Một số giải pháp nâng cao năng lực tư vấn đối với Công ty CP tư vấn xây dựng công nghiệp và đô thị Việt Nam (VCC) trong quá trình hội nhập. Hoạt động tư vấn đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, nó không chỉ là hoạt...
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Sự cần thiết phải nghiên cứu đề tài:
Hoạt động tư vấn đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, nó không chỉ là hoạt động mang tính nghề nghiệp mà còn là đòn bẩy mang lại hiệu quả kinh tế kỹ thuật cao cho xã hội
Ở Việt Nam, hoạt động tư vấn mới được ghi nhận và phổ biến rộng rãi khoảng bảy, tám năm trở lại đây, do vậy mà vẫn còn rất mới đối với cả các nhà tư vấn lẫn các đối tác sử dụng, khai thác tư vấn Cùng với sự chuyển mình của hoạt động này, các tổ chức tư vấn xây dựng đã và đang từng bước thay đổi để đáp ứng nhu cầu phát triển của thị trường Bên cạnh đó, Nhà nước và các Bộ, Ngành đã ban hành hàng loạt chính sách qui chế quản lý loại hình hoạt động kinh doanh chất xám này và những chính sách đó đã và đang phát huy hiệu lực trong việc quản lý và khai thác hoạt động tư vấn trong toàn quốc
Với lực lượng đông đảo các nhà tư vấn (khoảng trên 1000 doanh nghiệp cùng hàng vạn kiến trúc sư, kỹ sư, các nhà khoa học, các cán bộ quản lý trên cả nước) đang hoạt động hết sức năng động trên toàn quốc, lĩnh vực tư vấn xây dựng đang vươn lên phát huy nội lực, từ chỗ chỉ thực hiện khảo sát thiết kế đến nay đã đảm nhiệm 14 loại hình hoạt động tư vấn theo thông lệ quốc tế Tuy nhiên, bên cạnh sự phát triển quá nhanh về số lượng còn nhiều vấn đề nổi cộm về chất lượng công tác tư vấn như: năng lực của các tổ chức tư vấn còn hạn chế, ưu thế cạnh tranh của tư vấn trong nước đối với các công ty nước ngoài còn kém, cạnh tranh gay gắt và thiếu lành mạnh giữa các tổ chức tư vấn, việc quản lý và các cơ chế chính sách đối với các tổ chức tư vấn còn nhiều vấn đề bất cập Điều này đòi hỏi các tổ chức tư vấn cần phải nhìn nhận, đánh giá, nắm bắt mọi diễn biến của hoạt động kinh doanh
để tự đổi mới từ các khâu tổ chức, quản lý đến củng cố lại đội ngũ cán bộ, dần đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường tư vấn
Vài năm trở lại đây, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế đang đặt ra cho tư vấn xây dựng việt nam những cơ hội và thách thức mới Với chính sách của nhà nước về việc mở cửa thị trường xây dựng cho nhà thầu nước ngoài, tư vấn việt nam sẽ tận dụng được uy tín thương mại và kỹ thuật của họ để vươn lên, học tập được kỹ năng quản lý toàn diện một
Trang 3dự án, nâng cao được kiến thức công nghệ, nắm bắt được thị trường quốc tế Tuy nhiên,
mở cửa cho các nhà thầu nước ngoài đồng nghĩa với việc các công ty việt nam sẽ bị cạnh tranh quyết liệt hơn cả trong đấu thầu trong nước và quốc tế, do khả năng, trình độ, vốn liếng còn hạn chế
Trong mối quan hệ giữa tư vấn trong nước và tư vấn nước ngoài, tư vấn xây dựng việt nam thường đóng vai trò thầu phụ Các nhà thầu chính nước ngoài chỉ dành cơ hội cho nhà thầu phụ trong nước những phần việc nhỏ nhoi, với chi phí thấp hơn nhiều so với họ Thách thức, cơ hội và áp lực đan xen đòi hỏi bản lĩnh và sự phấn đấu của chính lực lượng
tư vấn xây dựng việt nam có bước đi thích hợp, khai thác thế lợi, hạn chế tiêu cực, từng bước, bắt kịp với trình độ quốc tế, tiến tới vươn ra bên ngoài ngày càng lớn
Trong điều kiện như vậy, việc đưa ra những tiêu chí, biện pháp và lịch trình cho các doanh nghiệp tư vấn việt nam trên con đường hội nhập là một nhu cầu bức thiết cả trước mắt và lâu dài, nhất là xét đến bối cảnh hiện nay khi việt nam đang gia nhập tổ chức thương mại thế giới Đó là lý do đòi hỏi phải tăng cường năng lực tư vấn xây dựng việt nam
2 Mục đích nghiên cứu:
- Hệ thống hóa và làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về tư vấn xây dựng, năng lực
tư vấn xây dựng và sự cần thiết khách quan phải nâng cao năng lực tư vấn xây dựng việt nam trong điều kiện nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế
- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng năng lực tư vấn một số doanh nghiệp tư vấn xây dựng trong thời gian vừa qua, qua đó đi sâu phân tích và đánh giá, những mặt mạnh, mặt yếu, những thành quả đạt được về năng lực tư vấn của công ty cổ phần tư vấn xây dựng công nghiệp và đô thị Việt Nam
- Đề xuất các tiêu chí, giải pháp, mục tiêu cơ bản nhằm nâng cao năng lực tư vấn của công ty cổ phần tư vấn xây dựng công nghiệp và đô thị Việt Nam trong thời gian tới
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
a, Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu là các Doanh nghiệp tư vấn xây dựng nói chung và công ty cổ phần tư vấn xây dựng công nghiệp và đô thị Việt Nam (VCC) nói riêng trong hoạt động tư vấn xây dựng công trình
Trang 4b, Phạm vi nghiờn cứu là lĩnh vực tư vấn thiết kế cỏc cụng trỡnh cụng nghiệp và dõn dụng
4 Phương phỏp nghiờn cứu và nguồn tư liệu:
a, Phương phỏp nghiờn cứu: Phương phỏp luận, phương phỏp đối chiếu, phương phỏp phõn tớch tổng hợp kết hợp với phương phỏp nghiờn cứu định tớnh và định lượng, mụ hỡnh húa cỏc số liệu điều tra thực tế, thống kờ, phõn tớch so sỏnh, tiếp cận hệ thống, lựa chọn tối ưu, phương phỏp chuyờn gia
b, Nguồn tư liệu:
- Cỏc văn bản về đường lối chớnh sỏch của Đảng và Nhà nước về phỏt triển kinh tế
- Cỏc văn bản phỏp quy về quản lý đầu tư xõy dựng và đấu thầu
- Cỏc nghiờn cứu trước cú liờn quan đến vấn đề tư vấn
- Cỏc số liệu về hoạt động sản xuất kinh doanh của Cụng ty tư vấn xõy dựng cụng nghiệp và đụ thị Việt Nam (VCC) trong thời gian qua
Để đạt được những mục tiờu đề ra, phương phỏp thực hiện được tiến hành như sau:
Nghiên cứu tài liệu
Các ban quản lý
Các cơ quan hoạch định chính sách
Phân tích và đánh giá
Phân tích đánh giá hoạt động tư vấn nước
ta hiện nay
Phân tích đánh giá hoạt động tư vấn của
Xác định tiêu chí và mục tiêu đối
Trang 55 Đóng góp của luận văn:
Thứ nhất: Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận về tư vấn, năng lực tư vấn của các
nhà doanh nghiệp tư vấn xây dựng trong nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế
Thứ hai: Khảo sát và phân tích đánh giá có hệ thống thực trạng năng lực tư vấn xây
dựng của một số doanh nghiệp và Công ty cổ phần tư vấn xây dựng công nghiệp và đô thị Việt Nam trong thời gian qua đến nay
Thứ ba, Định hướng và đề xuất các tiêu chí giải pháp chủ yếu để nâng cao năng lực
tư vấn của Công ty cổ phần tư vấn xây dựng công nghiệp và đô thị Việt Nam
6 Bố cục của luận văn:
Tên đề tài: Giải pháp nâng cao năng lực tư vấn của Công ty CP tư vấn xây dựng
công nghiệp và đô thị Việt Nam (VCC) trong quá trình hội nhập
Đề tài bao gồm các nội dung sau:
Chương I: Một số vấn đề chung về tư vấn xây dựng
Chương II: Tình hình và hiện trạng tư vấn xây dựng Việt Nam
Chương III: Một số giải pháp nâng cao năng lực tư vấn đối với
Công ty CP tư vấn xây dựng công nghiệp và đô thị Việt Nam (VCC) trong quá
trình hội nhập Kiến nghị
Kết luận
Trang 6CHƯƠNG I MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TƯ VẤN XÂY DỰNG
1.1 Khái niệm về tư vấn, tư vấn xây dựng:
Dịch vụ Tư vấn đã xuất hiện và được sử dụng rộng rãi tại Việt Nam từ nhiều năm trước đây, tuy vậy, Tư vấn vẫn còn là một khái niệm rất mới ở Việt Nam Trước đây, trong các giới hữu quan ở Việt Nam, Tư vấn thường được hiểu một cách phổ biến như là "việc bán những lời khuyên nghề nghiệp" và "thường có sự hiểu lẫn lộn giữa Tư vấn và Môi giới, giữa hoạt động tư vấn và việc đưa ra những lời khuyên đơn giản" Việc định nghĩa
"tư vấn là gì" vẫn đang còn là vấn đề tranh cãi
- Tư vấn (consulting), thuật ngữ "consulting" có thể có rất nhiều nghĩa, tựu chung lại một ý tưởng chính là đưa ra các lời khuyên về nghiệp vụ Công ty tư vấn sẽ "tư vấn" một doanh nghiệp theo đúng cách mà một người đưa ra lời khuyên cho bạn bè hay người thân lúc cấp thiết
- Tư vấn là một dịch vụ trí tuệ, một hoạt động “chất xám” cung ứng cho khách hàng những lời khuyên đúng đắn về chiến lược, sách lược, biện pháp hành động và giúp đỡ, hướng dẫn khách hàng thực hiện những lời khuyên đó, kể cả tiến hành những nghiên cứu soạn thảo dự án và giám sát quá trình thực thi dự án đạt hiệu quả yêu cầu
- Tư vấn xây dựng là một loại hình tư vấn đa dạng trong công nghiệp xây dựng, kiến trúc, quy hoạch đô thị và nông thôn có quan hệ chặt chẽ với tư vấn đầu tư, thực hiện phần việc tư vấn tiếp nối sau việc của tư vấn đầu tư
Tư vấn xây dựng giúp cho khách hàng - chủ đầu tư xây dựng, các cơ quan và cá nhân có nhu cầu - quản lý dự án XD: tổ chức việc khảo sát xây dựng, thiết kế xây dựng và
tổ chức đấu thầu để mua sắm thiết bị đầu tư, đấu thầu xây lắp công trình, giám sát thi công xây dựng, nghiệm thu công việc đã hoàn thành
Trang 7- Tư vấn xây dựng còn có thể được hiểu là các kiến trúc sư, kỹ sư, v.v , những chuyên gia xây dựng có kỹ năng đa dạng, cung cấp các dịch vụ thiết kế, quản lý cho một
dự án xây dựng thông qua các hợp đồng kinh tế Cách hiểu này phản ánh bản chất đa dạng của hoạt động tư vấn xây dựng, nó liên quan đến nhiều lĩnh vực, trong mọi giai đoạn của
dự án và đòi hỏi không những khả năng về kỹ thuật, quản lý, mà còn phụ thuộc một cách quyết định vào sự hiểu biết và những kỹ năng khác, bao gồm "cập nhật", "phát hiện",
"sáng tác", lựa chọn", "chuyển giao"
1.2 Năng lực tư vấn xây dựng:
Năng lực tư vấn xây dựng phản ánh khả năng, quy mô, phạm vi của đơn vị trong lĩnh vực tư vấn xây dựng, được thể hiện trên một số tiêu chí sau:
Cơ hội phát triển
Một công ty tư vấn xây dựng muốn tồn tại và phát triển phải hội tụ được những tiêu chí sau:
Giỏi về nghiệp vụ chuyên môn;
Có năng lực làm việc tốt với chủ đầu tư;
Trang 8Các tiêu chí trên thể hiện rõ ràng những đòi hỏi về trình độ nghề nghiệp, kinh nghiệm và những kỹ năng, hiểu biết khác cần thiết đối với một tổ chức tư vấn xây dựng Toàn bộ những điểm trên gắn kết chặt chẽ như chuỗi mắt xích phản ánh một cách đồng bộ năng lực của đơn vị tư vấn
1.3 Các loại hình tư vấn xây dựng trong nước:
Công cuộc đổi mới kinh tế đã đưa nước ta bước vào một giai đoạn phát triển mới, với Nghị định số 187/2004/NĐ-CP ngày 16 tháng 11 năm 2004 của Chính phủ về chuyển đổi công ty nhà nước thành công ty cổ phần Có thể tóm tắt các loại hình tổ chức tư vấn hiện tại như sau:
1.3.1 Các doanh nghiệp Nhà nước cổ phần hóa:
a) Doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc Bộ
b) Doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc các Tổng công ty
c) Doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc các Sở địa phương
1.3.2 Các doanh nghiệp ngoài quốc doanh:
a) Công ty trách nhiệm hữu hạn
b) Công ty tư nhân
c) Công ty liên doanh với nước ngoài
d) Công ty liên danh
e) Văn phòng tư vấn nước ngoài tại Việt nam
1.3.3 Các tổ chức tư vấn sự nghiệp có thu:
a) Viện nghiên cứu và Trung tâm tư vấn trực thuộc Viện nghiên cứu
b) Trung tâm tư vấn trực thuộc Trường đại học
1.4 Các loại hình tư vấn xây dựng quốc tế:
Hình thành dưới các dạng sau:
* Tập đoàn tư vấn đa quốc gia
* Tập đoàn tư vấn
* Công ty tư vấn chuyên ngành
1.5 Quy trình hoạt động của tư vấn xây dựng trong nước:
1.5.1 Đặc điểm cơ bản của các tổ chức tư vấn xây dựng:
Trang 91.5.1.1 Khối doanh nghiệp Nhà nước cổ phần hóa:
Những điểm mạnh:
Đây là lực lượng nòng cốt, chủ yếu của tư vấn xây dựng Việt Nam (chiếm 80%)
Có lực lượng cán bộ tư vấn lớn tuổi, nhiều kinh nghiệm với đầy đủ lực lượng cán bộ các chuyên ngành có thể thực hiện các dự án lớn, đồng bộ
Tổ chức có bề dày truyền thống từ những năm còn là Viện thiết kế
mà trước hết là giải quyết công ăn việc làm cho người lao động
1.5.1.2 Khối doanh nghiệp tư vấn ngoài quốc doanh:
Những điểm mạnh:
Cơ cấu bộ máy tổ chức quản lý gọn nhẹ, điều hành năng động, tính tự chủ cao
Tác phong làm việc công nghiệp, được trả lương thỏa đáng
Cơ chế huy động các chuyên gia giỏi luôn thích ứng với thị trường
Những điểm yếu:
Không đồng bộ các chuyên ngành, nên chỉ thích hợp với các công trình có quy
mô vừa và nhỏ
Không chủ động trong quá trình sản xuất do phải thuê chuyên gia bên ngoài
1.5.1.3 Các tổ chức tư vấn sự nghiệp có thu:
Trang 10Là các đơn vị trong Viện nghiên cứu có chức năng tư vấn xây dựng và các bộ phận
tư vấn xây dựng thuộc trường đại học Những tổ chức tư vấn dạng này có các điểm mạnh, điểm yếu sau đây:
Những điểm mạnh:
Phần lớn nhân viên được hưởng lương từ ngân sách Nhà nước, được đảm bảo về tiền lương, tiền thưởng, bảo hiểm xã hội và các khoản phúc lợi khác
Có nhiều chuyên gia giỏi, chuyên sâu (của Viện - Trường đại học)
Có nhiều lợi thế về chính sách thuế và lao động
Những điểm yếu:
Phần nào hạn chế tính chuyên nghiệp do còn phải thực hiện nhiệm vụ chính là công tác nghiên cứu, đào tạo…
1.5.2 Cơ cấu tổ chức của đơn vị tư vấn xây dựng:
1.5.2.1 Cơ cấu tổ chức quản lý chức năng:
Là kiểu cơ cấu tổ chức quản lý theo chức năng với những nhiệm vụ quản lý được phân chia cho các đơn vị riêng biệt thực hiện dưới dạng các phòng chức năng, hình thành nên các phân hệ chuyên môn hóa và những người lãnh đạo chức năng Đặc điểm cơ bản này là chức năng quản lý phân chia thành từng đơn vị chuyên môn đảm nhận Lãnh đạo cao nhất của tổ chức làm nhiệm vụ phối hợp điều hòa các chức năng
1.5.2.2 Cơ cấu trực tuyến:
Là dạng cơ cấu tổ chức quản lý chỉ có một cấp trên chỉ huy và một số cấp dưới thực hiện Toàn bộ vấn đề quản lý được giải quyết theo một kênh liên hệ đường thẳng Đặc điểm của cơ cấu này là người lãnh đạo của hệ thống một mình phải thực hiện tất cả các chức năng quản lý và chịu hoàn toàn trách nhiệm về mọi kết quả của đơn
vị mình
1.5.2.3 Cơ cấu tổ chức quản lý hỗn hợp:
Trong đó các nhiệm vụ quản lý giao cho những đơn vị chức năng riêng biệt (các phòng chức năng) làm tham mưu tư vấn cho lãnh đạo cao nhất của tổ chức Đặc điểm của cơ cấu tổ chức quản lý theo kiểu kết hợp là lãnh đạo các phòng chức năng
Trang 11tư vấn, chuẩn bị các quyết định quản lý và đưa tới cấp thực hiện (các văn phòng, xưởng, xí nghiệp trực thuộc công ty) theo chỉ đạo của lãnh đạo Công ty Việc điều hành quản lý vẫn theo trực tuyến
1.5.3 Mô hình tổ chức sản xuất sản phẩm tư vấn:
Một trong những khâu quan trọng nhất của đơn vị tư vấn là việc tổ chức dây chuyền sản xuất các sản phẩm tư vấn Qua việc xem xét đã cho thấy mỗi một tổ chức tư vấn có một cách thức tổ chức sản xuất riêng, tuy cơ cấu tổ chức có khác nhau về số lượng các đơn
vị chuyên môn và các phòng nghiệp vụ nhưng tựu trung lại được quy về năm mô hình cơ bản sau đây:
1.5.3.1 Mô hình sản xuất theo chuyên môn hóa:
Phạm vi áp dụng loại mô hình này được áp dụng ở một số Công ty tư vấn lớn trực thuộc Bộ Cơ cấu tổ chức sản xuất này cho thấy những ưu điểm và nhược điểm sau:
Đây là mô hình có tính hiện đại, được áp dụng ở nhiều nước tiên tiến, mang tính chuyên môn hóa theo các bộ môn
Tạo điều kiện thuận lợi cho việc hợp tác, hội nhập với tư vấn nước ngoài
Tập trung nguồn lực, chuyên gia giỏi để thực thi dự án cùng một lúc với nhiều
dự án và những dự án lớn để đáp ứng yêu cầu tiến độ của khách hàng
Tạo ra môi trường thuận lợi cho việc học hỏi, trao đổi chuyên môn, đào tạo cán
bộ trẻ cho các bộ môn kỹ thuật
Thúc đẩy sự cạnh tranh lành mạnh giữa các đơn vị có cùng chuyên ngành Tích lũy lớn, lợi nhuận cao, tạo điều kiện cho phát triển doanh nghiệp
Đơn vị Chủ trì đồ án và Chủ nhiệm đồ án khó điều hành trực tiếp công việc mà phải qua các đơn vị bộ môn chuyên ngành, do vậy tăng thêm đầu mối xử lý công việc, kéo dài thời gian thực hiện
Việc trao đổi thông tin để phối hợp giữa các Chủ trì thiết kế với Chủ nhiệm đồ
án và giữa các Chủ trì thiết kế với nhau chưa được kịp thời
Việc hình thành các đơn vị chuyên ngành, làm tăng đầu mối quản lý và tăng chi phí hành chính
Có hai kiểu sơ đồ thể hiện loại mô hình này như sau:
Trang 12Hình 1: Mô hình sản xuất theo chuyên môn hóa
1.5.3.2 Mô hình sản xuất theo hình thức tổng hợp các bộ môn:
Trang 13Hỡnh 2: Mụ hỡnh sản xuất theo hỡnh thức tổng hợp cỏc bộ mụn Phạm vi ỏp dụng: mụ hỡnh sản xuất này cũng được ỏp dụng ở đa số cỏc tổ chức tư vấn (cỏc cụng ty, tổng cụng ty và doanh nghiệp tư nhõn) Đặc điểm:
Chu trỡnh sản xuất được khộp kớn, đơn vị Chủ trỡ đồ ỏn và Chủ nhiệm đồ ỏn hoàn toàn cú thể chủ động, trực tiếp tổ chức triển khai cụng việc Việc trao đổi thụng tin giữa cỏc bộ mụn diễn ra nhanh chúng, kịp thời Tiến độ thực hiện dự ỏn được rỳt ngắn đỏng kể
Chất lượng sản phẩm được Chủ nhiệm dự ỏn kiểm soỏt chặt chẽ trong quỏ trỡnh thiết kế Hồ sơ thiết kế kiểm soỏt tốt và dễ dàng được điều chỉnh khi cú yờu cầu
Tiết kiệm chi phớ hành chớnh nhờ giảm bớt đầu mối Khỏ thớch ứng với việc triển khai cụng việc hiện nay
Việc thanh toỏn lương sản phẩm được nhanh chúng do quy về một đơn vị chủ trỡ
Lực lượng cỏn bộ chuyờn ngành bị dàn mỏng ra cỏc đơn vị thiết kế nờn khú đỏp
Giám đốc
Các Phó giám
đốc kỹ thuật
Tài vụ, Kế hoạch, Tổ chức
Quản lý kỹ thuật
Trang 14ứng được các yêu cầu của những dự án lớn
Hạn chế việc trao đổi học hỏi kinh nghiệm chuyên môn của các bộ môn ngay trong quá trình thiết kế
Tuy có nhiều ưu điểm hơn so với mô hình chuyên môn hóa nhưng đây vẫn chưa phải
là mô hình tối ưu, chưa đáp ứng được tất cả các đòi hỏi của các thể loại và quy mô dự án
1.5.3.3 Mô hình sản xuất kết hợp chuyên môn hóa và tổng hợp:
Phạm vi áp dụng thích hợp với các công ty lớn
Áp dụng mô hình này giúp khắc phục những hạn chế đã nêu ở hai mô hình nói trên Các đơn vị thiết kế tổng hợp có nhiệm vụ thực hiện các dự án vừa và nhỏ (mà tỷ trọng loại này chiếm từ 50 - 70% khối lượng công việc) để đáp ứng yêu cầu của đại đa số các Chủ đầu tư Với những dự án lớn có yêu cầu kỹ, mỹ thuật cao thì sử dụng các đơn vị chuyên ngành để thực hiện Tùy điều kiện cụ thể của từng nơi mà quy mô nhân lực của các đơn vị chuyên ngành nhiều ít khác nhau
1.5.3.4 Mô hình sản xuất theo sơ đồ đầu mối:
Phạm vi áp dụng dạng mô hình này thường áp dụng ở các Công ty tư vấn trực thuộc các Hội nghề nghiệp Đặc điểm:
Bộ máy quản lý hết sức gọn nhẹ, khoảng từ 4-6 người, chi phí hành chính nhỏ Sản lượng thực hiện có thể lớn do cơ chế kinh tế "thoáng", thủ tục thanh toán đơn giản, nhanh chóng
Việc tư vấn do các cộng tác viên khai thác được mang danh nghĩa Công ty để triển khai thực hiện Lực lượng kỹ thuật kiểm hồ sơ phần lớn do các chuyên gia có uy tín bên ngoài Công ty đảm nhận
Công ty không quản lý được lực lượng cộng tác viên nên dễ lúng túng khi phải sửa
Trang 15đổi hồ sơ hoặc xử lý các sự cố xảy ra
Khó nhận được các dự án lớn, quan trọng, gặp khó khăn trong quá trình triển khai xây dựng
Lợi nhuận và tích luỹ không cao, ít có điều kiện đào tạo nâng cao trình độ cho nhân viên
1.5.3.5 Mô hình sản xuất theo sơ đồ một chuyên ngành:
Phạm vi áp dụng mô hình này thích hợp với dạng Văn phòng Kiến trúc, công ty tư nhân, Đặc điểm:
Khó có điều kiện thực hiện các dự án lớn, phức tạp về kỹ thuật
Không có tích lũy hoặc tích luỹ rất nhỏ để tăng trưởng và dành cho đào tạo
1.6 Quy trình hoạt động của tư vấn xây dựng quốc tế:
1.6.1 Tập đoàn tư vấn đa quốc gia:
Đại bộ phận các tập đoàn đa quốc gia thuộc sở hữu tư nhân Đặc trưng cơ bản của mô hình đa quốc gia là tính đa ngành nghề trong tập đoàn, thường cung cấp các dịch vụ trong các ngành nghề khác nhau như: xây dựng dân dụng, xây dựng công nghiệp, giao thông;
Trang 16thủy lợi, cảng biển, năng lượng, mỏ, môi trường… Tập đoàn tư vấn có các chi nhánh trải rộng tại nhiều nước trên thế giới Các tập đoàn đa quốc gia thường có từ 1200 người đến
3000 nhân viên Công ty Mẹ đặt tại nước sở tại, Công ty con (hoặc Chi nhánh) có trụ sở chính ở các nước và các văn phòng đại diện tại các địa phương của nước đó
Đặc điểm của các tổ chức đa quốc gia:
a Hình thành hệ thống các công ty trong nước và các công ty ở nước ngoài Các công
ty ở nước ngoài được phân chia theo khu vực - tạm gọi là công ty khu vực Bên cạnh đó có các văn phòng đại diện cho Công ty ở các nước trong khu vực, các văn phòng này thực hiện công tác tiếp thị, tìm kiếm dự án và chịu sự điều hành trực tiếp của các công ty khu vực Khi dự án triển khai, nhân lực có thể được điều động chủ yếu giữa các công ty trong khu vực và tập đoàn (khi cần thiết)
b Các công ty đa quốc gia cung cấp các dịch vụ đa chuyên môn thuộc các lĩnh vực khác nhau như: nhà ở và công trình công cộng, công trình công nghiệp, giao thông, thủy lợi, năng lượng và công trình biển… Ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại, công ty Mẹ có thể giao việc, điều hành và phối hợp các công ty con chuyên ngành triển khai có hiệu quả các dự án theo yêu cầu của khách hàng
Sơ đồ tổ chức của tập đoàn tư vấn Scott Willson - Vương quốc Anh
Công ty tư nhân Scott Wilson Zimbabwe
Công ty góp vốn Scott Wilson Bosnhia
Công ty góp vốn Scott Wilson Malawi
Công ty Scott Wilson Châu Á - Thái bình dương
Công ty Scott Wilson Malaixia
Công ty Scott Wilson &
Kirkpatrik Thái Lan
Công ty quốc tế Scott Wilson
Công ty tư nhân Scott Wilson Wilson Irwin Johnston
Trang 171.6.2 Tập đoàn tư vấn:
Tại một số nước đã hình thành những tập đoàn tư vấn theo kiểu mô hình công ty Mẹ - công ty Con Ở đó, công ty Mẹ chi phối công ty con bằng chế độ kinh tế giao vốn và điều phối công việc của các công ty Con trong việc thực thi các dự án Mỗi công ty con là một công ty tư vấn chuyên ngành, hoạt động độc lập trong sự phối hợp với các công ty tư vấn khác cùng nằm trong một tập đoàn để thực thi dự án
Ví dụ: Singapore, có tập đoàn tư vấn JTC trực thuộc Bộ thương mại và công nghiệp Tập đoàn JTC có các công ty thành viên là: Công ty tư vấn Jurong; Công ty tư vấn cầu cảng jurong; Công ty tư nhân sân vườn Jurong; Công ty giải trí Singapore Ở Trung Quốc
có tổng công ty tư vấn Thượng Hải…
1.6.3 Công ty tư vấn chuyên ngành:
Là dạng mô hình khá phổ biến ở nhiều nước, có ba loại mô hình cơ bản là: chuyên ngành kiến trúc, ngành dự toán và chuyên ngành kỹ thuật Các công ty chuyên ngành kỹ thuật thường đảm nhận các dịch vụ kỹ thuật cho nhiều lĩnh vực xây dựng: dân dụng, công nghiệp, giao thông; thủy lợi, điện lực; công trình biển… Các công ty Kiến trúc cung cấp các dịch vụ tư vấn kiến trúc cho các ngành nêu trên Việc áp dụng mô hình tư vấn chuyên ngành đã tập hợp được những đội ngũ chuyên gia giỏi để thực thi một lĩnh vực chuyên môn của dự án Một số công ty tư vấn chuyên ngành kỹ thuật như:
Beca Carter Holding & Ferner (S.E.Asia) Pte Ltd Lĩnh vực chuyên ngành: cơ điện, kết cấu và công trình kỹ thuật
Squire Mech Pte Ltd Lĩnh vực chuyên ngành: cơ điện
Mốt số tư vấn chuyên ngành kiến trúc như: Daryl Jakson (Úc), Allies and Morrison Architects (Anh)
Công ty tư vấn chuyên ngành dự toán như David Langdon & Everest
Ngoài ra một số công ty cung cấp các dịch vụ hỗn hợp (kiến trúc -kỹ thuật)
Heerim - Arch.& Eng (Hàn Quốc) - lĩnh vực hoạt động: kiến trúc và kỹ thuật
PCI (Nhật bản) - Lĩnh vực hoạt động: dân dụng, kỹ thuật hạ tầng, thủy lợi môi trường, công nghệ thông tin
Parsons Brinckerhoff (Mỹ) - Lĩnh vực hoạt động: kiến trúc, kết cấu, cơ điện, môi
Trang 18trường, hạ tầng, đường sắt, đường không, đường biển…
Jurong Consultants Singapore: Lĩnh vực hoạt động: Quy hoạch, kiến trúc, kết cấu công trình, cơ điện, dự toán, quản lý dự án, đánh giá chất lượng công trình…
ST Architects & Engineers (Singapore) - lĩnh vực hoạt động: quy hoạch, kiến trúc, kết cấu, cơ điện, khảo sát…
Như vậy có thể thấy hầu hết các công ty tư vấn chuyên ngành kỹ thuật đều hoạt
động trên các lĩnh vực xây dựng… Điều đó đã tạo cho các công ty tư vấn những thị trường
đa dạng, nhiều tiềm năng với mục tiêu cuối cùng là thu được nhiều lợi nhuận
Các công ty thường đặt văn phòng ở các trung tâm hay thành phố lớn Mỗi văn phòng thường có quy mô từ vài chục đến 100 nhân viên Việc chia các văn phòng đại diện theo vùng lãnh thổ với quy mô tương đối gọn nhẹ có thể hoạt động độc lập một mặt tạo cho công ty vừa có thể thực thi các dự án vừa và nhỏ, mặt khác có thể dễ dàng huy động nhân lực thực thi các dự án lớn Một số công ty tư vấn chuyên ngành như: Davis langdon & Everest (Anh) - Chuyên về kinh tế dự toán; Mae (Anh) chuyên về kiến trúc; DarylJackson (úc) - chuyên về kiến trúc; T.Y Lin South East Asion Pte.Ltd (Singapore)- chuyên về kết cấu và hạ tầng, Squie mech (Singapore)- chuyên về cơ điện; Beca Singapore - chuyên về
cơ điện và kết cấu Giữa các công ty kiến trúc và kỹ thuật thường có mối quan hệ chặt chẽ với nhau để thực thi dự án Việc thực thi một dự án với sự tham gia của nhiều công ty không có sự khó khăn
Về cơ cấu điều hành, mỗi một lĩnh vực đều có một chuyên gia có kinh nghiệm phụ trách chung các dự án, mỗi một dự án chỉ định một Chủ nhiệm dự án Có thể tham khảo sơ
đồ tổ chức một đội dự án như sau:
Chủ nhiệm Dự án
Kỹ sư trưởng Điện
Đội hỗ trợ kỹ thuật và thiết kế
Trang 19 Mỗi một công ty chuyên ngành đều có một bộ phận chịu trách nhiệm về các dự án ở nước ngoài giúp cho việc điều phối nhân lực và xử lý công việc được tập trung về một đầu mối
Tại mỗi một bộ phận (khu vực, phòng chức năng) do một người có trình độ cao đứng đầu và toàn quyền quyết định những vấn đề do mình phụ trách
Thực thi công việc theo cơ chế Đội dự án với Chủ nhiệm dự án có quyền hạn và trách nhiệm rất cao đối với sản phẩm tư vấn của mình Chỉ cần chữ ký của CNDA là đủ điều kiện để xuất hồ sơ
Có lực lượng chuyên gia giỏi của từng chuyên ngành và khả năng phối hợp cộng tác giữa các chuyên gia giỏi của từng chuyên ngành trong một dự án
Trang 20CHƯƠNG II TÌNH HÌNH VÀ HIỆN TRẠNG TƯ VẤN XÂY DỰNG VIỆT NAM
2.1 Khái quát chung:
Theo thống kê, hiện nay nước ta có khoảng trên 1.000 công ty tư vấn lớn nhỏ Trong số này doanh nghiệp hạng I và hạng II (hoặc tương đương) chiếm gần 50%, số còn lại là doanh nghiệp hạng III và IV của các địa phương, hoạt động trong tất cả các lĩnh vực bao gồm: Đầu tư, công nghiệp, giao thông, xây dựng (chỉ tính tư vấn liên quan đến lĩnh vực kinh tế) Số lượng các doanh nghiệp tư vấn xây dựng đã tăng lên gấp 2 lần so với số
đã có tính năm 1995 và chất lượng được nâng cao rõ rệt, số lượng các công ty tư vấn ngoài quốc doanh đã tăng lên đáng kể Theo số liệu sơ bộ điều tra: Lập dự án chiếm 10-15% doanh thu; Khảo sát 10-15% doanh thu; Thiết kế 50-60%; Thẩm định 5% Theo thời gian, số lượng và cơ cấu giữa các loại doanh nghiệp có nhiều biến đổi Có thể tóm tắt như sau:
Sau khi có quyết định 158/BXD – QLXD ngày 22/6/1993: Có khoảng 20 công ty tư vấn xây dựng ra đời từ Viện (hoặc bộ phận thiết kế) chuyển đổi
Năm 1995 có 250 doanh nghiệp tư vấn xây dựng đại bộ phận là doanh nghiệp Nhà nước
1996-1997: có 419 doanh nghiệp Trong đó:
Quốc doanh chiếm 89% (101) Trong đó Trung ương chiếm 48%
Trang 21Thuộc các Thuộc các Tổng công ty, Công ty: 27% (38)
Thuộc các cơ quan sự nghiệp 14% (29)
Ở địa phương 30% (doanh nghiệp hạng III,IV) là ngoài quốc doanh
1998: Có khoảng 600 doanh nghiệp
2006 có hơn 1000 doanh nghiệp (chưa kể cá doanh nghiệp thuộc Quân đội, công an)
Qua số liệu thống kê có thể thấy:
+ Trong quãng thời gian trên 10 năm, các doanh nghiệp tư vấn đã phát triển nhanh chóng từ con số 20 ban đầu lên hơn 1000 doanh nghiệp bao gồm đủ các loại hình
+ Thành phần các doanh nghiệp Nhà nước chiếm đại bộ phận trong thời gian ban đầu, nay chỉ còn khoảng 24%, loại hình doanh nghiệp ngoài quốc doanh đã chiếm trên 50% và có xu hướng ngày càng phát triển do chủ trương đẩy mạnh cổ phần hoá
+ Các Tổng công ty 90, 91, Công ty loại 1 đều thành lập các doanh nghiệp tư vấn trực thuộc, các trường Đại học, Cao đẳng (có nơi cả Trung học chuyên nghiệp), các Viện nghiên cứu, các Hội đều thành lập các doanh nghiệp tư vấn sự nghiệp có thu, có nơi ở dạng công ty ngoài quốc doanh, có nơi thuộc công ty trách nhiệm hữu hạn
+ Trừ khoảng 20 công ty thuộc loại lớn ra ( trong đó có 2-3 công ty với tổng số cán
bộ công nhân viên từ 1000-2000) làm trụ cột trong các Bộ như Bộ Xây dựng, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Bộ Công nghiệp, Bộ Bưu chính Viễn thông, đại bộ phận các doanh nghiệp thuộc loại vừa và nhỏ
+ Một loại hình doanh nghiệp mới: Công ty cổ phần được chuyển đổi từ công ty nhà nước, số doanh nghiệp này ngày càng tăng theo chủ trương đẩy mạnh việc chuyển đổi
tổ chức các doanh nghiệp Nhà nước của Chính phủ
Đánh giá về chất luợng thì ngoài một số công ty hoạt động tương đối chất lượng và
uy tín như các công ty: Tư vấn thiết kế Điện trong lĩnh vực năng lượng, thuỷ lợi, hoá chất, xây dựng, môi trường đô thị… còn lại, vẫn trong tình trạng yếu kém về nhiều mặt
Nếu đánh giá chung, dựa trên sự so sánh với các công ty tư vấn nước ngoài cũng như sự phát triển của nền kinh tế, thì bản thân tư vấn Việt Nam vẫn còn thua kém và chưa tương xứng với vai trò là “nghề cung cấp tri thức để đảm bảo sự sinh tồn và phát triển của
Trang 22xã hội” như định nghĩa của Hiệp hội Tư vấn quốc tế Bằng chứng là, rất nhiều công trình mang tầm cỡ quốc gia thuộc những ngành, lĩnh vực trọng yếu trong nền kinh tế (công nghiệp khai thác dầu khí, điện, hoá chất, xi măng)…đều phải thuê tư vấn nước ngoài Cho
dù, thời gian gần đây đã có một vài công ty (trực thuộc chủ đầu tư) đã “dám” đứng ra nhận tổng thầu (từ ý tưởng đến dự án tiền khả thi, khả thi và sau đó là lập dự án, thiết kế và giám sát thi công…), nhưng thực ra, sau đó lại đi thuê tư vấn nước ngoài vào làm việc
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do trình độ chuyên môn của các công ty tư vấn nói chung và đội ngũ các nhà tư vấn Việt Nam nói riêng còn yếu, chưa đáp ứng được những đòi hỏi của thực tiễn Bên cạnh đó, không ít chủ đầu tư còn e ngại và hay có thói quen “sính” ngoại, mà đáng ra, có những công trình nằm trong tầm tay (xét về trình độ chuyên môn) của tư vấn Việt Nam, thì lại đi thuê tư vấn nước ngoài
Bên cạnh các công ty tư vấn góp phần đem lại những công trình mang tầm vóc quốc gia, đem lại niềm tự hào của Việt Nam trước con mắt của bạn bè thế giới, vẫn còn có những công ty tư vấn thiếu năng lực, chưa hoàn thành đầy đủ trách nhiệm và nghĩa vụ của mình, để lại những hậu quả nặng nề không thể tính bằng tiền Nguyên nhân của thực trạng trên, trước hết phải kể đến việc các tổ chức tư vấn thiếu nguồn tài chính để đầu tư chiều sâu về trang thiết bị, về tài liệu, về đào tạo, làm ảnh hưởng đến chất lượng đồ án thiết kế; Tài liệu khảo sát điều tra cơ bản có trường hợp không đảm bảo chất lượng, đã gây nhiều sai sót trong thiết kế xây dựng; Trình độ và năng lực chuyên môn của một số cán bộ tư vấn chưa cao, thiếu kinh nghiệm thực tế Cũng như trách nhiệm tư vấn chưa cao
Đặc biệt, trong thời gian qua, khi một số công trình xây dựng có vấn đề về chất lượng hay một số dự án thuộc các lĩnh vực như mía đường, xi măng… không mang lại hiệu quả kinh tế cao, ngoài trách nhiệm chính thuộc về chủ đầu tư, các cơ quan chuyên môn và giới báo chí cũng thường đề cập đến trách nhiệm của cơ quan tư vấn
Chắc chắn một điều không thể phủ nhận được, trong công cuộc đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế, cùng với sự đi lên của đất nước, lĩnh vực tư vấn đóng góp một phần quan trọng Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khác nhau như trình độ chuyên môn thấp, thì thực
tế đã xuất hiện “tiêu cực” xung quanh công tác này Lĩnh vực giao thông- xây dựng là một
ví dụ điển hình Đáng lẽ có nhiều công trình, ngay từ khi thi công, nếu khâu “Tư vấn giám
Trang 23sát” không móc ngoặc với chủ đầu tư, làm đúng bổn phận, thì chắc chắn sẽ không để xảy
ra những đường Liên Cảng A5 hay Thuỷ điện Trị An… Và, để biện minh cho những thiếu sót trên, các công ty tư vấn thường đổ lỗi cho việc “họ” không được độc lập về mặt hành chính, mà phải phụ thuộc vào chủ đầu tư, nên đã để xảy ra tình trạng này Nói như vậy cũng có phần đúng, nhưng cần trả lời câu hỏi tại sao có những công trình cho dù chủ đầu
tư bị lỗ hoặc hòa vốn, song nhờ giám sát chặt chẽ của tư vấn, nên chất lượng vẫn tốt và thời gian thi công vẫn đảm bảo? Chẳng hạn, như Dự án xây dựng cầu Bãi Cháy ở Quảng Ninh là minh chứng điển hình Rõ ràng, trong những trường hợp trên, khâu tư vấn đóng vai trò hết sức quan trọng và nếu những người làm công tác tư vấn không có cái “tâm “ trong sáng, thì chắc chắc sẽ dẫn đến những hậu quả khôn lường
“Không riêng gì chương trình mía đường, hiện nay ở một số địa phương đang xảy
ra tình trạng chạy đua để đầu tư xây dựng các dự án, bất chấp dự án đó có mang lại hiệu quả kinh tế hay không? điển hình là các dự án về bia, nước giải khát, lắp ráp và sản xuất ô
tô -xe máy… Tất nhiên, dưới góc độ tư vấn, nhiều khi người ta thừa hiểu rằng, có những
dự án chắc chắn khi đi vào hoạt động sẽ không mang hiệu quả kinh tế cao hoặc thậm chí là phá sản (không thể hoạt động), song vẫn phải “nhắm mắt” lập dự án và thiết kế “bừa”, cốt sao vừa lòng lãnh đạo tỉnh nhà Vì nếu không làm theo cái gọi là luật bất thành văn của lãnh đạo, thì sau này đừng có hy vọng trở lại địa phương tham gia tư vấn Rõ ràng, để xảy
ra hiện tượng hiệu quả dự án thấp, chưa hẳn trách nhiệm đã thuộc về công tác tư vấn, mà phần chính thuộc về chủ đầu tư
Thực tế hiện nay, trong những dự án có sử dụng vốn vay hoặc viện trợ của các tổ chức tài chính quốc tế, người ta thường đưa ra yêu cầu chỉ được phép dùng các công ty tư vấn độc lập (không phải của Nhà nước) Trong khi đó, cũng giống như Trung Quốc, ở Việt Nam hiện có đến 85% công ty tư vấn thuộc các doanh nghiệp nhà nước (nghĩa là bị ràng buộc hành chính bởi các cơ quan chủ quản cả về mặt nhân sự lẫn tài chính), làm ảnh hưởng đến công tác chuyên môn của những công ty này
2.2 Cơ cấu tổ chức:
Trang 24Qua khảo sát thực tế, hiện nay đơn vị tư vấn của Việt Nam đều áp dụng cơ cấu tổ
chức quản lý theo kiểu Cơ cấu tổ chức quản lý hỗn hợp tức là kết hợp 2 kiểu cơ cấu: Cơ
cấu tổ chức quản lý chức năng và Cơ cấu trực tuyến theo mô hình nguyên lý
Hình1: Sơ đồ nguyên lý cơ cấu tổ chức quản lý theo kiểu kết hợp trực tuyến - chức năng
Tuy cùng theo một sơ đồ nguyên lý nhưng sơ đồ tổ chức chi tiết của mỗi đơn vị tư vấn lại khác nhau bởi những lý do sau:
Tùy điều kiện và tính chất cụ thể của mỗi đơn vị mà xác định số lượng các phòng chức năng nhiều hay ít
Tùy theo số lượng cán bộ, nhu cầu đòi hỏi của thị trường và đặc điểm riêng của từng nơi mà số lượng các đơn vị sản xuất nhiều hay ít
2.3 Mô hình tổ chức sản xuất sản phẩm tư vấn:
Một số Công ty tư vấn lớn trực thuộc Bộ như VNCC và Tổng công ty (chiếm khoảng 50% số lượng khảo sát) áp dụng theo kiểu mô hình sản xuất theo chuyên môn hóa
do tính chất hiện đại, tạo điều kiện thuận lợi cho việc hợp tác, hội nhập với tư vấn nước ngoài
Các công ty, tổng công ty và doanh nghiệp tư nhân qua khảo sát đại đa số áp dụng
Mô hình sản xuất theo hình thức tổng hợp các bộ môn do Chu trình sản xuất được khép kín, đơn vị hoàn toàn có thể chủ động trong công việc, trao đổi thông tin nhanh chóng, kịp thời, tiến độ thực hiện dự án được rút ngắn, tiết kiệm được chi phí, hồ sơ được kiểm soát tốt
Ban lãnh đạo Công ty
Các đơn vị chức năng
Văn phòng, Đơn vị tư vấn
Trang 25Các công ty lớn ( số ít khảo sát ) có áp dụng mô hình sản xuất kết hợp chuyên môn hóa và tổng hợp do tính chất quản lý phức tạp, đòi hỏi quy mô lớn, tính tổng hợp về chuyên ngành cao
Các Công ty tư vấn trực thuộc các Hội nghề nghiệp thường áp dụng mô hình sản xuất theo sơ đồ đầu mối do bộ máy gọn nhẹ, sản lượng thực hiện có thể lớn do cơ chế kinh tế
"thoáng", thủ tục thanh toán đơn giản, nhanh chóng, thường do các nhân đứng ra làm chủ Các Văn phòng Kiến trúc, công ty tư nhân thường áp dụng mô Mô hình sản xuất theo
sơ đồ một chuyên ngành do tính chất của chuyên ngành mà đơn vị tự thực hiện kết hợp với việc thuê chuyên gia các bộ môn kỹ thuật chuyên ngành bên ngoài để thực hiện dự án Việc hình thành mô hình tổ chức sản xuất của mỗi đơn vị đều căn cứ theo tính chất đặc thù và khả năng của đơn vị đó
2.4 Đánh giá năng lực chuyên môn (Công nghiệp - Dân dụng):
2.4.1 Khái quát:
Trình độ chuyên môn, kỹ năng và kinh nghiệm là những yếu tố hết sức quan trọng để đánh giá năng lực nhà tư vấn Chất lượng sản phẩm dịch vụ tư vấn phụ thuộc vào chính những yếu tố này Những nội dung chủ yếu được đề cập trong đánh giá năng lực chuyên môn bao gồm: khả năng thực hiện các loại hình dịch vụ tư vấn; khả năng nắm vững dây chuyền công nghệ và ứng dụng công nghệ và vật liệu mới; trình độ và kinh nghiệm của nhà tư vấn; nắm bắt thông lệ quốc tế và trình độ ngoại ngữ
2.4.2 Các loại hình Dịch vụ tư vấn:
2.4.2.1 Khái quát về sự phát triển các dịch vụ tư vấn thời gian gần đây:
Trong những năm của nền kinh tế bao cấp, khái niệm về dịch vụ tư vấn hầu như chỉ gói gọn trong công tác thiết kế và khảo sát Điều này cũng phù hợp với cơ chế quản lý và chỉ đạo tập trung của nền kinh tế lúc bấy giờ Những năm gần đây, cùng với việc chuyển đổi sang cơ chế thị trường, nhu cầu về hội nhập và mở cửa cùng với sự thâm nhập của các công ty tư vấn, nhà thầu quốc tế cũng đặt ra những yêu cầu và phương thức mới trong việc thực hiện các dự án đầu tư và xây dựng Trong bối cảnh như vậy, các loại hình về dịch vụ
tư vấn đã dần được phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu tư vấn kỹ thuật, kinh tế, pháp lý của chủ đầu tư và của các cơ quan quản lý xây dựng thể hiện trong các số liệu điều tra dưới
Trang 26- Lập quy hoạch tổng thể, sơ đồ phát triển 82.61%
- Lập báo cáo đầu tư, dự án đầu tư 78.26%
Tư vấn thực hiện dự án:
- Khảo sát địa kỹ thuật 86.96%
- Lập thiết kế, tổng dự toán và dự toán 95.65%
- Thẩm tra thiết kế và tổng dự toán, dự toán 78.26%
- Lập hồ sơ mời thầu, phân tích đánh giá hồ sơ dự
Đào tạo và chuyển giao công nghệ 34.78%
Hoạt động của các tổ chức tư vấn chủ yếu là các dịch vụ "truyền thống" như công tác khảo sát, thiết kế, lập dự toán… Những công việc này hiện vẫn là thế mạnh và thường được thực hiện tốt Tuy nhiên, trong số những hạng mục nói trên có những nội dung đòi hỏi nhà tư vấn phải mở rộng hiểu biết, cập nhận kiến thức mới đạt yêu cầu
2.4.2.2 Các dịch vụ tư vấn chuẩn bị dự án:
Bao gồm các dịch vụ như: quy hoạch, lập dự án đầu tư, v.v… Đây là những dịch vụ đòi hỏi các chuyên gia tư vấn phải có nhiều kinh nghiệm, kiến thức chuyên môn và phải có tầm nhìn rất bao quát, có kiến thức tổng hợp, thông thạo các văn bản pháp quy, các quy trình lập dự án và phải có hiểu biết về kinh tế, tài chính Bên cạnh đó, rất cần phải có các
cơ sở dữ liệu về tình hình phát triển kinh tế vĩ mô cũng như của đối tượng xây dựng cụ thể
Trang 27nói riêng Trong vài năm trở lại đây, công tác chuẩn bị đầu tư đã có những bước tiến bộ đáng kể
Mặc dù những dịch vụ này thường đòi hỏi phải có các chuyên gia tư vấn tầm cỡ, nhưng qua điều tra hầu hết các tổ chức tư vấn đều thực hiện những dịch vụ này, kể cả các
tổ chức tương đối nhỏ Điều này cho thấy ý thức trong cách suy nghĩ của chủ đầu tư, của các nhà tư vấn và cả trong xã hội về tầm quan trọng của giai đoạn này trong dự án chưa được coi trọng đúng mức Mặt khác, tính độc lập của tư vấn cũng thường không được đề cao Việc lợi ích của chủ đầu tư và của chuyên gia tư vấn đều gắn chặt với việc dự án được phê duyệt cũng làm nhiều dự án mất đi cách nhìn nhận khách quan do bị ảnh hưởng từ phía chủ đầu tư Những điều này có thể lý giải phần nào cho nguyên nhân tại sao có một số công trình đầu tư và xây dựng trong thời gian vừa qua chưa đạt hiệu quả đầu tư kinh tế - xã hội
2.4.2.3 Các dịch vụ tư vấn quản lý và thực hiện dự án:
a Thiết kế, thẩm tra, lập dự toán:
Đây là những dịch vụ có tính truyền thống của tư vấn Việt Nam Hầu hết các tổ chức
tư vấn đều nhận và thực hiện công việc này mặc dù không có đầy đủ chuyên gia về các bộ môn kỹ thuật chuyên sâu Có thể nói rằng thiết kế là công tác đáp ứng được yêu cầu của xã hội hiện tại Những tiến bộ khoa học kỹ thuật như tin học, phần mềm, công nghệ mới,… khi du nhập vào Việt Nam cũng thường được cập nhật và ứng dụng rất nhanh
Mặc dù vậy với những dạng công trình đặc biệt có quy mô lớn hoặc kết cấu phức tạp… tư vấn Việt Nam còn nhiều lúng túng (như nhà ga, sân bay, tháp, thể thao…) về dây truyền công nghệ cũng như vật liệu sử dụng và hệ thống kỹ thuật kèm theo
b Quản lý điều hành dự án:
Thuê Chủ nhiệm điều hành dự án là một dịch vụ mới, hiện nay đã có một số tư vấn Việt Nam tham gia quản lý và điều hành dự án, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng hạ tầng như các dự án điện nông thôn, dự án giao thông, v.v… Từ các dự án hợp tác quốc tế hoặc tài trợ, kinh nghiệm quản lý điều hành dự án của cán bộ chuyên gia Việt Nam được nâng lên rất nhiều
Tuy nhiên, chỉ khoảng 33% Ban Quản lý dự án là những người có kinh nghiệm trong
Trang 28quản lý xây dựng và hầu hết Chủ đầu tư đều lựa chọn hình thức trực tiếp quản lý thực hiện
dự án Đối với chủ đầu tư là tư nhân hay các ban quản lý là chủ đầu tư của 1 dự án duy nhất, thường không có kinh nghiệm về kỹ thuật và quản lý xây dựng Do vậy đây là đối
tượng khách hàng cần sự trợ giúp của tư vấn Song mức độ thuê tư vấn còn phụ thuộc vào
rất nhiều yếu tố như: quan niệm, khả năng tài chính của khách hàng v.v Khách hàng tư nhân và khách hàng Nước ngoài cho rằng "Tư vấn Việt Nam quá chú trọng nhiều đến thiết
kế và thường không có kinh nghiệm trong quản lý dự án và giám sát" và hầu hết các tổ chức tư vấn Việt Nam chỉ tham gia vào các dự án quốc tế với vai trò là thầu phụ
c Giám sát thi công:
Tư vấn giám sát là dịch vụ kỹ thuật có tính tổng hợp trong ngành xây dựng, dịch vụ này phải được bắt đầu tư lúc chuẩn bị mặt bằng thi công đến lúc đưa công trình vào khai thác sử dụng và đầy đủ hơn là cả thời gian bảo hành công trình Lĩnh vực tư vấn giám sát ở nước ta trong những năm gần đây đã được phát triển (từ trên 200 đơn vị sau hơn 10 năm
đã có hơn 600 đơn vị tư vấn giám sát), nhưng về năng lực chuyên môn vẫn còn nhiều vấn
đề phải quan tâm:
Đội ngũ cán bộ tư vấn giám sát trong cả nước còn yếu về hiểu biết toàn diện tổng hợp, chất lượng giám sát công trình chưa cao và thanh quyết toán công trình kéo dài Xử lý các công việc chưa thật chủ động và cương quyết, làm việc thiếu tính độc lập, còn né tránh trách nhiệm, thường lệ thuộc quá nhiều vào sự chỉ đạo của Chủ đầu tư, Ban quản lý dự án;
đa số là sinh viên mới ra trường được vài năm hoặc cán bộ đã nghỉ hưu và nhiều khi kiêm luôn giám sát các hạng mục kỹ thuật như điện, nước, âm thanh, thông tin…
Thiếu các cơ sở dữ liệu để tra cứu, nhất là đối với các trang thiết bị để kiểm tra: máy đo độ phẳng mặt, độ thẳng đứng, độ chiếu sáng, v.v… Hạn chế về tiếp cận những công nghệ thi công, chống thấm và xử lý nền móng tiên tiến, các loại công trình ngầm khe
co dãn v.v… cũng như những vật liệu mới về điện, nước, nội thất, trang âm, chống cháy, chống nóng v.v…
Thiếu trang thiết bị văn phòng và phòng làm việc tại hiện trường
Vị trí quan trọng của kỹ sư tư vấn giám sát trong thực tế hiện nay mới đạt tới 50% yêu cầu
Trang 29 Tóm lại, công tác tư vấn giám sát thi công có những thuận lợi và khó khăn sau: ngày càng được pháp luật và cộng đồng công nhận, đang phát triển và trưởng thành mạnh
mẽ, được sự quan tâm chỉ đạo thường xuyên của các cấp lãnh đạo (biên soạn tài liệu hướng dẫn, mở lớp đào tạo kỹ sư tư vấn giám sát) Tuy nhiên số lượng tổ chức tư vấn tham gia giám sát rất đông, song chất lượng công tác còn quá chênh lệch
d Khảo sát địa kỹ thuật, kiểm định:
Trong lĩnh vực này, ngoài trình độ chuyên môn và kinh nghiệm của các chuyên gia, các điều kiện về thiết bị kỹ thuật, cơ sở vật chất là tối cần thiết Theo điều tra, nhiều tổ chức tư vấn nhận làm dịch vụ này nhưng trên thực tế họ phải thuê lại dịch vụ từ các tổ chức tư vấn chuyên sâu hoặc có quy mô lớn hơn
Nhìn chung tuy còn có những sai sót ở một vài công trình, nhưng khả năng của tư vấn trong những dịch vụ này đáp ứng được yêu cầu của công tác thiết kế, xây dựng hiện tại Những khó khăn lớn nhất trong lĩnh vực này thường do hai nguyên nhân chính, thiếu các trang thiết bị kỹ thuật hiện đại và các chuyên gia trong lĩnh vực này cũng thường thiếu kiến thức tổng hợp của các chuyên ngành kỹ thuật liên quan như kết cấu, nền móng, v.v
e Các dịch vụ cho tư vấn nước ngoài:
Phổ biến là vẽ kỹ thuật, thiết kế, tư vấn giám sát và khảo sát đo đạc Số lượng các công tác tham gia thực hiện dịch vụ này theo tỷ lệ như sau:
Tên dịch vụ Tỷ lệ % công ty cung cấp
mà các công ty tư vấn địa phương cần lưu ý
Trang 302.4.2.4 Các dịch vụ tư vấn chuyên ngành khác:
Đối với công tác nghiên cứu khoa học công nghệ của các tổ chức tư vấn được xếp
vào hàng thứ yếu Kết quả điều tra cho thấy mặc dù có 35% công ty đăng ký thực hiện công tác nghiên cứu khoa học và 43% công ty đăng ký thực hiện công việc đào tạo chuyển giao công nghệ, nhưng chỉ có 22% công ty thực hiện công tác NCKH và 13% thực hiện các công tác đào tạo chuyển giao công nghệ Đề tài nghiên cứu khoa học trung bình: 1 đề tài/ 1 năm
Công tác thí nghiệm 65.22%
Nghiên cứu khoa học 43.78%
Đào tạo và chuyển giao công nghệ 34.78%
Ngoài ra, các cơ quan tư vấn cũng tham gia vào những dịch vụ chuyên sâu về môi trường, đánh giá điều tra xã hội, dân cư, v.v… Nhìn chung các tổ chức tư vấn cử chuyên gia thực hiện theo hợp đồng như một công việc có tính chất thời vụ Do vậy, rất khó có điều kiện để hình thành được các tổ chức, đội ngũ tư vấn lành nghề, chuyên sâu
2.4.2.5 Nhận định chung về các dịch vụ tư vấn Xây dựng tại Việt Nam:
Nhìn tổng thể các dịch vụ tư vấn ngày càng đa dạng và có xu hướng tiệm cận đối với bối cảnh quốc tế Tuy nhiên, đó là chỉ xét trên khía cạnh hình thức, danh mục công việc, về nội dung và chất lượng của các dịch vụ này còn có nhiều điều đáng quan tâm
Các dịch vụ tư vấn khác nhau sẽ có những yêu cầu chuyên môn tương đối khác Trong khi công tác tư vấn thiết kế, thẩm tra rất cần đến kiến thức chuyên môn sâu thì các công việc khác như giám sát, quản lý dự án, v.v… lại đòi hỏi rất nhiều đến kiến thức về quản lý, khả năng nhanh nhạy và nắm bắt các văn bản pháp quy
Hiện tại ở Việt Nam, các chuyên gia tư vấn ít được đào tạo về kỹ năng quản lý nhưng thường không được chú trọng và chưa thực hiện tốt
2.4.3 Khả năng nắm vững dây chuyển công nghệ và vật liệu mới:
Dây chuyền công nghệ có tầm quan trọng đặc biệt trong kỹ năng của nhà tư vấn thiết
kế, là yếu tố đầu tiên để nhà thiết kế bắt tay vào công việc, từ khâu lập quy hoạch tổng mặt
Trang 31bằng, sơ phác công trình đến các bước sau này Với sự tiến bộ vượt bậc của khoa học công nghệ, dây chuyền công nghệ ngày càng hiện đại, việc bắt kịp tiến độ khoa học công nghệ
là công việc không dễ dàng
Theo chức năng có thể được phân chia ra làm 2 nhóm chính:
Dây chuyền công nghệ công trình công nghiệp
Dây chuyền công nghệ công trình dân dụng
Theo tính chất có thể xếp ra 2 loại:
Dây chuyền thông thường
Dây chuyền hiện đại
Đa số các công trình xây dựng có dây chuyền công nghệ thông thường, tư vấn trong nước có thể làm chủ được hoàn toàn Dưới đây là một số loại hình công trình với công nghệ cao do các tổ chức tư vấn Việt Nam thực hiện:
Loại hình công trình
Có khả năng độc lập hoàn toàn
Phải thuê chuyên gia trong nước
Phải thuê chuyên gia nước ngoài
Khu vui chơi, thể thao giải trí
quốc tế (công viên nước
casinô, sân golf…)
Trang 32tình văn hóa hiện đại
Bất cứ một thiết kế công trình xây dựng nào đều phải bắt nguồn từ dây chuyền công nghệ của công trình đó Về nguyên tắc trong mỗi lĩnh vực chuyên ngành, dây chuyền công nghệ mang nét đặc thù riêng và kèm theo đó phải có các chuyên gia về công nghệ của chuyên ngành này Nhưng trong thực tế, kiến trúc sư lại đóng vai trò là nhà thiết kế công nghệ khi đã có được sự hiểu biết nhất định về công năng của công trình Nhìn chung, đối với các công trình dân dụng, kiến trúc sư là người quyết định dây chuyền công năng của công trình Tuy nhiên có những công trình cần phải có sự tham gia của chuyên gia công nghệ riêng biệt, dưới đây liệt kê những dạng công trình tiêu biểu để xem xét đánh giá, thể hiện năng lực của tư vấn:
a Các công trình công nghiệp:
Nhà máy công nghiệp nhẹ
Nhà máy công nghiệp nặng: cơ khí, luyện kim, năng lượng, ximăng…
Hạ tầng kỹ thuật khu công nghiệp
Khu đại học, trường đại học
Công trình phát thanh truyền hình: đài phát sóng phát thanh, tháp truyền hình, studio truyền hình
Công trình hàng không: đường băng, nhà ga hành khách
Công trình văn hóa: cung hội nghị, thư viện, khu vui chơi, khu du lịch sinh thái,
Trang 33casino…
Công trình thể thao: nhà thi đấu, sân vận động, sân gôn, bể bơi
Hạ tầng kỹ thuật khu đô thị
2.4.3.1 Công trình công nghiệp:
a Nhà máy, xưởng lắp ráp điện tử - xưởng công nghiệp nhẹ:
Khoảng 355 tổ chức tư vấn được hỏi đã tham gia thiết kế nhà xưởng lắp ráp điện tử Công việc chủ yếu là thiết kế vỏ bao che cho công trình, phần thiết kế dây chuyền công nghệ do bên Chủ đầu tư tự đảm nhận
b Nhà máy cơ khí, luyện kim:
Trước đây chủ yếu do Công ty THIKECO thực hiện Sau này có thêm một số đơn vị
tư vấn thuộc các Tổng công ty xây dựng công nghiệp, Tổng công ty LILAMA chia sẻ công việc: thiết kế vỏ bao che và móng, bệ máy, hệ thống cung cấp năng lượng… Trong đó, việc tính toán, thiết kế móng, bệ máy là phần quan trọng, phải có đủ số liệu của phần công
Trang 34nghệ, mà việc này lại vượt khỏi tầm tay của các nhà thiết kế
c Nhà máy giấy, đường:
Ngoài yếu tố công nghệ riêng biệt, các dự án này phải gắn chặt với nguồn nguyên liệu Do đó, vấn đề quy hoạch vùng nguyên liệu sẽ quyết định đến công suất, cũng như địa điểm của nhà máy Việc không có quy hoạch rõ ràng, nghiên cứu không thấu đáo khả năng đầu vào cho nhà máy sẽ ảnh hưởng lớn tới tính hiệu quả đầu tư Thực tế có những bài học cay đắng cho sai lầm này Về khâu thiết kế, không thấy có khó khăn ngoại trừ hạng mục thiết bị và dây chuyền công nghệ vẫn là những yếu tố tư vấn phải tham khảo từ các nhà cung cấp dây chuyền công nghệ và thiết bị
Tóm lại, đa số các công trình công nghiệp được thực hiện bởi các đơn vị tư vấn chuyên ngành như Công ty THIKECO, INFISCO và Công ty thiết kế công trình hóa chất, Công ty thiết kế công trình bưu điện… Đây là những đơn vị hoạt động theo lĩnh vực chuyên ngành, có uy tín và tên tuổi trong lĩnh vực của mình
Bước sang thời kỳ kinh tế thị trường, công nghệ ở mức độ cao hơn nhiều và thường được nhập khẩu một cách đồng bộ Lúc này, năng lực của tư vấn trong nước là hiểu và nắm bắt được những công nghệ này để thiết kế bao che và các hạng mục khác phục vụ cho công trình Mặt khác, các kỹ sư công nghệ ở độ tuổi trên 50, khả năng tiếp thu công nghệ mới gặp khó khăn
Tư vấn có xu hướng đa năng: Tư vấn xây dựng công nghiệp không bó hẹp trong lĩnh
vực công nghiệp mà mở rông sang lĩnh vực dân dụng Đây là sự chuyển dịch cần phải được xem xét một cách nghiêm túc về cái được và cái không được Trong khi thế mạnh căn bản lại bị bỏ ngỏ, yếu đi rất nhiều
Nếu dự án không khả thi thì tư vấn cũng phải được trả tiền: thực tế chỉ khi dự án
phải được hình thành mới được trả tiền trừ một số dự án do tư vấn nước ngoài thực hiện
Vì vậy, đã mất đi tính độc lập khách quan của tư vấn (ví dụ: Nhà máy ô tô Kaisler hay dự
án nhà máy thép ở Hoàn Nguyên - Vũng Tàu Tư vấn THIKECO được làm thầu phụ cho
Tư vấn nước ngoài và kết luận đưa ra là không nên xây dựng một nhà máy như vậy ở địa phương những vẫn được trả công xứng đáng)
Hiện tại việc nắm bắt công nghệ mới thường chỉ thông qua các đối tác nước ngoài, hay
Trang 35Chủ đầu tư chuyên ngành, chứ không phải do năng lực của các cán bộ tư vấn Việc cập nhật kiến thức, thành lập cơ sở dữ liệu chuyên ngành, sở hữu phần mềm chuyên dụng đã được một số đơn vị coi trọng Những phần mềm tính toán công suất thiết bị, quy mô công trình, bố trí dây chuyền công nghệ đã được tích luỹ trong quá trình công việc Tuy nhiên, vấn đề bảo mật các số liệu, tài liệu chưa được tốt
ra sao? Dây chuyền vận hành, quy mô, cơ cấu diện tích buồng phòng? Một vài đơn vị chủ trì đồ án đã làm phần việc thiết kế dây chuyền công nghệ và phần kiến trúc, nhưng phần thiết bị kỹ thuật phải kết hợp với đơn vị khác Có thể nhắc tới tên tổ chức như xí nghiệp thiết kế khách sạn thuộc Sài Gòn Tourist, là đơn vị thiết kế quy mô loại nhỏ nhưng chuyên sâu về công trình khách sạn…
Bên cạnh đó kiến thức về hệ thống kỹ thuật của khách sạn là cả một bài toán không đơn giản Hệ thống thiết bị bếp, hệ thống xử lý chất thải, hệ thống thông tin liên lạc, kết nối Internet, hệ thống điều hòa nhiệt độ trung tâm, trung tâm điều khiển toàn nhà…, tất cả những thành phần này đòi hỏi người thiết kế phải có năng lực mới giải quyết nổi Qua thực tiễn điều tra, chưa có một tổ chức tư vấn nào có thể thực hiện trọn vẹn tất cả các công việc
kể trên Họ đều khẳng định phải có sự liên kết giữa các tổ chức tư vấn với nhau hay giữa tổ chức tư vấn với các nhà cung ứng thiết bị
Một số điều không kém phần quan trọng là khi ta không có khả năng tự làm được thì
Trang 36việc tìm ra một đối tác cần thiết cũng không phải dễ, nếu không biết cách khai thác thu nhập thông tin Cập nhật các số liệu về tiêu chuẩn quy phạm của nước ngoài là bước đi khôn khéo đối với cán bộ thiết kế, đặc biệt thông qua Internet
Hiện nay có khoảng 20% các đơn vị tư vấn thực hiện thiết kế các chung cư cao từ
11-27 tầng Những nét mới là: bước cột lớn, tính toán tải trọng động, hệ thống dầm sàn dự ứng lực, sàn không dầm…và đặc biệt là sự hiểu biết về ứng dụng công nghệ, sự phối hợp giữa các bộ môn kỹ thuật
Các công tác như tính toán móng cọc nhồi, công nghệ cọc Barette, xử lý 2 tầng hầm
đã trở nên quen thuộc đối với một số tổ chức tư vấn Ngoài ra, đã có sự tích luỹ kinh nghiệm đáng kể trong thiết kế các hệ thống kỹ thuật như cấp điện, cấp thoát nước, hệ thống điều hòa trung tâm, hệ thống thông tin liên lạc, phòng cháy chữa cháy, thang máy,
xử lý thu gom rác…
Tuy nhiên, chưa có công trình nào sử dụng hệ kết cấu thép Đây cũng là một thách thức đối với các nhà kết cấu Đối với công trình cao trên 40 tầng tư vấn trong nước chưa
có dịp thử thách
c Nhà văn hóa, hội trường lớn, Trung tâm hội nghị:
Quy mô công trình Tỷ lệ thực hiện
Trang 37kế Nhưng đối với hội trường loại lớn, yêu cầu kỹ thuật chiếu sáng, điều hòa nhiệt độ, trang âm hiện đại đòi hỏi người thiết kế phải có kiến thức mới thực hiện được
bị công nghệ y tế và đây là bất cập lớn của tư vấn Việt Nam
Mặc dù có tới 35% các tổ chức tư vấn đã tham gia thiết kế công trình bệnh viện, nhưng cần có sự hợp tác tích cực của Chủ đầu tư (thường là các bệnh viện) Hiện tại, Nhà nước đã cho phép nước ngoài đầu tư 100% vào công trình bệnh viện (đã có 2 bệnh viện được đưa vào sử dụng), nhưng phần thiết kế công nghệ cùng với bố trí các thiết bị y tế hiện đại vẫn do nước ngoài thực hiện
Đối với bệnh viện chuyên khoa yêu cầu công nghệ ngày càng hiện đại như giải phẫu
từ xa, phòng mổ theo công nghệ mới, dây chuyền cung cấp khí, tiện nghi bệnh viện, xử lý rác thải bệnh viện… càng đòi hỏi các nhà tư vấn phải có những kiến thức mới Có thể nói, chưa có tổ chức tư vấn nào đảm đương được công việc này
Trang 38Dự án rất hạn chế, đôi khi cả Chủ đầu tư là các trường cũng không nắm được và phải nhờ cậy đến tư vấn nước ngoài
Cấp, quy mô của Sân vân động Tỷ lệ thực hiện
Cấp quốc tế
Trang 39Những hạn chế của tư vấn thường bộc lộ ở các khâu:
Quy hoạch mặt bằng
Thiết kế cấu tạo mặt sân, hệ thống thoát nước
Thiết kế mái che lớn cho khán đài
Hệ thống chiếu sáng, thiết bị điện tử, âm thanh công cộng phục vụ cho thi đấu và theo dõi
Quy mô Bể bơi Tỷ lệ thực hiện
Công trình bể bơi luyện tập và thi đấu đủ tiêu chuẩn quốc tế còn rất hiếm Còn bể bơi
có mái che với khán đài lớn chưa có ở Việt Nam, bể bơi tại Khu liên hợp thể thao quốc gia trên cơ sở thiết kế của nước ngoài
f Công trình phát thanh, truyền hình
Đặc điểm lớn nhất của dạng công trình này là hệ thống công nghệ mang tính chất chuyên ngành rõ rệt và thuộc loại ứng dụng công nghệ cao Có 2 dạng công trình chủ yếu của lĩnh vực này là cột phát thanh, truyền hình và công trình Studio
Đối với công trình studio, tư vấn Việt Nam đã giải quyết tốt phần trang âm kiến trúc
và trang âm xây dựng Hạn chế ở thiết kế dây chuyền công nghệ, không nắm được thiết bị
Trang 40chuyên dụng thuộc công nghệ cao, nhanh được đổi mới Do các thiết bị mang tính đặc chủng nên có thể nói chưa có đơn vị tư vấn nào đảm nhận được thiết kế phần dây chuyền công nghệ mà phải dựa vào các chuyên gia của Chủ đầu tư và bên cung cấp thiết bị công nghệ studio Ngoài ra, việc bố trí diện tích và chiều cao buồng phòng cũng gặp không ít khó khăn Điều đó lý giải tại sao tư vấn ta không được giao thiết kế công trình VTV
Các cột phát thanh, truyền hình với chiều cao trên dưới 100m, đã được nhiều tổ chức
tư vấn thiết kế thực hiện là: tính toán hệ thống kết cấu thép của cột, chống sét hiện đại theo kiểu tia tiên đạo Tuy nhiên, với dự án lớn như tháp truyền hình cỡ trên 300m là cả một thách thức đối với tư vấn trong nước nếu được tin cậy giao phó
Cũng như công trình Studio, phần thiết kế công nghệ của công trình phát thanh phụ thuộc nhiều vào Chủ đầu tư và Nhà cung cấp thiết bị Tuy tư vấn trong nước được thiết kế
ít nhưng những công trình được thiết kế đã thể hiện được sự tự tin của mình như Đài phát sóng - phát thanh Bắc và Nam bộ, Nhà kỹ thuật âm thanh 41-43, Nhà phát thanh đối ngoại
45 Bà triệu, Hà Nội, các Đài truyền hình
g Công trình hàng không:
Có 3 dạng cơ bản: đường băng, nhà ga hành khách, trung tâm chỉ huy
- Về đường băng: có 2 đơn vị chuyên ngành duy nhất thực hiện, tuy nhiên theo đánh giá của một số cơ quan chức năng thuộc ngành hàng không, năng lực thiết kế của các đơn
vị này còn yếu Rất cần có sự tham gia của các tư vấn khác trong việc triển khai thiết kế
- Về Nhà ga hành khách: đây là một dạng công trình hiện đại, bao gồm dây chuyền đặc thù và tổng hợp các loại công nghệ phức tạp đòi hỏi kỹ năng riêng biệt Việc xác định công suất nhà ga là một điều không dễ, nếu không có được phần mềm phân tích chuyên ngành Tính phức tạp của các hệ thống thông tin, dây chuyền điều hành Nhà ga đòi hỏi người tư vấn phải có sự am hiểu đồng bộ về mặt Qua thực tiễn làm Nhà ga hàng không Nội Bài T1, kiến thức về công nghệ được cập nhật, kỹ năng chuyên môn được nâng cao và quan trọng hơn là khả năng điều hành, phối hợp chung giữa các chuyên môn khác nhau cùng tham gia dự án đã có được tích luỹ đáng kể
- Về Trung tâm chỉ huy sân bay: có thể khẳng định tư vấn trong nước chưa thể đảm đương được dạng công trình này Dự án Trung tâm điều khiển bay (tại sân bay Nội bài) đã