Tiểu luận: Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập trong triết học Mác Lenin và ý nghĩa đối với sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam

Lý do chọn đề tài Trong đời sống, như chúng ta đã biết thì mọi lĩnh vực, mọi sự vật, hiện tượng đều tồn tại những mâu thuẫn. Những sự vật, hiện tượng trên không thể tồn tại nếu như các sự vật, hiện tượng tự nhiên đến chính tư duy của mỗi con người cũng như trong mọi lĩnh vực của đời sống thiếu đi những mâu thuẫn cơ bản trên. Nguồn gốc của sự vận động và động lực cho sự phát triển ở trong hiện tượng và sự vật đó là mâu thuẫn có từ khi xuất hiện sự vật, hiện tượng đó. Cũng giống như sự nghiệp đổi mới của ta chuyển từ tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa của nước ta cũng vậy. Trong quá trình đổi mới gặp không ít những khó khăn do mâu thuẫn vốn có và tiềm ẩn trong chính cơ chế thị trường.

Mục Lục I.MỞ ĐẦU

II PHẦN NỘI DUNG

1 Nội dung quy luật thống nhất, đấu tranh giữa các mặt đối lập

1.1 Các mặt đối lập , sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập

1.2 Tính khách quan và phổ biến của quy luật thống nhất

và đấu tranh giữa các mặt đối lập (còn gọi là quy luật mâu thuẫn)

1.3 Mâu thuẫn là nguồn gốc của sự vận động, sự phát triển 1.4.Phân loại mâu thuẫn

1.5.Ý nghĩa phương pháp luận của quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

2 Ý nghĩa của quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập trong triết học Mác Lenin

2.1.Đối với sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam

2.2.Đối với việc học tập của bản thân sinh viên

III KẾT LUẬN

VI.DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Đề 2: Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập trong triết học Mác Lenin và ý nghĩa đối với sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam

I.PHẦN MỞ ĐẦU

Lý do chọn đề tài Trong đời sống, như chúng ta đã biết thì mọi lĩnh vực,

mọi sự vật, hiện tượng đều tồn tại những mâu thuẫn Những sự vật, hiện tượng trên không thể tồn tại nếu như các sự vật, hiện tượng tự nhiên đến chính tư duy của mỗi con người cũng như trong mọi lĩnh vực của đời sống thiếu đi những mâu thuẫn cơ bản trên Nguồn gốc của sự vận động và động lực cho sự phát triển ở trong hiện tượng và sự vật đó là mâu thuẫn có từ khi xuất hiện sự vật, hiện tượng đó Cũng giống như sự nghiệp đổi mới của ta chuyển từ tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa của nước ta cũng vậy Trong quá trình đổi mới gặp không ít những khó khăn do mâu thuẫn vốn có và tiềm ẩn trong chính cơ chế thị trường

Để có thể hiểu rõ hơn nội dung của quy luật trên đã ảnh hưởng, tác động và

có ý nghĩa như thế nào đối với sự nghiệp đổi mới của nước ta thì tôi đã lựa chọn

đề tài “Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập trong triết học

Mác Lenin và ý nghĩa đối với sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam”, để từ đó có thể

phân tích một cách sâu nhất về nội dung của quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập trong triết học Mác Lenin và những ý nghĩa của nó

II PHẦN NỘI DUNG

1 Nội dung quy luật thống nhất, đấu tranh giữa các mặt đối lập

Vì quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập đã chỉ rõ động lực

và nguồn gốc bên trong của sự phát triển và vận động của sự vật và được coi là

“chìa khóa” mở ra giúp chúng ta hiểu rõ thực chất của các cặp phạm trù của chủ nghĩa duy vật biện chứng và các quy luật cơ bản nên V.I.Lenin coi quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập là “Hạt nhân của phép biện chứng” trong ba quy luật cơ bản của phép biện chứng duy vật V I Lênin viết: "Có thể định nghĩa vắn tắt phép biện chứng là học thuyết về sự thống nhất của các mặt đối lập Như thế là nắm được hạt nhân của phép biện chứng, nhưng điều đó đòi hỏi phải có những giải thích và một sự phát triển thêm" [1]

1.1.Các mặt đối lập , sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập

Mặt đối lập là những mặt có những đặc điểm, những thuộc tính, những tính quy định có khuynh hướng biến đổi trái ngược nhau Các mặt đối lập nằm

trong sự liên hệ, tác động qua lại lẫn nhau tạo thành mâu thuẫn biện chứng Sự

tồn tại các mặt đối lập là khách quan và là phổ biến trong tất cả các sự vật

Khái niệm mặt đối lập theo phép biện chứng duy vật như trên thì đó là những thuộc tính có khuynh hướng biến đổi chống đối nhau, loại trừ, bài xích, trái ngược nhau Có thuộc tính đố có khuynh hướng phát triển ngược chiều nhưng lại tồn tại song song cung nhau trong một hiện tượng, sự vật tạo nên hiện tượng, sự vật đó

Các mặt đối lập trên giữa chúng luôn luôn có sự liên hệ, ràng buộc, quy định lẫn nhau nên giữa chúng có những nhân tố giống nhau hay còn gọi là sự

"đồng nhất" của mặt đối lập Theo ý nghĩa như vậy là sự thống nhất của các mặt

đối lập còn bao trùm cả sự đồng nhất Sự thống nhất của các mặt đối lập là sự

nương tựa vào nhau, không tách rời nhau giữa các mặt đối lập, sự tồn tại của mặt này phải lấy sự tồn tại của mặt kia làm tiền đề Theo nghĩa trên thì thống

nhất ở đây không phải các mặt đối lập đứng bên cạnh nhau mà giữa chúng có sự liên hệ phụ thuộc lẫn nhau Sự phụ thuộc liên hệ lẫn nhau ở đây có nghĩa là mặt đối lập này làm tiền đề cho tồn tại của mặt đối lập kia Do đó, một sự vật có thể tồn tại khi có hai mặt đối lập tạo nên, nó không thể tồn tại mà thiếu một trong hai mặt đối lập chính tạo nên sự vật, hiện tượng đó

Do đó, có thể thấy trong chính sự thống nhất đã có những sự đối lập Trong mâu thuẫn, các mặt đối lập không chỉ có sự thống nhất với nhau mà giữa chúng không thể tách rời với sự đấu tranh Có thể hiểu đấu tranh giữa các mặt đối lập

là sự tác động trao đổi lẫn nhau theo hướng phủ định và bài trừ lẫn nhau Các mặt đối lập có hình thức đấu tranh hết sức đa dạng và phong phú phụ thuộc vào mối quan hệ qua lại giữa các mặt đối lập, phụ thuộc vào tính chất và cũng như tùy theo điều kiện cụ thể của cuộc đấu tranh giữa chúng Sự đấu tranh giữa chúng cũng được chia làm nhiều giai đoạn Hai mặt đối lập khi mới xuất hiện thì thông thường chúng chưa biểu hiện rõ những đối chọi nhau, xung khắc nhau Khi phát triển theo hướng trái ngược nhau đến một mức nào đó sẽ hình thành tạo nên mâu thuẫn Từ đó các mặt đối lập có xu hướng phủ định, bài trừ, xung đột lẫn nhau

1.2 Tính khách quan và phổ biến của quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập (còn gọi là quy luật mâu thuẫn)

Giữa các mặt đối lập thì sự thống nhất hay đấu tranh đều mang tính khách quan bởi vì những cái vốn có của hiện tượng, sự vật cũng như tính phổ biến do

sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập đang tồn tại trong các mặt đối lập ở hầu hết tất cả các lĩnh vực như trong tư duy, trong xã hội hay tự nhiên… Chúng mang tính đa dạng và phổ biến do sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập mang tính phổ biến và mang tính khách quan Trong mỗi sự vật, hiện tượng hay trong mỗi lĩnh vực có sự mâu thuẫn khác nhau hay không chỉ có một mâu thuẫn mà trong mỗi sự vật, hiện tượng có nhiều mâu thuẫn Và Các mặt đối lập có sự đấu tranh khi đạt đến mức độ nào đó thì mâu thuẫn giữa chúng được giải quyết dẫn đến sự vật mới được ra đời Khi đó thì có thể thấy một mâu thuẫn cũ mất đi thì mẫu thuẫn mới được ra đời và đã làm hình thành nên một giai đoạn mới làm cho hiện tượng, sự vật không ngừng vận động và phát triển

1.3 Mâu thuẫn là nguồn gốc của sự vận động, sự phát triển

Mâu thuẫn được tạo thành từ hai xu hướng tác động khác nhau của các mặt đối lập là sự thống nhất của các mặt đối lập và đấu tranh của hai mặt đối lập Sự vận động và phát triển của sự vật được thể hiện sự thống nhất biện chứng giữa

sự thống nhất của các mặt đối lập và đấu tranh của hai mặt đối lập Sự thống nhất của các mặt đối lập là sự ổn định mang tính tạm thời, tương đối do đó, sự thống nhất gắn với sự đứng im – chính vì sự thống nhất mang tính tương đối đã làm cho phân hóa thế giới vật chất thành các sự vật đa dạng, các bộ phận, các giai đoạn Còn đấu tranh thì mang tính tuyệt đối, tính tuyệt đối này của đấu tranh làm cho sự vận động và phát triển của sự vật được diễn ra liên tục và một cách

tự thân Theo Lênin: “Sự thống nhất (phù hợp, đồng nhất, tác dụng ngang nhau) của các mặt đối lập là có điều kiện, tạm thời, thoáng qua, tương đối Sự đấu tranh của các mặt đối lập, bài trừ lẫn nhau là tuyệt đối, cũng như sự phát triển,

sự vận động là tuyệt đối”

1.4.Phân loại mâu thuẫn

Trong tất cả các hiện tượng, sự vật cũng như tất cả các giai đoạn phát triển của cúng ta thì mâu thuẫn đều tồn tại Mâu thuẫn tồn tại dưới nhiều hình thức một cách đa dạng và phong phú Sự đa dạng và phong phú được biểu hiện một cách khách quan do các điều kiện tác động qua lại giữa các mặt đối lập, do các đặc điểm của các mặt đối lập cũng như do trình độ tổ chức của sự vật, hiện tượng nên có sự tồn tại của mâu thuẫn Ta có thể phân loại mâu thuẫn theo những căn cứ như sau:

Thứ nhất, người ta dựa vào việc xem xét mối quan hệ đối với sự vật mà

phân biệt mâu thuẫn thành mâu thuẫn bên ngoài và mâu thuẫn bên trong

Mâu thuẫn bên trong là sự tác động qua lại giữa các mặt, các khuynh hướng đối lập của cùng một sự vật Mâu thuẫn bên ngoài đối với một sự vật nhất định là mâu thuẫn diễn ra trong mối quan hệ giữa sự vật đó với các sự vật khác Người ta phân chia thành mâu thuẫn bên ngoài và mâu thuẫn bên trong

chủ yếu mang tính tương đối và dựa vào phạm vi dược xem xét Dựa vào từng mối quan hệ mà trng cùng một mâu thuẫn thì trong mối quan hệ này là mâu thuẫn bên trong nhưn trong mối quan hệ khác lại là mâu thuẫn bên ngoài

Lấy ví dụ như trong quan hệ về kinh tế thì mâu thuẫn trong nền kinh tế quốc dân trong nước là mâu thuẫn bên trong nhưng trong mâu thuẫn giữa các nền kinh tế nước ta với một trong các quốc gia trong cùng khối ASEAN lại là mâu thuẫn bên ngoài, tuy nhiên khi xét trong phạm vi khối ASEAN thì mâu thuẫn giữa các nền kinh tế giữa các quốc gia trong khối này lại là mâu thuẫn bên trong Chính vì thế đầu tiên khi xác định mâu thuẫn cần xác định phạm vi sự vật được xem xét để có thể xác định được đâu là mâu thuẫn bên trong còn đâu là mâu thuẫn bên ngoài

Trong quá trình vận động và phát triển yếu tố có quyết định trực tiếp lại là mâu thuẫn bên trong Tuy nhiên giữa mâu thuẫn bên ngoài và mâu thuẫn bên trong lại không ngừng tác động qua lại lẫn nhau Một minh chứng rõ ràng chính

là thực tiễn cách mạng nước ta thì để giải quyết mâu thuẫn bên trong nước ta thì cũng cần giải quyết mâu thuẫn giữa nước ta với nước khác cụ thể trong điều kiện Pháp xâm lược nước ta thì đã xác định được hai mâu thuẫn thì để giải quyết mâu thuẫn giữa giai cấp nông dân và giai cấp địa chủ phong kiến trong nước thì trước hết phải giải quyết mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp xâm lược

Thứ hai, dựa vào ý nghĩa của mâu thuẫn đối với sự tồn tại và phát triển của

sự vật thì mâu thuẫn được chia thành mâu thuẫn cơ bản và mâu thuẫn không cơ bản

Mâu thuẫn cơ bản là mâu thuẫn quy định bản chất của sự vật, quy định sự phát triển ở tất cả các giai đoạn của sự vật, nó tồn tại trong suốt quá trình tồn tại các sự vật Mâu thuẫn cơ bản được giải quyết thì sự vật sẽ thay đổi căn bản về chất Mâu thuẫn không cơ bản là mâu thuẫn chỉ đặc trưng cho một phương diện nào đó của sự vật, nó không quy định bản chất của sự vật Mâu thuẫn đó nảy sinh hay được giải quyết không làm cho sự vật thay đổi căn bản về chất

Thứ ba, dựa vào vai trò đối với sự tồn tại và phát triển của sự vật trong một

giai đoạn nhất định thì mâu thuẫn được chia thành mâu thuẫn chủ yếu và mâu thuẫn thứ yếu

Mâu thuẫn chủ yếu là mâu thuẫn nổi lên hàng đầu ở một giai đoạn phát triển nhất định của sự vật, nó chi phối các mâu thuẫn khác trong giai đoạn đó Điều kiện để chuyển sang giai đoạn phát triển mới chính là trong từng giai đoạn giải quyết được mâu thuẫn.Cho thấy mâu thuẫn chủ yếu có mối quan hệ chặt chẽ với mâu thuẫn cơ bản Một hình thức biểu hiện nổi bật của mâu thuẫn cơ bản chính là mâu thuẫn chủ yếu, có thể nói mâu thuẫn chủ yếu ở một giai đoạn nhất định là kết quả vận động tổng hợp của các mâu thuẫn cơ bản Điều kiện để giải quyết từng bước mâu thuẫn cơ bản chính là phải giải quyết mâu thuẫn chủ yếu Mâu thuẫn ra đời và tồn tại trong một giai đoạn phát triển nào đó của sự vật chính là mâu thuẫn thứ yếu Mâu thuẫn thứ yếu không đóng vai trò chi phối mà

bị mâu thuẫn chủ yếu chi phối Để từng bước giải quyết mâu thuẫn thứ yếu thì việc giải quyết mâu thuẫn thứ yếu đóng vai trò quan trọng

Thứ tư, dựa vào tính chất của các quan hệ lợi ích thì mâu thuẫn trong xã hội

được chia thành mâu thuẫn đối kháng và mâu thuẫn không đối kháng

Mâu thuẫn đối kháng là mâu thuẫn giữa những giai cấp, những tập đoàn người có lợi ích cơ bản đối lập nhau.Một ví dụ cho mâu thuẫn đối kháng trong thực tiễn xã hội Việt Nam là mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ, giữa vô sản với tư sản, giữa dân tộc bị xâm lược với bọn đi xâm lược; Mâu thuẫn không đối kháng là mâu thuẫn giữa những lực lượng xã hội có lợi ích cơ bản thống nhất với nhau, chỉ đối lập về những lợi ích không cơ bản, cục bộ, tạm thời Ví dụ cho mâu thuẫn đối kháng là mâu thuẫn giữa lao động trí óc và lao động chân tay, giữa thành thị và nông thôn,…

Có thể thấy góp phần vào việc xác định đúng phương pháp giải quyết mâu thuẫn chính là phân biệt đâu là mâu thuẫn đối kháng và đâu là mâu thuẫn không đối kháng Bằng phương pháp đối kháng để giải quyết mâu thuẫn đối kháng; giải quyết mâu thuẫn không đối kháng thì phải bằng phương pháp trong nội bộ nhân dân

Qua nội dung phân tích trên thì có thể tóm gọn nội dung quy luật thống

nhất và đấu tranh của các mặt đối lập như sau: “ Mọi sự vật đều chứa đựng

những mặt có khuynh hướng biến đổi ngược chiều nhau gọi là những mặt đối lập Mối liên hệ của hai mặt đối lập tạo nên mâu thuẫn Các mặt đối lập vừa

thống nhất với nhau và chuyển hoá lẫn nhau làm mâu thuẫn được giải quyết, sự vật biến đổi và phát triển, cái mới ra đời thay thế cái cũ.” [2]

1.5.Ý nghĩa phương pháp luận của quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Nguồn gốc, động lực của sự vận động, phát triển là mâu thuẫn mà mâu thuẫn mang tính tuyệt đối, khách quan nên cần phải tôn trọng, nghiên cứu chuyên sâu để phát hiện ra những mâu thuẫn của sự vật hiện tượng nhận thức đúng đắn nó và tìm ra phương pháp đúng đắn trong thực tiễn để giải quyết mâu thuẫn.Để có thể tìm ra được những mâu thuẫn cần tìm ra trong sự thống nhất có những mặt những xu hướng ngược chiều, loại bỏ lẫn nhau hay còn có thể nói rằng tìm ra những mặt đối lập và những tác động qua lại giữa chúng để có thể nắm được nguồn gốc, bản chất của sự vận động và phát triển

Cần phải có sự phân tích từng mâu thuẫn cụ thể và phương thức giải quyết mâu thuẫn vì mâu thuẫn có tính phong phú, đa dạng Mỗi sự vật có những hệ thống mâu thuẫn riêng để tạo ra chỉnh thể, có thể thay đổi toàn bộ hệ thống chỉnh thể đó nếu tác động vào một mâu thuẫn nào đó Trong đó mỗi mâu thuẫn lại ứng với mỗi cách giải quyết khác nhau Cần nhận thức đúng đắn để tìm ra phương thức giải quyết không làm cho mâu thuẫn trở nên phức tạp hơn, khó giải quyết hơn

Muốn thúc đẩy sự phát triển không được điều hòa mâu thuẫn mà cần tìm cách giải quyết mâu thuẫn Chỉ có thể giải quyết mâu thuẫn khi có điều kiện chín muồi Không được chủ quan duy ý chí trở nên nóng vội mà phải tích cực thúc đẩy các điều kiện chủ quan, điều kiện khách quan để làm cho các điều kiện đạt đến chín muồi Khi giải quyết mâu thuẫn không được thống nhất một cách tuyệt đối, dẫn đến điều hòa mâu thuẫn, làm mất đi mâu thuẫn làm dẫn dến cực đoan làm chệch hưứng phát triển của sự vật, hiện tượng

2 Ý nghĩa của quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập trong triết học Mác Lenin

2.1 Đối với sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam

Trước năm 1986 thì đây là một giai đoan khó khăn của Việt Nam với nền sản xuất nhỏ vẫn chiếm ưu thế, thời kì tập trung bao cấp Trong nền kinh tế tập trung bao cấp thì mọi lĩnh vực kinh tế, xã hooih đều được triển khai trong quá trình kế hoạch hóa Các khâu từ sản xuất, lưu thống, phân phối đều mang tính bao cấp nặng nề Lợi ích kinh tế là động lực trực tiếp của các hoạt động xã hội

đều gần như bị bỏ qua Từ đó làm cho sự vận động nền kinh tế trở nên kém năng động và chậm chạp

Kể từ năm 1986 đặc biệt Đại hội Đảng lần thứ VII đã có những quyết sách lớn nhằm xoay chuyển tình hình, đó là bước ngoặt trong sự nghiệp xã hội chủ nghĩa ở nước ta Bước ngoặt đó là đưa nước ta dứt khoát thoát khỏi mô hình chủ nghĩa xã hội cũ để xác lập mô hình xã hội mới, loại bỏ những lạc hậu, lỗi thời và những nhận thức, quan điểm sai lầm

Quá trình đổi mới từ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trường ở Việt Nam lại vấp phải nhiều mâu thuẫn nội tại cần được giải quyết để

ổn định chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội.Để giải quyết được những mâu thuẫn này cần Đảng ta phải tìm ra được những mâu thuẫn cụ thể, nguồn gốc của những mâu thuẫn ấy, tìm ra được phương thức giải quyết mâu thuẫn

Trong quá trình tìm ra được những mâu thuẫn ấy không được điều hòa các mâu thuẫn làm chậm quá trình phát triển mà Đảng cần tìm ra được phương thức giải quyết mà không làm cho các mâu thuẫn ấy trở nên khó khăn phức tạp.Khi giải quyết mâu thuẫn đang tồn tại thì chỉ có thể giải quyết khi có những điều kiện chín muồi Đảng phải chớp được những điều kiện khách quan và chủ quan

đã chín muồi mà không được chủ quan duy ý chí dẫn đến sự thất bại khi giải quyết mâu thuẫn

Khi phát triển nền kinh tế thị trường thì luôn tồn tại những mâu thuẫn giữa hai mặt đối lập đó là ổn định và đổi mới về chính trị Đây là hai mặt đối lập thống nhất biện chứng.Trong tình hình đó nếu muốn ổn định được thì nước ta phải giải quyết những mâu thuẫn đang tồn tại:

Trước hết, mâu thuẫn giữa quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất đó là

mâu thuẫn giữa nội dung và ý thức của sự vật Lực lượng sản xuất có vai trò quyết định quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất thì là yếu tố luôn thay đổi Sự thay đổi tiến lên một trình độ nào đó của lực lượng sản xuất thì quan hệ sản xuất không còn phù hợp nữa và trở thành yếu tố kìm hmax sự phát triển của lực lượng sản xuất Mâu thuẫn chính là muốn lực lượng sản xuất phát triển thì phải thay thế quan hệ sản xuất cũ thành quan hệ sản xuất mới phù hợp với lực lượng sản xuất.Để giải quyết được mâu thuẫn trên cần phải có một cuộc cách mạng

Thứ hai, mâu thuẫn giữa hình thái trước đây và nền kinh tế thị trường

Trước đây trong nền kinh tế tập trung bao cấp thì có sự tồn tại của hai hình thức sở hữu là sở hữu tập thể và sở hữu toàn dân Tuy nhiên trong thời kỳ quá độ

thì nền kinh tế thị trường ở Việt Nam thì những hình thức này xuất hiện những mâu thuẫn Cần có những biện pháp để giải quyết những mâu thuẫn này Đảng

đã lựa chon theo nền kinh tế nhiều thành phần làm đa dạng hình thức sở hữu

Thứ ba, mâu thuẫn giữa nền kinh tế thị trường và mục tiêu xây dựng con

người xã hội chủ nghĩa

Con người là chủ thể sáng tạo là động lực cho sự nghiệp xây dựng xã hội mới, là mục tiêu của xã hội chủ nghĩa, chúng ta cần lấy xuất phát điểm từ con người để bắt đầu Trong đó nền kinh tế thị trường làm cho bộ mặt nền kinh tế nước ta trở nên sôi động, thay đổi khơi dậy nhiều tiềm năng sáng tạo, được nhân dân ta hưởng ứng rộng rãi Nó đã cho thấy sự phát triển và vận dụng đúng các quy luật xã hội

Tuy nhiên từ đó lại cho thấy phát triển con người và kinh tế thị trường lại

có mâu thuẫn biện chứng trong thực tiễn Để giải quyết được mâu thuẫn này Đảng ta đã xác định"Sản xuất hàng hoá không đối lập với chủ nghĩa xã hộ mà là thành tựu nền phát triển văn minh nhân loại, tồn tại khách quan, cần thiết cho công cuộc xây dựng Chủ nghĩa xã hội và cả khi Chủ nghĩa xã hội đã được xây dựng" Đảng ta đã thống nhất mục tiêu phát triển con người với nền kinh tế thị trường Đảng đã vận dụng sự thống nhất giữa các mặt đối lập của mâu thuẫn để giải quyết chính mâu thuẫn

2.2 Đối với quá trình học tập của bản thân sinh viên

Như đã chứng minh ở phần trên thì sự quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập đã chỉ rõ động lực và nguồn gốc bên trong của sự phát triển và vận động của sự vật Có thể nói cách khác là việc tìm được ra mâu thuẫn và giải quyết mâu thuẫn là bản chất của sự phát triển chính Một hiện thực khách quan

có tính phổ biến là mâu thuẫn được hình thành từ những cấu trúc thuộc tính tự nhiên của sự vật.Còn việc học tập của bản thân sinh viên lại là một quá trình bổ sung về mặt tri thức và khi đã có tri thức thì lại giúp ta ứng dụng những tri thức

đó vào cuộc sống thực tiễn Cho nên có thể thấy quá trình học tập của sinh viên lại không phải ngoại lệ của sự tác động của quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập Do đó, sinh viên phải hiểu được ý nghĩa của quy luật thống nhất

và đấu tranh để biết áp dụng vào thực tiễn cuộc sống nói chung và giúp cho phát triển bản thân sinh viên

Trước hết, sinh viên cần phải có sự tôn trọng với mâu thuẫn Phải khéo léo tìm ra được mâu thuẫn, phải phân tích được mâu thuẫn ấy để năm được các mặt

đối lập giúp nắm bản chất và khuynh hướng phát triển Phải biết tôn trọng mâu thuẫn Viêc tôn trọng mâu thuẫn ở trong nhà trường thì sinh viên phải tìm ra những môn học trong ngôi trường của mình và lựa chọn môn học phù hợp với bản thân khi đã đặt ra mực tiêu, định hướng tương lai, lên kế hoạch đối với từng môn học, thực hiện tốt những kế hoạch đã đề ra để đạt được mục tiêu trước đó, tích cực tham gia đầy đủ các hoạt động của Đoàn cũng như của các tổ chức Thứ hai, Phải biết đối mặt với mâu thuẫn không được tránh né hay sợ sệt với mâu thuẫn Khi có mâu thuẫn, những vấn đề cần giải quyết thì không được tránh né, mà phải tìm được những phương pháp để khắc phục Có như vậy mới

có thể phát triển bản thân, có sự tự tin và có được kinh nghiêm tích lũy để giải quyết những mâu thuẫn sau này

Trong học tập hằng ngày khi giảng viên giảng bài không hiểu hay có những bài không làm được cần tìm hiểu thông qua các trang mạng, hỏi các thầy cô bộ môn, bạn bè xung quanh mình Bên cạnh đó ngoài học hỏi cần phải biết giao lưu chia sẻ kiến thức của bản thân đối với ban bè xung quanh, với những người cần những kiến thức đó Đó cũng là cách tốt nhất để sinh viên có thể giải quyết những vấn đề những mâu thuẫn với với việc học tập

Thứ ba, giải quyết được những xung đột cần phải luôn có sự tìm tòi, sáng tạo, đổi mới trong cách tiếp nhận tri thức vì khi có mâu thuẫn thì nó giúp ta hiểu những tri thức mà mình có không bao giờ là đủ mà cần phải liên tục trau dồi tri thức mới giải quyết được những vấn đề mới Đồng thời cùng với đó quy luật buộc chính bản thân sinh viên phải biết vượt mọi định kiến để bài trừ cái lạc hậu cái cũ, không còn phù hợp để tiếp thu cái mới Lý do đó chính là nhân tố buộc các trường đại học phải đổi mới tài liệu học bằng cách tái bản các bản mới Thứ tư, quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập đòi hỏi tiếp thu tri thức một cách có hệ thống Vì tri thức trước và tri thức sau mang tính tương hỗ, bổ trợ lẫn nhau, tri thức mới ra đòi loại bỏ những lạc hậu của tri thức

cũ Vì đó mà sinh viên cần phải có sự tác động qua lại giữa các môn học trước, môn học sau để có thể đánh giá, chọn lọc thành một chỉnh thể môn học cho bản thân.Phải biết vận dụng, tiếp thu, ghi nhớ tri thức

Qua những phân tích trên, thì trong đời sống sinh viên việc vận dụng quy luật mâu thuẫn là cực kỳ cần thiết Đó là nền tảng cho sự phát triển của bản thân sinh viên, quyết định sự thành công sau này của sinh viên

III KẾT LUẬN