THÀNH UỶ THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG LÃNH ĐẠO LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG THÀNH PHỐ - NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN. Tham khảo luận văn - đề án 'luận văn thành uỷ thành phố đà nẵng lãnh đạo liên đoàn lao động thành...
Trang 1LUẬN VĂN THÀNH UỶ THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG LÃNH ĐẠO LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG THÀNH PHỐ - NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ
THỰC TIỄN
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Lãnh đạo các tổ chức chính trị - xã hội, trong đó có Công đoàn, là chức năng, nhiệm vụ trọng yếu của Đảng Cộng sản Việt Nam, là yếu tố đặc biệt quan trọng, góp phần đảm bảo thắng lợi của cách mạng Qua thực tế cho thấy, ở bất cứ giai đoạn cách mạng nào, ở bất cứ ngành, địa phương, đơn vị nào làm tốt chức năng, nhiệm vụ trên đều tập hợp, giáo dục được đông đảo người lao động, đưa họ tham gia vào phong trào hành động cách mạng, thực hiện thắng lợi đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước
Thành phố Đà Nẵng là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa của khu vực miền Trung- Tây nguyên Trong những năm qua, thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, kinh tế - xã hội của Thành phố đã phát triển và thu được những thành tựu quan trọng, góp phần làm nên thành công đó có sự đóng góp tích cực của lực lượng công nhân lao động, của các tổ chức công đoàn thành phố Dưới sự lãnh đạo của các tổ chức đảng, hoạt động của công đoàn thành phố Đà Nẵng trong những năm qua đã không ngừng được đổi mới: mở rộng phạm vi đối tượng vận động, đa dạng hóa các loại hình tổ chức cơ sở của công đoàn; đổi mới cả về nội dung và phương thức hoạt động công đoàn nhằm thu hút đông đảo người lao động trong các thành phần kinh tế gia nhập công đoàn, làm cho tổ chức công đoàn Thành phố ngày càng lớn mạnh cả về
số lượng và chất lượng,…Mỗi bước trưởng thành và lớn mạnh của công đoàn đều gắn liền với sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng, của Đảng bộ Thành phố Đà Nẵng
Tuy nhiên, một số cán bộ, đảng viên và cấp ủy đảng chưa nhận thức đúng, chưa quan tâm đúng mức đến công tác vận động công nhân, còn lúng túng trong việc đổi mới nội dung và phương thức lãnh đạo đối với công đoàn,
Trang 3làm cho hoạt động công đoàn có lúc, có nơi còn nhiều hạn chế Do đó, để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, việc nâng cao chất lượng và tăng cường sự lãnh đạo của Thành uỷ Thành phố Đà Nẵng đối với Liên đoàn Lao động Thành phố trong giai đoạn hiện nay là nhiệm vụ vô cùng quan trọng và cấp bách
2.Tình hình nghiên cứu liên quan đề tài
Sự lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị cũng như đối với các lĩnh vực trọng yếu của đời sống kinh tế, chính trị, tư tưởng, văn hóa, xã hội,
an ninh, quốc phòng, trong giai đoạn hiện nay đã được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu, nhằm góp phần nâng cao hiệu quả, năng lực lãnh đạo của Đảng dưới nhiều góc độ, phạm vi, lĩnh vực, địa bàn khác nhau Có thể nêu một số công trình tiêu biểu:
- Lê Văn Lý (chủ biên), Sự lãnh đạo của Đảng trên một số lĩnh vực
trọng yếu trong đời sống kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 1999
- Đan Tâm, Một số ý kiến về Đảng lãnh đạo và giai cấp công nhân lãnh
đạo trong kinh tế thị trường- Tạp chí Dân vận, 2000, số 3, tr 11-13
- Đan Tâm, Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với giai cấp công
nhân trong thời kỳ mới Tạp chí Cộng sản, 1999, số 7, tr 18-20
- Thanh Tuyền, Đảng với giai cấp công nhân, Tạp chí Dân vận, 1998,
số 9, tr 9-11
- PGS.PTS Đỗ Quang Hưng (chủ biên), Bác Hồ với giai cấp công
nhân và Công đoàn Việt Nam, Nxb Lao động, Hà Nội, 1999
- Lê Thanh Hà, Đảng lãnh đạo xây dựng giai cấp công nhân đáp ứng
yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Tạp chí Lịch
sử Đảng, 2003, số 4, tr 20-23
- Cù Thị Hậu, Một số vấn đề về giai cấp công nhân lao động và tổ chức
công đoàn hiện nay, Tạp chí Dân vận, 2005, số 5, tr.6-8
Trang 4- Nguyễn An Lương, Giai cấp công nhân và tổ chức công đoàn Việt
Nam trước những thời cơ và thách thức mới, Tạp chí Cộng sản, 2003, số 29,
tr.6-10
- Đỗ Ngọc Ninh, Tăng cường bản chất giai cấp công nhân của Đảng
trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, Tạp chí Quốc phòng toàn dân, 2001, số 2, tr.22-25
- Trần Đình Nghiêm (Chủ biên), Phạm Hữu Tiến, Đức Vượng, Nguyễn
Thế Thắng- Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng-Nhà xuất bản chính trị
quốc gia, Hà Nội 2002, tr.291
- Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam- Viện Công nhân- Đổi mới nội
dung, phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Công đoàn Việt Nam trong thời kỳ mới - Hà Nội-2002
- Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam- Viện Công nhân- Xu hướng
biến động của giai cấp công nhân Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ XXI,
NXB Lao động, Hà Nội, 2001
- Dương Xuân Ngọc, Giai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nxb Chính trị quốc gia Hà Nội,
- Nguyễn Kim Dĩnh, Đổi mới hình thức, nội dung xây dựng Nghị quyết
phù hợp với phương thức lãnh đạo của Đảng, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 5,
năm 1999
Trang 5- Lê Huy Ngọ, Một số vấn đề về phương thức lãnh đạo của Đảng, Tạp
- Dương Văn Sao, Thực trạng và những giải pháp đổi mới quan hệ giữa
Đảng, Nhà nước với Công đoàn Việt Nam, NXB Lao động, Hà Nội 2005
- Thang Văn Phúc- Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với
Nhà nước trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa,
Tạp chí Cộng sản 2006, số 9, tr 46
Tuy nhiên, cho đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu một cách cụ thể và có hệ thống về sự lãnh đạo của Thành ủy Đà Nẵng đối với Liên đoàn Lao động thành phố giai đoạn hiện nay
3.Mục đích, nhiệm vụ của luận văn
3.1 Mục đích của luận văn
- Góp phần làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc tăng cường sự lãnh đạo của Thành uỷ Thành phố Đà Nẵng đối với Liên đoàn Lao động Thành phố trong giai đoạn hiện nay
- Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp tăng cường sự lãnh đạo của Thành uỷ Thành phố Đà Nẵng đối với Liên đoàn Lao động Thành phố trong
giai đoạn hiện nay
3.2 Nhiệm vụ của luận văn
Để đạt được mục đích trên, luận văn thực hiện các nhiệm vụ sau:
- Trên cơ sở khoa học, phân tích làm rõ đặc điểm, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Trang 6- Làm rõ thực trạng sự lãnh đạo của Thành uỷ Thành phố Đà Nẵng đối với Liên đoàn Lao động Thành phố trong giai đoạn hiện nay, nêu nguyên nhân của thực trạng và những kinh nghiệm
- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Thành uỷ Thành phố Đà Nẵng đối với Liên đoàn Lao động Thành phố trong giai đoạn hiện nay
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
Luận văn tập trung nghiên cứu sự lãnh đạo của Thành uỷ Thành phố Đà Nẵng đối với Liên đoàn Lao động Thành phố trong giai đoạn hiện nay
Phạm vi nghiên cứu khảo sát từ ngày 01.01.1997 đến nay (tức từ khi Thành phố Đà Nẵng trở thành đơn vị hành chính trực thuộc Trung ương)
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu:
- Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự lãnh đạo của Đảng đối với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội, trong đó có tổ chức công đoàn và công tác vận động công nhân, xây dựng tổ chức công đoàn của Đảng qua các giai đoạn cách mạng
- Phương pháp chủ yếu được sử dụng nghiên cứu của đề tài là phương pháp tổng kết thực tiễn, phân tích và tổng hợp, điều tra xã hội học, khảo sát thực tế…
6 Đóng góp mới của luận văn
- Góp phần làm rõ thêm quan niệm về sự lãnh đạo của thành ủy Đà Nẵng đối với Liên đoàn Lao động thành phố trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước nói chung và thành phố Đà Nẵng nói riêng
- Đề ra những giải pháp chủ yếu tăng cường sự lãnh đạo của thành ủy
Đà Nẵng đối với Liên đoàn lao động thành phố Đà Nẵng trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
- Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo để Thành ủy Đà Nẵng làm
căn cứ đề ra những chủ trương, biện pháp chỉ đạo hoạt động của hệ thống
Trang 7công đoàn thành phố những năm tới, nhất là chuẩn bị cho đại hội Công đoàn các cấp, tiến tới Đại hội Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2008-2013
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 2 chương, 5 tiết
1.1.1 Đặc điểm, vị trí, vai trò, nhiệm vụ của Thành ủy Đà Nẵng
Thành phố Đà Nẵng có diện tích tự nhiên 1.256,24km²1; phía Bắc giáp tỉnh Thừa thiên - Huế, phía Nam và Tây giáp tỉnh Quảng Nam Thành phố nằm ở vào trung độ của đất nước, nằm trên trục giao thông Bắc- Nam về đường bộ (quốc lộ 1A), đường sắt, đường biển, đường hàng không Đà Nẵng
là một trong những cửa ngõ quan trọng ra biển của Tây nguyên và đến các nước Đông Bắc Á Những năm đến khi thực hiện tự do hóa thươnng mại và đầu tư khu vực ASEAN thì vị trí địa lý thành phố cảng là lợi thế quan trọng tạo điều kiện thuận lợi cho thành phố mở rộng giao lưu kinh tế với các tỉnh trong vùng duyên hải miền Trung, Tây nguyên, cả nước và nước ngoài, là tiền
đề quan trọng để các ngành kinh tế của thành phố phát triển, tạo lực để thành phố trở thành một trong những trung tâm phát triển của vùng trọng điểm miền Trung Đồng thời chính yếu tố vị trí địa lý này cũng đặt ra những thách thức phải vượt qua để phát triển nhanh nền kinh tế, nhất là nền kinh tế mũi nhọn
Trang 8theo thế mạnh đặc thù có ý nghĩa thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội thành phố Đà Nẵng nói riêng và vùng trọng điểm miền Trung nói chung
Thành phố Đà Nẵng có 781.000 người, dân số 6 quận nội thành chiếm 78,94%, dân số trọng độ tuổi lao động chiếm 53,5% Tổng số lao động làm việc trong các ngành kinh tế quốc dân của thành phố là 303.305 người Lao động nông, lâm, ngư nghiệp chiếm 30,21%; lao động công nghiệp và xây dựng chiếm 37,96%; lao động dịch vụ chiếm 37,96% Số lao động chưa có việc làm chiếm khoảng 6%
Thành ủy Đà Nẵng được thành lập từ ngày 01 tháng 01 năm 1997, trên
cơ sở tách ra từ tỉnh ủy Quảng Nam - Đà Nẵng cũ, khi thành phố chính thức trở thành đơn vị hành chính trực thuộc Trung ương Ban Chấp hành có 49 người, Ban thường vụ có 13 người, Ủy ban kiểm tra có 10 người Thành ủy có
19 đảng bộ trực thuộc, cụ thể như sau:
Khối quận, huyện có 7 đơn vị, trong đó có 6 quận và 01 huyện với 18.363 đảng viên
Đảng ủy khối có 02 đơn vị, đó là đảng bộ Dân Chính Đảng và đảng bộ khối Doanh nghiệp có 4.369 đảng viên
Các đảng ủy trực thuộc có 10 đơn vị, với tổng số 4.982 đảng viên Tổng số tổ chức cơ sở đảng là 582
Về bộ máy, các ban đảng và cơ quan trực thuộc Thành ủy có 7 đơn vị; Các đoàn thể chính trị - xã hội có 6 đơn vị, cơ sở và tương đương có 24 đơn vị
Về đảng viên, tổng số đảng viên đảng bộ thành phố là 31.359 người; trong đó có 10.430 nữ chiếm 32,9%
Về trình độ lý luận chính trị: đảng viên có trình độ cử nhân chính trị
773 người chiếm tỷ lệ 2,46%, đảng viên có trình độ cao cấp có 2525 người chiếm tỷ lệ 8,05% [nguồn Ban Tổ chức Thành ủy Đà Nẵng]
Đảng bộ thành phố Đà Nẵng giàu truyền thống cách mạng, cần cù, đoàn kết, sáng tạo, đã lập nhiều chiến công trong các cuộc kháng chiến cứu nước, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống
Trang 9nhất đất nước, bảo vệ Tổ quốc và xây dựng chủ nghĩa xã hội Sau ngày thành phố trực thuộc Trung ương, đảng bộ và các tầng lớp nhân dân đã nỗ lực vượt qua nhiều khó khăn, thử thách xây dựng thành phố phát triển nhanh và tương đối bền vững
Thời gian qua, Đảng bộ thành phố đã đoàn kết, thống nhất, vừa tập trung lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội, vừa chú trọng công tác xây dựng Đảng Đảng bộ đã có nhiều cách làm mới, sáng tạo nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của đảng bộ
Công tác chính trị, tư tưởng được quán triệt là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của Đảng bộ Cán bộ chủ chốt các cấp thường xuyên đối thoại với nhân dân, trực tiếp giải quyết các vướng mắc nảy sinh trong thực tiễn Đảng
bộ chú trọng nghiên cứu, học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tổng kết thực tiễn, tuyên truyền, phổ biến pháp luật, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Thành ủy đã triển khai nhiều biện pháp nhằm tăng cường giáo dục phẩm chất đạo đức, lối sống cho cán bộ, đảng viên, kiên quyết chống các hành vi cửa quyền, hách dịch đối với nhân dân của cán bộ, công chức các cấp; coi đây là giải pháp đột phá, có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường sự đồng thuận của nhân dân và của xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân đối với đảng bộ và chính quyền thành phố Đa số đảng viên giữ được lập trường quan điểm và trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ chí Minh và sự nghiệp đổi mới của Đảng, có ý thức tổ chức kỷ luật, gắn bó với nhân dân, phấn đấu khắc phục khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ
Thành ủy đã chú trọng củng cố, kiện toàn, nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị các cấp Công tác cán bộ được quan tâm chỉ đạo
và đạt được một số kết quả Đặc biệt là việc triển khai có hiệu quả chính sách thu hút, tuyển dụng, bố trí cán bộ có trình độ cao và sinh viên khá, giỏi vào
Trang 10làm việc trong các cơ quan đảng, chính quyền đi đôi với việc khẩn trương chuẩn bị nguồn nhân lực có trình độ cao cho thành phố trong giai đoạn mới Phương thức lãnh đạo của Thành ủy và các cấp ủy trực thuộc đã có nhiều tiến
bộ, bảo đảm nguyên tắc tập trung dân chủ, sâu sát cơ sở, tạo sự đồng thuận của xã hội Nhìn chung, đảng bộ thành phố Đà Nẵng đã thể hiện khá rõ vai trò lãnh đạo của mình trong hệ thống chính trị, có uy tín cao đối với nhân dân, được nhân dân tin tưởng
1.1.2 Vị trí, vai trò của Liên đoàn lao động thành phố Đà Nẵng
Điều lệ Công đoàn Việt Nam được Đại hội Lần thứ IX Công đoàn Việt Nam thông qua ngày 13 tháng 10 năm 2003 ghi rõ:
" Điều 28: Liên đoàn Lao động tỉnh, thành phố
1 Liên đoàn Lao động tỉnh, thành phố được tổ chức theo địa giới hành chính tỉnh, thành phố do Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam quyết định thành lập hoặc giải thể phù hợp với các quy định của Luật Công đoàn
2 Đối tượng tập hợp của Liên đoàn Lao động tỉnh, thành phố gồm đoàn viên, CNVCLĐ trên địa bàn
Liên đoàn Lao động tỉnh, thành phố chỉ đạo trực tiếp các Liên đoàn Lao động huyện, Công đoàn ngành địa phương, Công đoàn Tổng công ty (thuộc tỉnh, thành phố), Công đoàn khu công nghiệp và các Công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn trực thuộc (kể cả Công đoàn cơ sở các đơn vị của Trung ương không có Công đoàn ngành Trung ương hoặc Công đoàn Tổng Công ty)
1.1.3 Chức năng, nhiệm vụ của Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng
Nhiệm vụ, quyền hạn của Liên đoàn Lao động tỉnh, thành phố:
a) Tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và nhiệm vụ của tổ chức Công đoàn
b) Đại diện, bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, CNVCLĐ trên địa bàn
Trang 11c) Triển khai thực hiện các chỉ thị, nghị quyết của Ban Chấp hành, Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và Nghị quyết đại hội Công đoàn tỉnh, thành phố; các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước Tham gia với cấp uỷ Đảng, cơ quan Nhà nước tỉnh, thành phố về các chủ trương, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và các vấn đề có liên quan đến đời sống, việc làm và điều kiện làm việc của CNVCLĐ trên địa bàn Tổ chức phong trào thi đua yêu nước, các hoạt động xã hội của CNVCLĐ trên địa bàn
d) Phối hợp với các cơ quan chức năng của Nhà nước, Công đoàn ngành Trung ương tổ chức thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật và các chính sách có liên quan trực tiếp đến CNVCLĐ trong các
cơ quan doanh nghiệp Tham gia hội đồng trọng tài lao động ở địa phương, hướng dẫn và chỉ đạo việc giải quyết tranh chấp lao động, tham gia điều tra tai nạn lao động, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng người lao động trong các doanh nghiệp đóng trên địa bàn đ) Chỉ đạo các Công đoàn ngành địa phương, Công đoàn Tổng công ty (thuộc tỉnh, thành phố), Liên đoàn Lao động huyện quận, thị
xã, thành phố thuộc tỉnh, Công đoàn các khu công nghiệp và cấp tương đương thực hiện các nhiệm vụ theo quy định tại điều 21, 22,
23 và 24 của Điều lệ này
e) Hướng dẫn, chỉ đạo các Công đoàn cơ sở của Tổng công ty thuộc Trung ương và các Công đoàn cơ sở trực thuộc Công đoàn ngành Trung ương đóng trên địa bàn thành phố những nội dung sau đây:
- Triển khai thực hiện nghị quyết của Đảng, các chủ trương, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng
- Phối hợp với các cơ quan chức năng của Nhà nước ở địa phương; kiểm tra, thanh tra lao động; điều tra các vụ tai nạn lao
Trang 12động; giải quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấp lao động; đại diện bảo
vệ người lao động trước người sử dụng lao động, cơ quan Nhà nước
và trong quá trình tham gia tố tụng; kiểm tra, giám sát việc thực hiện chế độ, chính sách đối với người lao động
f) Tổ chức giáo dục nâng cao trình độ văn hoá và nghề nghiệp cho CNVCLĐ, tổ chức các hoạt động văn hoá, thể dục thể thao, quản lý các nhà văn hoá công nhân, công đoàn; tổ chức các trung tâm giới thiệu việc làm, văn phòng tư vấn pháp luật theo quy định của Nhà nước và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam
g) Thực hiện quy hoạch, quản lý, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và thực hiện chính sách cán bộ theo phân cấp của tỉnh uỷ, thành uỷ và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam
h) Hướng dẫn, chỉ đạo đại hội các Công đoàn cấp dưới; xây dựng Công đoàn cơ sở và nghiệp đoàn vững mạnh
i) Thực hiện quan hệ đối ngoại theo quy định của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam [58, tr 46-50]
Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng có chức năng và nhiệm vụ:
- Tập hợp, vận động CNVC,LĐ trên địa bàn đẩy mạnh phong trào thi đua "Lao động giỏi", "Lao động sáng tạo" và các phong trào thi đua khác, đẩy mạnh việc thực hành tiết kiệm, thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế - xã hội của Thành phố:
Trong những năm qua Công đoàn thành phố luôn chủ động đẩy mạnh các phong trào thi đua trong CNVC,LĐ thành phố cũng như hưởng ứng 3 phong trào thi đua của Tổng Liên đoàn Việt Nam phát động, nhất là phong trào " Lao động giỏi với năng suất, chất lượng, hiệu quả cao, bảo đảm an toàn
vệ sinh lao động"; " Học tập nâng cao trình độ mọi mặt, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá" và nhiều phong trào cụ thể khác gắn liền vào những dịp kỷ niệm những ngày lễ lớn Bằng nhiều hình thức phong phú, đa dạng với
Trang 13những nội dung, tiêu chí cụ thể, phù hợp với từng loại hình cơ sở và người lao động; phong trào "Giỏi việc nước, đảm việc nhà" trong nữ công nhân viên chức lao động, phong trào thi đua phục vụ nông nghiệp, phát triển nông thôn, phong trào thực hiện công trình sản phẩm mới, phong trào xây dựng nếp sống văn hoá, văn minh đô thị Dưới sự chỉ đạo của Thành uỷ, Công đoàn được giao nhiệm vụ nòng cốt trong việc tuyên truyền đoàn viên, CNVC,LĐ thực hiên mục tiêu thành phố "05 không " (không có hộ đói; không có người nghiện ma tuý trong cộng đồng; không có người mù chữ; không có người lang thang xin ăn; không có giết người để cướp của) và " 3 có" (có nhà ở, có việc làm, có nếp sống văn hoá, văn minh đô thị) đã khơi dậy ý thức trách nhiệm, tinh thần vươn lên giảm bớt đói nghèo và nếp sống đẹp trong CNVC,LĐ Trong 10 năm, Liên đoàn Lao động thành phố đã 18 lần phát động thi đua với sự tham gia hưởng ứng của gần 100% công đoàn các cấp Đã
có gần 1000 công trình và hạng mục công trình đăng ký thi đua với giá trị đầu
tư hơn 2.000 tỷ đồng có gần 10.000 sáng kiến cải tiến được áp dụng trong các lĩnh vực Có 73 CNVC,LĐ được tặng bằng lao động sáng, có gần 3000 sản phẩm mới hoàn thành với chất lượng cao để phục vụ người tiêu dùng Tạo được 48 giải pháp kỹ thuật, 6 giải pháp đoạt giải toàn quốc thông qua các phong trào thi đua đã xuất hiện nhiều tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến và được nhân rộng trên toàn thành phố góp phần đẩy nhanh sự tăng trưởng kinh
tế - xã hội của thành phố với giá trị GDP tăng bình quân trên 10% mỗi năm
- Tuyên truyền giáo dục, xây dựng giai cấp công nhân vững mạnh đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá thành phố:
Dưới sự chỉ đạo của Thành uỷ, Ban Dân vận, Ban Tuyên giáo Thành uỷ
Đà Nẵng, Liên đoàn Lao động thành phố đã triển khai công tác tuyên truyền giáo dục Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cho CNVC,LĐ trên địa bàn thông qua 5 bài chính trị cơ bản, phát động những đợt thi tìm hiểu về
Trang 14Đảng, Công đoàn Việt Nam Trong 10 năm có gần 500.000 lượt CNVC,LĐ học tập 5 bài chính trị cơ bản
Liên đoàn Lao động thành phố đã duy trì thường xuyên các hoạt động của Nhà Văn hoá và đang xây dựng Trung tâm Văn hoá Lao động và Dịch vụ việc làm, tạo điều kiện cho người lao động có nơi vui chơi giải trí, được đào tạo nghề miễn phí để hoà nhập với công việc đang ngày một đòi hỏi chuyên môn cao
- Chăm lo, bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của CNVC,LĐ; phát huy quyền dân chủ của CNVC,LĐ theo tinh thần nghị quyết Trung ương III (Khóa IX) ; tăng cường giám sát, kiểm tra việc thực hiện chế
độ, chính sách và pháp luật của Nhà nước đối với người lao động:
Việc chăm lo, bảo vệ quyền lợi chính đáng, hợp pháp của người lao động là chức năng cơ bản của Công đoàn, vì vậy Liên đoàn Lao động thành phố đã chủ động tham gia với Uỷ ban nhân dân thành phố xây dựng, bổ sung, sửa đổi các chế độ, chính sách liên quan đến CNVC,LĐ và tổ chức công đoàn như tiền lương, tiền thưởng, sắp xếp lao động dôi dư, sắp xếp đổi mới doanh nghiệp, cổ phần hoá doanh nghiệp, thực hiện chế độ BHXH, Bảo hiểm y tế, phụ cấp ca 3, phụ cấp độc hại,… cho người lao động
Liên đoàn Lao động thành phố đã chỉ đạo công đoàn cơ sở trực thuộc theo dõi chặt chẽ việc cổ phần hoá, nhằm sắp xếp thoả đáng số lao động dôi
dư trong quá trình đổi mới doanh nghiệp Nhà nước, góp phần bảo đảm sản xuất, kinh doanh nâng cao hiệu quả công tác, góp phần nâng cao thu nhập cho người lao động chỉ đạo công đoàn trực thuộc, hằng năm chủ động phối hợp với chính quyền và chuyên môn mở Hội nghị cán bộ công chức và Đại hội công nhân viên chức nhằm lắng nghe những thắc mắc của CNVC,LĐ giải quyết kịp thời ý kiến, kiến nghị của người lao động làm cho người lao động yên tâm, tin tưởng, gắn bó với đơn vị, với công việc nhiều hơn
Trang 15Liên đoàn Lao động thành phố chủ động phối hợp với các ngành chức năng tổ chức kiểm tra, giám sát việc thực hiện Bộ Luật Lao động, Luật Công đoàn và các chính sách chế độ nhằm bảo đảm quyền lợi của CNVC,LĐ Công đoàn đã chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng giải quyết kịp thời hơn
500 vụ tranh chấp lao động, gần 200 vụ phản ứng lao động tập thể, và hàng chục vụ đình công
Chỉ đạo các cấp công đoàn chăm lo, tạo thêm việc làm cho người lao động Liên đoàn còn tín chấp, bảo lãnh cho CNVC,LĐ vay từ nguồn vốn quỹ quốc gia hỗ trợ việc làm với số tiền hơn 10 tỷ đồng, hỗ trợ việc làm cho hàng ngàn lao động
- Tham gia các hoạt động xã hội:
Dưới sự chỉ đạo của Thành uỷ, Liên đoàn Lao động thành phố đã chỉ đạo đẩy mạnh các hoạt động xã hội rộng khắp với nhiều nội dung sinh động, phong phú, đem lại hiệu quả thiết thực Các cấp công đoàn đã tập trung vào việc xây dựng các loại quỹ tình nghĩa, nhân đạo, giải quyết việc làm với hàng chục tỷ đồng, góp phần quan trọng váo chương trình xoá đói giảm nghèo trong CNVC,LĐ Người lao động đã tự nguyện đóng góp phụng dưỡng 619
bà mẹ Việt Nam anh hùng, tặng gần 600 sổ tiết kiệm cho các đối tượng chính sách, xây dựng, sửa chữa được hơn 230 ngôi nhà tình nghĩa, đóng góp ủng hộ đồng bào bị bão lụt, thiên tai hàng chục tỷ đồng
Động viên CNVC,LĐ toàn thành phố hưởng ứng mua công trái, đóng góp xây dựng cầu sông Hàn, ủng hộ nông dân nghèo, ủng hộ nạn nhan chất độc màu da cam, xây dựng trường học miền núi, chữa bệnh cho người nghèo
ở vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ địa cách mạng, hàng chục tỷ đồng,…
- Công tác vận động CNVC,LĐ tham gia xây dựng Đảng, xây dựng bộ máy Nhà nước trong sạch, vững mạnh; tham gia công cuộc cải cách hành chính, chống quan liêu, tham nhũng và các tệ nạn xã hội khác:
Trang 16Trong 10 năm đã phát hiện, bồi dưỡng, giới thiệu cho Đảng kết nạp được hơn 4000 đảng viên, 12/14 Chủ tịch LĐLĐ quận, huyện và công đoàn ngành được bầu vào cấp uỷ, có hơn 80% cán bộ công đoàn cơ sở tham gia cấp uỷ
Tham gia cùng chính quyền sắp xếp bộ máy hành chính, tinh giảm biên chế trong các cơ quan hành chính sự nghiệp, vận động CNVC,LĐ tham gia cải cách hành chính, thực hiện chống quan liêu, tham nhũng tại đơn vị Tập trung cái tiến lề lối làm việc, xây dựng tác phong công nghiệp, khoa học trong công tác
Thường xuyên tổ chức các diễn đàn để cho công nhân phát biểu ý kiến, giúp cho các cấp lãnh đạo đảng, chính quyền thấu hiểu được tâm tư tình cảm
và nguyện vọng của người lao động Với chương trình thực hiện thường xuyên tại các diễn đàn " Nghe công nhân nói và nói cho công nhân nghe" đã giúp cho Đảng và công nhân gần gũi và hiểu nhau hơn Đồng thời cũng giúp cho các nhà hoạch định chính sách kinh tế - xã hội định đoạt những chính sách đúng đắn hơn
- Xây dựng tổ chức Công đoàn vững mạnh, nâng cao năng lực hoạt động của cán bộ công đoàn các cấp:
Trong những năm qua, các cấp công đoàn đã luôn coi trọng công tác phát triển đoàn viên và xây dựng tổ chức công đoàn nhờ thế mà số lượng đoàn viên và tổ chức công đoàn tăng lên hằng năm
Xác định việc nâng cao trình độ của CNVC,LĐ nói chung và cán bộ công đoàn nói riêng có ý nghĩa quyết định cho thời kỳ CNH,HĐH thành phố, nên trong 10 năm đã có 9800 lượt cán bộ công đoàn các cấp tham gia tập huấn nâng cao nghiệp vụ công đoàn, cử 36 cán bộ chuyên trách đi học nghiệp
vụ Công đoàn, quản lý nhà nước, lý luận chính trị, trong đó có 02 người học cao học
Trang 17- Chỉ đạo các hoạt động kiểm tra: Liên đoàn Lao động thành phố hằng năm đã không ngừng hoàn thiện công tác kiểm tra công đoàn các cấp
Trong 10 năm qua UBKT công đoàn các cấp đã tiến hành hơn 1000 cuộc kiểm tra, giúp cho hoạt động công đoàn các cấp ngày một hiệu quả Ngoài ra, UBKT còn tổ chức kiểm tra việc thu chi, quản lý tài chính, tài sản công đoàn Nhờ thế mà hoạt động tài chính công đoàn ngày càng lành mạnh, tiết kiệm, hiệu quả hơn
Giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo: Triển khai, tập huấn luật Khiếu nại tố cáo và các quy định của UBKT Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, giúp cơ sở hoạt động đúng chuyên môn và luật định Trong 10 năm đã thụ lý, giải quyết hơn 500 đơn thư khiếu nại, tố cáo trong công nhân, viên chức, lao động, làm cho người lao động tin tưởng hơn vào tổ chức công đoàn
- Tổ chức các phong trào nữ CNVC,LĐ và hoạt động nữ công các cấp:
Liên đoàn lao động thành phố thường xuyên phối hợp với Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố đề ra các chương trình cũng như phát động các phong thi đua trong nữ CNVC,LĐ toàn thành phố Đặc biệt, phong trào thi đua " giỏi việc nước, đảm việc nhà" thu được nhiều kết quả cụ thể, thiết thực Công đoàn đã phối hợp chặt chẽ với UBND thành phố đề ra những chủ trương, chính sách, chế độ tốt nhất để bảo vệ phụ nữ và trẻ em triển khai các hoạt động vì sự tiến bộ của phụ nữ, bình đẳng giới, về sức khoẻ sinh sản,…
1.1.4 Đặc điểm và thực trạng của Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng
Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng được thành lập từ 01 tháng 01 năm 1997, trên cơ sở tách ra từ Liên đoàn Lao động tỉnh Quảng Nam- Đà Nẵng, khi thành phố Đà Nẵng trở thành đơn vị hành chính trực thuộc Trung ương Trong 10 năm qua, dưới sự lãnh đạo của Thành uỷ Đà Nẵng và của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Liên đoàn Lao động thành phố không ngừng phát triển cả số lượng và chất lượng Từ đầu năm 1997, Liên đoàn Lao
Trang 18động Thành phố Đà Nẵng chỉ có 49.732 đoàn viên, đến nay đã có 14 công đoàn ngành, quận, huyện và 44 công đoàn cơ sở trực thuộc với 76.823 CNVC,LĐ trong đó có 59.085 đoàn viên Nguồn Ban Tổ chức Liên đoàn Lao động Thành phố Đà Nẵng.
Cụ thể có 7 công đoàn ngành địa phương, trong đó có 01 Công đoàn các khu công nghiệp và chế xuất 7 Liên đoàn Lao động quận, huyện và 22 công đoàn cơ sở trực thuộc
Liên đoàn Lao động trực tiếp chỉ đạo các phong trào Công đoàn, xây dựng tổ chức công đoàn địa phương, vận động đoàn viên CNVC,LĐ tham gia tốt các hoạt động sản xuất, kinh doanh, thực hiện tốt các lĩnh vực kinh tế - xã hội trong địa phương, góp phần tăng GDP của thành phố, giải quyết tốt công
ăn việc làm cho người lao động, bảo vệ quyền lợi chính đáng, hợp pháp của người lao động
Tính đến 31 tháng 12 năm 2006, Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng
có 756 công đoàn cơ sở, trong đó được chia ra như sau:
- Khu vực Nhà nước: có 614 công đoàn cơ sở
- Khu vực ngoài quốc doanh: có 142 công đoàn cơ sở Trong đó:
Đơn vị sự nghiệp ngoài công lập: 16 công đoàn cơ sở
Đơn vị sản xuất kinh doanh, gồm 126 công đoàn cơ sở Trong đó: Liên doanh với nước ngoài có 10 công đoàn cơ sở
100% vốn nước ngoài có 21 công đoàn cơ sở
Công ty cổ phần có 35 công đoàn cơ sở
Công ty trách nhiệm hữu hạn có 30 công đoàn cơ sở
Công ty tư nhân có 9 công đoàn cơ sở
Hợp tác xã có 9 công đoàn cơ sở
Nghiệp đoàn có 01 nghiệp đoàn
Có 35.385 CNVC,LĐ ngoài quốc doanh Nguồn Ban Tổ chức Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng
Trang 19 Thực trạng đội ngũ công nhân thành phố Đà Nẵng:
Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, đội ngũ công nhân thành phố
Đà Nẵng không ngừng được củng cố và phát triển Những năm gần đây, sự phát triển mạnh mẽ của nền công nghiệp trên địa bàn thành phố đã xuất hiện những ngành nghề mới, công nghệ mới hiện đại dẫn đến việc sắp xếp lại các doanh nghiệp, bố trí lại sản xuất cho phù hợp với tình hình mới, đã làm cho một bộ phận công nhân lao động chuyển dịch sang các thành phần kinh tế khác, nhất là khu vực có vốn đầu tư nước ngoài, tạo sự biến đổi sâu sắc về số lượng và cơ cấu đội ngũ công nhân lao động, đa dạng về loại hình và phong phú về ngành nghề v.v
Từ năm 1997 đến nay, thành phố đã xây dựng 45 nhà máy, xí nghiệp và
đã tạo điều kiện cho gần 10.000 cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ ngoài quốc doanh đi vào hoạt động với khoảng 133.000 công nhân lao động (trong đó khu vực quốc doanh chiếm khoảng 52,93%) đến đầu năm 2004 thành phố Đà Nẵng có 44 doanh nghiệp Nhà nứơc, 122 doanh nghiệp cổ phần; 1.337 doanh nghiệp trách nhiệm hữu hạn; 922 doanh nghiệp
tư nhân; 57 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài với tổng số 75.732 công nhân lao động trong đó tỷ lệ công nhân nữ chiếm 59,17%[Nguồn Ban Kinh tế chính sách-xã hội Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng
Đây là lực lượng chủ yếu sản xuất vật chất, hàng năm đã làm ra một khối lượng sản phẩm chiếm tỷ trọng hơn 60% tổng sản phẩm địa phương Qua tổ chức lại sản xuất - kinh doanh, sắp xếp lại doanh nghiệp, bộ máy quản lý Nhà nước đã có khoảng 3 vạn công nhân, viên chức, lao động rời khỏi nhà máy, cơ quan, xí nghiệp chuyển sang các thành phần kinh tế khác hoặc mất việc làm
Điều đáng chú ý là bên cạnh kinh tế quốc doanh, công nhân lao động trong các thành phần kinh tế khác có xu hướng phát triển mạnh Hiện nay thành phố có trên 18.000 lao động thuộc khu vực HTX, TTCN, thương mại
Trang 20dịch vụ với các loại hình, ngành nghề như xây dựng, giao thông vận tải, sản xuất dịch vụ và có hơn 10.000 lao động đang làm việc tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài
Tại thành phố Đà Nẵng qua điều tra cho thấy công nhân lâu năm, thợ bậc cao trong các doanh nghiệp Nhà nước giảm mạnh, lực lượng công nhân trẻ, kết cấu nhiều thành phần, đa dạng tăng nhanh Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài thật sự đã thu hút được lực lượng lao động trẻ, công nhân giỏi, thợ bậc cao và đội ngũ kỹ sư, cán bộ kỹ thuật trên nhiều lĩnh vực
Về chất lượng, đội ngũ công nhân viên chức lao động (CNVC - LĐ) thành phố đến nay được nâng lên nhiều mặt Nhìn chung tuổi đời trẻ, lao động dưới 30 tuổi chiếm 33,71%, từ 30 đến 40 tuổi chiếm 46,51%, có 76, 35% đạt trình độ trung học phổ thông trở lên trong đó có 27,27% có trình độ đại học
và trên đại học nguồn Ban Kinh tế, chính sách- xã hội Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng nên có khả năng tiếp cận nhanh với khoa học và công nghệ tiên tiến, hiện đại
Tuy nhiên, đội ngũ CNVC - LĐ hiện còn bộc lộ những điểm yếu đó là: Trình độ học vấn, tay nghề, ý thức kỷ luật lao động và tác phong công nghiệp của công nhân lao động (CNLĐ) trực tiếp sản xuất nhìn chung còn thấp, nhất là trong các ngành dệt may, da giày, xây dựng, dịch vụ, du lịch,… tỷ lệ thợ lành nghề, thợ bậc cao còn thấp, số lao động giản đơn, chưa qua đào tạo còn cao
* Về việc làm và điều kiện làm việc của CNVC - LĐ:
Theo thống kê của Liên đoàn lao động thành phố Đà Nẵng tháng 6/2003 số CNVC - LĐ có việc làm thường xuyên là 94%, số lao động thiếu việc làm 6%, lao động tuyển mới 7,86% Tuy vậy, các yếu tố mất ổn định về việc làm do sắp xếp lại SXKD, diễn biến phức tạp của thị trường trong nước, khu vực và thế giới, một số chủ doanh nghiệp (ngoài quốc doanh) thường xuyên
Trang 21thay đổi tuyển dụng CNLĐ để trốn tránh thực hiện các nghĩa vụ đối với người lao động theo luật định luôn dẫn đến nguy cơ mất việc làm trong CNLĐ
Qua báo cáo các doanh nghiệp và qua kiểm tra thực tế cho thấy:
Một số nơi điều kiện làm việc còn rất xấu, không đảm bảo vệ sinh môi trường và an toàn lao động, nhất là các doanh nghiệp dân doanh (doanh nghiệp tư nhân) Vì vậy, nguy cơ không bảo đảm an toàn lao động là rất cao, môi trường lao động bị ô nhiễm nặng các yếu tố độc hại (bụi, hơi khí độc, tiếng ồn, độ rung, bức xạ ) vượt quá giới hạn cho phép Từ 1998 đến 2003 trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đã xảy ra 659 vụ tai nạn lao động, số người chết vì tai nạn lao động là 36 người Do điều kiện môi trường lao động xấu, khắc nghiệt dẫn đến bệnh nghề nghiệp gia tăng cả về số loại bệnh và công nhân lao động mắc bệnh, sức khoẻ của công nhân lao động, nhất là lao động
nữ ở một số ngành như: (chế biến thuỷ sản, may, dệt, da giày, xây dựng ) Kết quả thống kê hàng năm cho thấy 60% công nhân lao động được khám bệnh định kỳ, phát hiện 16,32% CNVC - LĐ mắc bệnh nghề nghiệp phải điều trị, 7,08% được xác định bệnh nghề nghiệp.nguồn Ban Kinh tế, chính sách-
xã hội Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng
Tình hình thu nhập và đời sống của công nhân viên chức lao động:
Tình hình tiền lương, thu nhập và đời sống của đại đa số CNVC - LĐ thành phố có được cải thiện hơn, thu nhập bình quân hàng năm của CNLĐ tăng từ 10% đến 35% nhưng vẫn còn thấp so với yêu cầu bình thường của cuộc sống Tiền lương và thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức trong khu vực hành chính sự nghiệp tương đối ổn định, nhưng đời sống còn khó khăn Trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh tiền lương không ổn định và thấp vào thời điểm tháng 6/2006 phổ biến từ 600.000đ đến 900.000đ /người/tháng
Trang 22Thu nhập và đời sống của CNVC - LĐ trong những năm qua vẫn chỉ ở mức trung bình, vừa đủ trang trải cho việc ăn, ở hàng ngày, chưa có tích luỹ
để chăm sóc sức khoẻ, đầu tư cho học hành của con cái, mua sắm các tiện nghi phục vụ sinh hoạt gia đình, cải thiện nhà ở,v.v
Một điều đáng quan tâm là sự chênh lệch lớn về thu nhập các ngành nghề, các khu vực và ngay cả trong cùng một ngành nghề còn khá phổ biến Trong đó, có phần do cơ chế, chính sách quản lý quỹ tiền lương, tiền thưởng ở các đơn vị rất khác nhau tạo nên sự bất hợp lý, thiếu công bằng như giữa những người làm việc trong một số ngành có lợi thế độc quyền thu nhập cao so với đông đảo CNVC - LĐ ở các ngành khác (Mức chênh lệch từ 3-5 lần, thậm chí có lĩnh vực gấp 10 lần), nên dẫn đến sự phân hoá giàu nghèo ngay trong đội ngũ CNVC - LĐ và trong xã hội ngày càng sâu sắc Tiền lương chưa thực sự trở thành động lực của người lao động và nhất là chưa thu hút được nhân tài vào làm việc trong các cơ quan, đơn vị Nhà nước
Trình độ học vấn, tay nghề công nhân lao động:
Đặc điểm của Đà Nẵng là thành phố lớn của khu vực Miền Trung và Tây Nguyên, tập trung nhiều trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp Do tốc độ đô thị hoá ngày càng cao nên lực lượng lao động Đà Nẵng nói chung, CNVC - LĐ Đà Nẵng nói riêng có tay nghề và kiến thức văn hoá vào loại cao của khu vực, thể hiện qua số liệu điều tra năm 2001 của Liên đoàn lao động thành phố như sau:
Về trình độ học vấn của CNLĐ: Trung học phổ thông 67,87%; Trung học cơ sở 29,23%; Tiểu học 2,73%; số công nhân mù chữ 0,03% Qua kết qủa điều tra nhận thấy mặc dù trình độ văn hoá của CNLĐ thành phố tuy cao so với khu vực song trong điều kiện thực hiện sự nghiệp CNH - HĐH, sử dụng thiết bị máy móc, công nghệ hiện đại hóa vẫn còn có công nhân mù chữ, số
Trang 23CNLĐ có trình độ tiểu học, THCS là con số quá lớn Điều đó đặt ra cho các cấp phải quan tâm đến việc nâng cao trình độ học vấn cho CNLĐ
Trình độ chuyên môn, tay nghề của công nhân lao động: sơ cấp nghề 25,75%; Trung học chuyên nghiệp 14,01%; đại học, cao đẳng 14,07%; trên đại học 0,23%; công nhân kỹ thuật 20,9%
Kết quả cho thấy số công nhân có trình độ sơ cấp nghề còn quá lớn, số công nhân kỹ thuật còn ít cần tiếp tục đào tạo
Trình độ bậc thợ công nhân lao động:
Bậc 1: 6,39%; Bậc 2: 10,74%; Bậc 3: 11,24%; Bậc 4: 18,3%; Bậc 5: 9,51%; Bậc 6: 4,79%; Bậc 7: 2,02%
Tỉ lệ bậc thợ thấp (Bậc 1,2) còn khá lớn chiếm 17,13%, số thợ bậc cao còn quá ít (Bậc 6,7) chiếm 6,81% Ban Kinh tế chính sách - xã hội Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng
Tình hình chính trị, tư tưởng trong công nhân, viên chức, lao động:
Hiện nay tỷ lệ đảng viên trong CNLĐ chiếm khoảng 20%, tỉ lệ đoàn viên công đoàn chiếm 70% trong CNLĐ (Riêng khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài có 9/57 doanh nghiệp có tổ chức cơ sở Đảng, có 17/57 doanh nghiệp có tổ chức công đoàn) Hàng năm có trên 75% CNVC - LĐ được học tập chính trị, pháp luật và các nghị quyết của Đảng, Nhà nước Từ năm 1998 đến 2003 các cấp công đoàn thành phố đã giới thiệu 5.752 đoàn viên ưu tú cho Đảng và đã có 2.943 đoàn viên được kết nạp Đảng (đạt tỷ lệ 51%), có 11,8% CNVC - LĐ theo học trung cấp, cao cấp, cử nhân chính trị Nguồn Ban Tổ chức Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng
Trong cơ chế thị trường, phần lớn công nhân xoá bỏ được tư tưởng bao cấp, tâm lí trông chờ, ỷ lại vào Nhà nước Họ đã dần hình thành ý thức mới, ý thức tự lực, tự cường vươn lên khẳng định mình, tự kiếm sống, kiếm việc làm, tham gia vào quá trình đào tạo, đào tạo lại để đáp ứng đòi hỏi của xã hội Họ
Trang 24đã tự chủ trong sản xuất, kinh doanh sống bằng bàn tay, khối óc của chính mình, nhanh chóng tiếp thu những thành tựu khoa học - kỹ thuật công nghệ hiện đại, từ đó đã bắt đầu hình thành về " Giá trị kinh tế " của bản thân thông qua lao động Tâm lý lấy lợi ích, nhu cầu thiết thực làm động lực, hành vi là một nét mới đang từng bước trở thành phổ biến trong công nhân Trong hoạt động của doanh nghiệp, người công nhân muốn được dân chủ hơn, được bàn bạc cùng giải quyết những vấn đề phương hướng sản xuất kinh doanh, tiền lương, tiền công, phúc lợi của doanh nghiệp và những vấn đề liên quan đến việc làm và đời sống của họ Người công nhân muốn được học tập, nâng cao trình độ học vấn, tay nghề, được đảm bảo các quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng; mong được sống và làm việc trong môi trường trật tự, kỷ cương theo hiến pháp và pháp luật Do lo lắng về những vấn đề trước mắt, nên một bộ phận không nhỏ trong công nhân ít quan tâm đến những vấn đề chung lớn hơn như lý tưởng xã hội chủ nghĩa, vị trí, vai trò, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Ý thức chính trị của công nhân có nơi còn mờ nhạt
Về quan hệ lao động:
Phát triển nền kinh tế thị trường đã làm thay đổi căn bản về quan hệ lao động giữa người sử dụng lao động và người lao động trong doanh nghiệp Nhà nước, giữa chủ và người lao động trong doanh nghiệp ngoài Nhà nước, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Đối với các doanh nghiệp thuộc thành phần kinh tế ngoài Nhà nước, công tác tuyển dụng ở tại nhiều doanh nghiệp chưa tuân thủ đầy đủ phương thức, trình tự tuyển dụng lao động theo quy định Chỉ
có 10% công nhân được tuyển dụng thông qua các trường đào tạo, còn lại doanh nghiệp tự tuyển dụng lao động và tự đào tạo với thời gian chỉ khoảng 2-3 tháng nên trình độ chuyên môn cũng như về ý thức tổ chức kỷ luật và tác phong công nghiệp của công nhân còn nhiều hạn chế Do vậy, đội ngũ công nhân trong các doanh nghiệp ngoài Nhà nước nhìn chung còn nhiều bất cập
Trang 25Việc thực hiện giao kết hợp đồng lao động trong các khu vực còn khác biệt lớn, ở khu vực doanh nghiệp Nhà nước đạt tỉ lệ gần 95%, còn ở khu vực ngoài quốc doanh và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chỉ đạt từ 20% - 30% và chủ yếu là Hợp đồng Lao động có xác định thời hạn, hoặc ngắn hạn, mặc dù công việc mang tính thường xuyên Tỷ lệ doanh nghiệp ký kết thoả ước lao động tập thể có tăng nhưng chưa đạt yêu cầu về
số lượng và chất lượng nhất là các doanh nghiệp ngoài quốc doanh; thời gian làm việc, nghỉ ngơi tuy được Bộ luật lao động quy định nhưng nhiều doanh nghiệp còn vi phạm
Tình hình tranh chấp lao động, phản ứng tập thể và đình công trong các loại hình doanh nghiệp còn xảy ra nhưng không còn bức xúc và điểm nóng Trong 7 năm qua trên địa bàn thành phố đã xảy ra trên 17 cuộc tranh chấp lao động tập thể, đình công tại 10 doanh nghiệp ở các thành phần kinh
tế Trong đó có một cuộc đình công xảy ra ở doanh nghiệp Nhà nước, còn lại
đa số xảy ra ở doanh nghiệp có 100% vốn đầu tư nước ngoài Các cuộc phản ứng tập thể, đình công xảy ra không tuân theo quy định của Pháp luật Nguyên nhân dẫn đến các cuộc đình công đa số do chủ doanh nghiệp vi phạm pháp luật lao động, ngoài ra còn có nguyên nhân một số CNLĐ trẻ, mới vào làm việc chưa hiểu pháp luật lao động Đình công xảy ra chủ yếu ở nơi chưa
có tổ chức công đoàn
Đội ngũ CNVC - LĐ đang có mặt trong tất cả các thành phần kinh tế, các ngành nghề, là lực lượng sản xuất cơ bản, chủ yếu có vai trò quan trọng trong sự nghiệp CNH - HĐH thành phố Là lực lượng nắm giữ những cơ sở vật chất và các phương tiện sản xuất hiện đại, quyết định thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội
Đội ngũ công nhân thành phố thực sự có khả năng sáng tạo trong sản xuất và đời sống xã hội, thích ứng với cơ chế mới, tiếp cận nhanh với khoa
Trang 26học tiên tiến, công nghệ hiện đại, đã có nhiều sáng chế, giải pháp hữu ích có giá trị kinh tế cao được áp dụng vào sản xuất, nghiệp vụ
CNVC - LĐ thành phố đã và đang là cơ sở chính trị - xã hội của Đảng,
là lực lượng nòng cốt trong khối liên minh Công - Nông - Trí Đội ngũ công nhân là lực lượng kiên quyết ủng hộ và đi đầu trong công cuộc đổi mới của Đảng Đại đa số công nhân vững vàng về chính trị, tin trưởng ở sự lãnh đạo của Đảng và vai trò quản lý của Nhà nước, luôn là lực lượng tích cực, kiên quyết và đi tiên phong trên mặt trận đấu tranh chống tiêu cực, tham nhũng, đặc quyền, đặc lợi và các hiện tượng tiêu cực khác Ở nhiều cơ sở, công nhân tích cực tham gia các lực lượng kiểm tra, kiểm soát, giám sát các hoạt động kinh tế, phát hiện các vụ tham ô, ức hiếp, trù dập, vi phạm quyền làm chủ của quần chúng, làm sai chế độ, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước
Tuy nhiên, đội ngũ công nhân lao động thành phố Đà Nẵng còn nhiều yếu kém, bất cập:
Trình độ học vấn, chuyên môn, nghề nghiệp còn thấp so với yêu cầu
và đang mất cân đối trong cơ cấu lao động kỹ thuật giữa các bộ phận công nhân Đó là tình trạng thiếu nghiêm trọng chuyên gia kỹ thuật và quản lý, quản đốc giỏi, thiếu công nhân có trình độ tay nghề cao, trong khi đó thừa lao động giản đơn đang diễn ra phổ biến
Lòng say mê nghề nghiệp, ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong công nghiệp của một bộ phận công nhân còn yếu, ý thức chính trị, ý thức giác ngộ giai cấp chưa được nâng cao, một bộ phận công nhân còn có biểu hiện hoài nghi, dao động, thiếu tin tưởng vào đường lối, chính sách của Đảng
Tỷ lệ đảng viên, đoàn viên thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, đoàn viên công đoàn trong công nhân nhìn chung còn thấp, mặt khác một bộ phận công nhân không thiết tha phấn đấu vào Đảng
Trang 27Một bộ phận công nhân bị tha hoá về phẩm chất và lối sống Nạn cờ bạc, nghiện hút, mê tín dị đoan vẫn có ở trong và ngoài doanh nghiệp Hiện tượng tham nhũng, ăn hối lộ để làm giàu bất chính của một số cán bộ quản
lý vẫn đang diễn ra Chủ nghĩa thực dụng vẫn chiếm ưu thế ở một bộ phận công nhân, nên xuất hiện tâm lý coi thường kỷ cương, đạo đức nhân phẩm, làm đủ mọi việc miễn là có lợi cho bản thân
Những tồn tại, hạn chế trên xuất phát bởi một số nguyên nhân sau:
Do nền kinh tế nhiều thành phần trong chặng đường đầu của thời kỳ quá độ tác động đến đời sống xã hội nói chung, đến đội ngũ CNVC - LĐ nói riêng, tạo sự biến động thường xuyên trong cơ cấu ngành nghề, thành phần kinh tế làm cho đội ngũ công nhân ngày càng đa dạng, phức tạp và có sự phân hoá không thuần nhất Trong khi đó, thành uỷ Đà Nẵng và Liên đoàn Lao động thành phố chưa có giải pháp uốn nắn, ngăn chặn kịp thời
Trong quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trường, Thành uỷ, chính quyền thành phố, Liên đoàn lao động thành phố và các ban, ngành liên quan chưa chủ động đề ra kế hoạch xây dựng giai cấp công nhân hiện đại như một bộ phận cấu thành của chiến lược phát triển kinh kinh tế - xã hội,
để thực hiện sự nghiệp CNH - HĐH Việc xây dựng, hoàn thiện các chủ trương chính sách chưa đạt hiệu qủa cao, còn nhiều bất cập nhất là các chính sách về tiền lương, tiền công, bảo hiểm xã hội, phúc lợi xã hội và các chính sách xã hội khác
Sự phối hợp đồng bộ, thống nhất giữa lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng, vai trò của các cấp chính quyền và phát huy vai trò của các tổ chức công đoàn trong xây dựng đội ngũ công nhân thành phố Đà Nẵng trong những năm qua chưa được chặt chẽ, chưa tạo được sức mạnh tổng hợp Mặt khác, năng lực hiệu quả lãnh đạo của một số cấp uỷ Đảng, hiệu quả hoạt động của các đoàn
Trang 28thể chính trị - xã hội chưa theo kịp với đòi hỏi của tình hình nên chưa tập hợp, khai thác tiềm năng to lớn trong công nhân
Công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ học vấn, chính trị, chuyên môn nghiệp vụ cho công nhân chưa đầu tư xứng đáng Tình trạng luân chuyển, bồi dưỡng, cất nhắc cán bộ xuất thân từ công nhân chưa được quan tâm
Các cấp công đoàn thành phố chưa có nhiều đề xuất ngang tầm với vai trò, vị trí của mình trong việc giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội cũng như trong việc xây dựng đội ngũ công nhân
Trong đội ngũ công nhân còn không ít người chưa nhận thức được vai trò, sứ mệnh lịch sử của mình nên chưa thực sự nêu cao tinh thần trách nhiệm,
ý thức phấn đấu, rèn luyện phẩm chất chính trị, vươn lên trong học tập, lao động, công tác
1.2 Quan niệm về sự lãnh đạo của Thành uỷ Đà Nẵng đối với Liên đoàn Lao động thành phố
1.2.1 Quan niệm về sự lãnh đạo của Đảng
Lãnh đạo, theo Tự điển tiếng Việt, Viện Ngôn ngữ, NXB Đà Nẵng năm
2000 định nghĩa như sau: Lãnh đạo là đề ra chủ trương, đường lối và tổ chức,
động viên thực hiện
Sự lãnh đạo của Đảng đối với Công đoàn nói chung là việc Đảng đề ra các chủ trương, đường lối, định ra các phương hướng cho Công đoàn hoạt động Đảng là đội tiên phong của giai cấp công nhân, tập hợp những hạt nhân ưu
tú của giai cấp công nhân Vì thế, trong hệ thống chính trị chỉ có Đảng mới có đủ phẩm chất chính trị và năng lực, mới xứng đáng là người lãnh đạo Công đoàn
- Quan niệm của các nhà kinh điển về sự lãnh đạo của Đảng
Trong học thuyết về Đảng của giai cấp công nhân, C.Mác và Ph.Ăngghen đòi hỏi Đảng phải có cương lĩnh và sách lược của mình để lãnh đạo giai cấp công nhân Theo đó, trong chiến lược, sách lược của Đảng không
Trang 29được rời xa nguyờn tắc quốc tế chủ nghĩa Trước hết, Đảng cần tớnh đến những đặc điểm chủ yếu của hoàn cảnh lịch sử thuộc một thời đại nhất định, chứ khụng phải căn cứ trờn những điều kiện lịch sử của một nước, thỡ mới cú thể vạch ra một đường lối chớnh trị đỳng đắn Khụng những vậy, Đảng cần phải xuất phỏt từ lợi ớch của phong trào cụng nhõn cỏch mạng quốc tế và bảo
vệ lợi ớch của giai cấp cụng nhõn cỏch mạng nước mỡnh để xỏc định chiến lược, sỏch lược Chiến lược, sỏch lược của nước mỡnh hỡnh thành trờn cơ sở
ỏp dụng một cỏch khộo lộo, sỏng tạo những nguyờn tắc của chủ nghĩa xó hội khoa học phự hợp với hoàn cảnh cụ thể và đặc điểm của dõn tộc mỡnh
Hai ông đặt ra yêu cầu quan trọng chủ yếu hàng
đầu của Đảng là phải kiên trì tính độc lập giai cấp của mình, Đảng phải có bản chất chính trị riêng, đó
là bản chất của giai cấp công nhân và phải tuân thủ nghiêm ngặt những nguyên lý của chủ nghĩa xã hội khoa học Đảng phải kiên trì tính độc lập về chính trị, tư tưởng, nhưng không có nghĩa là Đảng phải tồn tại một cách biệt lập, tách rời các đảng và các tổ chức khác của giai cấp công nhân Trái lại Đảng phải tăng cường quan hệ hợp tác với các đảng và các tổ chức đó
Do địa vị khách quan, do điều kiện sống, điều kiện làm việc, do sự nổi trội của giai cấp công nhân so với các giai cấp khác, nên giai cấp công nhân là giai cấp cách mạng nhất, tiên tiến nhất của xã hội, dễ dàng tiếp thu chủ nghĩa xã hội khoa học,
có tính đoàn kết chặt chẽ với nhân dân lao động ở tất cả các nước, đi tiên phong trong phong trào
Trang 30cộng sản và công nhân quốc tế Đảng Cộng sản, đảng của giai cấp công nhân mang đầy đủ các tính chất đó của giai cấp công nhân, song Đảng không đồng nhất với giai cấp công nhân Đảng là tập hợp những người kiên quyết, tiên tiến, ưu tú của giai cấp công nhân, tiên phong trong hành động và tiên phong về
lý luận C.Mác, Ph.Ăngghen viết:
Về mặt thực tiễn, những người cộng sản
là bộ phận kiên quyết nhất trong các đảng công nhân ở tất cả các nước, là bộ phận luôn luôn thúc đẩy phong trào tiến lên; về mặt lý luận, họ hơn bộ phận còn lại của giai cấp vô sản ở chỗ là họ hiểu rõ những điều kiện, tiến trình và kết quả chung của phong trào vô sản [39, tr.614-615]
Theo V.I.Lờnin, sỏch lược của một đảng là thỏi độ chớnh trị của đảng đú, hay là tớnh chất, phương phỏp hoạt động chớnh trị của đảng đú ễng cũng cho rằng, lónh đạo chớnh trị đũi hỏi phải cú khả năng phõn tớch hoàn cảnh một cỏch đỳng đắn, khoa học để định ra đường lối đỳng đắn; đồng thời cũn phải biết tổ chức thực hiện đường lối đú một cỏch khộo lộo bằng một nghệ thuật chõn chớnh Khụng cú nghệ thuật lónh đạo thỡ dự cú đường lối đỳng cũng khụng cú ớch gỡ Vấn đề là phải cú nghệ thuật lụi cuốn, tổ chức, tập hợp quần chỳng nhõn dõn làm cỏch mạng
Người đó khẳng định:
Chủ nghĩa Mỏc giỏo dục đảng cụng nhõn, là giỏo dục đội tiền phong này đủ sức nắm chớnh quyền và dắt dẫn toàn dõn tiến lờn chủ nghĩa xó hội, đủ sức lónh đạo và tổ chức một xó hội mới, đủ sức làm
Trang 31thầy, làm người dẫn đường, làm lãnh tụ của tất cả những người lao động và những người bị bóc lột để họ tổ chức đời sống xã hội của
họ [28, tr.33]
Đảng có lý luận tiền phong là điều kiện quan trọng, cần thiết nhưng chưa đủ Chỉ có căn cứ vào kinh nghiệm phong phú của bản thân Đảng, mới có thể có nghệ thuật lãnh đạo chính trị Điều trước hết trong nghệ thuật lãnh đạo chính trị là nghệ thuật vận động quần chúng Chỉ có những đảng
và nhà lãnh đạo chính trị hoạt động vì lợi ích của nhân dân lao động, cùng chung nguyện vọng và lợi ích với họ, trung thành với lợi ích của nhân dân, mới có thể lôi cuốn, tập hợp được đông đảo quần chúng bằng kinh nghiệm chính trị của bản thân quần chúng V.I Lênin cho rằng: "Không bao giờ hàng triệu người lại nghe theo lời khuyên của các đảng, nếu những lời khuyên ấy không phù hợp với những điều mà kinh nghiệm sống của bản thân dạy họ" [28, tr.36]
Nghệ thuật lãnh đạo chính trị còn phải biết tìm ra và giải quyết khâu then chốt Các sự kiện chính trị có rất nhiều mối quan hệ rối rắm và chằng chịt.V.I.Lênin ví nó như một vòng xích với nhiều khâu chủ yếu, thứ yếu và phụ thuộc,…Đảng phải biết phân biệt được cái cơ bản, then chốt nhất: "Trong mỗi thời kỳ đặc biệt, phải biết tìm ra cái mắc xích đặc biệt mà người ta phải đem toàn lực ra nắm lấy để giữ vững toàn bộ cái xích và chuẩn bị để chuyển vững chắc sang mắt xích kế bên" [29, tr.152]
- Quan niệm của Đảng Cộng sản Việt Nam và của Chủ tịch Hồ Chí Minh về sự lãnh đạo của Đảng:
Ngay từ khi thành lập Đảng, trong "Sách lược vắn vắt của Đảng", Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vạch rõ: "Đảng là đội tiên phong của giai cấp vô sản, phải thu phục cho được đại bộ phận giai cấp mình, phải làm cho giai cấp mình lãnh đạo được dân chúng" [12, tr.75]
Trang 32Tổng kết kinh nghiệm cách mạng tháng Tám năm 1945 và cuộc kháng chiến kiến cứu quốc sắp thành công, trong loạt bài đăng trên báo Cứu quốc, sau nầy in thành sách "Thường thức chính trị", Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chú
ý tổng kết vấn đề "Đảng dùng cách gì và làm thế nào để lãnh đạo" Hồ Chí Minh nêu ba phương châm lớn:
Một là, Đảng phải truyền bá lý luận Mác-Lênin vào trong nhân
dân Đồng thời vận dụng sáng tạo lập trường, quan điểm và phương pháp Mác -Lênin để giải quyết các vấn đề thực tế của cách mạng Việt Nam Trên tinh thần khoa học và cách mạng, phân tích tình hình quốc tế và trong nước để đề ra các chính sách cụ thể của Đảng
Hai là, trong mỗi giai đoạn cách mạng Đảng căn cứ tình hình
cách mạng trong nước và trên thế giới, đề ra những khẩu hiệu, mục đích và kế hoạch đấu tranh Đảng quy định ở giai đoạn nào thì phải dựa vào lực lượng nào, đoàn kết lực lượng nào, cô lập và phân hoá lực lượng nào, để tiêu diệt kẻ thù của giai cấp, của nhân dân Khẩu hiệu chính trị đúng, thì toàn dân thấy rõ phương hướng, nhận rõ ai
là bạn, ai là thù, đoàn kết chặt chẽ xung quanh Đảng, để đánh thắng
kẻ thù của cách mạng
Ba là, kinh qua đảng viên và các tổ chức của Đảng, Đảng liên
hệ chặt chẽ với quần chúng, tuyên truyền, giáo dục và tổ chức quần chúng, lãnh đạo các đoàn thể cách mạng của quần chúng Đảng viên và cán bộ nhất định phải làm cho quần chúng thấu hiểu đường lối, chính sách của Đảng Nhất định phải làm gương mẫu trong mọi việc kháng chiến, kiến quốc Muốn lãnh đạo được quần chúng, đảng viên và cán bộ phải làm cho dân tin, dân phục, dân yêu, phải nắm vững đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước và đi đúng đường lối quần chúng [43, tr.231]
Trang 33Trên cơ sở ba phương châm nói trên, Chủ tịch Hồ Chí Minh đưa ra ba nguyên tắc căn bản trong sự lãnh đạo Người định nghĩa lãnh đạo đúng nghĩa là:
1 Phải quyết định mọi vấn đề một cách cho đúng Mà muốn thế nhất định phải so sánh kinh nghiệm của dân chúng Vì dân chúng chính là những người chịu đựng cái kết quả của sự lãnh đạo của ta
2 Phải tổ chức sự thi hành cho đúng Mà muốn vậy không có dân chúng giúp sức thì không xong
3 Phải tổ chức kiểm soát, mà muốn kiểm soát đúng thì cũng phải có quần chúng giúp mới được [41, tr.285-286]
Về nghệ thuật lãnh đạo, Người cho rằng trong bất kỳ công việc gì, cũng phải dùng hai cách lãnh đạo cơ bản:
Một là, hỗn hợp chính sách chung với sự chỉ đạo riêng Hai
là, hỗn hợp người lãnh đạo với quần chúng
Trong quá trình lãnh đạo, Đảng cần học hỏi quần chúng, dựa vào quần chúng nhưng không theo đuôi quần chúng Bởi vì, dân chúng đồng lòng, việc gì cũng làm được Dân chúng không ủng hộ, việc gì làm cũng không nên [41, tr.291]
Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định rõ:
Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, chứ không phải là sự nghiệp cá nhân anh hùng nào Thành công của Đảng ta là ở nơi Đảng ta đã tổ chức và phát huy lực lượng vô tận của nhân dân, đã lãnh đạo nhân dân phấn đấu dưới lá cờ tất thắng của chủ nghĩa Mác- Lênin [46, tr.197]
Chủ tịch Hồ Chí Minh còn chỉ rõ: "Lãnh đạo khéo, tài nhỏ có thể hoá thành tài to Lãnh đạo không khéo, tài to cũng hoá ra tài nhỏ" [41, tr.280] Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị bằng đường lối, chủ trương và chính sách của mình, thông qua các tổ chức đảng và đội ngũ đảng viên hoạt động
Trang 34trong các tổ chức nhà nước và trong các tổ chức quần chúng, hướng những hoạt động của các tổ chức đó vào nhiệm vụ trọng đại của đất nước như phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, xây dựng
và phát huy vai trò của giai cấp công nhân Thông qua đội ngũ đảng viên và
hệ thống tổ chức, thông qua công tác giáo dục chính trị, tư tưởng mà Đảng nâng cao trình độ mọi mặt của giai cấp công nhân Trong giai đoạn hiện nay, Đảng giáo dục công nhân nhận thức đúng đắn về lợi ích của mình, biết kết hợp hài hoà lợi ích trước mắt với lợi ích lâu dài, lợi ích cá nhân của người lao động với lợi ích cơ bản của giai cấp lãnh đạo, để công nhân hiểu được động lực trực tiếp đối với công nhân chính là những lợi ích thiết thực như tiền lương, thu nhập, việc làm và các nhu cầu văn hoá - xã hội
Nghị quyết Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ VIII chỉ rõ:
Tổng Liên đoàn lao động, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp phụ nữ, hội cựu chiến binh….cần tập hợp rộng rãi các hội viên, đoàn viên dưới nhiều hình thức tổ chức đa dạng, thực hiện tốt chức năng giáo dục, vận động quần chúng thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ cụ thể, chăm lo thiết thực lợi ích của đoàn viên, đại diện cho tầng lớp mình tham gia những công việc của Nhà nước [9, tr.128]
Văn kiện còn khẳng định: "Mọi cán bộ, đảng viên đều phải làm công tác dân vận, đổi mới phương thức lãnh đạo đối với Mặt trận tổ quốc, các đoàn thể nhân dân, các hội quần chúng" [9, tr.129]
Trong giai đoạn hiện nay, Đảng cần phải tăng cường xây dựng giai cấp công nhân và tổ chức công đoàn vững mạnh toàn diện Sự suy yếu của giai cấp công nhân và tổ chức công đoàn sẽ làm suy yếu trực tiếp thể chế Nhà nước
và cả hệ thống chính trị Sự suy yếu cơ sở xã hội của chế độ và của cả sự nghiệp cách mạng nói chung, trước hết là sự yếu kém của giai cấp công nhân và tổ chức công đoàn Sinh thời,V.I Lênin đã chỉ dẫn: "Giai cấp vô sản ở bất kỳ nước nào
Trang 35trờn thế giới cũng chỉ phỏt triển và chỉ cú thể phỏt triển bằng con đường cụng đoàn chứ khụng thể bằng con đường nào khỏc" [29, tr.42]
Bài học thời sự núng bỏng về sự đổ vỡ của Liờn Xụ và Đụng Âu cũn
đú, nhất là bài học về hoạt động của Cụng đoàn Đoàn kết Ba Lan trong những năm 80 của thế kỷ 20 Từ những yếu tố trờn đõy, chỳng ta thấy rằng việc Đảng tăng cường lónh đạo và xõy dựng giai cấp cụng nhõn và tổ chức cụng đoàn là một yờu cầu khỏch quan và cấp bỏch
1.2.2 Quan niệm về sự lónh đạo của Thành uỷ Đà Nẵng đối với Liờn đoàn Lao động Thành phố
Trong những năm vừa qua, cùng hoà nhịp với công cuộc đổi mới đất nước, sự lãnh đạo đúng đắn của Thành uỷ Đà Nẵng đối với Liên đoàn lao động thành phố là động lực mạnh mẽ để Liên đoàn lao động vươn lên hoàn thành nhiệm vụ của mình với tư cách là tổ chức quần chúng rộng lớn của công nhân, viên chức - người lao động Trên cơ sở tham khảo ý kiến của các nhà nghiên cứu cũng như sự tìm hiểu của bản thân, có
thể quan niệm về sự lãnh đạo của Thành uỷ Đà Nẵng
đối với Liên đoàn lao động Thành phố là việc Thành
uỷ đề ra các chủ trương, đường lối, lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ Liên đoàn lao động thành phố, tạo điều kiện cho Liên đoàn lao động thực hiện nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược là tập hợp được
đông đảo công nhân, viên chức, người lao động trong tất cả các thành phần kinh tế gia nhập công đoàn; chú trọng lãnh đạo các cấp uỷ Đảng thường xuyên có chương trình, nghị quyết lãnh đạo Liên đoàn cùng cấp hoạt động, đồng thời tiến hành kiểm tra, giám sát
Trang 36các ngành các cấp tại địa phương trong việc thực hiện đường lối chủ trương của Đảng, đưa chủ trương,
đường lối của Đảng vào cuộc sống
Sự lãnh đạo của Thành uỷ Đà Nẵng đối với Liên
đoàn lao động thành phố được thể hiện tập trung trên một số lĩnh vực sau:
1.2.2.1 Thành uỷ lãnh đạo, tạo điều kiện cho Liên đoàn lao động thực hiện nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược là tập hợp được đông đảo công nhân, viên chức, người lao động trong tất cả các thành phần kinh
tế gia nhập Công đoàn
Tập hợp được đông đảo công nhân, viên chức, người lao động trong tất cả các thành phần kinh tế vào Công đoàn là nhiệm vụ quan trọng, có ý nghĩa chiến lược quyết định việc xây dựng tổ chức của Liên
đoàn lao động trên địa bàn Thành phố Đà Nẵng, đó là nhiệm vụ trước tiên của Liên đoàn lao động, song để thực hiện được nhiệm vụ này trong điều kiện hiện nay nhất thiết cần có sự lãnh đạo, tạo điều kiện của Thành uỷ để Liên đoàn lao động thành phố thu hút
được công nhân, viên chức, người lao động trong tất cả các thành phần kinh tế tự nguyện gia nhập Công
đoàn Nói cách khác, trong hoạt động lãnh đạo của mình, Thành uỷ coi sự lãnh đạo phát triển đoàn viên Công đoàn của Liên đoàn lao động thành phố chính là cơ sở để xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, bảo vệ chế độ và nhanh chóng đạt đến mục tiêu đưa Thành phố
Trang 37Đà Nẵng về trước trong sự nghiệp CNH,HĐH đất nước
Điều này là hoàn toàn hợp lý và luôn được Thành uỷ quán triệt bởi việc tập hợp được đông đảo người lao
động vào Công đoàn chính là một bảo đảm thắng lợi cho cuộc đấu tranh giành quần chúng trong điều kiện hiện nay Như vậy, có thể thấy rằng sự lãnh đạo của Thành uỷ đối với Liên đoàn lao động thành phố vừa có tính tổng thể nhưng lại vừa toàn diện Đây là mối quan hệ hai chiều vì Thành uỷ lãnh đạo bằng nghị quyết, chính sách, bằng vai trò tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên trong tổ chức Công đoàn Tuy nhiên, Thành uỷ cũng chú ý đến tính độc lập, chủ
động của Công đoàn trong công tác và ngược lại Công
đoàn phải hoạt động trên cơ sở chủ trương của Thành
uỷ nhằm thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội thành phố đã đề ra
Trong những năm đổi mới, Thành uỷ Đà Nẵng đã không ngừng đổi mới tư duy, từng bước nhận thức rõ
về vai trò, vị trí, chức năng của Liên đoàn lao
động Những tư duy mới của Thành uỷ về Liên đoàn lao
động cùng với quá trình đổi mới, đã từng bước được thể hiện trong các nghị quyết của Thành uỷ, đặc biệt
được thể hiện ở sự quan tâm lãnh đạo, cụ thể hoá, thể chế hoá các quan điểm, đường lối của Đảng về Công đoàn trong điều kiện nền kinh tế thị trường
định hướng xã hội chủ nghĩa thành pháp luật, chính sách, tạo cho Liên đoàn lao động thành phố có điều kiện hoạt động Vì vậy hoạt động của Liên đoàn lao
Trang 38động thành phố Đà Nẵng trong những năm qua đã có những bước phát triển mới trong tập hợp công nhân, viên chức, lao động trong các thành phần kinh tế vào Công đoàn, trong tuyên truyền giáo dục, xây dựng đội ngũ CNVC-LĐ không ngừng lớn mạnh và trong chăm lo bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp chính đáng của CNVC-LĐ; góp phần tạo cho quan hệ lao động phát triển, tiến bộ đã tạo động lực mạnh mẽ trong phát triển kinh tế - xã hội
1.2.2.2 Thành uỷ Đà Nẵng đã chú trọng lãnh đạo các cấp uỷ Đảng thường xuyên có chương trình, nghị quyết lãnh đạo Liên đoàn cùng cấp hoạt động, đồng thời tiến hành kiểm tra, giám sát các ngành, các cấp tại địa phương thực hiện
Trong những năm qua dưới sự chỉ đạo của Trung
ương Đảng, Thành uỷ Đà Nẵng đã tập trung trí tuệ xây dựng nghị quyết về xây dựng phát huy vai trò giai cấp công nhân, tổ chức Công đoàn địa phương, ngành
và đã quan tâm tổ chức lãnh đạo, chỉ đạo các ngành, các cấp triển khai thực hiện nghị quyết chuyên đề về xây dựng, phát huy vai trò đội ngũ công nhân, viên chức, lao động, tổ chức Công đoàn tại thành phố trong giai đoạn mới một cách nghiêm túc Cùng với việc ra nghị quyết, nhiều cấp uỷ đã có hướng dẫn quy
định tiêu chuẩn tổ chức đảng được công nhận đạt trong sạch vững mạnh chỉ khi ở đó tổ chức Công đoàn
đạt vững mạnh Do có sự quan tâm của Thành uỷ đối với Liên đoàn lao động nên phong trào công nhân,
Trang 39viên chức, lao động và công đoàn của Đà Nẵng đã có
sự phát triển Liên đoàn lao động thành phố ngày càng trở thành trung tâm tập hợp, đoàn kết giáo dục công nhân, viên chức, lao động, là cầu nối giữa quần chúng công nhân với Đảng và là người đại diện chăm
lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của CNVC - LĐ
Thành ủy đó duy trỡ thường xuyờn việc kiểm tra, giỏm sỏt cỏc tổ chức
cơ sở đảng tại cỏc cấp, cỏc ngành trong việc tăng cường xõy dựng giai cấp cụng nhõn và hoạt động của tổ chức cụng đoàn trờn cơ sở quy định là nhiệm
vụ trọng tõm hằng năm của tổ chức cơ sở đảng
1.2.2.3 Thành uỷ lãnh đạo Liên đoàn lao động thành phố trong việc tổ chức, động viên phong trào thi đua lao động, sản xuất của đoàn viên công đoàn cũng như người lao động trong tất cả các ngành, các thành phần kinh tế với mục tiêu nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả công tác
Để tạo ra được phong trào, Thành uỷ chú trọng nội dung lãnh đạo Liên doàn lao động thành phố và coi đó là nhiệm vụ thường xuyên Trên cơ sở sự lãnh
đạo, chỉ đạo của Thành uỷ, công đoàn các cấp cần có nội dung, hình thức sáng tạo, phù hợp khi tổ chức các phong trào hành động cách mạng trong công nhân, viên chức, người lao động với tính hiệu quả, thiết thực Từ phong trào thi đua, Thành uỷ cần có sự chỉ
đạo để các ngành, các cấp có cơ chế, dộng viên, khen thưởng kịp thời nhằm tạo ra động lực lành mạnh trong
Trang 40các phong trào thi đua nhất là đối với khu vực kinh
tế ngoài quốc doanh
Cùng với các hoạt động thiết thực đó, Thành uỷ
Đà Nẵng còn thể hiện sự quan tâm sâu sát trong công tác lãnh đạo đối với Liên đoàn lao động Thành phố bằng các hình thức mở rộng quan hệ đối ngoại với các
tổ chức trong hệ thông Công đoàn của cả nước và từng bước mở rộng quan hệ ra các nước trong khu vực và quốc tế Đây là hoạt động mới mẻ và cần có định hướng đúng đắn nhưng với phương châm chung của Đảng
ta là: “Việt Nam muốn là bạn với tất cả các nước trên thế giới” thì sự lãnh đạo của Thành uỷ trên lĩnh vực này là yếu tố quan trọng để Liên đoàn lao
động thành phố có bước phát triển vượt bậc trong hiện tại và tương lai
1.2.2.4 Công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán
bộ Liên đoàn lao động thành phố được Thành uỷ Đà Nẵng quan tâm lãnh đạo
Thành uỷ lãnh đạo công tác cán bộ Liên đoàn lao
động thực hiện theo nguyên tắc tập trung dân chủ,
đồng thời phát huy vai trò, trách nhiệm của tổ chức Công đoàn trong công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và đánh giá cán bộ Đặc biệt trong những năm đổi mới vừa qua, Thành uỷ đã đặc biệt quan tâm đến công tác cán bộ, đã có nhiều chủ trương xây dựng, phát triển đội ngũ cán bộ nói chung, đội ngũ cán bộ công đoàn nói riêng Sự lãnh đạo của Thành uỷ