Kiến thức trọng tâm: - Học sinh hiểu được khái niệm số hưũ tỉ , cách biễu diễn số hưũ tỉ trên trục số và so sánh các số hưũ tỉ.. Kỉ năng: -Bước đầu nhận biết được mối quan hệ giữa các t
Trang 1Tuần : 01 Ngày soạn : …/… /201
§1: TẬP HỢP Q CÁC SỐ HƯŨ TỈ
A MỤC TIÊU :
1 Kiến thức trọng tâm:
- Học sinh hiểu được khái niệm số hưũ tỉ , cách biễu diễn số hưũ tỉ trên trục số và
so sánh các số hưũ tỉ
2 Kỉ năng:
-Bước đầu nhận biết được mối quan hệ giữa các tập hợp số N Z Q.
- Học sinh biết biễu diễn số hưũ tỉ trên trục số, biết so sánh hai số hưũ tỉ
3 Thái độ: Giáo dục tính cẩn thận, chính xác.
B CHUẨN BỊ :
1 Đối với GV : thước thẳng có chia khoảng Bảng phụ ghi sơ đồ quan hệ giưã 3 tập
hợp số : N, Z, Q Đề BT 1 trang 7 BT trắc nghiệm
Phương pháp: Gợi mơ, û vấn đáp, nêu vấn đề, nhóm.
2 Đối với HS : thước kẻ có chia khoảng , bảng phụ Ôn tập các kiến thức :phân
số bằng nhau, tính chất cơ bản của phân số, qui đồng mẫu các số ,so sánh số nguyên, so sánh phân số, biểu diễn số nguyên trục số
C CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
I Ổn định lớp (1’) : Kiểm diện
II Kiểm tra bài cũ:
Hoạt động 1: Giới thiệu (2’)
- Gv giới thiệu chương trình đại số lớp 7 ( 4 chương )
- Gv yêu cầu học sinh về sách, vở, dụng cụ học tập ý thức và phương pháp học bộ môn toán
- Gv giới thiệu sơ lược về chương I : số hưũ tỉ - số thực
Trang 2III.Nội dung bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS GHI BẢNG
Hoạt động 2: Số hữu tỉ (10’)
GV: Giả sử có các số 3,
-0.5, 0, ,2
3
2
7 5
- GV: Hãy viết các số trên
thành 3 phân số bằng nó ?
- GV: cho HS khác nhận xét
- GV: Có thể viết mỗi số trên
thành bao nhiêu phân số
bằng nó?
- GV: bổ sung vào cuối các
dãy số dấu ( )?
- GV: vậy mỗi một số ta có
thể viết dưới dạng phân
bằng với nó
- GV: Các phân số bằng nhau
là các cách viết khác nhau
của cùng một số Số đó được
gọi là sht
- GV: Vậy các số 3, -0.5, 0,
đều là sht
7
5
2
,
3
2
- GV: Thế nào là sht?
- GV: Giới thiệu tập hợp các
sht kí hiệu : Q
- GV: Yêu cầu HS làm ?1
- GV: để chứng tỏ những số
đã cho là sht ta làm như thế
nào?
- GV: gọi 3 HS lên bảng
- GV: cho HS khác nhận xét
- GV: nhận xét, khen
khuyến khích HS
- HS:
3
9 2
6 1
3
4
2 2
1 2
1 5 ,
2
0 1
0 1
0
6
4 6
4 3
2 3
2
14
38 7
19 7
19 7
5
-Có thể viết mỗi số trên thành vô số phân số bằng nó
- HS: đọc những phân số vào
- HS: theo dõi
- HS: theo dõi
- HS: theo dõi
- HS: nêu khái niệm sht
- HS: theo dõi
- HS làm ?1
- HS: viết chúng được dưới dạng phân số
- HS: HS1: 0,6 =
HS2: -1.25 =
HS3: =
3
1 1
1 Số hưủ tỉ
Ta có thể viết :
3
9 2
6 1
3
4
2 2
1 2
1 5 ,
2
0 1
0 1
0
6
4 6
4 3
2 3
2
14
38 7
19 7
19 7
5
Vậy các số 3, -0.5, 0, đều là sht
7
5 2 , 3 2
Số hưũ tỉ là số được viết dưới dạng vơí a,b Z,
b
a
b 0 Tập hợp các số hưũ tỉ
Kí hiệu : Q
?1
5
3
106
4
5 100
125
=
3
4 3 1
1
Trang 3- GV: Yêu cầu HS làm ?
Số tự nhiên n có phải là sht
không ? vì sao ?
- GV: các em có nhận xét gì
về quan hệ giưã các tập hợp
số N,Z,Q
- Gv giới thiệu sơ đồ biểu thị
mối quan hệ giữa 3 tập hợp
số
- GV: Yêu cầu HS làm BT 1
SGK / 7 (bảng phụ )
- HS: làm ?2 Vơí n N thì n n nQ
1
- HS: N Z; Z Q
- HS: quan sát sơ đồ , hiểu được mối quan hệ giữa N; Z;
Q
- HS: theo dõi
- HS làm BT1/7 -3 N -3 Z -3 Q Z
3 2
N Z Q
Q
3
?2
Vơí a Z thì
a = a aQ
1
Hoạt động 3: Biểu diễn số hữu tỉ trên trục số.(12’)
- GV: yêu cầu HS làm ?3
- GV: Tương tự như đối vơí
số nguyên ta có thể biễu
diễn mọi sht trên trục số
- GV: Biểu diễn số hưũ tỉ
4 5
trên trục số
- GV: Yêu cầu HS hoạt động
nhóm VD1 đễ tìm cách biễu
diễn Sau đó GV cho 1 HS
lên biểu diễn
- GV: nhận xét, nhắc lại một
lần cách vẽ: chia đoạn đơn
vị theo mẫu số Xác định
điểm biểu diễn số hưũ tỉ
theo tử số
- GV: Biễu diễn sht trên
3
2
trục số
- GV: Viết dưới dạng phân
3
2
số có mẫu số dương ?
- HS: làm ?3
- HS: theo dõi
- HS đọc SGK cách biễu diễn số trên trục số
4 5
- HS VD1 đễ tìm cách
biễu diễn
4 5
HS lên biểu diễn trên trục
4 5
số GV vẽ sẳn
- HS: theo dõi
- HS: ghi VD2
- HS: =
3
2
2
2 Biễu diễn số hưũ tỉ trên trục số
? 3
Ví dụ 1 : Biễu diễn sht
4 5 trên trục số
Ví dụ 2 : Biễu diễn số
hưũ tỉ trên trục số
3
2
Ta có : =
3
2
2
Trang 4- GV: Chia đoạn thẳng đơn vị
thành mấy phần ?
- GV: Điểm biễu diễn sht
xác định như thế nào ?
3
2
- GV: Để biểu diễn sht x tren
truc so ta lam như the nao?
- GV: Yêu cầu HS làm BT
2/7 SGK , nêu cách làm?
- GV: HD: rút gọn phân số,
đưa phân số về ps mẫu
dương
- GV : Gọi 2 HS lên bảng
mỗi em 1 câu
- GV: nhận xét cho điểm (nếu
được), đễ khuyến khích HS
- HS: Chia đọan thẳng thành
3 phần bằng nhau về chiều âm
- HS: Lấy về bên trái điểm 0 một đoạn thẳng bằng 2 đơn
vị mơí
- HS: trả lời
- HS: nêu cách làm
- HS: BT 2 HS1: a)
36
27
; 32
24
; 20
HS2: b)
4
3 4
3
- Trên trục số điểm biểu diễn sht x được gọi là điểm x, điểm x là duy nhất
Hoạt động 4: So sánh hai số hữu tỉ.(12’)
- GV: Yêu cầu HS làm ?4
- GV: Muốn so sánh 2 phân
số ta làm thế naò ?
- GV: So sánh 2 sht -0.6 và
?
2
1
- GV: Để so sánh 2 sht ta làm
thế nào ?
- GV: So sánh 2 sht 0 và
2
1
3
- GV: Qua 2 VD trên em hãy
cho biết để so sánh 2 sht ta
làm như thế nào ?
- GV: giới thiệu về sht
dương, sht âm, số 0
- HS: làm ?4
- HS: nhắc lại cách so sánh 2 phân số
- HS: tự đọc và tìm hiểu VD1 với bạn kế bên
-0.6 =
10
5 2
1
; 10
vậy -0.6 <
10 10
2
1
- HS: Viết chúng dưới dạng
2 ps rồi so sánh 2 ps đó -HS: tự làm vào vở
1 HS lên bảng làm
0 >
2
1 3
-HS trả lời
- HS theo dõi
3/- So sánh 2 số hưũ tỉ
?4
15
12 5
4
; 15
10 3
vì
15
12 15
vậy
5
4 3
2
Ví dụ 1: (SGK)
Ví dụ 2: (SGK)
Để so sánh 2 sht ta làm như sau :
- Viết 2 số hưũ tỉ dưới dạng 2 phân số có cùng mẫu số dương
- So sánh 2 tử số sht nào có tử lớn hơn thì lớn hơn
- Neu x < y thi tren truc so, điem x ơ ben trai điểm y
Trang 5- GV: Yêu cầu HS làm ?5
có thể cho HS trao đổi nóm
nhỏ tìm sht dương, âm, sht
không dương cũng không âm
- GV: lưu ý HS về dấu, tránh
nhầm lẫn sht âm, sht dương
- GV: rút ra nhận xét : 0
b a
nếu a, b cùng dấu , 0
b a
nếu a, b trái dấu
- HS làm ?5 + sht dương là :
5
3
; 3
2
+ sht âm là: ; 4
5
1
; 7
3
+ sht không dương cũng không âm :
2
0
- HS: theo dõi, ghi chú để áp dụng làm bài tập cho chính xác
- Sht lớn hơn 0 gọi là sht dương
VD: Số hưũ tỉ là
7
4
; 4
; 4
3
sht dương
- Sht nho hơn 0 goi la sht am
VD : là những
7
2
; 5
; 3
4
sht âm -Số 0 không là sht dương, cũng không là sht âm
IV/ Củng cố- luyện tập: ( 7’)
- GV: Thế nào là sht Cho VD
- GV: Để so sánh 2 sht ta làm
thế nào ?
- Cho 2 sht: -0.75 và
3 5
a) So sánh 2 số đó
b) Biễu diễn các số đó trên
trục số ()
- GV: Treo bài tập trắc
nghiệm lên bảng
1.a) sht dương là số tự nhiên
b) sht âm là số lớn hơn 0
2 Trong các số sau số nào
biễu diễn sht
5
2
a) b)
15
4
10 4
c) d)
25
12
4
-HS: nêu khái niệm sht và cho VD
- HS: nêu cách so sánh 2 sht -2 HS lên bảng mỗi em 1 câu
- HS:
1a 2b
- Cho 2 số hưũ tỉ:
-0.75 và
3 5
a) So sánh 2 số đó b) Biễu diễn các số đó trên trục số
Giải
a) -0.75 <
3 5
b)
- Chọn câu đúng nhất
V Hướng dẫn về nhà: (1’)
- Nắm vững định nghĩa sht, cách biễu diễn sht trên trục số, so sánh 2 sht
- BT 3; 4; 5/8SGK.
HD: BT 3: tương tự VD1, lưu ý câu b) rút gọn
BT4: dựa vào nhận xét trên
BT5: dành cho HS khá, giỏi Dựa vào HD SGK
- Ôn tập qui tăùc cộng, trừ ps, qui tắc ' dấu ngoặc " , qui tắc " chuyển vế "
- Xem trước bài mới: cộng, trừ sht