BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TRÀ MẠNH HÙNG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC TẠI CỤC HẢI QUAN TỈNH QUẢNG BÌNH CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ MÃ SỐ: 6034041
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
TRÀ MẠNH HÙNG
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC
TẠI CỤC HẢI QUAN TỈNH QUẢNG BÌNH
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ
MÃ SỐ: 60340410
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS TRỊNH VĂN SƠN
HUẾ, 2018
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tác giả xin cam đoan luận văn “Nâng cao chất lượng đội ngũ công chức tại
Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình” là kết quả nghiên cứu độc lập được thực hiện dưới
sự hướng dẫn của PGS.TS Trịnh Văn Sơn Các tài liệu tham khảo, các số liệu thống kêđược sử dụng đúng quy định và chỉ phục vụ cho mục đích nghiên cứu đề tài
Kết quả nghiên cứu của luận văn này chưa từng được công bố trong bất kỳcông trình nghiên cứu nào khác ngoài nghiên cứu của tác giả
Tác giả xin cam đoan những vấn đề nêu trên là hoàn toàn đúng sự thật
Tác giả
Trà Mạnh Hùng
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 3Sau cùng tôi xin chân thành cảm ơn đến Ban lãnh đạo, cán bộ công nhânviên Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình đã tạo điều kiện về thời gian và giúp đỡ tôitrong suốt quá trình học tập và khảo sát, tìm kiếm các nguồn thông tin quý báu choviệc hoàn thành Luận văn.
Cuối cùng tôi xin cảm ơn gia đình, bạn bè, người thân đã động viên, khích lệtôi cả về vật chất lẫn tinh thần trong suốt quá trình học tập và hoàn thành Luận văn
Mặc dù, bản thân đã rất cố gắng, nhưng Luận văn không tránh khỏi nhữngkhiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp chân thành của quý thầy, cô giáo
và đồng nghiệp để Luận văn được hoàn thiện hơn
Xin chân thành cảm ơn!
Tác giả
Trà Mạnh Hùng
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 4TÓM LƯỢC LUẬN VĂN
Họ tên học viên: TRÀ MẠNH HÙNG
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Niên khóa: 2016 – 2018
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS TRỊNH VĂN SƠN
Tên đề tài: NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC TẠI
CỤC HẢI QUAN TỈNH QUẢNG BÌNH.
1 Tính cấp thiết của đề tài
Đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất lượng đội ngũ công chức luônđược Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm Trong Chương trình tổng thể cải cáchthủ tục hành chính nhà nước giai đoạn 2011-2020 coi đây là một trong bảy chươngtrình hành động có ý nghĩa quan trọng góp phần xây dựng một nền công vụ “chuyênnghiệp, trách nhiệm, năng động, minh bạch, hiệu quả” Vì vậy, việc nghiên cứu đềtài: “Nâng cao chất lượng đội ngũ công chức tại Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình”
là hết sức cấp thiết, quan trọng và phù hợp với bối cảnh hiện tại
2 Phương pháp nghiên cứu
Các phương pháp nghiên cứu đã được sử dụng trong đề tài bao gồm: Phươngpháp thu thập thông tin, xử lý dữ liệu, phương pháp phân tích, tổng hợp thống kê vàthống kê mô tả
3 Kết quả nghiên cứu và những đóng góp của luận văn
Luận văn góp phần bổ sung và hệ thống hóa các vấn đề lý luận về công tácnâng cao chất lượng đội ngũ công chức từ đó rút ra một số kinh nghiệm về nâng caochất lượng đội ngũ công chức, tìm hiểu các chính sách, biện pháp thực hiện côngtác nâng cao chất lượng đội ngũ công chức và từ đó có thể áp dụng trong hoàn cảnh
cụ thể của đội ngũ công chức tại cục Hải quan tỉnh Quảng Bình
Qua phân tích thực trạng chất lượng đội ngũ công chức tại cục Hải quan tỉnhQuảng Bình, đề tài đã chỉ ra được những mặt đạt được, những tồn tại, hạn chế vềchất lượng đội ngũ CBCC và nguyên nhân của hạn chế , từ đó Luận văn đưa ramột số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ công chức tại cục Hải quan tỉnhQuảng Bình trong thời gian tới
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 5XNKĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾXuất nhập khẩu
Trang 6MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
TÓM LƯỢC LUẬN VĂN iii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT iv
MỤC LỤC v
DANH MỤC CÁC BẢNG ix
DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ x
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục tiêu nghiên cứu 2
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn 3
4 Phương pháp nghiên cứu 3
5 Kết cấu của đề tài 4
PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 5
CHƯƠNG 1:CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH 5
1.1 Một số vấn đề lý luận cơ bản về nguồn nhân lực và chất lượng nguồn nhân lực .5
1.1.1 Khái niệm về nguồn nhân lực và chất lượng nguồn nhân lực 5
1.1.2 Vai trò nâng cao chất lượng nguồn nhân lực 6
1.1.3 Chỉ tiêu đánh giá chất lượng nguồn nhân lực 6
1.2 Tổng quan về cán bộ công chức và chất lượng đội ngũ cán bộ công chức Hải quan 7
1.2.1 Khái niệm, phân loại và vai trò cán bộ công chức 7
1.2.2 Nhiệm vụ và quyền hạn của đội ngũ công chức Hải quan 8
1.2.3 Những đặc điểm cơ bản của đội ngũ công chức Hải quan 10
1.2.4 Chất lượng và tiêu chí đánh giá chất lượng công chức Hải quan Error!
Bookmark not defined.
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 71.3 Nội dung, sự cần thiết và nhân tố ảnh hưởng đến nâng cao chất lượng đội ngũ
công chức Hải quan Error! Bookmark not defined 1.3.1 Nội dung nếng cao chất lượng đội ngũ công chức Hải quanError! Bookmark
not defined.
1.3.2 Sự cần thiết nâng cao chất lượng đội ngũ công chức Hải quan Error!
Bookmark not defined.
1.3.3 Nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ công chức Hải quan Error!
Bookmark not defined.
1.4 Phương pháp và mô hình đánh giá chất lượng đội ngũ công chức Error!
Bookmark not defined.
1.4.1 Phương pháp đánh giá chất lượng đội ngũ công chứcError! Bookmark not
defined.
1.4.2 Mô hình đánh giá chất lượng đội ngũ công chứcError! Bookmark not defined.
1.5 Thực tiễn và kinh nghiệm nâng cao chất lượng đội ngũ công chức trong ngành
Hải quan ngoài và trong nước Error! Bookmark not defined.
1.5.1 Kinh nghiệm nâng cao chất lượng công chức trong ngành Hải quan ở một số
nước trên thế giới Error! Bookmark not defined 1.5.2 Kinh nghiệm của một số Cục hải quan và đơn vị tỉnh ở Việt Nam Error!
Bookmark not defined.
1.5.3 Bài học kinh nghiệm về nâng cao chất lượng công chức cho Cục Hải quan
tỉnh Quảng Bình Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 2:THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CỦA
CỤC HẢI QUAN TỈNH QUẢNG BÌNH Error! Bookmark not defined 2.1 Tổng quan về Cục Hải quan Quảng Bình Error! Bookmark not defined 2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển Error! Bookmark not defined 2.1.2 Cơ cấu bộ máy của Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình.Error! Bookmark not
defined.
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 82.1.3 Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Cục Hải quan Quảng Bình Error!
Bookmark not defined.
2.2 Đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ công chức tại Cục Hải quan tỉnh Quảng
Bình Error! Bookmark not defined 2.2.1 Quy mô và cơ cấu đội ngũ công chức của Cục Hải quan Quảng Bình Error!
Bookmark not defined.
2.2.2 Đánh giá phẩm chất, đạo đức đội ngũ công chức Hải quan tỉnh Quảng Bình
Error! Bookmark not defined.
2.2.3 Thực trạng chất lượng đội ngũ công chức Cục Hải quan Quảng Bình theo tiêu
chí: Trình độ chuyên môn nghiệp vụ, Tin học và Ngoại ngữError! Bookmark not
defined.
2.2.4 Thực trạng chất lượng đội ngũ công chức của Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình
theo các tiêu chí: Trình độ quản lý nhà nước và Lý luận chính trịError! Bookmark
not defined.
2.3 Ý kiến đánh giá của các đối tượng điều tra về chất lượng đội ngũ công chức Hải
quan Quảng Bình Error! Bookmark not defined 2.3.1 Mẫu điều tra Error! Bookmark not defined 2.3.2 Ý kiến đánh giá của cán bộ công chức Cục Hải quan Quảng Bình Error!
Bookmark not defined.
2.3.3 Ý kiến đánh giá của các Doanh nghiệp (đối tượng được phục vụ) về chất
lượng đội ngũ công chức cục Hải quan tỉnh Quảng BìnhError! Bookmark not defined.
2.4 Nhận xét chung về kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân về thực trạng chất
lượng đội ngũ công chức Cục Hải quan Quảng BìnhError! Bookmark not defined.
2.4.1 Những kết quả đạt được Error! Bookmark not defined 2.4.2 Những tồn tại, hạn chế Error! Bookmark not defined 2.4.3 Nguyên nhân của tồn tại, hạn chế Error! Bookmark not defined.
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 9CHƯƠNG 3:ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤTLƯỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CỦA CỤC HẢI QUAN TỈNH QUẢNG BÌNH
Error! Bookmark not defined.
3.1 Quan điểm và định hướng nâng cao chất lượng đội ngũ công chức của Hải quan
Quảng Bình Error! Bookmark not defined 3.1.1 Quan điểm phát triển nguồn nhân lực Hải quan đến năm 2022 Error!
Bookmark not defined.
3.1.2 Chiến lược nâng cao chất lượng công chức Hải quan đến năm 2022 Error!
Bookmark not defined.
3.1.3 Định hướng, nội dung và mục tiêu nâng cao chất lượng đội ngũ công chức
của Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình Error! Bookmark not defined.
3.2 Một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ công chức Hải
quan tỉnh Quảng Bình Error! Bookmark not defined 3.2.1 Hoạch định kế hoạch chiến lược phát triển đội ngũ công chức Error!
Bookmark not defined.
3.2.2 Tổ chức thực hiện và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đào tạo & bồi
dưỡng đội ngũ công chức Error! Bookmark not defined 3.2.3 Đổi mới và nâng cao chất lượng công tác tuyển dụng công chức Error!
Bookmark not defined.
3.2.4 Đổi mới công tác đề bạt, bổ nhiệm cán bộ theo hướng minh bạch và công
khai hơn Error! Bookmark not defined.
3.2.5 Đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đánh giá đội ngũ cán bộ,
công chức .Error! Bookmark not defined 3.2.6 Đổi mới, nâng cao chất lượng công tác quy hoạch công chức Error!
Bookmark not defined.
3.2.7 Nâng cao trách nhiệm, vai trò của Lãnh đạo Cục Hải quan đối với việc nâng
cao chất lượng đội ngũ công chức .Error! Bookmark not defined.
3.2.8 Xây dựng hệ thống lương, thưởng dựa trên kết quả công việc và có tính cạnh
tranh Error! Bookmark not defined.
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 10PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 11
1 Kết luận 11
2 Kiến nghị 12
2.1 Kiến nghị với Bộ tài chính 12
2.2 Kiến nghị với Tổng cục Hải quan 12
2.3 Kiến nghị với Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Bình 13
TÀI LIỆU THAM KHẢO 14
PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined.
QUYẾT ĐỊNH HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN
BIÊN BẢN CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN
NHẬN XÉT CỦA PHẢN BIỆN 1+2
BẢN GIẢI TRÌNH
XÁC NHẬN HOÀN THIỆN LUẬN VĂN
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Qui mô và cơ cấu đội ngũ cán bộ công chức của Cục Hải quan
Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.2: Qui mô, cơ cấu cán bộ công chức Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình
Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.3: Chất lượng cán bộ, công chức Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình
Error! Bookmark not defined.
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 11Bảng 2.4: Chất lượng cán bộ, công chức Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình theo
trình độ lý luận chính trị và quản lý Nhà nước, giai đoạn 2013-2017
Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.5: Ý kiến đánh giá của công chức cục Hải quan tỉnh Quảng Bình
Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.6: Ý kiến đánh giá của công chức cục Hải quan tỉnh Quảng Bình
Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.7: Ý kiến đánh giá của công chức cục Hải quan tỉnh Quảng Bình
Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.8: Ý kiến đánh giá của công chức cục Hải quan tỉnh Quảng Bình
Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.9: Ý kiến đánh giá của công chức cục Hải quan tỉnh Quảng Bình
Error! Bookmark not defined.
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 12DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
Biểu đồ 2 1: Cơ cấu giới tính cán bộ công chức Cục Hải quan Error!
Bookmark not defined.
Biểu đồ 2 2: Cơ cấu độ tuổi cán bộ công chức Cục Hải quan Error! Bookmark
not defined.
Biểu đồ 2 3: Trình độ chuyên môn nghiệp vụ của Cục Hải quan Error!
Bookmark not defined.
Biểu đồ 2.4: Trình độ ngoại ngữ của Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình Error!
Bookmark not defined.
Biểu đồ 2.5: Trình độ tin học của công chức Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình
giai đoạn 2013 – 2017 Error! Bookmark not defined.
Biểu đồ 2.6: Chất lượng công chức Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình theo trình
độ quản lý Nhà nước qua 5 năm 2013 và 2017 Error! Bookmark
not defined.
Biểu đồ 2.7: Đánh giá của doanh nghiệp về tinh thần trách nhiệm với công việc
của công chức Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình Error! Bookmark
not defined.
Biểu đồ 2.8: Đánh giá của doanh nghiệp về phẩm chất đạo đức, thái độ phục vụ
của công chức Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình Error! Bookmark
not defined.
Biểu đồ 2.9: Đánh giá của doanh nghiệp về tính chuyên nghiệp và kinh nghiệm
công tác của công chức Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình Error!
Bookmark not defined.
Biểu đồ 2.10: Đánh giá của doanh nghiệp về phong cách công vụ của công chức
Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình Error! Bookmark not defined.
No table of figures entries found.
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 13Thực tế cho thấy, ở nước ta với quá trình toàn cầu hoá và hội nhập quốc tếsâu, rộng đã diễn ra hết sức nhanh chóng và nước ta đã trở thành thành viên củanhiều tổ chức kinh tế thế giới, tham gia ký kết và thực hiện cam kết quốc tế về mởcửa thị trường, hải quan, hàng hoá xuất nhập khẩu Hội nhập kinh tế quốc tế, mộtmặt tạo ra cơ hội thuận lợi thu hút vốn đầu tư nước ngoài, tiếp nhận chuyển giaocông nghệ tiên tiến, kinh nghiệm quản lý hiện đại về thị trường tiêu thụ hàng hoárộng lớn Mặt khác, hội nhập sâu nền kinh tế quốc tế cũng đặt ra không ít nhữngkhó khăn thách thức do trình độ phát triển kinh tế, năng lực cạnh tranh hạn chế, hệthống pháp luật chưa hoàn chỉnh, trình độ, kinh nghiệm quản lý chưa đáp ứng yêucầu phát triển của quá trình hội nhập kinh tế Đó là những hạn chế, yếu kém ảnhhưởng trực tiếp đến hoạt động xuất nhập khẩu, làm phát sinh nhiều tiêu cực như:buôn lậu, trốn Hải quan, gian lận thương mại làm phương hại lợi ích quốc gia.
Hải quan là cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực xuất nhập khẩu nhằmbảo vệ lợi ích của quốc gia, thực hiện chức năng kiểm tra, giám sát các hoạt độngxuất - nhập khẩu, thực thi pháp luật về Hải quan quan và tham mưu, xây dựng chínhsách, pháp luật trong lĩnh vực xuất nhập khẩu Sự phát triển kinh tế của Việt Namngày càng hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, theo đó Hải quan nước tacũng diễn ra quá trình hội nhập với Hải quan thế giới, tuân theo các Công ước, quyđịnh của luật pháp quốc tế về Hải quan
Như vậy, quá trình hiện đại hoá, xây dựng nền Hải quan điện tử, nâng caochất lượng các nguồn lực, nhất là nguồn nhân lực, chẳng những do yêu cầu của hộinhập kinh tế quốc tế mà còn là do nhu cầu tất yếu phát triển của ngành Hải quan
ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ
Trang 14nước ta hiện nay Hiện đại hoá, xây dựng Hải quan điện tử, nâng cao chất lượngnhân lực là quá trình phát triển dựa trên 3 trụ cột: Xây dựng bộ máy quản lý Hảiquan hiện đại - phát triển nguồn nhân lực - ứng dụng công nghệ thông tin Trong 3trụ cột đó, nhân lực tức là yếu tố con người luôn quyết định trong mọi quá trình, vìcon người vừa là chủ thể vừa là đối tượng quản lý Song những người làm việctrong ngành Hải quan hay là những công chức Hải quan đòi hỏi phải có năng lực,phẩm chất riêng, đặc thù, cần được đào tạo, đào tạo lại, huấn luyện, tuyển dụng, sửdụng đãi ngộ theo những chuẩn mực đạt trình độ của Hải quan khu vực và thế giới
Trong quá trình đổi mới, hiện đại hoá Ngành Hải quan, Tổng cục Hải quanViệt Nam nói chung và Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình nói riêng đang triển khaithực hiện xây dựng "Đề án vị trí việc làm và cơ cấu ngạch công chức ngành Hảiquan" theo Quyết định 2863/QĐ-TCHQ của Tổng cục trưởng Hải quan ngày 16tháng 9 năm 2013 Để xây dựng Hải quan hiện đại đáp ứng yêu cầu đổi mới và toàncầu hóa, thì nội dung nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là một trong những nộidung có tính quyết định
Từ ý nghĩa, vai trò và từ thực tiễn, công tác nâng cao chất lượng đội ngũ côngchức Hải quan trong thời kỳ mới đã trở thành một đòi hỏi mang tính chất tất yêu đốivới sự phát triển của ngành, nên tôi đã lựa chọn đề tài:"Nâng cao chất lượng đội ngũ công chức tại Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình" làm luận văn thạc sĩ.
2 Mục tiêu nghiên cứu
2.1 Mục tiêu chung
Từ nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng, Luận văn nhằm đề xuất một số giảipháp góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ công chức tại Cục Hải quan Quảng Bình trongthời gian tới