- Giúp HS tự đánh giá kết quả học tập của mình.. - Nắm được cách tính giá trị của hàm số tại giá trị của biến số.. - Nắm vững tính đồng biến, nghịch biến của hàm số bậc nhất.. A C O => Đ
Trang 1Tuần 9
Ngày dạy :…………
Tiết 18 : kiểm tra viết
A- Mục tiêu:
- Giúp GV nhận xét đánh giá mức độ tiếp thu bài của HS
- Giúp HS tự đánh giá kết quả học tập của mình
- Rèn luyện kĩ năng trình bày bài thi cho HS
- Giáo dục ý thức tự giác, trung thực trong học tập và thi cử
B- Chuẩn bị:
- GV: Chuẩn bị đề bài cho HS
- HS: Ôn tập
C- Hoạt động trên lớp:
I ổn định tổ chức lớp (1 phút)
II Kiểm tra bài cũ (0 phút)
III Bài mới (30 phút)
Đề số 1:
Câu 1 (2 điểm) Khoanh tròn chữ cái đứng trước kết quả đúng.
a) Điều kiện xác định của biểu thức x 2 là:
A x > 0 B x 0 và x 4. C x 0.
b) Kết quả của biểu thức 1 1 bằng:
A 4 ; B -4 ; C 1 ; D Cả ba câu trên đều sai
Câu 2 (3 đ) Thực hiện phép tính:
a) 27 12 2 48 18 ; b) x - 3 + với x < 3
6
x x
Câu 3 (4 đ) Cho biểu thức:
x 1
a) Rút gọn P
b) Tìm các giá trị của x để P > 0
Câu 4 (1đ) Tìm x để
2
1 10 x 25x 1 5 x
Trang 2Đề số 2.
Câu 1 (2 điểm) Khoanh tròn chữ cái đứng trước kết quả đúng.
a) Điều kiện xác định của biểu thức x 2 là:
A x -2 ; B x > 2 ; C x 2 ; D x > -2.
b) Kết quả của biểu thức 1 1 bằng:
5 2 5 2
A 4 ; B -4 ; C 1 ; D Cả ba câu trên đều sai
Câu 2 (3 đ) Thực hiện phép tính:
a) ( 24 12 2 48) 3 5 2 ; b) x - 3 - 2 với x 3
Câu 3 (4 đ) Cho biểu thức:
P = x 1 x 1 4 x x 1 ( Với x > 0 và x 1 )
a) Rút gọn P
b) Tìm các giá trị của x để P = x2
Câu 4 (1đ) Tìm x để 2
1 10 x 25x 5x 1.
* Đáp án - biểu điểm.
Đề số 1:
Câu 1 : a) Chọn B ( 1đ )
b) Chọn B (1đ )
Câu 2: a) 27 12 2 48 18 = ( 1,5 đ )
6
b) x - 3 + 2 với x < 3
x x
= x - 3 + x 3 = x- 3 - (x-3 ) = 0 ( 1,5 đ )
Câu 3: a) P x 1 : x 1 (1đ)
x ( x 1) ( x 1)( x 1)
P = 1 .( 1) ( 1đ )
x
x
P = x 1 (1đ )
x
b) Ta có: P > 0 x 1 0 x 1 0 x 1 (1đ )
x
1 10 x 25x 1 5 x 1 5 (1 5 ) 1 5 0 1
5
Trang 3Đề số 2:
Câu 1 : a) Chọn B ( 1đ )
b) Chọn A (1đ )
Câu 2: a) ( 24 12 2 48) 3 5 2 = ( 2 6 2 3 8 3) 3 5 2 (0,5đ) = 6 2 5.3 5 2 15 2 (1đ) b) x - 3 - 2 với x 3
= x - 3 - x 3 = x- 3 - (x-3 ) = 0 ( 1,5 đ )
Câu 3: a) ( 1)2 ( 1)2 4 1 (1đ)
1
P = 1 1 1 1 1 ( 1đ )
4 1
x
P =4 . 1 4 1
1
x
P = 4 +4x - 4 = 4x (1đ) b) Ta có: P = x2 4x = x2 x (x - ) = 0 x = 0 hoặc x = 4 (1đ )
1 10 x 25x 5x 1 1 5 5 1 1 5 0 1
5
IV Củng cố ( phút)
- GV thu bài, nhận xét ý thức làm bài của HS
V Hướng dẫn về nhà.
- Tiếp tục ôn tập kiến thức về căn bậc hai
- Ôn lại kiến thức về hàm số ở lớp 7
- Đọc trước bài 1 chương II
Trang 4đề kiểm tra chương i (45 phút)
Môn : Đại số Lớp 9A
Đề số 1:
Câu 1 (2 điểm) Khoanh tròn chữ cái đứng trước kết quả đúng.
c) Điều kiện xác định của biểu thức x 2 là:
d)
A x > 0 B x 0 và x 4. C x 0.
e) Kết quả của biểu thức 1 1 bằng:
f)
A 4 ; B -4 ; C 1 ; D Cả ba câu trên đều sai
Câu 2 (3 đ) Thực hiện phép tính:
a) 27 12 2 48 18 ; b) x - 3 + với x < 3
6
x x
Câu 3 (4 đ) Cho biểu thức:
x 1
a) Rút gọn P
b) Tìm các giá trị của x để P > 0
Câu 4 (1đ) Tìm x để
2
1 10 x 25x 1 5 x
Trang 5đề kiểm tra chương i (45 phút)
Môn : Đại số Lớp 9B
Đề số 2.
Câu 1 (2 điểm) Khoanh tròn chữ cái đứng trước kết quả đúng.
a) Điều kiện xác định của biểu thức x 2 là:
A x -2 ; B x > 2 ; C x 2 ; D x > -2.
b) Kết quả của biểu thức 1 1 bằng:
5 2 5 2
A 4 ; B -4 ; C 1 ; D Cả ba câu trên đều sai
Câu 2 (3 đ) Thực hiện phép tính:
a) ( 24 12 2 48) 3 5 2 ; b) x - 3 - 2 với x 3
Câu 3 (4 đ) Cho biểu thức:
P = x 1 x 1 4 x x 1 ( Với x > 0 và x 1 )
a) Rút gọn P
b) Tìm các giá trị của x để P = x2
Câu 4 (1đ) Tìm x để
2
1 10 x 25x 5x 1.
Trang 6Tuần 10
Ngày dạy :………
Tiết 19 : nhắc lại và bổ xung các khái niệm
về hàm số A- Mục tiêu:
Giúp HS:
- Nắm vững các khái niệm về hàm số, biến số, cách biểu diễn hàm số
- Nắm được cách tính giá trị của hàm số tại giá trị của biến số
- Rèn kĩ năng tính toán, kĩ năng biểu diễn ( x; f(x) )trên mặt phẳng toạ độ
- Nắm vững tính đồng biến, nghịch biến của hàm số bậc nhất
B- Chuẩn bị:
- GV: Thước kẻ, bảng phụ ghi ?3 - SGK
- HS: Ôn tập về hàm số
C- Hoạt động trên lớp:
I ổn định tổ chức lớp (1 phút)
II Kiểm tra bài cũ (0 phút)
Xen lẫn vào bài mới
III Bài mới (37 phút)
? Khi nào đại lượng y được gọi là hàm số
của đại lượng x ?
? y ; x được gọi là gì ?
?Hàm số cho bởi những dạng nào ?
TL:
- GV treo bảng phụ ghi bảng ở ví dụ 1
SGK
? Đại lượng y có phụ thuộc vào đại lượng x
không?
? Với mỗi giá trị của x coa mấy giá trị của
y ?
? Vậy y có là hàm số của x không?
? Hãy lấy ví dụ về hàm số cho bởi công
thức?
TL:
? Với x = 0 thì h/số y = có giá trị là bao 4
x
nhiêu?
- GV: Khi h/số cho bởi công thức thì biến
1- Khái niệm hàm số.
* Khái niệm: (sgk)
* Hàm số có thể cho bởi bảng hoặc công thức
Ví dụ:
a)
3
1 2
2
1 2
=> y là hàm số của x
b) y = 2x ; y = 2x + 3 ; y = 4
x
Trang 7x chỉ lấy những giá trị mà tại đó f(x) xác
định
? Ta kí hiệu hàm số và cách tính giá trị của
hàm số ntn?
TL:
? Các công thức y = 1; y = -3; y= 0,2 có
phải là hàm số không?
TL:
? Hãy làm ?1 - SGK ?
? Nêu cách tính f(x) ?
TL:
- GV gọi hai HS lên làm, HS khác làm vào
vở
=> Nhận xét
? Đồ thị của hàm số là gì ?
Để trả lời câu hỏi này hãy làm ?2 SGK
? Nêu cách biểu diễn các điểm có toạ độ (
x; f(x) ) lên mặt phẳng toạ độ
Oxy?
TL:
- GV gọi HS lên bảng làm a)
=> Nhận xét
? Vẽ đồ thị hàm số y = ax ntn?
TL:
- GV gọi HS lên vẽ
=> Nhận xét
? Vậy đồ thị của hàm là gì?
TL:
- GV chốt lại vấn đề
- GV treo bảng phụ ghi ?3 SGK
- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm trong 3
phút
- GV gọi HS lên điền
=> Nhận xét
? Hàm số y = 2x+1 xác định khi nào?
? Khi giá trị x tăng thì giá trị tương ứng
của y tăng hay giảm ?
- GV: Khi đó ta nói …
* Khi y là hàm số của x ta viết
y = f(x) ; y = g(x)…
Ví dụ: y = f(x) = 2x + 3 Với x = 3 => y = 2 3 +3 = 9 hay f(3) = 9
* Hàm số y = a với mọi x là hàm hằng
(?1): Cho h/số y = f(x) = x + 5
2 1
f(0) = 0 +5 = 5; f(1) = 1 +5 = 5,5
2
1
2 1
f(2) = 2 +5 = 6; f(3) = 3 +5 = 6,5
2
1
2 1
f(-2) = (-2) +5 = 4
2 1
f(-10) = (-10) +5 = 0
2 1
2 - Đồ thị hàm số.
?2- SGK
A
C
O
=> Đồ thị của hàm số y = f(x) là tập hợp các điểm biểu diẽn các cặp giá trị tương ứng (x;f(x) )trên mặt phẳng toạ độ
3 - Hàm số đồng biến,nghịch biến.
*Ví dụ 1: Xét hàm số y = 2x +1 + Hàm số xác dịnh trên R
+ Khi x tăng thì y tương ứng tăng
=> y = 2x + 1 là hàm số đồng biến
* Ví dụ 2: Xét hàm số y = -2x +1
Trang 8? Hãy nhận xét tương tự với hàm số
y = - 2x +1?
? Vậy một cách tổng quát khi nào hàm số
đồng biến, nghịch biến?
TL:
- GV cho HS đọc SGK rồi GV chốt hàm số
đồng biến, nghịch biến
+ H/số xác định trên R
+ Khi x tăng thì y tương ứng giảm
= > y = -2x +1 là h/số nghịch biến
* Tổng quát: ( SGK ) Với x1 , x2 R
+ Nếu x1 < x2 mà f(x1) < f(x2) thì h/số
y = f(x) đồng biến trên R
+ Nếu x1 < x2 mà f(x1) > f(x2) thì h/số
y = f(x) nghịch biến trên R
IV Củng cố (5 phút)
? Hàm số là gì ?Lấy ví dụ về hàn số?
? Khi nào hàm số đồng biến, nghịch biến?
- GV cho HS làm bài tập: Cho hàm số y = 3x +1
a) Tính f(0) ; f(1) ; f(2) ; f(-3) ?
b) Hàm số đồng biến hay nghịch biến?
V Hướng dẫn về nhà.(2 phút)
- Học bài theo SGK và vở ghi
- Làm các bài tập: 1; 2; 3; 4; 5 - SGK (44) + 1; 2; 3 - SBT (56)
HS khá giỏi: Vẽ đồ thị hàm số y = 3x +1
Tuần 10
Ngày dạy :………
Tiết 20: luyện tập
A- Mục tiêu:
- Củng cố khái niệm về hàm số, cách tính giá trị của hàm số, cách tính chu vi, diện tích tam giác
- Rèn kĩ năng vẽ đồ thị của hàm số y = ax ( a 0).
- Có ý thức vận dụng kiến thức vào thực tế
B- Chuẩn bị:
- GV: Bảng phụ
- HS: Ôn tập
C- Hoạt động trên lớp:
I ổn định tổ chức lớp (1 phút)
II Kiểm tra bài cũ (5 phút)
HS1: Nêu cách vẽ hàm số y = 2x?
Trang 9Hàm số đồng biến hay nghịch biến ?Vì sao?
HS2: Cho hàm số y = f(x) = x +3
2 1
Tính f(-2); f(-1) ; f(0.5) ; f(3) ?
=> Nhận xét, đánh giá
III Bài mới (34 phút)
- GV đưa bảng phụ có vẽ đồ thị hàm số y =
x ( Hình 4 - SGK )
3
3 A
B
O 1 2
? Hãy tìm hiểu và trình bày lại cách vẽ ?
- GV cho HS hoạt động nhóm (3 ph )
- GV gọi HS nhận xét
* Chú ý yêu cầu HS giải thích rõ vì sao OC
= 2 và OE = 3 ?
? Hãy là bài 5 - SGK ?
? Nêu cách vẽ đồ thị hàm số y = ax ?
TL:
- GV gọi HS lên bảng làm
HS1: Vẽ đồ thị hàm số y = x
HS2: Vẽ đồ thị hàm số y = 2x
=> Nhận xét
- GV vẽ đường thẳng song song với Ox và
cắt Oy tại điểm có tung độ là 4
? Tìm toạ độ điểm A, B ntn?
TL:
- GV gọi HS lên làm
=> Nhận xét
? Tính chu vi tam giác ABC ntn?
TL: AB + BC +CA
1- Bài 4- SGK (45).
* Cách vẽ đồ thị hàm số y = 3x
- Lấy x = 0 => y = 0, đồ thị đi qua O(0,0)
- Lấy x = 1 => y = 3, đồ thị hàm số qua A (1, 3)
=> Đồ thị hàm số y = 3x là đường thẳng qua O và A
+) Cách xác định điểm A:
- Vẽ điểm B(1,1)
- Vẽ cung tròn tâm O, bán kính OB cắt trục Ox tại C => C ( 2, 0)
- Vẽ điểm D ( 2, 1)
- Vẽ cung tròn tâm O, bán kính OD cắt trục Oy tại E=> E (0, 3)
- Vẽ điểm A (1, 3 )
2 - Bài 5 - SGK (45).
a) Vẽ đồ thị hàm số y = x và y = 2x y
O 2 4 x
b) + Vì A có tung độ là y = 4 nên
=> 4 = 2x x = 2 Vậy A (2; 4 ) + Vì B có tung độ là 4 nên x = 4
Vậy B (4; 4 )
* Tính chu vi tam giác ABC
D
Trang 10? Nêu cách tính AB, BC, CA ?
TL: Dựa vào định lí Pi-ta-go
- GV gọi HS lên bảng tính
=> Nhận xét
? Nêu cách tính diện tích tam giác ABC ?
TL: SABC = OE AB
2
1
- GV đưa đề bài 6a) lên bảng
? Tính giá trị của y ntn?
TL:
- GV cho HS làm cá nhân rồi gọi HS trả lời
GV điền
=> Nhận xét
? Có nhận xét gì về các giá trị tương ứng
của hai hàm số khi biến x lấy cùng một giá
trị ?
TL:
- Ta có : AB = 4 - 2 = 2 (cm)
- Theo định lí Pi-ta-go:
OA = 2 2 =
4
OB = 2 2 =
4
Vậy chu vi tam giác ABC là:
2 + 20 + 32 ( cm )
* Tính diện tích tam giác ABC
SABC = 2 4 = 4 (cm2)
2 1
3 - Bài 6 - SGK (45).
a) Dùng máy chiếu
b) Nhận xét : Với x lấy cùng một giá trị tương ứng của hàm y = 0,5x +2 luôn lớn hơn giá trị tương ứng của hàm y = 0,5x
là 2 đơn vị
IV Củng cố (3 phút)
- Nêu cách tính giá trị của hàm số tại giá trị của biến số?
- Cách vẽ đồ thị hàm số y = a x ntn?
- Khi nào hàm số y =a x đồng biến, nghịch biến?
V Hướng dẫn về nhà.(2 phút)
- Ôn tập các kiến thức về hàm số đã học
- Xem kĩ các bài tập đã chữa
- làm bài tập 7- SGK(46) + 4; 5 - SBT (56)
HD bài 7- SGK:
+ Tính f(x1) ; f(x2) ?
+ Xét f(x1) - f(x2) =?
+ Chứng tỏ f(x1) - f(x2) < 0 => f(x1) < f(x2)
Trang 11Tuần 11
Ngày dạy :………
Tiết 21: hàm số bậc nhất
A- Mục tiêu:
Giúp học sinh:
- Nắm được khái niệm và tính chất của hàm số bậc nhất
- Rèn kĩ năng tính giá trị của hàm số, chứng minh tính đồng biến, nghịch biến của hàm số
- Thấy được mối liên hệ giữa thực tế và toán học
B- Chuẩn bị:
- GV: Bảng phụ ghi (Tóm tắt bài toán, ?1, bài tập 8-SGK)
- HS: Ôn bài
C- Hoạt động trên lớp:
I ổn định tổ chức lớp (1 phút)
II Kiểm tra bài cũ (5 phút)
HS1: Làm bài tập 7- SGK
HS2: Hàm số y =f(x) với x thuộc R đồng biến, nghịch biến khi nào?
=> Nhận xét, đánh giá
III Bài mới (30 phút)
- GV gọi HS đọc đề bài toán
- GV treo bảng phụ ghi tóm tắt và ?1 lên
bảng
Trung tâm
Hà Nội Bến xe Huế
8km v=50 km/h
?1 Hãy điền vào chỗ trống cho đúng
Sau 1 giờ, ôtô đi được : ………
Sau t giờ, ôto đi đựoc : ………
Sau t giờ, ôtô cách trung tâm Hà Nội là :
s = ……… ( km )
- GV gọi lần lượt HS điền, nhận xét
? Hãy làm ?2 - SGK ?
TL:-Với t=1 => s = 50.1 + 8 = 58 km
- Với t = 2 => s = 50 2 + 8 = 108 km
- Với t = 3 => s = 50 3 + 8 = 158 km
- Với t = 4 => s = 50 4 + 8 = 208 km
?Giải thích tại sao y là hàm số của x?
TL:
- GV: Hàm số có dạng như trên gọi là hàm
1- Khái niệm về hàm số bậc nhât
* Bài toán:
s = 50t + 8.
=> s là hàm số của t
* Định nghĩa: (SGK) Hàm số bậc nhất có dạng y = a x + b (a
0 )
Trang 12số bậc nhất Vậy hàm số bậc nhất là gì?
TL:
?Hãy lấy ví dụ về hàm số bậc nhất?
- GV chốt hàm số bậc nhất:
+ Có hệ số a 0.
+ Bậc của biến là bậc 1
- GV treo bảng phụ ghi bài tập sau lên
bảng
* Bài tập: Trong các hàm số sau, hàm số
nào là hàm số bậc nhất ? Xác định hệ số
a,b ?
a) y = 1- 5x ; b) y = - 0,5x
c) y = 2x 1 3.; d) y = 2x2 + 3
e) y = mx + 1 ; g) y = 3x 5
h) y = 0x + 7 ; i) y = 1 3
2x
- GV gọi lần lượt HS trả lời, nhận xét
? Hàm số bậc nhất có tính chất gì?
- GV cho HS làm ví dụ.-SGK
? Hàm số trên xác định khi nào?
? Muốn xét tính đồng biến hay nghịch của
hàm số ta làm ntn?
TL:
? Vì sao -3 ( x2-x1) >0 ?
? Vậy hàm số đồng biến hay nghịch biến?
? Hãy xét tính đồng biến, nghịch biến của
hàm số y = 3x +1 ?
- GVcho HS hoạt động nhóm ( ).3
- GV thu bài làm của các nhóm lên , gọi
1HS lên bảng làm
=> Nhận xét
? Có nhận xét gì về hệ số a và tính đồng
biến, nghịch biến của các hàm số ở các ví
dụ trên?
TL:+ a >0 => h/số đồng biến
+ a < 0 => h/số nghịch biến
=>Đó là t/ chất của hàm số bậc nhất
? Lấy các ví dụ về h/số đb, nb ?
- GV treo bảng phụ ghi bài tập ( ở phần
định nghĩa) lên bảng
?Hàm số nào đồng biến, nghịch biến
Ví dụ: y = 2x - 1; y = 3x +2…
* Chú ý : Khi b = 0 => y = a x
2- Tính chất.
* Ví dụ: ( SGK ) Xét hàm số y = -3x +1 + Hàm số luôn xác định với x R.
+ Lấy x1 , x2 R / x 1 < x2 => x2-x1>0 + Xét f(x1)- f(x2) =(-3x2+1)- (-3x1+1)
= -3 (x2 - x1 ) < 0 , vì x2-x1>0
=> f(x1) < f(x2)
Hàm số y = -3x +1 là hàm số nghịch biến
Ví dụ 2: Xét hàm số y = 3x +1
=> Hàm số y = 3x +1 là hàm số đồng biến
* Tổng quát: (SGK) Với hàm số y = a x+ b (a 0)thì:
- Hàm số đồng biến trên R, khi a > 0 -Hàm số nghịch biến trên R,khi a < 0
Ví dụ: y = 3x 5 đồng biến
y = 1- 5x nghịch
Trang 13IV Củng cố (7 phút)
- Hàm số bậcnhất là hàm số ntn? Lấy ví dụ?
- Hàm số bậc nhất có tính chất gì ? Lấy ví dụ ?
- làm bài tập 9 -SGK(48)
Cho hàm số bậc nhất y = (m - 2)x + 3
a) Hàm số đồng biến khi a > 0 hay m - 2 > 0 m > 2
b) Hàm số nghịch biến khi a < 0 hay m - 2 < 0 m < 2
V Hướng dẫn về nhà.(2 phút)
- Học bài theo SGK và vở ghi
- Làm bài tập 10; 11; 12- SGK( 48) + 6; 7; 8; 9 - SBT ( 57)
Trang 14
Tuần 11
Ngày dạy :………
Tiết 22: luyện tập
A- Mục tiêu:
- Củng cố định nghĩa và tính chất của hàm số bậc nhất
- Biết vận dụng kiến thức về hàm số bậc nhất để giải một số dạng toán: chứng minh hàm số đồng biến, nghịch biến; tính giá trị của hàm số khi biết giá trị của biến số và ngược lại
- Biết tính khoảng cách giữa hai điểm khi biết toạ độ của chúng
B- Chuẩn bị:
- GV:Chuẩn bị kiến thức
- HS: Ôn bài
C- Hoạt động trên lớp:
I ổn định tổ chức lớp (1 phút)
II Kiểm tra bài cũ (5 phút)
HS1: Định nghĩa hàm số bậc nhất? Làm bait tập 6- SBT (57)?
HS2: Nêu tính chất của hàm số bậc nhất? Làm bài tập 7-SBT (57) ?
=> Nhận xét, đánh giá
III Bài mới (30 phút)
- GV gọi HS đọc đề bài 12- SGK
? Muốn tìm được a ta làm ntn?
TL:
- GV gọi HS lên làm, HS khác làm vào vở
=> Nhận xét
- GV chú ý cách trình bày cho HS
- GV gọi HS đọc đề bài 13 SGK
? Khi nào một hàm số là hàm số bậc nhất?
TL: + Có dạng y = a x + b
+ Hệ số a 0.
? Các hàm số bài cho đã có dạng y = a
x + b chưa ?
TL:
- GV gọi hai HS lên bảng làm
=> Nhận xét
* Chú ý: + Đưa hàm số về dạng y=ax+b
+ Điều kiện tồn tại của một biểu thức
? Hãy làm bài 14 - SGK ?
1- Bài 12- SGK(48).
Cho hàm số y= a x + 3 Tìm a biết khi x = 1 thì y = 2,5 ? Giải
Thay x = 1 và y = 2,5 vào hàm số ta có: 2,5 = a 1 + 3 a = 2,5 - 3 =-0,5 Vậy a = - 0,5
2- Bài 13- SGK(48)
a) y = 5 m (x-1)
Hàm số trên là hàm số bậc nhất khi và
m
m m
Vậy với m < 5 thì hàm số là hàm số bậc nhất
b) y = 1x +3,5 là hàm số bậc nhất
1
m m
0
1
m m
1 0
1
1 0
m
m m
Vậy với m 1 thì hàm số đã cho là hàm số bậc nhất