Trong những năm đổi mới vừa qua, Đảng ta đã từng bước đổi mới tư duy trên lĩnh vực quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc (BVTQ) xã hội chủ nghĩa (XHCN) để theo kịp yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn mới. Theo tư duy mới, nhiệm vụ quốc phòng ngày nay không chỉ nhằm chống chiến tranh xâm lược, bảo vệ độc lập, toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền quốc gia mà còn gắn chặt với yêu cầu bảo vệ chế độ, bảo vệ Đảng, bảo vệ nhân dân, bảo vệ an ninh trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Khi nói đến quốc phòng, chúng ta cần hiểu đó là công việc giữ nước của bất cứ một quốc gia dân tộc nào trên thế giới, không phân biệt chế độ chính trị khác nhau. Nó bao gồm tổng thể các hoạt động đối nội, đối ngoại của một đất nước, phục vụ cho nhiệm vụ quốc phòng, nhiệm vụ phòng thủ của đất nước đó. Sức mạnh của quốc phòng là sức mạnh toàn diện, cân đối trên tất cả các lĩnh vực, trong đó sức mạnh quân sự là sức mạnh đặc trưng. Mục đích của quốc phòng là giữ vững hoà bình, ổn định để xây dựng đất nước, để đẩy lùi, ngăn chặn các hoạt động gây chiến của kẻ thù, đồng thời đánh bại mọi cuộc chiến tranh xâm lược ở bất kỳ qui mô nào. Lực lượng tham gia nhiệm vụ quốc phòng là tất cả mọi tầng lớp, mọi lực lượng, trong đó lực lượng vũ trang luôn đóng vai trò nòng cốt. Khi nói đến quốc phòng, người ta bao giờ cũng gắn với an ninh để bảo vệ tổ quốc (BVTQ), bảo vệ chế độ. Để xây dựng nền quốc phòng, mỗi quốc gia đều phải dựa trên điều kiện kinh tế xã hội, chế độ chính trị của nước mình, đồng thời phụ thuộc vào truyền thống, lịch sử đấu tranh của mỗi nước. Quốc phòng toàn dân (QPTD) là quan điểm cơ bản của Đảng ta trong lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng nền quốc phòng nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đó là nền QPTD, mang tính chất nhân dân sâu sắc. Nền quốc phòng đó thể hiện tính toàn dân, toàn diện, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, quản lý của Nhà nước, nhằm đánh thắng mọi cuộc chiến tranh xâm lược, bảo vệ tổ quốc, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa (XHCN). Nền QPTD là một bộ phận hợp thành, là cơ sở để giữ vững ổn định và phát triển đất nước. Do đó, nó luôn phải có cơ cấu, tổ chức chặt chẽ, xây dựng nền QPTD là trách nhiệm của tất cả các ngành, các cấp, của cả hệ thống chính trị. Đảng ta trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, luôn quan tâm xây dựng nền QPTD vững mạnh, trên cơ sở đó phát huy sức mạnh của cả dân tộc trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, cũng như trong xây dựng và BVTQ XHCN. Khi đưa ra quan điểm xây dựng nền QPTD, Đảng ta luôn dựa trên cơ sở lý luận là quan điểm chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về QPTD, bảo vệ tổ quốc.
Trang 1Khi nói đến quốc phòng, chúng ta cần hiểu đó là côngviệc giữ nước của bất cứ một quốc gia dân tộc nào trên thếgiới, không phân biệt chế độ chính trị khác nhau Nó bao gồmtổng thể các hoạt động đối nội, đối ngoại của một đất nước,phục vụ cho nhiệm vụ quốc phòng, nhiệm vụ phòng thủ củađất nước đó Sức mạnh của quốc phòng là sức mạnh toàn
Trang 2diện, cân đối trên tất cả các lĩnh vực, trong đó sức mạnhquân sự là sức mạnh đặc trưng Mục đích của quốc phòng làgiữ vững hoà bình, ổn định để xây dựng đất nước, để đẩy lùi,ngăn chặn các hoạt động gây chiến của kẻ thù, đồng thờiđánh bại mọi cuộc chiến tranh xâm lược ở bất kỳ qui mô nào.Lực lượng tham gia nhiệm vụ quốc phòng là tất cả mọi tầnglớp, mọi lực lượng, trong đó lực lượng vũ trang luôn đóng vaitrò nòng cốt Khi nói đến quốc phòng, người ta bao giờ cũnggắn với an ninh để bảo vệ tổ quốc (BVTQ), bảo vệ chế độ Đểxây dựng nền quốc phòng, mỗi quốc gia đều phải dựa trênđiều kiện kinh tế- xã hội, chế độ chính trị của nước mình,đồng thời phụ thuộc vào truyền thống, lịch sử đấu tranh củamỗi nước.
Quốc phòng toàn dân (QPTD) là quan điểm cơ bản củaĐảng ta trong lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng nền quốc phòngnước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đó là nền QPTD,mang tính chất nhân dân sâu sắc Nền quốc phòng đó thểhiện tính toàn dân, toàn diện, đặt dưới sự lãnh đạo của ĐảngCộng sản, quản lý của Nhà nước, nhằm đánh thắng mọi cuộcchiến tranh xâm lược, bảo vệ tổ quốc, bảo vệ chế độ xã hộichủ nghĩa (XHCN) Nền QPTD là một bộ phận hợp thành, là
cơ sở để giữ vững ổn định và phát triển đất nước Do đó, nóluôn phải có cơ cấu, tổ chức chặt chẽ, xây dựng nền QPTD là
Trang 3trách nhiệm của tất cả các ngành, các cấp, của cả hệ thốngchính trị.
Đảng ta trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng ViệtNam, luôn quan tâm xây dựng nền QPTD vững mạnh, trên
cơ sở đó phát huy sức mạnh của cả dân tộc trong sự nghiệpđấu tranh giải phóng dân tộc, cũng như trong xây dựng vàBVTQ XHCN Khi đưa ra quan điểm xây dựng nền QPTD,Đảng ta luôn dựa trên cơ sở lý luận là quan điểm chủ nghĩaMác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về QPTD, bảo vệ tổ quốc
Khi bàn về nhiệm vụ quốc phòng, bảo vệ tổ quốcXHCN, Lênin đã nêu lên hàng loạt vấn đề cơ bản, có tínhnguyên tắc đối với công cuộc bảo vệ tổ quốc XHCN như:Tính tất yếu khách quan phải BVTQ; những biện pháp củng
cố khả năng phòng thủ đất nước; về xây dựng nền QPTD;thành lập quân đội kiểu mới; mối quan hệ xây dựng và BVTQXHCN Trong đó, Lênin khẳng định, đối với cách mạnh Ngasau khi thành công, phải xây dựng nền quốc phòng, đây làyêu cầu khách quan của chế độ XHCN, nhằm chiến đấu,chiến thắng kẻ thù, bảo vệ tổ quốc Khi bàn về vấn đề xây
Trang 4đấu của nước nhà” 1 Trong xây dựng nền quốc phòng XHCN,
Lênin đặc biệt coi trọng việc phát huy mạnh mẽ ưu thế chínhtrị tinh thần của chế độ mới, chế độ XHCN, coi đó là cơ sởtrực tiếp quyết định sức mạnh BVTQ XHCN Đồng thời, Lênincòn đặt nhiệm vụ BVTQ XHCN đi đôi với nhiệm vụ xây dựngCNXH Đây là nhiệm vụ khó khăn nhất, vì nó đòi hỏi phải cảibiến xã hội một cách mới mẻ những cơ sở sâu xa nhất.Nhưng đó cũng là nhiệm vụ cao cả nhất, vì chỉ có khi sau khihoàn thành nhiệm vụ ấy mới làm cho nước nhà thực sự trởthành một nước XHCN Để tăng cường, củng cố quốc phòng,
BVTQ, Lênin khẳng định:“Một khi chúng ta đã bắt tay vào
công cuộc hoà bình kiến thiết của chúng ta, thì chúng ta sẽ đem hết sức mình ra để tiếp tục tiến hành công cuộc đó không ngừng Đồng thời , hãy chăm lo đến khả năng quốc phòng của đất nước ta và của Hồng quân ta như chăm lo con
Ngày nay nhiệm vụ xây dựng quốc phòng, BVTQXHCN của mỗi nước đặt ra phải vận dụng và phát triển sángtạo những nguyên lý phổ biến, những vấn đề có tính nguyêntắc trong học thuyết Mác- Lênin về BVTQ XHCN cho phù hợpđiều kiện, hoàn cảnh lịch sử mỗi nước, phù hợp trình độ pháttriển kinh tế- xã hội, truyền thống đấu tranh của dân tộc, vị trí
1 V.I Lênin, To n t p àn tập ập , t p 35, Nxb Ti n b Mát-xc -va,1981, tr.480-481.ập 35, Nxb Tiến bộ Mát-xcơ-va,1981, tr.480-481 ến bộ Mát-xcơ-va,1981, tr.480-481 ộ Mát-xcơ-va,1981, tr.480-481 ơ-va,1981, tr.480-481.
2 V.I Lênin, To n t p àn tập ập , t p 44, Nxb Ti n b Mát-xc -va,1981,tr.368.ập 35, Nxb Tiến bộ Mát-xcơ-va,1981, tr.480-481 ến bộ Mát-xcơ-va,1981, tr.480-481 ộ Mát-xcơ-va,1981, tr.480-481 ơ-va,1981, tr.480-481.
Trang 5địa lý của mỗi nước Quán triệt quan điểm chủ nghĩa Lênin về xây dựng nền QPTD, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn cóquan điểm đúng đắn, sáng tạo trong nhiệm vụ xây dựng nềnQPTD, trong nhiệm vụ xây dựng và BVTQ XHCN Điều đóđược thể hiện không chỉ trong quá trình đấu tranh giải phóngdân tộc, mà kể cả trong sự nghiệp xây dựng và BVTQ XHCN.Trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, ngay sau nước nhàgiành được độc lập, trong “Tuyên ngôn Độc lập”, Hồ Chí Minh
Mác-đã nêu rõ: “Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh
thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự
Minh đã khái quát: “Bất kỳ hoà bình hoặc chiến tranh, ta cũng
Và Người còn chỉ rõ: “Trong điều kiện, hoàn cảnh nào thì
chúng ta cũng phải ra sức củng cố quốc phòng” Ngày 19
tháng 9 năm 1954, nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ Đại đoànQuân Tiên phong đang chuẩn bị về tiếp quản Thủ đô, tại Đền
Hùng, Người căn dặn: “Ngày xưa các vua Hùng đã có công
dựng nước, ngày nay Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước.” Điều đó khẳng định, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan
tâm đến nhiệm vụ củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc, bảo
vệ nền độc lập của dân tộc, củng cố giữ vững hoà bình.Nhưng quan điểm của Người cũng hết sức rộng lớn, không
3 H Chí Minh ồ Chí Minh , To n t p àn tập ập , t p 3, Nxb CTQG, H N i 2000, tr.557.ập 35, Nxb Tiến bộ Mát-xcơ-va,1981, tr.480-481 à Nội 2000, tr.557 ộ Mát-xcơ-va,1981, tr.480-481.
4 S .d, t p 7, tr.317 đ.d, tập 7, tr.317 ập 35, Nxb Tiến bộ Mát-xcơ-va,1981, tr.480-481.
Trang 6chỉ bó hẹp trong nhiệm vụ chống chiến tranh xâm lược, mà
cả trong giữ vững hoà bình, bảo vệ đất nước, xây dựng
CNXH Người khẳng định: “Xây dựng nền quốc phòng toàn
dân vững mạnh là điều kiện để bảo đảm cho chúng ta bảo
vệ tổ quốc, sẵn sàng đánh thắng mọi kẻ thù trong mọi tình huống Cho nên, khi tổ quốc được độc lập phải tập trung xây dựng nền quốc phòng toàn dân.” Chính vì luôn có quan
điểm đúng đắn về xây dựng nền QPTD, mà Hồ Chí Minh đãphát huy được sức mạnh cả nước hoàn thành thắng lợi sựnghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, cũng như trong đấutranh giữ gìn hoà bình, thống nhất Tổ quốc
Mặt khác, Đảng luôn nắm vững thực tiễn khách quan,tôn trọng qui luật khách quan, trên cơ sở đó đưa ra đường lốicách mạng đúng đắn, phù hợp, đặc biệt đối với việc xây dựngnền QPTD Điều đó được thể hiện, Đảng đã tiếp thu truyềnthống lịch sử đấu tranh dựng nước, giữ nước của ông cha ta.Quá trình đấu tranh dựng nước, giữ nước, ông cha ta luônđoàn kết, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, tạo nên sức mạnhtổng hợp chống ngoại xâm giành thắng lợi Với tư tưởng
“nước lấy dân làm gốc”, hay “cả nước đồng lòng, toàn dândốc sức”, tư tưởng “ngụ binh ư nông” Chính vì thế, khi thờibình chúng ta tranh thủ phát triển đất nước, không quên củng
cố quốc phòng, khi có chiến tranh xảy ra ta đã có đủ sức
Trang 7mạnh để chiến thắng chúng Việc xây dựng nền quốc phòngtoàn dân vừa đáp ứng yêu cầu củng cố quốc phòng, vừatham gia xây dựng đất nước, sẵn sàng đánh thắng mọi kẻthù Trong mối quan hệ khăng khít giữa nhà- làng- nước, lànét đẹp truyền thống, đã tạo thành trận địa liên hoàn vữngchắc, thành “thiên la địa võng” trước kẻ thù xâm lược Do đó,
dù thường xuyên phải đương đầu với các thế lực phong kiếnphương Bắc mạnh hơn ta gấp nhiều lần, các triều đại phongkiến Việt Nam vẫn đánh thắng, bảo đảm sự phát triển trườngtồn cho dân tộc
Trong điều kiện hiện nay, tình hình thế giới, khu vực,trong nước có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường Sau khiLiên Xô và các nước XHCN ở Đông âu sụp đổ, chủ nghĩa đếquốc điên cuồng chống phá cách mạng thế giới, dáo diết xâydựng thế giới một cực do Mỹ điều khiển, sẵn sàng can thiệpvào các nước có độc lập, chủ quyền, đem lại lợi ích cho họ.Cuộc cách mạng khoa học công nghệ đang phát triển như vũbão, cuốn hút tất cả các nước tham gia, tác động đến tất cảcác lĩnh vực của đời sống xã hội, tạo nên xu thế vừa hợp tác,vừa đấu tranh cho tất cả các quốc gia
Trong khu vực đang có sự phát triển, hợp tác của cácnước, nhưng không tránh khỏi những xung đột, tranh chấp
Sự có mặt của Mỹ ở khu vực đầy tiềm năng Đông Nam Châu
Trang 8á, nhằm chiếm lĩnh thị trường, gây ảnh hưởng ngày càngtăng đối với khu vực Đánh giá về tình hình thế giới, khu vực,Nghị quyết Hội nghị lần thứ Tám Ban chấp hành Trung ương
(khoá IX) của Đảng khẳng định: “Tình hình thế giới và khu
vực nói trên đã tác động trực tiếp đến sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, vừa tạo ra nhiều thuận lợi mới rất quan trọng, đồng thời cũng gây ra những khó khăn, thách thức nghiêm trọng đối với nước ta”.
Đối với cách mạng nước ta, trước sự chống phá quyếtliệt của kẻ thù, với các âm mưu, thủ đoạn hết sức thâm độc,sảo quyệt như “diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ, can thiệp
từ bên ngoài kết hợp gây mất ổn định từ bên trong, lợi dụngvấn đề dân tộc, tôn giáo nhằm “nhanh chóng chiếm lĩnh thịtrường, chống phá ta về kinh tế, kết hợp chống phá về chínhtrị, văn hoá, tư tưởng, tạo dựng ra các lực lượng chống đối,
từ đó thủ tiêu chế độ XHCN, hạ thấp đi đến thủ tiêu vai tròlãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam Trước tình hình đó,Đảng ta luôn xác định đúng kẻ thù, dự kiến các tình huống cóthể sảy ra như: Diễn biến hoà bình, làm chuyển hoá từ bêntrong; diễn biến hoà bình kết hợp với bạo loạn lật đổ; bạoloạn lật đổ từ bên trong, kết hợp với can thiệp vũ trang từ bênngoài; bao vây phong toả, tập kích hoả lực từ bên ngoài; phátđộng chiến tranh với qui mô, cường độ trung bình nếu ta sai
Trang 9lầm về chiến lược; chiến tranh qui mô, sử dụng vũ khí côngnghệ cao.
Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã cóquan điểm đúng đắn về xây dựng nền QPTD, có chiến lượcBVTQ, gắn với chiến lược an ninh nhân dân Từ đó, nềnQPTD, thế trận QPTD gắn với an ninh nhân dân ngày càngđược củng cố, đi vào chiều sâu Đã có sự điều chỉnh chiếnlược đối với lực lượng vũ trang, kết hợp chặt chẽ, có hiệuquả kinh tế với quốc phòng Công tác đối ngoại ngày càngđược rộng mở, tạo điều kiện củng cố quốc phòng Đảngthường xuyên chăm lo xây dựng nền quốc phòng, đặc biệtxây dựng quân đội vững mạnh về mọi mặt đáp ứng yêu cầuthời bình cũng như khi có chiến tranh sảy ra Sự lãnh đạo củaĐảng về quốc phòng, an ninh được tăng cường hơn, Nhànước quản lý quốc phòng ngày càng đi vào nề nếp Vấn đềnày Nghị quyết Trung ương Tám (khoá IX) của Đảng đã chỉ
rõ:“Tiếp tục chăm lo xây dựng lực lượng vũ trang cả về chính
trị, tư tưởng và tổ chức Thực hiện có hiệu quả bước điều chỉnh chiến lược về bố trí thế trận, tổ chức biên chế lực lượng
vũ trang trong thời bình; gắn chặt nhiệm vụ quốc phòng với nhiệm vụ an ninh, chống “diễn biến hoà bình”- bạo loạn lật
đổ, tạo nên thế trận quốc phòng toàn dân, kết hợp với thế trận an ninh nhân dân ”
Trang 10Tuy nhiên, chúng ta không tránh khỏi những khuyếtđiểm đó là: trước sự phát triển của tình hình, việc nhận thức
về âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù còn hạn chế; nền quốcphòng tuy được xây dựng nhưng chưa đồng bộ, vững chắc,tiềm lực quốc phòng chưa được khai thác, xây dựng triệt để,nhất là xây dựng cơ sở chính trị, xây dựng thế trận lòng dân;chất lượng tổng hợp của các lực lượng vũ trang có mặt chưađáp ứng; chiến lược quốc phòng, an ninh chưa được quántriệt sâu sắc, kết hợp quốc phòng, an ninh với kinh tế chưagắn với nhau trong qui hoạch, phát triển; quản lý của Nhànước về quốc phòng chưa hoàn chỉnh, còn nhiều hạn chế Vềvấn đề này Nghị quyết Trung ương Tám (khoá IX) cũng đã
chỉ rõ: “Quốc phòng, an ninh chưa được tăng cường đúng
mức, sức mạnh và khả năng sẵn sàng chiến đấu chưa cao Việc xây dựng tiềm lực quốc phòng chưa gắn kết chặt chẽ với qui hoạch, kế hoạch bố trí thế trận quốc phòng và các tiềm lực khác, thế trận khác Chưa chú trọng đúng mức các vùng trọng điểm và căn cứ địa cách mạng”.
Từ những cơ sở lý luận, thực tiễn nêu trên, trong cácvăn kiện, nghị quyết của Đảng như: Văn kiện Đại hội IX; Nghịquyết Trung ương Tám (khoá IX); Văn kiện Đại hội X đã đưa
ra mục tiêu, quan điểm, nội dung nhằm xây dựng nền QPTDvững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ BVTQ trong giai đoạn
Trang 11cách mạng mới Trước hết, Đảng đã đưa ra tư duy mới vềquốc phòng, nhằm khắc phục những hạn chế trước kia trong
tư duy về nhiệm vụ quốc phòng Trước đây, trước yêu cầuđánh thắng chiến tranh xâm lược, BVTQ, Đảng tập trung chủyếu xây dựng các giải pháp quân sự, nhằm đánh thắng chiếntranh, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Trong công cuộc đổi mới,trước yêu cầu nhiệm vụ mới, tư duy đó cần được thay đổicho phù hợp, trong đó cần kết hợp quốc phòng với an ninh,quốc phòng với an ninh, kinh tế, đối ngoại Do đó, quốcphòng cần được hiểu là một nội dung rộng lớn, trên tất cả cáclĩnh vực của đời sống xã hội, có như vậy mới hoàn thànhnhiệm vụ BVTQ trong giai đoạn cách mạng mới Tư duy mới
về quốc phòng còn xác định rõ đối tượng, đối tác của ViệtNam Trong đó, ai tôn trọng độc lập, chủ quyền toàn vẹn lãnhthổ, tích cực hợp tác giúp đỡ ta thì đó là đối tác Ngược lại, ai
đi ngược lợi ích dân tộc, chống phá cách mạng nước ta, đó làđối tượng Tuy nhiên giữa đối tượng và đối tác luôn có quan
hệ chặt chẽ với nhau, có mặt là đối tượng nhưng vẫn coi làđối tác; có mặt là đối tác nhưng vẫn coi là đối tượng; giữa đốitượng và đối tác có sự chuyển hoá cho nhau Chính vì thế,trong các văn kiện, nghị quyết của Đảng luôn xác định rõ đâu
là đối tượng, đâu là đối tác, để có thái độ quan hệ đúng mức,
với mong muốn :“Việt Nam là bạn, đối tác tin cậy của các
Trang 12nước trong cộng đồng quốc tế ” 5 Nhưng với nguyên tắc:
“Tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau; không dùng vũ lực hoặc đe doạ dùng vũ lực; giải quyết các bất đồng và tranh chấp thông qua thương lượng hoà bình; tôn trọng lẫn nhau,
Trong tư duy mới về QPTD và BVTQ, Đảng luôn xácđịnh xây dựng, phát triển kinh tế xã hội, coi trọng biện phápphi vũ trang, tránh dùng vũ lực, giải quyết các vấn đề bằngthương lượng hoà bình Tuy nhiên phải luôn chú ý xây dựng,phát triển lực lượng, đủ sức dăn đe đối với kẻ thù Đặc biệttrong giai đoạn hiện nay, giữ gìn hoà bình, ổn định đất nướcluôn gắn chặt với nhau, là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân,toàn quân ta Vì vậy, xây dựng nền quốc phòng phải đảm bảogiữ vững hoà bình, giữ vững sự ổn định, chống kẻ thù xâmlược từ bên ngoài Xây dựng, củng cố quốc phòng phải đápứng yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, củng
cố môi trường hoà bình, tạo điều kiện cho đất nước pháttriển Đồng thời phải khai thác mọi tiềm năng khoa học côngnghệ để củng cố, phát triển quốc phòng
Tư duy mới về chiến lược BVTQ là nội dung tổng hợp,trong đó chiến lược về quốc phòng là một bộ phận cấu thành,
5 5, 6 Đ ng C ng s n Vi t Nam, V n ki n ộ Mát-xcơ-va,1981, tr.480-481 ăn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà ộ Mát-xcơ-va,1981, tr.480-481 đ.d, tập 7, tr.317.ại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà i h i i bi u to n qu c l n th X, Nxb CTQG, H ểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà à Nội 2000, tr.557 ốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà ần thứ X, Nxb CTQG, Hà ứ X, Nxb CTQG, Hà à Nội 2000, tr.557.
N i,2006, tr.112-113 ộ Mát-xcơ-va,1981, tr.480-481.