Biết tìm ra các cách khác nhau để giải cùng một bài toán pháp đặt ẩn phụ và kiểm tra ẩn tìm được có thỏa mãn điều kiện của bài toán đặt ra.. tiến trình bài dạy Hoạt động 1: Luyện tập qua
Trang 1Tiết thứ hai
*****************************
I Mục tiêu bài dạy.
dụ có liên quan đến thực tế như toán năng suất công việc và tìm hiểu 2 đại lượng tỉ lệ nghịch với nhau, biết lập PT và giải PT của bài toán Biết tìm ra các cách khác nhau để giải cùng một bài toán
pháp đặt ẩn phụ và kiểm tra ẩn tìm được có thỏa mãn điều kiện của bài toán đặt ra
Trọng tâm: Các BT SGK từ BT 38 + BT 39 + BT trong SBT Củng cố phương pháp giải
II chuẩn bị của GV và HS.
GV: + Bảng phụ ghi bài tập
HS: + Nắm vững phương pháp giải bài toán bằng cách lập hệ phương trình
+ Làm bài tập cho về nhà (đọc kỹ đề bài, nghiện cứu trước đối với các BT khó)
III ổn định tổ chức và kiểm tra bài cũ 1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ: Kết hợp kiểm tra trong giờ học
IV tiến trình bài dạy
Hoạt động 1: Luyện tập qua bài toán công việc
Hoạt động của GV TG Hoạt động của HS
Bài tập 38 (SGK):
Hai vòi nước cùng chảy vào một cái bể cạn
(không có nước) thì sau 1 giờ 20 phút đầy bể
Nếu mở vòi thứ nhất trong 10 phút và mở vòi
thứ hai trong 12 phút thì được 2/15 bể nước
Hỏi nếu mow riêng từng vòi thì thời gian mỗi
vòi chry đầy bể là bao nhiêu?
+GV yêu cầu HS đọc đề bài
+GV gợi ý HS tìm lời giải: Hãy đổi 10 phút,
12 phút, 1 giờ 20 phút ra giờ ở dạng phân số
tối giản
+ Chọn ẩn trực tiếp cho bài toán, chú ý khối
lượng công việc làm được trong 1 đơn vị thời
gian (1 giờ) và tổng thời gian làm xong công
việc đó là 2 số nghịch đảo.
+ KHai thức các dữ kiên của bài toán để có hai
phương trình tạo thành HPT
+ Biến đổi nhân PT trên với 3 và PT dưới với
30 sau đó dùng phương pháp đặt ẩn phụ để
giải bài toán
+ Yêu cầu HS làn bảng giải (nếu điều kiện cho
phép) sau đó kiểm tra kết quả bằng cách thử
lại
+ Sau khi giải xong GV yêu cầu HS suy nghĩ
xem để không phải giải HPT theo phương
pháp dặt ẩn phụ thì nên chọn cách gọi ẩn như
thế nào?
+HS đọc đề bài 2 lượt
+Nhận xét số phút 10 và 12 so với 60 phút (1 giờ) Chọn ẩn số và lập ra các phương trình
Giải
Gọi thời gian vòi thứ nhất chảy một mình
đầy bể là x (giờ) điều kiện x >1 giờ 20 phút
Gọi thời gian vòi thứ hai chảy một mình đầy
bể là y (giờ) điều kiện y >1 giờ 20 phút
Mỗi giờ vòi thứ nhất chảy được 1/x (bể)
Mỗi giờ vòi thứ nhất chảy được 1/y (bể) Theo bài hai vòi cùng chảy hết 1 giờ 20 phút nên ta có PT: 4 1 4 1 1
3 x 3 y Vòi thứ nhất chảy 10 phút được: 1 1 (bể)
6 x Vòi thứ hai chảy 12 phút được: 1 1 (bể)
5 y Tổng hai lượng này bằng 2/15 bể nước nên ta
có PT: 1 1 1 1 2
6 x 5 y 15
Từ hai PT vừa có ở trên ta có HPT của bài:
2a = 1
5a 6b 4 10a 12b 8
a = 1/2 x = 2/1 = 2 (giờ) Thay a trở lại b = 1/4 y = 4 (giờ)
DeThiMau.vn
Trang 2Hoạt động của GV TG Hoạt động của HS
+GV gợi ý HS không dùng phương pháp đặt
ẩn trực tiếp mà gọi ẩn gián tiếp cho bài toán
này để khi giải ta không cần dùng đến
phương pháp đặt ârn phụ để giải không
được "máy móc", "dập khuôn" trong giải
toán
+GV có thể yêu cầu HS thay đổi một số câu
chữ để đưa bài toán về bài toán công việc
giống như hai người làm chung và làm
riêng
+HS suy nghĩ để tìm ra lời giải khác: Gọi x, y theo thứ tự là số phần chảy được một mình của vòi thứ nhất và thứ hai trong 1 giờ
Từ đó dẫn tới HPT:
5x 6y 4 10x 12y 8
Giải ra tìm được x = 1/2 vậy một giờ vòi thứ nhất chảy được 1/2 bể Vòi 1 chảy một mình
đầy bể mất 2/1 = 2 (giờ)
Tương tự y = 1/4 Vòi 1 chảy một mình đầy
bể mất 4/1 = 4 (giờ)
+HS tự tìm tìm để có một bài toán khác mà lời giải tương tự
Hoạt động 2: Luyện tập qua bài có tính đến tiền tệ và thuế giá trị gia tăng
Hoạt động của GV TG Hoạt động của HS
Bài tập 39 (SGK):
Một người mua hai loại hàng và phải trả tổng
cộng 2,17 triệu đồng bao gồm cả thuế giá trị
gia tăng (thuế VAT) là 10% đồi với mặt hàng
thứ nhất và 8% đối với mặt hàng thứ hai Nếu
đánh thuế VAT là 9% đối với cả hai loại mặt
hàng thì người đó phải trả 2,18 triệu đồng Hỏi
nếu không kể thuế VAT thì người đó phải chi
trả bao nhiêu tiền?
+GV yêu cầu HS đọc đề bài
+GV gợi ý phân tích: 2,17 triệu đồng là tổng
số tiền bao gồm cả tiền hàng và tiền thuế Giả
sử mặt hàng thứ nhất chưa có thuế là 1 triệu
đồng thì với 10% thếu VAT nữa sẽ là bao
nhiêu? (1,1 triệu) Tương tự cho mặt hàng thứ
hai Vậy nếu gọi số tiền không kể thuế VAT
của mặt hàng thứ nhất là x (triệu) thì tổng số
tiền phải trả là bao nhiêu? (x+10%.x hay
1,1.x) tương tự ta sẽ có (y + 8%.y hay 1,08.y)
và lần hai sẽ là 1,09.x và 1,09.y
+Sau khi lập được HPT và giải tìm được kết
quả, GV yêu cầu HS thử lại bằng máy tính
xem có đúng không?
0,5 + 0,05 = 0,55 0,5 + 0,045 = 0,545
1,5 + 0,12 = 1,62 1,5 + 0,135 = 1,635
2,17 2,18
Nếu còn thời gian GV hướng dẫn cho HS làm
một số BT trong SBT trang 9 và trang 10
+HS đọc đề bài 2 lượt
+HS trả lời các gợi ý và đưa ra cách giải cho bài toán
Gọi x là số tiền phải trả chưa kể thuế VAT của mặt hàng thứ nhất (triệu đồng)
Gọi y là số tiền phải trả chưa kể thuế VAT của mặt hàng thứ hai (triệu đồng)
điều kiện: x, y > 0
Theo bài nếu áp dụng thuế VAT 10% và 8% cho mặt hàng thứ nhất và thứ hai thì ta có PT
1,1.x + 1,08.y = 2,17 (1) Nếu áp dụng thuế VAT 9% cho cả hai mặt hàng thì ta có PT:
1,09.x + 1,09.y = 2,18 (2)
Từ đó ta có HPT:
1,1x + 1,08y = 2,17 110x + 108y = 217 1,09x + 1,09y = 2,18 x + y = 2
2y = 3 y = 1,5
110x + 108y = 217 110x + 110y = 220
Thay trở lại x = 0,5
Vậy nếu không kể thuế VAT thì
mặt hàng thứ nhất phải trả là 0,5 (triệu đồng) mặt hàng thứ hai phải trả là 1,5 (triệu đồng)
Hàng 1 0,5 0,05 0,55 0,5 0,045 0,545 Hàng 2 1,5 0,12 1,62 1,5 0,135 1,635
V Hướng dẫn học tại nhà.
+ Nắm vững cách giải BT công việc BTVN: BT 37 và BT 38, 47, 50 (SBT trang 9 + 10)
+ Chuẩn bị cho bài sau: Ôn tập chương III
DeThiMau.vn