phải được xây dựng trên nền tảng Liên minh Công nhân - Nông dân - Trí thức và đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng.

7

4 Phải đoàn kết lâu dài, chặt chẽ, đoàn kết thực sự, chân thành, thân ái giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.

11

B Phương thức xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc 12

I Làm tốt công tác vận động quần chúng (Dân vận) 12

II Thành lập đoàn thể, tổ chức quần chúng phù hợp với từng đối tượng

2 Đảng Cộng sản Việt Nam là lãnh đạo xây dựng Mặt trận 18

II Ý nghĩa của quan điểm “Đảng Cộng sản Việt Nam vừa là thành viêncủa Mặt trận, vừa là lực lượng lãnh đạo Mặt trận”

20

Lịch sử hình thành theo trình tự thời gian gồm có Mặt trận thống nhấtphản đế Đông Dương Hội phản đế Đồng minh (18/11/1930); Phản đế liên minh(3/1935); Mặt trận thống nhất nhân dân phản đế (10/1936); Mặt trận dân chủĐông Dương (6/1938); Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương(11/1939); Việt Nam Độc lập Đồng minh hội (gọi tắt là Việt Minh) (19/5/1941);Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam (gọi tắt là Hội Liên hiệp) (29/5/1946); Mặttrận Liên Việt (3/3/1951); Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (10/9/1955); Mặt trậndân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam (20/12/1960); Liên minh các dân tộcdân chủ và hòa bình Việt Nam (20/4/1968); Mặt trận Tổ quốc Việt Nam(1977)1.

MẶT TRẬN THỐNG NHẤT PHẢN ĐẾ ĐÔNG DƯƠNG HỘI PHẢN ĐẾ

ĐỒNG MINH (18/11/1930)Ngay từ Chính cương vắn tắt và Sách lược vắn tắt được thông qua tại Hộinghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc chủ trì đãvạch ra sự cần thiết phải xây dựng một Mặt trận Dân tộc thống nhất nhằm đoàn

1 Trang thông tin Điện tử Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (2019), “Lịch sử Mặt trận Dân tộc Thống nhất”, truy cập ngày 11/10/2021 <http://mattran.org.vn/gioi-thieu/lich-su-mat-tran-dan-toc-thong-nhat-32563.html>

kết các giai tầng trong xã hội, các tổ chức chính trị, các cá nhân phát huy truyềnthống yêu nước, sức mạnh mọi nhân tố của dân tộc để đóng góp vào sự nghiệpgiải phóng dân tộc.

Qua phong trào cách mạng phản đế, phản phong sôi nổi trong cả nước màđỉnh cao là Xô viết Nghệ Tĩnh, các tổ chức chính trị với các hệ tư tưởng khácnhau nhưng gặp nhau ở mục tiêu giải phóng dân tộc lần lượt xuất hiện với sựtham gia của nhiều tầng lớp, nhiều dân tộc Quá trình này cũng khẳng định nănglực cách mạng của các giai tầng trong xã hội, khẳng định vị trí đặc biệt và hệ tưtưởng của giai cấp công nhân với việc định hướng cho cuộc cách mạng giảiphóng dân tộc Điều này cũng khẳng định liên minh công nông là cơ sở của Mặttrận Dân tộc thống nhất do Đảng chủ xướng Ngày 18/11/1930 Ban Thường vụTrung ương Đảng Cộng sản Đông dương đã ra Chỉ thị thành lập Hội Phản đếđồng minh hình thức đầu tiên của Mặt trận Dân tộc thống nhất dưới sự lãnh đạocủa Đảng

Bối cảnh năm 1941, chiến lược của Đảng khẳng định giải phóng dân tộc

là nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng Việt Nam Để hoàn thành được mục tiêunày thì phải đánh thức được tinh thần dân tộc mạnh mẽ Vậy nên Mặt trậnkhông thể gọi như tên cũ mà phải có tên mới phù hợp với bối cảnh hiện tại.Ngày 19/5/1941, Mặt trận Việt Minh chính thức ra đời thay cho Mặt trận thốngnhất phản đế Đông Dương Mặt trận Việt Minh đã động viên, tổ chức mọi tầnglớp nhân dân đoàn kết, vùng lên Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám năm

1945 thành công, giành độc lập dân tộc, lập nên Nhà nước Việt Nam Dân chủCộng hòa - Nhà nước Dân chủ Nhân dân đầu tiên ở Đông - Nam Á

Bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược,nhằm đoàn kết các tầng lớp nhân dân yêu nước, lấy liên minh công nhân - nôngdân - trí thức làm nền tảng, kết hợp tinh thần yêu nước chân chính với tinh thầnquốc tế vô sản, Việt Minh và Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam (gọi tắt là HộiLiên Việt) đã hợp nhất thành một mặt trận dân tộc thống nhất, lấy tên là Mặt

trận Liên - Việt Mặt trận Liên - Việt ra đời là cơ sở quần chúng rộng rãi để bảo

vệ Đảng và Nhà nước ta, trở thành trụ cột quan trọng của Nhà nước Dân chủNhân dân, tập hợp được sức mạnh to lớn của toàn dân ta, đưa cuộc kháng chiến,kiến quốc của dân tộc ta đi đến thắng lợi hoàn toàn

Sau Hiệp định Giơnevơ, ngày 10-9-1955, Đại hội Mặt trận Dân tộc thốngnhất quyết định thành lập Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, thông qua Cương lĩnhMặt trận, ban hành chính sách đại đoàn kết toàn dân tộc Ở miền bắc, Mặt trận

Tổ quốc Việt Nam đã đoàn kết rộng rãi các giai cấp, các đảng phái, các dân tộc,các tôn giáo, các nhân sĩ, trí thức yêu nước và tiến bộ, động viên mọi lực lượngcủa toàn dân tộc để xây dựng miền bắc xã hội chủ nghĩa trở thành hậu phươnglớn cho tiền tuyến lớn miền nam, đấu tranh thực hiện mục tiêu giải phóng hoàntoàn miền nam, thống nhất đất nước trong thời gian sớm nhất

Ở miền Nam, ngày 20-12-1960, Mặt trận Dân tộc giải phóng miền namViệt Nam ra đời, công bố chương trình 10 điểm nhằm đánh đổ chế độ độc tàiNgô Đình Diệm và tay sai của đế quốc Mỹ, xây dựng một miền nam Việt Namđộc lập, dân chủ, hòa bình, trung lập, tiến tới hòa bình, thống nhất Tổ quốc.Ngày 20-1-1968, Liên minh các Lực lượng Dân tộc Dân chủ và Hòa bình ViệtNam được thành lập Đây là tổ chức liên minh đoàn kết rộng rãi hơn nữa cáctầng lớp nhân dân miền Nam, thực hiện nhiệm vụ chống Mỹ cứu nước được đặt

ra trong bối cảnh ấy

Sau khi cả nước đã được độc lập, sự thống nhất và toàn vẹn của một quốcgia đòi hỏi hợp nhất 3 tổ chức mặt trận: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Mặt trậnDân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, Liên minh các lực lượng dân tộc, dânchủ và hòa bình Việt Nam Đại hội Mặt trận Dân tộc thống nhất họp từ 31/1 đến4/2/1977 tại thành phố Hồ Chí Minh đã thống nhất ba tổ chức Mặt trận ở haimiền Nam Bắc nước ta thành một tổ chức Mặt trận Dân tộc thống nhất duy nhấtlấy tên là Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản ViệtNam, sự thống nhất ý chí của tất cả các tổ chức của các giai tầng trong xã hội,các cá nhân tiêu biểu của các dân tộc, tôn giáo, tầng lớp, các vị lãnh đạo tiêubiểu cho ý chí đoàn kết của dân tộc, luôn phấn đấu xây dựng khối Đại đoàn kếtdân tộc vững mạnh.

Quá trình lịch sử này khẳng định Mặt trận Dân tộc thống nhất là vũ khíchính trị không thể thiếu được để nhân dân ta phát huy sức mạnh tổng hợp củamình trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, giành lại độc lập tự do và xâydựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc Mặt trận Dân tộc thống nhất không ngừngcủng cố và mở rộng còn góp phần quan trọng xây dựng Đảng, xây dựng và bảo

vệ chính quyền Nhân dân, củng cố khối liên minh giữa giai cấp công nhân vớigiai cấp nông dân và đội ngũ trí thức, xây dựng và phát triển lực lượng vũ trangNhân dân Nhờ đoàn kết trong nước, chúng ta đã mở rộng và phát triển đoàn kếtquốc tế, tranh thủ sự đồng tình ủng hộ và hợp tác của bạn bè khắp năm châu

Khối đại đoàn kết toàn dân tộc chỉ trở thành lực lượng to lớn, có sứcmạnh khi được tập hợp, tổ chức lại thành một khối vững chắc, đó là Mặt trậndân tộc thống nhất

Mặt trận dân tộc thống nhất là nơi quy tụ mọi tổ chức và cá nhân yêunước, tập hợp mọi người dân nước Việt, cả trong nước và kiều bào sinh sống ởnước ngoài Hồ Chí Minh rất chú trọng đến việc tập hợp quần chúng nhân dânvào những tổ chức yêu nước phù hợp như các hội ái hữu hay tương trợ, cônghội và nông hội, đoàn thanh niên hay hội phụ nữ, đội thiếu niên nhi đồng hayphụ lão, hội Phật giáo cứu quốc, Công giáo yêu nước hay những nghiệp đoàn…trong đó bao trùm là Mặt trận dân tộc thống nhất

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng suốt hơn 90 năm qua, Đảng ta luônkiên trì quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về vai trò quyết định của quầnchúng nhân dân trong lịch sử Điều đó gắn liền với sự ra đời của Mặt trận Dântộc Thống nhất, nhằm đoàn kết, tập hợp mọi lực lượng yêu nước và tiến bộ Nói

chuyện tại lớp bồi dưỡng cán bộ về công tác Mặt trận (tháng 8-1962), Chủ tịch

Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Chủ nghĩa Mác - Lênin dạy chúng ta rằng: Muốn làm

cách mạng thắng lợi thì phải phân biệt rõ ai là bạn, ai là thù, phải thực hiện thêm bầu bạn, bớt kẻ thù Mọi người yêu nước và tiến bộ là bạn của ta Đế quốc

Mỹ, bọn tay sai của Mỹ, bọn phản cách mạng là kẻ thù của ta Đảng ta có chính sách Mặt trận dân tộc đúng đắn, cho nên đã phát huy được truyền thống đoàn kết và yêu nước rất vẻ vang của dân tộc ta 2 ” Từ đó, chủ tịch Hồ Chí

II Nguyên tắc xây dựng và hoạt động của Mặt trận Dân tộc thống nhất.

1 Phải được xây dựng trên nền tảng Liên minh Công nhân Nông dân Trí thức và đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng.

-Hồ Chí Minh đã chỉ rõ, xây dựng và phát triển Mặt trận Dân tộc thốngnhất Việt Nam nhằm quy tụ, tập hợp sức mạnh toàn dân tộc, quy tụ mọi tổ chức,

cá nhân yêu nước, tất cả con dân nước Việt Với phương chỉ, tinh thần “Dân tộc

2 Hồ Chí Minh (1962), “Bài nói chuyện tại lớp bồi dưỡng cán bộ về công tác mặt trận”, truy cập ngày

10/10/2021.

<https://tennguoidepnhat.net/2012/04/13/bai-noi-chuy%E1%BB%87n-t%E1%BA%A1i-l%E1%BB%9Bp-b%E 1%BB%93i-d%C6%B0%E1%BB%A1ng-can-b%E1%BB%99-v%E1%BB%81-cong-tac-m%E1%BA%B7t-tr

%E1%BA%ADn-8-1962/>

3 Hồ Chí Minh: Toàn tập Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2011, tập 9, tr.401.

trên hết Tổ quốc trên hết”, phấn đấu vì mục tiêu chung là độc lập dân tộc,

thống nhất của Tổ quốc, tự do và hạnh phúc cho nhân dân Mặt trận còn làphương thức để thực hiện mục đích đại đoàn kết là một khối đoàn kết chặt chẽ,

có tổ chức trên nền tảng khối liên minh giữa giai cấp công nhân,nông dân, tríthức dưới đội ngũ lãnh đạo của đảng không phân biệt giai cấp, dân tộc, tôn giáo,nghề nghiệp, nam nữ, lứa tuổi… Đây chính là nguyên tắc cốt lõi trong chiếnlược trong chiến lược đoàn kết toàn dân tộc của Hồ Chí Minh Và sẽ trên cơ sở

đó mở rộng mặt trận, làm cho mặt trận quy tụ được cả dân tộc, tạo thành khối

vững chắc Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Trong cách mạng dân tộc dân chủ

nhân dân cũng như trong cách mạng xã hội chủ nghĩa, Mặt trận Dân tộc thống nhất vẫn là một trong những lực lượng to lớn của cách mạng Việt Nam” Vì

vậy, đoàn kết trong Mặt trận là một chiến lược cơ bản, lâu dài, xuyên suốt quátrình cách mạng Việt Nam từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân tiến lên cáchmạng XHCN, trong đấu tranh bảo vệ Tổ quốc và cũng như trong xây dựng nướcViệt Nam ngày càng vững mạnh4 Đây cũng chính là nguyên tắc căn cốt trongchiến lược đại đoàn kết Hồ Chí Minh, làm nên sự khác biệt về chất so với tưtưởng đoàn kết, tập hợp lực lượng của các nhà yêu nước tiền bối

Sở dĩ, Mặt trận phải lấy liên minh công - nông - trí làm nền tảng, bởi thực

tế xã hội Việt Nam đến giữa thế kỷ XX cho thấy đại đa số nhân dân là nôngdân, công nhân và các tầng lớp nhân dân lao động khác Công, nông là ngườitrực tiếp sản xuất tất cả mọi tài phú làm cho xã hội sống Vì họ đông hơn hết màcũng bị áp bức bóc lột nặng nề hơn hết Vì chí khí cách mạng của họ chắc chắn,bền bỉ hơn của mọi tầng lớp khác Bên cạnh đó, Hồ Chí Minh cũng đề cao vai

trò quan trọng của tầng lớp trí thức là: “Trong sự nghiệp cách mạng, trong sự

nghiệp xây dựng xã hội chủ nghĩa, lao động trí óc có một vai trò quan trọng và

4 PGS.TS Lý Việt Quang, TS Trần Thị Huyền, “Tư tưởng Hồ Chí Minh về Mặt trận Dân tộc Thống nhất”, Tạp chí Lý luận chính trị số 11-2020, truy cập ngày 12/10/2021.

<http://lyluanchinhtri.vn/home/index.php/nguyen-cuu-ly-luan/item/3419-tu-tuong-ho-chi-minh-ve-mat-tran-dan -toc-thong-nhat.html>

vẻ vang” Chính vì vậy, “công, nông, trí, cần phải đoàn kết chặt chẽ thành một khối” 5

Từ đó, ta có thể khái quát về mối quan hệ giữa Mặt trận Dân tộc thốngnhất và liên minh công - nông - trí chính là sự phản ánh về mặt tổ chức, mốiquan hệ biện chứng giữa toàn thể và bộ phận, giữa dân tộc và giai cấp Khôngnên chỉ nhấn mạnh vai trò của công nông, mà còn phải thấy vai trò và sự cầnthiết phải liên minh với các giai cấp khác, nhất là đội ngũ trí thức

Thành viên của Mặt trận Dân tộc thống nhất các cấp bao gồm tổ chứcchính trị, các tổ chức chính trị-xã hội, các tổ chức xã hội và các cá nhân tiêubiểu trong các giai cấp, các tầng lớp xã hội, các dân tộc, các tôn giáo và ngườiViệt Nam ở nước ngoài Trong mặt trận, Đảng có mối quan hệ vô cùng mật thiếtvới các tổ chức khác, có cùng vai trò, trách nhiệm là xây dựng một khối đoànkết vững chắc, xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, đảm bảo cuộc sốngcho nhân dân Quan hệ giữa Đảng và các thành viên trong Mặt trận Dân tộcthống nhất là hợp tác bình đẳng, đoàn kết chân thành, tôn trọng lẫn nhau, phốihợp và thống nhất hành động để cùng thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế,văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại của Nhà nước Đảng cộng sảncòn đoàn kết, hợp tác, giúp đỡ những tổ chức, cá nhân trong Mặt trận hay chưagia nhập Mặt trận nhưng có tinh thần hưởng ứng, ủng hộ, thực hiện Chươngtrình Mặt trận Tổ quốc Việt Nam6 Nhưng bên cạnh đó, Đảng có lý luận Cáchmạng, có thực tiễn lãnh đạo Cách mạng về mặt đường lối Chính vì vậy, Đảngvừa là thành viên đứng ngang hàng với các tổ chức khác vừa là lãnh đạo về mặtđường lối của Mặt trận Dân tộc thống nhất

2 Phải xuất phát từ mục tiêu vì nước, vì dân.

Hồ Chí Minh xác định cụ thể mục đích chung của Mặt trận để phù hợpvới từng giai đoạn cách mạng, nhằm tập hợp tới mức cao nhất lực lượng dân tộc

5 Hồ Chí Minh: Toàn tập Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2011, tập 8, tr 214-216.

6 Điều lệ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

vào khối đại đoàn kết Đại đoàn kết phải xuất phát từ mục tiêu vì nước, vì dân,trên cơ sở yêu nước, thương dân, chống áp bức bóc lột, nghèo nàn lạc hậu HồChí Minh cho rằng, nếu nước độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc, tự

do thì độc lập cũng chẳng có ý nghĩa gì Chính vì lẽ đó, lợi ích tối cao của dântộc, lợi ích căn bản của nhân dân lao động phải được lấy làm mục tiêu phấnđấu, đây là nguyên tắc bất di bất dịch, là ngọn cờ đoàn kết và cũng là mẫu sốchung để quy tụ các tầng lớp, giai cấp, đảng phái, dân tộc và tôn giáo vào trongMặt trận7

3 Phải hoạt động theo nguyên tắc hiệp thương dân chủ.

Mặt trận Dân tộc thống nhất là tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của cảdân tộc Ở đây, tập hợp nhiều giai cấp, tầng lớp, đảng phái, dân tộc, tôn giáokhác nhau, với nhiều lợi ích khác nhau Vì vậy, hoạt động của Mặt trận phải dựatrên nguyên tắc hiệp thương dân chủ Đại đoàn kết cũng chính là giải quyết cácmối quan hệ và vấn đề lợi ích giữa cá nhân và tập thể, bộ phận và toàn cục, giaicấp và dân tộc Mọi vấn đề của mặt trận đều phải được đưa ra để tất cả cácthành viên cùng nhau bàn bạc, đi đến nhất trí để tránh dân chủ hình thức hoặc

sự áp đặt Vì vậy, Mặt trận lấy việc thống nhất lợi ích tối cao của dân tộc với lợiích cơ bản của các giai tầng trong xã hội làm cơ sở để củng cố và không ngừng

mở rộng Điều này cũng sẽ tôn trọng những lợi ích chính đáng của cá nhân vàcộng đồng

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tìm ra mẫu số chung, quy tụ điểm tương đồngcủa mọi người Việt Nam là tinh thần yêu nước và khát vọng độc lập, tự do Giảiquyết quan hệ về lợi ích phải tùy thuộc hoàn cảnh lịch sử cụ thể, phải đáp ứngnguyện vọng chung của toàn thể dân tộc, nhưng cũng phải đặc biệt chăm lo tới

cả lợi ích chính đáng của cá nhân nhưng trong đó lợi ích cá nhân phải phục vụcho lợi ích chung của dân tộc

7 Bộ Giáo dục và đào tạo (2019), Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh (Dành cho bậc đại học - không chuyên ngành Lý luận chính trị), Tài liệu tập huấn giảng dạy 2019, HN tháng 8/2019.

Vì vậy, tựu trung lại nguyên tắc hiệp thương dân chủ chính là nguyên tắcbình đẳng, tôn trọng sự khác biệt, tìm kiếm sự tương đồng để đi đến sự nhất trí

trong nhận thức và hành động Hồ Chí Minh đã từng phát biểu: “Năm ngón tay

cũng có ngón ngắn ngón dài, ngắn hay dài đều tụ lại nơi bàn tay Người trong nước cũng có người thế này thế kia, thế này hay thế kia cũng con Lạc cháu Hồng, con rồng cháu tiên Ta phải đoàn kết” Đây chính là nguyên tắc của mặt

trận

Trong đấu tranh giải phóng dân tộc, khi tình thế cách mạng đến, Hồ Chí

Minh đã kêu gọi toàn dân: “Trong lúc này quyền lợi dân tộc giải phóng cao hơn

hết thảy Chúng ta phải đoàn kết lại đánh đổ bọn đế quốc và bọn Việt gian đặng cứu giống nòi ra khỏi nước sôi lửa nóng” Trong Hội nghị Trung ương lần thứ

tám (5-1941) Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã nhấn mạnh: “Trong lúc này quyền

lợi của bộ phận, của giai cấp phải đặt dưới sự sinh tử, tồn vong của quốc gia, của dân tộc Trong lúc này, nếu không giải quyết được vấn đề dân tộc giải phóng, không đòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc, thì chẳng những toàn thể quốc gia, dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu, mà quyền lợi của bộ phận, giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại được” 8

4 Phải đoàn kết lâu dài, chặt chẽ, đoàn kết thực sự, chân thành, thân ái giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.

Theo Hồ Chí Minh, đoàn kết trong mặt trận phải là lâu dài, chặt chẽ, chân

thành, thân ái giúp đỡ nhau cùng tiến bộ Với phương chân “cầu đồng tồn dị”,

các thành viên có những điểm tương đồng hay khác biệt cần có sự bàn bạc để điđến nhất trí, hạn chế cái riêng9 Nghĩa là vừa đoàn kết, vừa đấu tranh, họcnhững cái tốt của nhau, phê bình những cái sai của nhau

8 PGS.TS Lý Việt Quang, TS Trần Thị Huyền, “Tư tưởng Hồ Chí Minh về Mặt trận Dân tộc Thống nhất”, Tạp chí Lý luận chính trị số 11-2020, truy cập ngày 12/10/2021.

<http://lyluanchinhtri.vn/home/index.php/nguyen-cuu-ly-luan/item/3419-tu-tuong-ho-chi-minh-ve-mat-tran-dan -toc-thong-nhat.html>

9 Trang thông tin điện tử Hồ Chí Minh (2020), “Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc”, truy cập ngày 11/10/2021.

<https://dbnd.quangngai.gov.vn/i6018-tu-tuong-ho-chi-minh-ve-dai-doan-ket-dan-toc.aspx>

Nhưng cũng phải nhớ rằng phê bình trên lập trường thân ái, vì dân, vìnước, để tăng cường đoàn kết, gắn bó chặt chẽ, lâu dài tạo tiền đề mở rộng khốiđại đoàn kết trong mặt trận dân tộc thống nhất như Hồ Chí Minh đã nêu rõ:

“Đoàn kết thực sự nghĩa là mục đích phải nhất trí và lập trường cũng phải nhất trí Đồng thời, lấy chân thành tin yêu để cảm hóa, thực hiện hợp tác lâu dài, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ Mỗi cán bộ, đảng viên của Mặt trận phải có lòng nhân ái, khoan dung, độ lượng, khắc phục những thiên kiến hẹp hòi, thiển cận, thực hiện theo tư tưởng, tấm gương, đạo đức, phong cách và phương pháp đại đoàn kết Hồ Chí Minh”.

B Phương thức xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc.

I Làm tốt công tác vận động quần chúng (Dân vận).

Theo Hồ Chí Minh, vận động quần chúng để thu hút quần chúng chính là

để đoàn kết mọi người và từ đó tạo nên động lực phát triển kinh tế, xã hội vàvăn hóa

Theo Hồ Chí Minh, để phát huy đầy đủ vai trò, trí tuệ, khả năng to lớncủa quần chúng nhân dân trong sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc, trong xâydựng bảo vệ Tổ quốc, Đảng và Nhà nước cũng như mọi cán bộ, đảng viên phảibiết làm tốt công tác giáo dục, tuyên truyền, hướng dẫn, giúp đỡ và vận độngquần chúng nhân dân thực hiện mọi chủ trương, đường lối của Đảng, với Tổquốc và với dân tộc, từ đó họ tích cực, chủ động, tự giác phấn đấu và cống hiếncho sự nghiệp cách mạng

Và để giáo dục, hướng dẫn, tuyên truyền, đặc biệt là muốn xóa bỏ đượcnhững thành kiến, theo Hồ Chí Minh, phải có một lòng bao dung, biết nâng niu,trân trọng và khuyến khích mặt tốt, mặt thiện trong mỗi con người để khơi dậyphần tốt được nảy nở như hoa mùa xuân, và phần xấu bị héo mòn đi để họ trở

về với cộng đồng dân tộc

Phương pháp xử lý các mối quan hệ trong xã hội cũng khác nhau, đối vớilực lượng cách mạng (chí cốt là công nhân, nông dân, lao động chân tay, laođộng trí óc) thì phải biết khai thác, phát huy sự thống nhất, tương đồng, hạn chế,khắc phục, tiến tới xóa bỏ dần những khác biệt trong mục tiêu, lợi ích; đối vớinhững bất đồng trong nội bộ thì phương pháp xử lý là thẳng thắn, có lý và cótình; đối với lực lượng trung gian (các tầng lớp trên, các trí thức thượng lưu,nhân sĩ, hoàng tộc, quan lại…) thì phải biết xoá bỏ mọi thành kiến, mặc cảm,khơi gợi, cổ vũ ý thức dân tộc, tinh thần yêu nước, chân thành hợp tác và trọngdụng; đối với các thế lực thù địch thì cần phải chủ động, kiên quyết tiến côngtiêu diệt trên cơ sở phân hoá, cô lập chúng đến mức cao độ.

Đối với những người có thói hư tật xấu, trừ hạng người phản lại Tổ quốc,cũng cần giúp họ tiến bộ bằng cách làm cho phần thiện trong họ nảy nở để đẩylùi phần ác, chứ không phải đập cho tơi bời

Trong nhận thức của Hồ Chí Minh, có tấm lòng độ lượng sẽ có được sự

cảm hóa sâu sắc: “Sông to, biển rộng, thì bao nhiêu nước cũng chứa được, vì

độ lượng nó rộng và sâu Cái chén nhỏ, cái đĩa cạn, thì một chút nước cũng đầy tràn, vì độ lượng của nó hẹp nhỏ ” 10

Như vậy, trong tư tưởng của Hồ Chí Minh, để không ngừng củng cố vàtăng cường khối đại đoàn kết dân tộc thì công tác tuyên truyền, giáo dục, vậnđộng quần chúng có một vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng Điều cần lưu ý phảiluôn có một nội dung và hình thức tuyên truyền phù hợp với từng đối tượng,từng giai đoạn cách mạng cụ thể và đặc biệt coi trọng giáo dục tinh thần đoànkết giữa các dân tộc, các tôn giáo trong cộng đồng dân tộc Việt Nam

10 Hồ Chí Minh: Toàn tập Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2011, tập 5, tr 644.

II Thành lập đoàn thể, tổ chức quần chúng phù hợp với từng đối tượng

để tập hợp quần chúng.

Là một đất nước có một cơ cấu xã hội - giai cấp phong phú mang nhiềunét đặc thù của một xã hội nửa thực dân phong kiến, Hồ Chí Minh hiểu sâu sắc

về nhận thức, thái độ của mỗi tầng lớp nhân dân là hết sức khác nhau, Người

nhận định: “Cố nhiên, dân chúng không nhất luật như nhau Trong dân chúng,

có nhiều tầng lớp khác nhau, trình độ khác nhau, ý kiến khác nhau Có lớp tiền tiến, có lớp chừng chừng, có lớp lạc hậu” 11

Do chính môi trường, hoàn cảnh sống khác nhau đó nên nhận thức vàhành động không thể nhất quán, thậm chí có những xung đột về vấn đề lợi ích.Nhằm quy tụ sức mạnh của cả dân tộc hướng vào mục tiêu chung, tạo nên hợplực trong công cuộc đấu tranh giải phóng đất nước, Hồ Chí Minh đã tìm kiếm,trân trọng và phát huy những yếu tố tương đồng, thống nhất để khắc chế, giảiquyết các yếu tố khác biệt, mâu thuẫn

Theo Hồ Chí Minh, để tập hợp quần chúng nhân dân một cách có hiệuquả từ những tầng lớp khác nhau, cần phải tổ chức đoàn thể, tổ chức quầnchúng Đây là những tổ chức để tập hợp, giáo dục, rèn luyện quần chúng chophù hợp từng giai cấp, dân tộc, tôn giáo, lứa tuổi, giới tính, vùng miền

Các đoàn thể, tổ chức quần chúng ra đời, dưới sự lãnh đạo của Đảng, cónhiệm vụ tuyên truyền, giáo dục, giác ngộ, vận động, tập hợp các tầng lớp nhândân tham gia cách mạng, đấu tranh bảo vệ quyền và lợi ích của mình

III Các đoàn thể, tổ chức quần chúng được tập hợp và đoàn kết trong Mặt trận Dân tộc thống nhất.

Theo Hồ Chí Minh, các đoàn thể, tổ chức quần chúng hợp thành Mặt trậndân tộc thống nhất Mặt trận dân tộc thống nhất càng rộng rãi, càng chặt chẽ,

11 Hồ Chí Minh: Toàn tập Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2011, tập 5, tr.336.