Sự thích nghi của thực, động vật với môi trường NỘI DUNG BÀI HỌC... Hoang mạc đới nóng Xahara Hoang mạc đới ôn hoà Gô - bi Nhiệt độ 0 C Tháng cao nhất 0 C Tháng thấp nhất Biên độ 0 C
Trang 1Nhanh mắt nhanh tay
Trang 2Lạc đà
Hoa hồng sa mạcNhanh mắt nhanh tay
Trang 3MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
BÀI 19
Trang 41 Đặc điểm của môi trường
2 Sự thích nghi của thực, động vật với môi trường
NỘI DUNG BÀI HỌC
Trang 5Mô tả được vị trí phân bố
của hoang mạc
Mô tả được cảnh quan, sự phân bố dân
cư hoang mạc
Mô tả được khí hậu trên hoang mạc
MỤC TIÊU
Trang 6BÀI 19: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
1 Đặc điểm của môi trường
a Vị trí:
Trang 7BÀI 19: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
1 Đặc điểm của môi trường
a Vị trí:
Chí tuyến Nam
Chí tuyến Bắc
Trang 8BÀI 19: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
1 Đặc điểm của môi trường
a Vị trí:
Chí tuyến Nam
Chí tuyến Bắc
Dọc 2 đường chí tuyến Nằm sâu trong nội địa
Nằm ven biển có dòng biển lạnh chảy ven bờ
Trang 9BÀI 19: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
NỘI DUNG BÀI HỌC
1 Đặc điểm của môi trường.
a/ Vị trí:
- Nằm dọc theo hai đường chí tuyến
- Nằm sâu trong lục địa
- Nằm ven biển dòng biển lạnh chảy ven bờ
Trang 10BÀI 19: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
1 Đặc điểm của môi trường
b Khí hậu:
ĐỐ EM
NHIỆT ĐỘ LÀ GÌ?
Trang 11NHIỆM VỤ Phân tích biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa H.19.2 và H.19.3
Trang 12Hoang mạc đới nóng (Xahara) Hoang mạc đới ôn hoà (Gô - bi) Nhiệt
độ ( 0 C)
Tháng cao nhất ( 0 C)
Tháng thấp nhất ( 0 C)
Biên độ ( 0 C)
Tháng cao Nhất ( 0 C)
Tháng Thấp nhất ( 0 C)
Biên độ ( 0 C)
Lượng mưa cao nhất
Tháng có mưa
Tháng không mưa
Lượng mưa cao nhất
Trang 13BÀI 19: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
Hoang mạc đới nóng (Xahara) Nhiệt
độ ( 0 C)
Tháng cao nhất ( 0 C)
Tháng thấp nhất ( 0 C)
Biên độ ( 0 C)
40 0 C-T6 12 0 C-T1 28 0 C
Lượng mưa (mm)
Tháng
có mưa
Tháng không mưa
Lượng mưa cao nhất
T6-T10 T11-T5 8mm
So sánh
Đặc điểm khí hậu:
+ Biên độ nhiệt: cao + Mùa hè: rất nóng + Mùa đông: ấm + Lượng mưa: rất thấp (21mm/năm)
1 Đặc điểm của môi trường
b Khí hậu:
Trang 14BÀI 19: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
Hoang mạc đới ôn hoà (Gô - bi) Nhiệt
độ ( 0 C)
Tháng cao Nhất ( 0 C)
Tháng Thấp nhất ( 0 C)
Biên độ ( 0 C)
20 0 C-T7 -21 0 C-T1 41 0 C
Lượng mưa (mm)
Tháng có mưa
Tháng không mưa
Lượng mưa cao nhất
T3-T12 T1-T2 62mm
So sánh
Đặc điểm khí hậu:
+ Biên độ nhiệt: rất cao + Mùa hè: không nóng + Mùa đông: rất lạnh + Lượng mưa: rất thấp (125mm/năm)
1 Đặc điểm của môi trường
b Khí hậu:
Trang 15Hoang mạc đới nóng (Xahara) Hoang mạc đới ôn hoà (Gô - bi) Nhiệt
độ ( 0 C)
Tháng cao nhất ( 0 C)
Tháng thấp nhất
Biên độ ( 0 C)
Tháng cao Nhất ( 0 C)
Tháng Thấp nhất ( 0 C)
Biên độ ( 0 C)
Lượng mưa cao nhất
Tháng có mưa
Tháng không mưa
Lượng mưa cao nhất
Đặc điểm khí hậu:
+ Biên độ nhiệt: rất cao + Mùa hè: không nóng + Mùa đông: rất lạnh + Lượng mưa: rất thấp (125mm/năm)
Nhận
xét
- Khí hậu rất khô hạn và khắc nghiệt.
- Biên độ nhiệt trong năm và biên độ nhiệt ngày đêm rất lớn.
- Lượng mưa rất thấp (dưới 200 mm/năm) nhưng lượng bốc hơi rất lớn.
Trang 16BÀI 19: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
NỘI DUNG BÀI HỌC
1 Đặc điểm của môi trường.
b/ Khí hậu:
- Rất khô hạn và khắc nghiệt
- Biên độ nhiệt trong năm và biên độ nhiệt ngày đêm rất lớn
- Lượng mưa rất thấp(dưới 200mm/năm) nhưng lượng bốc hơi rất lớn
Trang 17c Cảnh quan
BÀI 19: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
1 Đặc điểm của môi trường
Trang 18Quan sát tranh, mô tả ngắn gọn CẢNH QUAN hoang mạc?
c Cảnh quan:
- Phần lớn bị sỏi đá, các cồn cát bao phủ.
- Thực vật nghèo nàn, cằn cỗi, động vật hiếm, chủ yếu là bò sát, côn trùng.
Dân cư tập trung ở các ốc đảo.
Trang 19BÀI 19: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
NỘI DUNG BÀI HỌC
1 Đặc điểm của môi trường.
c/ Cảnh quan:
- Bề mặt địa hình : cồn cát, sỏi đá…
- Thực vật cằn cỗi, thưa thớt, động vật hiếm hoi
- Dân cư chủ yếu sống trong các ốc đảo
Trang 20BÀI 19: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
2 Sự thích nghi của thực, động vật với môi trường
Trang 21Động, thực vật thích nghi bằng cách:
Tự hạn chế sự thoát hơi nước
Tăng cường dự trữ nước và chất dinh dưỡng trong cơthể
Trang 22Đối tượng Cách thích nghi
Rễ cây Thân cây
Lá cây
Động vật
Hoàn thành bảng sau về sự thích nghi của sinh vật hoang mạc
Ăn sâu xuống đất
Trang 23BÀI 19: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
NỘI DUNG BÀI HỌC
2 Sự thích nghi của thực, động vật đối với môi trường
- Các loài thực vật và động vật trong hoang mạc thích nghi với môi trường bằng cách :
+ Tự hạn chế sự mất nước
+ Tăng cường dự trữ nước và các chất dinh dưỡng trong cơ thể
a/ Thực vật: lá biến thành gai, có rễ dài, thân phình to
b/ Động vật: vùi mình xuống cát, chạy nhanh ,nhịn khát lâu ngày…
Trang 24Em có biết?
Cư dân sa mạc này tích lũy
độ ẩm và duy trì lượng nướctrong cơ thể bằng cách uốngsương mù đọng lại trên các
bộ phận cơ thể của mình.Đặc biệt hơn, trên cơ thểcủa chúng có hai bàngquang Một chứa nước tiểu
và một chứa nước thường.Nếu bàng quang đầy, chúng
có thể sống sót một tuần màkhông cần nước
Trang 25Em có biết?
Tắc kè palmato , thực đơn chính của
nó bao gồm bướm đêm, nhện và dế cồn cát, nó đi săn mồi và ban đêm Thông qua việc ăn uống , tắc kè palmato nhận được protein và độ ẩm.
Nó cũng có thể liếm nước đã ngưng
tụ trên cơ thể của chính mình do sương mù dày lắng lại vào ban đêm
ở sa mạc Namib Trước khi mặt trời mọc, loài tắc kè này sẽ lẩn trốn vào những đồi cát hoặc sỏi để thoát khỏi sức nóng vượt qua 70 độ C vào ban ngày.
Trang 26Em có biết?
Bọ cạp lông (Parabuthus villosus) hoạt động tự do vào ban ngày Những con bò cạp trưởng thành có thể đạt đến độ dài 18cm và có thể tồn tại mà không cần bất kỳ loại thực phẩm nào trong vòng 12 tháng.
Để điều chỉnh nhiệt độ cơ thể của mình, chúng sẵn sàng tìm cách ẩn núp trong các nhánh thực vật, bụi cây, tảng đá, hộp bìa cứng
Trang 27Vùng hoang mạc châu Mỹ có loại cây xương rồng khổng lồ, có tên là Saguaro , cao tới 50 bộ và nặng đến 6 tấn Vỏ ngoài của loài cây khổng lồ này có
màu xanh, được phủ kín bằng sáp nhựa cây làm cho cây có khả năng giữ nước Mưa rất hiếm khi xảy ra trong sa mạc Đôi khi một nửa lượng mưa của cả năm rơi trên sa mạc chỉ trong một đêm, saguaro biết lợi dụng từng giọt mưa nó nhận được để có thể duy trì cuộc sống trong những ngày khô hạn kéo dài.
Rễ cây xương rồng xòe rộng để hứng nước mưa như một cái lưới khi nước thấm vào mặt đất khô cằn Những cái rễ liên tục hút nước dưới đất sâu Một trận mưa kha khá có thể cung cấp cho cây saguaro một lượng nước đủ để tồn tại trong 4 năm hạn hán
Em có biết?
Trang 28HOANG MẠC
THIÊN ĐƯỜNG MÊ
ĐẮM
Trang 29Hoang mạc – miền đất hứa
Trang 30Mu Us là một trong bốn sa mạc lớn ở Trung Quốc, với diện tích lên tới 42.200 km² Trước kia, nơi này hoàn toàn không có cây cối và đất
nông nghiệp.
Khoảng 93 % diện tích đất bị
sa mạc hóa đến nay đã phủ xanh.
Trang 31• Sa mạc hóa sẽ gây nên những hậu quả gì? Phòng chống ra sao?
Theo em, Việt Nam có sa mạc không?
Cải tạo
Tiết kiệm nước Trồng rừng
Trang 32Hoang mạc chiếm 1/3 diện tích trên Trái đất và còn mở rộng?
Hoang mạc có những tiềm năng kinh tế lớn nào không?
Vậy nếu là nhà đầu tư, em sẽ phát triển hoạt động nào ở hoang mạc
để khai thác tiềm năng nơi đây?
Mẫu trình bày: Tôi sẽ đầu tư vào ngành…
vì…
LUYỆN TẬP
Trang 33• Nghiên cứu tìm hiểu về 1
hoang mạc em yêu thích
• Ghi chép, vẽ 1 bức tranh hoặc
1 sơ đồ tư duy về hoang mạc
Trang 35BÀI 21: MÔI TRƯỜNG ĐỚI LẠNH
Trang 36NỘI DUNG BÀI HỌC
Trang 37Xác định vị trí môi trường đới lạnh
Trang 38Cho biết sự khác nhau của môi trường đới lạnh ở hai bán cầu?
Trang 39Hình 21.1 - Lược đồ môi trường đới lạnh ở
vùng Bắc Cực
Trang 40 Nhiệt độ :
Lượng mưa:
Lượng mưa trung bình năm
Các tháng mưa
nhiều nhất
Các tháng mưa ít nhất
Nhận xét
133 mm 6,7, 8 9 tháng
còn lại
Mưa ít, chủ yếu dưới dạng tuyết
Quan sát biểu đồ H21.3 phân tích diễn biến nhiệt độ và lượng mưa trong năm
tại Hon-man?
Tháng Cao nhất
Tháng Thấp nhất
Biên độ nhiệt
40 0 C
T2 -30 0 C
Lạnh lẽo quanh năm
→ Rút ra đặc điểm cơ bản của môi trường đới lạnh?
Trang 41Nhật kí của nhà thám hiểm ROBERT FALCON SCOTT
(1862 – 1912)
“ Thứ Sáu, ngày 16 hay 17 tháng 3 (1912): Tôi đã mất hoàn toàn khái niệm về ngày tháng…Cái lạnh thật khủng khiếp, giữa trưa mà vẫn -40 0 C Chúng tôi luôn nói về trạm, nơi để thức ăn chỉ cách đây vài mươi cây số Nhưng tôi chắc chắn rằng không một ai trong chúng tôi hi vọng đến
đó được Kể cả lúc bước đi, người tôi cũng không thể nóng lên được Chúng tôi chỉ được sưởi ấm mỗi khi dừng lại nấu
ăn Bão tuyết đang nổi lên và ngày mai nó sẽ ngăn chân chúng tôi lại, vì thế chúng tôi cố đi nhanh nhưng không thể
lê bước nhanh hơn được…”
Trang 42Lỗ thủng tầng ozone 2018
Quan sát hình ảnh:
+ Nhìn vào hình ảnh các
em cho biết, vấn đề nào
đang diễn ra?
+ Vấn đề này sẽ dẫn đến
những hậu quả nào?
+ Theo em, chúng ta cần
làm gì đế ứng phó?
Trang 43Quan sát ảnh so sánh sự khác nhau giữa núi băng và băng trôi.
- Kích thước: núi băng lớn hơn băng trôi
- Núi băng: khối băng lớn như núi Mùa hè khối băng lớn được tách ra
từ khiên băng trôi trên biển, có khi cả năm trời chưa tan hết
- Băng trôi: Mùa đông mặt biển đóng băng dày khoảng 10m Bị vỡ ravào mùa hạ và trôi trên biển
Trang 44Hãy sắp xếp theo thứ tự: băng tan, núi băng, tảng băng trôi và sông đóng băng
Đáp án: 4 – 1 – 3 - 2
Trang 45Tháng 4 /1912 , con tàu Titanic huyền thoại hạ thủy Đây là lần vượt biển đầu tiên và cũng là lần cuối cùng của nó Trong hành trình vượt
nằm lại dưới đáy biển, mang theo 1500 hành khách!
Em có biết?
Trang 46BÀI 21: MÔI TRƯỜNG ĐỚI LẠNH
NỘI DUNG BÀI HỌC
I Đặc điểm của Môi trường:
* Vị trí Đới lạnh nằm trong khoảng từ 2 vòng cực đến hai cực
* Khí hậu:
- Lạnh lẽo quanh năm, rất khắc nghiệt, biên độ nhiệt rất lớn
- Mùa đông rất dài, thường có bão tuyết, nhiệt độ xuống -10 0 C đến -50 0 C
- Mùa hè ngắn chỉ 2- 3 tháng, nhiệt độ thường dưới 10 0 C
- Mưa ít, dưới 200mm, chủ yếu dưới dạng tuyết rơi ( trừ mùa hạ) Mặt đất đóng băng quanh năm, chỉ tan 1 lớp mỏng trên mặt khi mùa hạ đến
Trang 47Quan sát các hình ảnh dưới đây và cho biết sự thích nghi của thực vật, động vật với môi trường đới lạnh.
Trang 48BÀI 21: MÔI TRƯỜNG ĐỚI LẠNH
NỘI DUNG BÀI HỌC
II Sự thích nghi của thực vật, động vật với MT:
a Thực vật:
- Có khả năng phát triển được vào mùa hạ ngắn ngủi,
- Thực vật nghèo nàn, thưa thớt, chủ yếu là rêu và địa y.
- Cây thấp lùn để tránh gió.
b Động vật:
- Có lớp mỡ dày (hải cẩu, cá voi…)
- Có lớp lông dày (gấu trắng, tuần lộc )
- Có lớp lông không thấm nước (chim cánh cụt…)
- Có tập tính sống thành đàn để sưới ấm , ngủ đông hay di cư để tránh mùa đông lạnh.
Trang 49cá săn mồi màu xanh ngọc bích
Hàm của loài cá săn mồi trên phát ra ánh sáng màu đỏ
Con thủy tức
Sao biển khổng lồ
Những động vật kỳ lạ của Nam cực!
Em có biết?
Trang 50+ Tìm kiếm tư liệu về đới lạnh
+ Thiết kế 1 sản phẩm trên giấy A4: Vẽ hình, icon, trình bày vắn tắt về đới lạnh theo cách hiểu của HS.