Kiểm soát huyết áp và phòng ngừa biến chứng thận ở bệnh nhân đái tháo đường

Kiểm soát huyết áp và phòng ngừa biến chứng thận ở bệnh nhân đái tháo đường

Kiểm soát huyết áp và

phòng ngừa biến chứng thận

ở b ä h h â đ ùi th ù đườ

ở bệnh nhân đái tháo đường

TS BS Hồ Huỳnh Quang Trí

Viện Tim TP HCM

Tiến triển của tổn thương thận trong đái tháo đường

Dấu hiệu sớm nhất của tổn thương thận trong ĐTĐ: albumin niệu vi lượng.

Sau thời gian 10-15 năm có 20-40% bệnh nhân ĐTĐ mắc albumin niệu vi lượng

N á kh â đi à ị 80 100% b ä h h â ĐTĐ ù 1 ø 20 40% b ä h h â ĐTĐ Nếu không điều trị, 80-100% bệnh nhân ĐTĐ týp 1 và 20-40% bệnh nhân ĐTĐ týp 2 có albumin niệu vi lượng sẽ tiến triển đến albumin niệu lượng lớn

Tiến triển của tổn thương thận trong đái tháo đường g g ä ä g g g g

M ät khi đ õ ù lb i i ä lươ lớ ứ l à th ä õ i û

Một khi đa co albumin niệu lượng lơn, mưc lọc cau thận se giam

khoảng 10-12 ml/phút mỗi năm

Tần suất dồn bệnh thận giai đoạn cuối kể từ lúc

5 10

0

Years from diagnosis of persistent proteinuria

Humphrey et al Ann Int Med 1989;111:788-796.

DIABETIC ESRD PATIENTS ARE AT PARTICULARLY HIGH

RISK OF CARDIOVASCULAR COMPLICATIONS

Tần suất dồn

Tần suất dồn mắc bệnh mắc bệnh thận giai đoạn cuối thận giai đoạn cuối tùy theo mức

tùy theo mức đam đam niệu ban niệu ban đầu (nghiên cứu MDRD) đầu (nghiên cứu MDRD) tuy theo mưc

tuy theo mưc đạm đạm niệu ban niệu ban đau (nghien cưu MDRD) đau (nghien cưu MDRD)

Cơ chế tổn thương thận trong bệnh thận đái tháo đường

Tăng áp lực

t à th ä Tăng tính thấm ø đ ù à th ä trong cầu thận

↑ lọc đạm huyết tương tại cầu thận Đạm niệu

màng đáy cầu thận

Tái hấp thu đạm quá mức tại ống thận

Tín hiệu đến các gen phu thuộc NF-kB ở nhân

→ Các protein tương ứng được tổng hợp và phóng thích vào mô kẽ

Rối loạn biệt hóa tế bào ống thận

Tăng sinh fibroblast

Xơ hóa thận

Remuzzi and Bertani N Engl J Med 1998

Tần suất lưu hành tăng HA ở người bệnh ĐTĐ týp 2

Normoalbuminuria (UAE ≤ 30 mg/day) Microalbuminuria (UAE 30-300 mg/day)

Macroalbuminuria (UAE ≥ 300 mg/day) All patients

Ảnh hưởng phối hợp của tăng HA và

Ảnh hưởng phối hợp của tăng HA và đạm đạm niệu niệu

trên sự giảm độ lọc cầu thận (nghiên cứu MDRD)

Mức đạm niệu (g/ngày)

Phòng ngừa và ngăn chặn sự tiến triển

û b ä h h ä đ ùi h ù đ ø của bệnh thận đái tháo đường

Tương quan giữa mức giảm đạm niệu do điều trị

và vận tốc giảm độ loc cầu thận

delta Proteinuria (% change from pretreatment)

Apperloo AJ et al; Kidney Int 1994; 45:S174-8 Rossing P et al Diabetologia 1994;37:511-516.

©2006 American College of Physicians All Rights Reserved.

Ngăn chặn sư tiến triển

Ngan chặn sự tien trien của bệnh thận đái tháo đường:

åå Vai trò của thuốc ức chế men chuyển

Hiệu quả bảo vệ thận của thuốc ức chế men chuyển

trong đái tháo đường týp 1

Nghiên cứu EUCLID (EURODIAB Controlled trial of

Lisinopril in Insulin dependent Diabetes)

„ TNLS phân nhóm ngẫu nhiên trên 530 BN ĐTĐ týp 1 (15%TNLS phan nhom ngau nhien tren 530 BN ĐTĐ typ 1 (15% có albumin niệu vi lượng), có huyết áp khởi điểm 122/80

mm Hg

„ Can thiệp : Lisinopril (10Can thiệp : Lisinopril (10 20 mg/ngày) hoặc placebo20 mg/ngày) hoặc placebo

„ Can thiệp : Lisinopril (10Can thiệp : Lisinopril (10 20 mg/ngay) hoặc placebo.20 mg/ngay) hoặc placebo

„ TCĐG : Thay đổi của mức bài xuất albumin trong nước tiểu

(Lancet 1997; 349: 1787

(Lancet 1997; 349: 1787 1792) 1792)

Kết quả EUCLID : :

„ Lisinopril

0 2

Kết quả EUCLID : :

„ Lisinopril

10 20

So sánh hiệu quả bảo vệ thận của ƯCMC và chẹn ββ

trong bệnh thận ĐTĐ týp 2

„ TNLS phân nhóm ngẫu LISINOPRIL ATENOLOL

„ TNLS phan nhom ngau

nhiên trên 43 bệnh nhân

ĐTĐ týp 2 có tăng HA và

bệnh thận

-12%

bệnh thận.

„ Can thiệp: Lisinopril 10 Can thiệp: Lisinopril

10 20 mg/ngày hoặc atenolol -45%

50

50 100 mg/ngày 100 mg/ngày.

„ Kết quả: HA 2 nhóm

giảm tương đương (12

giảm tương đương (12 ±± 2 2

Ức chế men chuyển trong đái tháo đường týp 2Nghiên cứu BRILLIANT (Blood pressure Renal effects

Nghien cưu BRILLIANT (Blood pressure, Renal effects, Insulin control, Lipids, Lisinopril And Nifedipine Trial)

„ TNLS phân nhóm ngẫu nhiên, mù đôi

„ Đối tương : 335 người bệnh ĐTĐ týp 2 có tăng HA và ï gï g gg ää ypyp gg

albumin niệu vi lượng

„ Can thiệp : Lisinopril 10Can thiệp : Lisinopril 10 20 mg/ngày hoặc nifedipine 2020 mg/ngày hoặc nifedipine 20 40 40

/ ø (thời i đi à t ị 12 th ù )/ ø (thời i đi à t ị 12 th ù )

mg/ngày (thời gian điều trị 12 tháng)

„ TCĐG : Thay đổi HA và bài xuất albumin trong nước tiểu

(J Hum Hypertens 1996; 10: 185-192)

Kết quả BRILLIANT

Thay đổi huyết áp

Kết quả BRILLIANT

Thay đổi bài xuất albumin trong nước tiểu

0

10

Agardh C-D, Garcia-Puig J, J Charbonnel B et al J Hum Hypertens 1996; 10: 185-192

Cơ chế tác dụng của các thuốc ức chế men chuyển

Dilation of efferent arteriole > dilation of afferent arteriole

trong bệnh thận đái tháo đường

capsule Afferent

arteriole

Efferent arteriole

↓ Glomerular pressure

↓ Albumin excretion rate

Valentino VA et al Arch Intern Med 1991;151:2367-2372.

↓ Albumin excretion rate

Tác dụng bảo vệ thận của thuốc ƯCMC được thể hiện

cho đến ngưỡng creatinin nào ?

(Arch Intern Med 2000;160:685-693)

„ Thuốc ức chế men chuyển :

● giúp kiểm soát huyết áp hữu hiệu

● có hiệu quả bảo vệ thận cộng thêm vào (vượt ra ngoài tác dụng hạ huyết áp) trong bệnh thận do đái tháo đường týp 1 lẫn týp 2

Cảm ơn sự chú ý của quý đại biểu