Tóm tắt:Chính sách thí điểm không tổ chức Hội đồng nhân dân (HĐND) huyện, quận, phường đã và đang triển khai thực hiện tại 10 tỉnh, thành phố trên cả nước nhận được sự quan tâm của nhiều tầng lớp xã hội. Sơ kết một năm thí điểm, Bộ Nội vụ đã đánh giá rất lạc quan với chính sách này và đề xuất thực hiện trên cả nước. Tuy nhiên, quan điểm này đã vấp phải sự phản đối từ nhiều đối tượng.Cải cách bộ máy nhà nước trong đó cải cách hệ thống chính quyền địa phương là vấn đề cấp thiết của nước ta hiện nay. Tuy nhiên, đây là vấn đề rất lớn và phức tạp, đòi hỏi phải thực hiện một cách cẩn trọng, từng bước, phân tích đầy đủ những tác động để có cơ sở pháp luật chắc chắn, mang lại lợi ích nhiều hơn chi phí, và nhất là nhận được sự đồng thuận xã hội. Luận văn này sẽ phân tích về cơ sở lý luận, thực tiễn của việc tổ chức chính quyền địa phương; quá trình phát triển của hệ thống chính quyền địa phương ở Việt Nam; tổng quan về các nghiên cứu đề xuất và xu hướng cải cách chính quyền địa phương trên thế giới; phân tích tình huống về hoạt động của HĐND huyện Núi Thành; xem xét việc áp dụng chính sách không tổ chức HĐND đối với huyện Núi Thành có thể dẫn đến những tác động tích cực cũng như tiêu cực nào, từ đó rút ra kết luận và khuyến nghị đối với chính sách này.Loại:Luận văn MPPNgôn ngữ:Tiếng ViệtNgày:20/06/2011Số trang:68Tác giả:Nguyễn Tri Ấn
Trang 1L I CỄM N
Tôi xin g i l i cám n chơn thƠnh t i PGS- TS Ph m Duy Ngh a, ng i đƣ c v , đ ng viên và dành nhi u công s c h ng d n tôi trong quá trình th c hi n lu n v n nƠy Tôi c ng xin t lòng bi t n sơu s c đ n toàn th các gi ng viên và tr gi ng c a Ch ng trình gi ng
d y kinh t Fulbright đƣ truy n d y ki n th c, kinh nghi m và là nh ng t m g ng v phong cách làm vi c m u m c, chuyên nghi p, s t n t y cho các h c sinh trong đó có tôi
Tôi c ng xin trơn tr ng cám n PGS-TS Tr ng c Linh, Tr ng i h c Lu t thành
ph H Chí Minh; ông Ngô V n Minh, Phó oƠn đ i bi u Qu c h i khóa XII c a t nh Qu ng Nam đƣ cho tôi nhi u ý ki n sâu s c v lý lu n c ng nh th c ti n v n i dung đ tài nghiên
c u
Tôi xin chơn thƠnh cám n TTH ND, UBND, UBMTTQVN huy n Núi ThƠnh đƣ t o
đi u ki n cho tôi ti p c n s li u, thông tin c n thi t c ng nh nh ng ý ki n ph n ánh quan
đi m và kinh nghi m th c ti n v v n đ chính sách mà tôi nghiên c u trong lu n v n nƠy
Xin chơn thƠnh cám n nh ng đ ng nghi p, b n bè, và nh t là các thành viên l p MPP2 đƣ cùng tôi h c t p, nghiên c u, chia s kinh nghi m giúp tôi hoƠn thƠnh ch ng trình
h c t p
Thành ph H Chí Minh, tháng 4 n m 2011
Nguy n Tri n
Trang 2L I CAM OAN
Tôi xin cam đoan lu n v n nƠy hoƠn toƠn do tôi th c hi n Các ph n trích, d n và s
li u s d ng đ u đ c d n ngu n có đ chính xác cao nh t trong ph m vi hi u bi t c a tôi Tôi
vi t lu n v n nƠy trên c s nh ng hi u bi t vƠ trình bƠy quan đi m c a cá nhân; không nh t thi t ph n ánh quan đi m c a Tr ng i h c Kinh t thành ph H Chí Minh hay Ch ng trình gi ng d y kinh t Fulbright c ng nh c a các cá nhơn đ c ph ng v n ý ki n
Trang 3TịM T T
Gi i thi u:
Chính sách thí đi m không t ch c H i đ ng nhân dân (H ND) huy n, qu n, ph ng
đƣ vƠ đang tri n khai th c hi n t i 10 t nh, thành ph trên c n c nh n đ c s quan tâm c a nhi u t ng l p xã h i S k t m t n m thí đi m, B N i v đƣ đánh giá r t l c quan v i chính sách nƠy vƠ đ xu t th c hi n trên c n c Tuy nhiên, quan đi m nƠy đƣ v p ph i s ph n đ i
t nhi u đ i t ng
C i cách b máy nhƠ n c trong đó c i cách h th ng chính quy n đ a ph ng lƠ v n
đ c p thi t c a n c ta hi n nay Tuy nhiên, đơy lƠ v n đ r t l n và ph c t p, đòi h i ph i
th c hi n m t cách c n tr ng, t ng b c, phơn tích đ y đ nh ng tác đ ng đ có c s pháp
lu t ch c ch n, mang l i l i ích nhi u h n chi phí, và nh t là nh n đ c s đ ng thu n xã h i
ph ng; quá trình phát tri n c a h th ng chính quy n đ a ph ng Vi t Nam; t ng quan v các nghiên c u đ xu t vƠ xu h ng c i cách chính quy n đ a ph ng trên th gi i; phân tích tình hu ng v ho t đ ng c a H ND huy n Núi Thành; xem xét vi c áp d ng chính sách không t ch c H ND đ i v i huy n Núi Thành có th d n đ n nh ng tác đ ng tích c c c ng
nh tiêu c c nào, t đó rút ra k t lu n và khuy n ngh đ i v i chính sách này
C s lý lu n c a vi c t ch c chính quy n đ a ph ng:
M i quy n l c c a nhƠ n c c ng hòa, dân ch thu c v nhân dân Chính quy n đ a
ph ng lƠ m t h th ng t ch c quy n l c nhƠ n c, th c thi pháp lu t t trung ng đ n đ a
ph ng; m t khác, chính quy n đ a ph ng còn th c hi n nhi m v t qu n đ a ph ng Quy n l c c a nhơn dơn đ c t ch c nh th nào g n li n v i s y quy n c a h cho nhà
n c có th b ng hình th c tr c ti p hay đ i di n Các ho t đ ng c a b máy chính ph ph i
đ m b o đ i di n cho ý chí, nguy n v ng và quy n l c c a nhân dân Mô hình t ch c chính
có m t mô hình chính quy n đ a ph ng duy nh t cho m i qu c gia Tùy theo trình đ phát tri n, chính th , v n hóa, l ch s mà có các cách t ch c chính quy n đ a ph ng khác nhau
Trang 4th ch c a chính mình Ngay trong m i qu c gia, h th ng chính quy n đ a ph ng c ng có
Quá trình phát tri n c a h th ng chính quy n đ a ph ng Vi t Nam:
Quá trình hình thƠnh vƠ phát tri n c a h th ng chính quy n đ a ph ng n c ta có th chia lƠm 3 giai đo n: (1) Tr c 1945, bao g m tr c th i Pháp thu c vƠ th i Pháp thu c; (2)
1975 đ n nay
H th ng chính quy n đ a ph ng n c ta trong th i k tr c 1945 và Mi n Nam (t 1954- 1975) b chi ph i b i s cai tr c a các n c xơm l c, đô h Hi n pháp n m 1946
là m t b c ngo t thay đ i c n b n v t t ng pháp lý, v quy n l c nhƠ n c, quy n dân
ch , quy n đ c l p, t quy t dân t c, đ ng th i c ng k th a l ch s c a h th ng đ n v hành chính lãnh th tr c đơy L n đ u tiên, thi t ch H ND xu t hi n cùng v i y ban hành chính
Ph ng th c t ch c quy n l c nhƠ n c không th c hi n phân quy n, t n quy n mà th c
hi n phân c p Nét n i b t c a h th ng chính quy n đ a ph ng n c ta trong l ch s là ch
đ làng, xã t tr ơy lƠ đi m có nhi u nét t ng đ ng v i mô hình công xã Châu Âu Ch
đ làng, xã t tr đi li n v i đ n v hành chính t nhiên đ c hình thành b i đ a lý, l ch s , v n
hóa
Các nghiên c u đ xu t c i cách Vi t Nam vƠ xu h ng th gi i
Các nhà nghiên c u và c i cách Vi t Nam có xu h ng đ xu t đi theo mô hình chính
Nh t B n, Hàn Qu c, m t s qu c gia thu c C ng đ ng Châu Âu Các nhà nghiên c u nh V
n c ta hi n nay nên theo xu h ng này Mô hình chính quy n đ a ph ng s d a trên đ n v hành chính t nhiên và nhân t o i v i đ n v hành chính nhân t o thì ch hình thƠnh c quan hành chính; đ i v i đ n v hành chính t nhiên thì v a có c quan hƠnh chính v a có c quan t qu n
Xu h ng phát tri n c a n n hành chính hi n đ i đ u nh m vào vi c kh ng đ nh vai trò
c a chính quy n c s và tr l i cho h nh ng quy n theo nguyên lý c a xã h i công dân và
Trang 5nhƠ n c pháp quy n Trong b i c nh toàn c u hóa hi n nay, các n c đ u quan tơm đ n vi c xây d ng m t h th ng chính quy n mƠ theo đó, chính quy n nhƠ n c trung ng bu c ph i
kh c t m t ph n quy n l c đ : (i) thi t l p các h th ng quy n l c siêu qu c gia vì m c tiêu
h p tác và h i nh p, vì s phát tri n b n v ng c a t ng qu c gia; (ii) phát tri n vƠ đ cao vai trò và v trí c a chính quy n đ a ph ng vƠ c s trong h th ng quy n l c nhƠ n c vì m c tiêu dân ch , vì nhƠ n c pháp quy n và xã h i công dân
Quan đi m v t ch c chính quy n đ a ph ng d a trên nguyên t c: ắCông vi c nào
mà c p chính quy n nào làm t t, có hi u qu thì giao cho c p chính quy n, c quan đó” Tuy nhiên, v n đ là không có m t lý thuy t nào có th đ a ra nh ng h ng d n chung v m c đ phù h p c a vi c phân quy n trong ho t đ ng qu n lỦ nhƠ n c
Phân tích ho t đ ng c a H ND huy n Núi Thành nhi m k 2004 - 2009:
Nh ng h n ch , y u kém th hi n s ho t đ ng hình th c, kém hi u l c, hi u qu c a
H ND huy n Núi Thành phù h p v i nh n đ nh chung c a các nghiên c u Tuy nhiên, không
th nói r ng ho t đ ng c a H ND huy n là hoàn toàn hình th c, không hi u l c, hi u qu
th c t Nó góp ph n đ m b o quy n dân ch c a nhơn dơn H ND lƠ n n t ng đ th c hi n
c ch gi i trình; lƠ đi m t a cho ng, các t ch c chính tr , xã h i ch đ o, c th hóa ngh
Nguyên nhân c a vi c y u kém, h n ch c a H ND huy n m t m t là do b n thân thi t ch này; m t khác, quan tr ng h n lƠ do vi c thi t k , t ch c H ND ch a t t V m t khách quan là do n n qu n tr Vi t Nam không có truy n th ng t qu n c p huy n Nguyên nhân quan tr ng h n cho s y u kém, b t c p c a H ND huy n là do các v n đ ch quan Chính quy n đ a ph ng c a n c ta th c hi n theo mô hình Xô vi t, kinh t k ho ch hóa t p trung, không phù h p v i n n kinh t th tr ng H th ng pháp lu t không t ng ng v i vai trò, v trí c a H ND nh Hi n pháp và pháp lu t quy đ nh Vi c thi t k , xây d ng th ch , t
ch c, b máy vƠ đ i bi u H ND ch a đ m b o cho H ND th c s lƠ c quan quy n l c nhà
n c đ a ph ng i u ki n ho t đ ng c a H ND còn nhi u b t c p
Tác đ ng tích c c c a chính sách không t ch c H ND đ i v i tr ng h p huy n Núi Thành là làm cho h th ng chính quy n c p huy n g n nh h n; ti t ki m chi phí xã h i
Trang 6kho ng 500 tri u đ ng/ n m; gi m thi u nh ng ho t đ ng mang tính hình th c, kém hi u qu ,
hi u l c mang n ng d u n qu n lý kinh t k ho ch hóa t p trung, bao c p; gi m t ng n c trung gian trong vi c t ch c th c hi n các ch tr ng phát tri n kinh t xã h i đ a ph ng; nâng cao v th , vai trò c a chính quy n c p t nh trong vi c th c thi các chính sách phát tri n kinh t , xã h i m t cách đ ng b , xác đ nh ph m vi phát tri n r ng l n h n, lơu dƠi h n
Tuy nhiên, vi c không t ch c H ND huy n s phát sinh nhi u tác đ ng tiêu c c
Th nh t, v chi phí xã h i thay th nh ng công vi c mƠ H ND huy n đang lƠm
có hi u qu thì ph i t ng thêm đ i bi u chuyên trách H ND t nh, UBMTTQVN huy n; t ng
c ng ho t đ ng ti p xúc c tri, giám sát, th i gian làm vi c c a H ND t nh Chi phí cho các
Th hai, h th ng chính tr s m t đi m t m t xích quan tr ng, lƠ đi m t a cho các quy t sách, ch tr ng c a ng đ n v i ng i dân và là di n đƠn đ các t ch c chính tr , xã
h i tham gia xây d ng chính quy n Ti ng nói c a ng i dân s đi đ ng vòng, xa h n, m t nhi u th i gian và ch c ch n là hi u qu s th p h n
Th ba, làm m t đi m t kênh truy n d n chính sách hi u qu khi th c hi n các ch ng trình phát tri n kinh t , xã h i c a qu c gia, c a t nh
Tòa án và Vi n Ki m sát và k c các c quan ng, M t tr n vƠ các đoƠn th huy n
làm c n tr , kém thông su t c a b máy nhƠ n c lƠ không xác đáng
Th sáu, vi c thành l p UBND theo h ng ch t ch UBND t nh b nhi m s làm gi m
đi quy n dân ch c a nhân dân
Th b y, các thi t ch thay th nh đ i bi u Qu c h i, H ND t nh, UBMTTQVN các
K t lu n
H ND huy n hi n nay đang có nhi u m t h n ch , khi m khuy t th hi n s kém hi u
l c, hi u qu trong vi c th c hi n vai trò ch c n ng, nhi m v , quy n h n đ c quy đ nh b i
Hi n pháp và pháp lu t Tuy nhiên, gi i pháp chính sách không t ch c H ND huy n đ i v i
Trang 7m t huy n nông thôn nh Núi Thành thì không phù h p v i thói quen qu n tr xã h i, l i ích mang l i không rõ ràng, và có nhi u kh n ng phát sinh h qu tiêu c c
H th ng chính quy n đ a ph ng, ít nh t khu v c nông thôn, c a n c ta t x a đ n nay luôn t n t i c p hành chính c p huy n i u này cho th y truy n th ng qu n tr và s ch p
nh n c a ng i dân v c p chính quy n này Hi n nay, h th ng t ch c ng, M t tr n, các đoƠn th , các c quan trong h th ng qu c gia, h th ng lu t pháp đ u xây d ng d a trên h
th ng hành chính 4 c p N u không có H ND s m t đi m t xích quan tr ng c a h th ng chính tr , giám sát qu n tr xã h i
Xét v l i ích và chi phí thì vi c không t ch c H ND huy n ch ng nh ng không đem
l i l i ích gì mà còn tr nên kém hi u qu Nh ng t ch c không chính th c đ i di n cho quy n l c nhân dân s t ng biên ch , chi phí nh m b khuy t cho các ch c n ng hi n đang
đ c H ND th c hi n
N u không t ch c H ND huy n thì nh ng nhi m v , quy n h n c a H ND s giao cho các t ch c khác nh H ND t nh, UBMTTQVN huy n… s không th c hi n có hi u qu
do không chính danh, không đ ngu n l c
Vi c th c hi n trách nhi m gi i trình c a UBND, Tòa án, Vi n Ki m sát c ng nh các
c quan khác trên đ a bàn s không th th c hi n đ c ho c ít nh t là s kém hi u l c h n do
T nh ng phân tích trên, tác gi đ xu t m t s khuy n ngh chính sách sau:
Nên duy trì H ND huy n đ i v i khu v c nông thôn trong đi u ki n hi n nay
Cách h p lý và nh n đ c s đ ng thu n h n c a d lu n là:
Th nh t, rà soát th ch ; có gi i pháp nâng cao hi u l c, hi u qu c a H ND huy n Các gi i pháp đó lƠ: (1) Phân quy n và trao quy n cho H ND huy n t ng x ng v i đ a v pháp lỦ mƠ H ND đ c Hi n pháp công nh n, th hi n b ng chính sách, lu t pháp Nh ng nhi m v , quy n h n th c s là hình th c, không hi u l c thì b đi (2) M r ng các thành
ph n xã h i tham gia vƠo H ND; gi m b t đ i bi u là cán b , công ch c (3) T o đi u ki n cho H ND, TTH ND vƠ các đ i bi u H ND th c hi n các ch c n ng, nhi m v quy n h n
c a mình (4) Th c hành vi c b phi u tín nhi m đ i v i các ch c danh do H ND b u m t cách quy c (5) Nơng cao n ng l c c a đ i bi u H ND, c a đ i ng cán b c p xã
Trang 8Th hai, nghiên c u, xây d ng l trình c i cách h th ng chính quy n đ a ph ng trong chi n l c t ng th c i cách b máy nhƠ n c Nguyên t c t ch c b máy nhƠ n c là : ắCái gì đ a ph ng lƠm t t thì đ a ph ng lƠm, trung ng ch làm nh ng gì mƠ đ a ph ng làm không t t h n” ánh giá toƠn di n v th c tr ng ho t đ ng c a chính quy n đ a ph ng
k c các t ch c trong h th ng chính tr Xây d ng mô hình chính quy n đ a ph ng phù
h p v i đ c tr ng Vi t Nam có ti p thu mô hình tiên ti n c a các n c trên th gi i Thi t ch
H ND s đ c t ch c t ng thích v i mô hình, đ c đi m kinh t , đ a lỦ, v n hóa, dơn t c… theo t ng khu v c: đô th , nông thôn, h i đ o, vùng đ ng bào dân t c
Th ba, thi t k các chính sách hoàn thi n b máy chính quy n đ a ph ng theo
ph ng pháp mƠ các n c phát tri n đang áp d ng đ đ m b o tính kh thi, hi u qu
Trang 9M C L C
L I CỄM N i
L I CAM OAN ii
TÓM T T iii
M C L C ix
DANH M C CÁC T VI T T T xii
DANH M C CÁC B NG xiii
DANH M C CỄC TH , HÌNH V xiv
DANH M C CÁC H P xv
Ch ng 1 : GI I THI U 1
1.B i c nh chính sách: 1
2 M c đích nghiên c u: 2
3 Ph m vi nghiên c u: 2
4 Khung phân tích: 3
5 Ph ng pháp nghiên c u: 4
6 K t c u lu n v n: 4
Ch ng 2: C S LÝ LU N, TH C TI N C A V N NGHIÊN C U 5
1 M t s khái ni m: 5
2 NhƠ n c và chính th c ng hòa: 6
3 C s lý thuy t và nguyên lý t ch c h th ng chính quy n đ a ph ng: 6
3.1 Khái ni m và mô hình b máy hƠnh chính nhƠ n c đ a ph ng: 6
3.2 S xu t hi n thi t ch đ i di n, t qu n: 7
4 Quy n l c nhƠ n c Vi t Nam: 8
5 K t lu n Ch ng 2: 9
Ch ng 3: QUỄ TRỊNH PHỄT TRI N CHÍNH QUY N A PH NG VI T NAM11 1.Tr c 1945: 11
1.1.Tr c th i Pháp thu c: 11
Trang 101.2 Th i Pháp thu c (1884 - 1945): 11
2 T 1945 đ n 1975: 11
2.1 Mi n B c t 1945 đ n 1975: 11
2.2 Mi n Nam t 1954 - 1975: 12
3 T 1975 đ n nay: 12
4 Nh n xét: 13
Ch ng 4: T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U, ỄNH GIỄ V HO T NG C A CHÍNH QUY N A PH NG N C TA VÀ XU H NG C I CÁCH CHÍNH QUY N A PH NG HI N NAY 15
1 T ng quan v nghiên c u c i cách b máy chính quy n đ a ph ng: 15
2 Xu h ng c i cách chính quy n đ a ph ng hi n nay trên th gi i: 16
Ch ng 5: PHỂN TệCH HO T NG C A H ND HUY N NÚI THÀNH,
T NH QU NG NAM, NHI M K 2004 ậ 2009 18
1.Gi i thi u v huy n NúiThành: 18
2 Ho t đ ng c a H ND huy n Núi Thành nhi m k 2004 - 2009: 19
2.1.T ch c, nhân s : 19
2.2 Ho t đ ng c a H ND huy n: 19
2.3 ánh giá hi u l c và hi u qu ho t đ ng c a H ND theo ch c n ng: 20
2.4 Kinh phí ho t đ ng c a H ND: 2.5 Nguyên nhơn lƠm cho H ND ho t đ ng hình th c, kém hi u l c, hi u qu : 25
3 Không t ch c H ND huy n s n y sinh nh ng v n đ nƠo đ i v i h th ng hành chính đ a ph ng: 26
3.1 c tính l i ích xã h i khi không t ch c H ND huy n: 26
Theo tính toán c a tác gi kho ng 500 tri u VN /n m .26
3.2 Các ch c n ng, nhi m v c a H ND huy n s đ c thay th nh th nào: 26
4 K t qu ph ng v n các chuyên gia vƠ các đ i t ng liên quan: 29
5 K t lu n ch ng 5: 30
Ch ng 6: K T LU N, KHUY N NGH CHÍNH SÁCH 33
DANH M C TÀI LI U THAM KH O 36
Trang 11Ph l c s 1: Th ng kê c c u, ch t l ng đ i bi u H ND huy n khóa IX 40
Ph l c s 2: Các ngh quy t c a H ND huy n nhi m k 2004 - 2009 41
Ph l c s 3: Các ngh quy t chuyên đ c a H ND huy n nhi m k 2004 -2009 44
Ph l c s 4: L c ghi các ý ki n ph ng v n 45
Ph l c s 5: c tính chi phí xã h i c a H ND huy n Núi Thành trong m t n m 49
Ph l c s 6: M t s ý ki n v thí đi m không t ch c H ND huy n, qu n, ph ng 50
Ph l c s 7: K t qu t ng h p đi u tra l y ý ki n ng i dân 52
Trang 12DAN H M C CỄC T VI T T T
H ND: H i đ ng nhân dân
TTH ND: Th ng tr c H i đ ng nhân dân
UBMTTQVN: y ban M t tr n T qu c Vi t Nam
UBND: y ban nhân dân
XHCN: Xã h i ch ngh a
Trang 14DANH M C CỄC TH , HỊNH V
Hình 3.1: S đ h th ng chính quy n đ a ph ng n c ta hi n nay trang 13 Hình 5.1: B n đ hành chính huy n Núi ThƠnh ………trang 18
Trang 15DANH M C CỄC H P
H p 1.1: Trích báo cáo s k t thí đi m không t ch c H ND huy n, qu n, ph ng c a
B N i v trang 1
H p 1.2: Các tiêu chí đánh giá ch t l ng v n b n pháp lu t trang 3
H p 2.1: Mô hình chính quy n đ a ph ng m t s n c trên th gi i trang 8 - 9
Trang 16Ch ng 1 : GI I THI U 1.B i c nh chính sách:
Chính sách thí đi m không t ch c H ND huy n, qu n, ph ng theo Ngh quy t s 26/2008/QH12 ngày 15/11/2008 c a Qu c h i đƣ vƠ đang t o ra s quan tâm c a toàn xã h i Sau h n m t n m t ch c thí đi m, đƣ có m t s đánh giá tích c c c a vi c không t ch c
H ND huy n, qu n, ph ng (H p 1.1); đ ng th i c ng có nh ng quan đi m cho r ng k t qu
thí đi m ch a đ s c thuy t ph c đ kh ng đ nh tính khoa h c và kh thi c a chính sách này
B N i v đánh giá l c quan v k t qu thí đi m và cho r ng: ắV i nh ng u đi m c a
vi c thí đi m, nên nhơn r ng ra các đ a ph ng trong c n c”
M t s đ a ph ng đ ng thu n v i ch tr ng nƠy nh : ThƠnh ph H Chí Minh, Ơ
lu n và th c ti n đ có th áp d ng chính sách này trên c n c
T i phiên h p th 34, ngày 18/9/2010 c a y ban Th ng v Qu c h i cho ý ki n v
t ng k t b c 1 vi c thí đi m không t ch c H ND huy n, qu n, ph ng, h u h t các y viên
Trang 17đ u ch a đ ng tình v i quan đi m đánh giá s k t1
và cho r ng báo cáo s k t do B N i v trình bƠy đ a ra nh ng lý l ắgi n đ n”, ắm t chi u”
ắ t v n đ b H ND v lý lu n s t o ra kho ng tr ng quy n l c Ngoài ra, v m t nguyên t c, khi giao quy n l c thì ph i có c ch ki m soát đ tránh l m quy n vƠ H ND chính là m t trong nh ng c ch đó B H ND do đó lƠ b đi m t thi t ch dân ch Trong khi chúng ta v n còn ch a thi t l p đ các c ch đ b o đ m quy n làm ch c a nhân dân
2 M c đích nghiên c u:
Qu c h i tr c m t chính sách l n do ch a có đ c s lý lu n và th c ti n ánh giá k t qu thí đi m có nhi u quan đi m trái chi u H n n a, ch tr ng dù có tên g i là ắthí đi m” nh ng tri n khai trên di n r ng, nên trên th c t nó là m t chính sách ch không d ng l i Ủ ngh a thí đi m
Xu t phát t b i c nh đó, tôi nghiên c u đ tài: ắNghiên c u chính sách không t ch c
H ND c p huy n và kh n ng áp d ng t i huy n Núi ThƠnh” nh m góp ph n lƠm rõ h n m t
s câu h i chính sách: Th nh t: ho t đ ng c a H ND huy n trên th c t có hi u l c và hi u
qu không? Th hai, n u không t ch c H ND huy n thì có l i ích và chi phí gì? Tr ng tâm
cu i cùng là tr l i câu h i: ắD i góc nhìn c a m t đ a ph ng nông thôn, vi c không t
3 Ph m vi nghiên c u:
Do tính ch t khác nhau v đ c đi m kinh t , v n hóa, đ a lý nên c u trúc chính quy n
nghiên c u v H ND huy n các t nh mà không đ a đ i t ng nghiên c u là chính quy n
đô th (ví d qu n, th xã, thành ph thu c t nh là c p t ng đ ng v i huy n) Huy n trong
Trang 184 Khung phân tích:
l c nhân dân trong m t ch đ c ng hòa có n n dân ch đ i di n, các lý thuy t v hi u qu và
l i ích khi phân tích th ch (H p 1.2) đ gi i quy t m c đích nghiên c u Khung phân tích c
th d a trên các c s sau:
M i dân t c đ u có m t ki u qu n tr đ c s đông th a nh n Vi c l a ch n cách th c
qu n tr qu c gia tr c h t là do truy n th ng, thói quen hình thành t lơu đ i: ng i Pháp có
ki u qu n lỦ theo vùng, ng i M theo bang
Cùng v i quá trình phát tri n n n dân ch , vi c l a ch n mô hình qu n tr xu t phát t
hi u qu c a ph ng th c qu n tr sao cho ng i dơn giám sát đ c các đ i t ng mà mình trao quy n D a trên hai nguyên t c c b n đó, lu n v n s phơn tích c s lý lu n v t ch c chính quy n đ a ph ng; cách th c mƠ ng i Vi t Nam t ch c qu n tr qu c gia; đánh giá
hi u l c, hi u qu ho t đ ng c a H ND huy n; rút nh ng nguyên nhân; phơn tích, đánh giá các v n đ liên quan n u không t ch c H ND huy n: l i ích ậ chi phí? Các ch c n ng, nhi m v c a H ND s chuy n giao cho t ch c nào đ m nh n? Kh n ng th c thi, hi u l c,
hi u qu th c hi n c a các t ch c này nh th nào? Phân tích, d báo nh ng tác đ ng khác có
th x y ra, t đó rút ra k t lu n và m t s khuy n ngh chính sách Vi c đánh giá, phơn tích vƠ
Trang 19khuy n ngh chính sách đ i v i H ND đ c trình bày trong lu n v n còn d a trên c s lý thuy t v Qu n lý công m i v i mô hình ắ Giá tr - N ng l c- S ng h ”; lỦ thuy t v nh
h ng c a các nhân v t có liên quan; lý thuy t v ng i ch vƠ ng i đ i di n; lý thuy t v
t p trung và phân c p
5 Ph ng pháp nghiên c u:
ph ng v n các đ i t ng liên quan và l y ý ki n ng i dân
Ngu n thông tin v c s lý thuy t thu th p t các ki n th c h c t p, t các nghiên
c u, t li u, báo cáo c a các nhà nghiên c u Thông tin th c ti n s d ng ngu n tài li u c a
H ND, UBND, UBMTTQVN huy n Núi Thành trong nhi m k 2004 ậ 2009 Các đ i t ng
ph ng v n tr c ti p g m: nhà nghiên c u, đ i bi u Qu c h i, TTH ND, UBND, UBMTTQVN huy n Núi ThƠnh, TTH ND xƣ Ngoài ra, tác gi s d ng phi u đi u tra đ l y
ý ki n c a ng i dân
6 K t c u lu n v n:
m c tiêu và ph m vi nghiên c u, ph ng pháp, khung phơn tích Ch ng 2 trình bƠy c s lý
lu n và th c ti n đ i v i vi c t ch c chính quy n đ a ph ng Ch ng 3, trình bƠy tóm t t quá trình phát tri n chính quy n đ a ph ng c a n c ta Ch ng 4, t ng quan m t s nghiên
h ng c i cách th ch , c i cách chính quy n đ a ph ng hi n nay Ch ng 5 phơn tích ho t
đ ng c a H ND huy n Núi Thành trong nhi m k 2004 ậ 2009; các ý ki n ph ng v n và
nh n xét v ý ki n ng i dân Ch ng 6 lƠ k t lu n và khuy n ngh chính sách
Trang 20Ch ng 2: C S Lụ LU N, TH C TI N C A V N NGHIểN C U
1 M t s khái ni m:
Trong lu n v n này có m t s thu t ng chuyên môn th ng nh t cách hi u, tôi xin
đ nh ngh a các thu t ng nƠy nh sau:
H ND: lƠ c quan quy n l c nhƠ n c đ a ph ng, đ i di n cho ý chí, nguy n v ng
và quy n làm ch c a nhơn dơn, do nhơn dơn đ a ph ng b u ra, ch u trách nhi m tr c nhân
UBND: do H ND b u lƠ c quan ch p hành c a H ND, c quan hƠnh chính nhƠ n c
c u t ch c b máy trung ng; các c quan chính quy n đ a ph ng hay các đ n v c p
d i trong h th ng hƠnh chính; các c quan bán t qu n ho c các c quan ch c n ng, c quan c p vùng, và có th là c các t ch c t nhơn, t ch c phi chính ph 7
Trang 212 NhƠ n c vƠ chính th c ng hòa:
NhƠ n c là t ch c chính tr c a xã h i, công c c b n c a quy n l c chính tr trong
xã h i có giai c p NhƠ n c nƠo c ng th c hi n chuyên chính nh m b o v giai c p c m quy n và duy trì tr t t xã h i b ng nh ng công c c ng b c (quơn đ i, c nh sát, toà án, nhà tù ) ắS xu t hi n c a nhƠ n c trên c s m t giao c chung c a c ng đ ng - kh c xã
h i, s hình thành c a nhƠ n c là nh m m c đích gi i quy t s xung đ t gi a tr ng thái t nhiên và tr ng thái chi n tranh c a con ng i NhƠ n c xu t hi n nh lƠ k t qu t s đ ng thu n chung c a m i ng i đ liên k t và h p nh t trong m t c ng đ ng nh m đ t đ c s an ninh l n h n ch ng l i b t c th gì không thu c v đi u đó”11
m t b ph n dân chúng có quy n l c t i cao Chính th quân ch thì ch có m t ng i cai tr
nh ng cai tr b ng lu t pháp đ c thi t l p h n hoi Trong chính th chuyên ch thì trái l i, ch
Ngu n g c quy n l c c a chính ph lƠ ắs đ ng thu n c a nh ng ng i ch u s qu n lỦ” i u nƠy có ngh a r ng chính ph không ph i là k cai tr , mƠ lƠ đ y t hay là tay sai c a các công dơn; ngh a lƠ m t chính ph nh th không có quy n gì tr các quy n mà các công dân y thác cho nó vì m t m c đích c th 14
3 C s lỦ thuy t vƠ nguyên lỦ t ch c h th ng chính quy n đ a ph ng:
3.1 Khái ni m vƠ mô hình b máy hƠnh chính nhƠ n c đ a ph ng:
Vi c t ch c quy n l c nhƠ n c đ c phơn đ nh thành hai lo i c b n: hình th c bên ngoài theo c u trúc lãnh th và hình th c bên trong theo chính th 15
Trang 22ắB t k m t nhƠ n c nƠo c ng ph i ti n hành vi c qu n lỦ đ a ph ng B i m t l thông th ng r ng, không m t chính ph c a m t n c nào ch th c hi n quy n l c nhƠ n c
c a mình m t ch , n i t a ng c a các c quan nhƠ n c trung ng”16
ắKhi nhƠ n c đ c xác l p, bên c nh vi c t ch c các thi t ch quy n l c trung
ng (b máy tri u đình, quan l i, pháp lu t…) là vi c tri n khai quy n l c nhƠ n c xu ng các đ a ph ng, lƣnh th t ch c quy n l c nhƠ n c t i đ a ph ng, các nhƠ n c ti n hành phân chia lãnh th ra các đ n v hành chính và t ch c ra b máy chính quy n t i m i
đ n v hƠnh chính đó Ho t đ ng này nh m đ m b o m i quan h gi a trung ng vƠ đ a
ph ng, th c hi n chính sách c a nhƠ n c t i đ a ph ng vƠ qu n lỦ đ a ph ng mƠ ch y u
là thu thu , b t lính, xét x Nói cách khác là ti n hành cai tr”17
c a c ng đ ng dơn c S th a nh n vi c t qu n đ a ph ng d n đ n vi c thi t l p bên c nh
t qu n ho c h i ngh nhân dân Vi c t qu n đ a ph ng đ m b o các các quy n dân ch c a nhân dân trong c ng đ ng dơn c , nh ng quy n này không nh t thi t ph i y quy n cho nhà
n c trung ng th c hi n mƠ nó đ c thi t l p trong c ng đ ng dơn c theo lƣnh th
Hi n nay, khoa h c pháp lý th gi i có r t nhi u quan đi m khác nhau v v trí, vai trò
c a chính quy n đ a ph ng M t lo i quan đi m cho r ng chính quy n đ a ph ng đ c l p
ch t ch c a chính quy n trung ng, song song vi c giao quy n t ch cho các c quan t
qu n c a đ a ph ng đ đáp ng nhu c u công c ng t i ch ”18
16
Nguy n ng Dung (2003, trang 19)
17 Bùi Xuơn c (2007, trang 11)
18
Nguy n ng Dung (2003, trang 20)
Trang 234 Quy n l c nhƠ n c Vi t Nam:
Sau khi đánh đ th c dơn Pháp, n c Vi t Nam dân ch c ng hòa ra đ i đánh d u cho
m t n n c ng hòa, dân ch đ c xác l p ắN c ta lƠ n c dân ch ; bao nhiêu l i ích đ u vì dân; bao nhiêu quy n h n đ u c a dân; chính quy n t xƣ đ n chính ph trung ng do dân c
Nguyên t c y là n n t ng cho
vi c xây d ng quy n l c nhƠ n c c a n c ta t nhƠ n c trung ng đ n chính quy n đ a
ph ng.ắ NhƠ n c C ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam lƠ nhƠ n c c a nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân T t c quy n l c nhƠ n c thu c v nhân dân…”20
Trang 24Ngoài ra, mô hình chính quy n đ a ph ng c a Trung Qu c, n c có đ c đi m chính
tr , kinh t , v n hóa t ng đ ng v i n c ta c ng nên đ c tham kh o Tuy nhiên, theo tìm
hi u c a tôi, v n đ này ch a đ c nhi u tác gi đ xu t v n d ng đ i v i Vi t Nam i u này có l phù h p v i nh n đ nh: Vi t Nam h c t Trung Qu c v ắđ ng đi” h n lƠ ắmô
22
Dosch, Vuving (2008, trang 30).
Trang 25lo i23 Chính quy n đ a ph ng lƠ m t h th ng t ch c quy n l c nhƠ n c, th c thi pháp lu t
khách quan c a nhân dân Quy n l c c a nhơn dơn đ c t ch c nh th nào g n li n v i s
y quy n c a h cho nhƠ n c b ng hình th c tr c ti p hay gián ti p Ho t đ ng c a b máy chính ph ph i đ m b o đ i di n ý chí, nguy n v ng và quy n l c c a nhân dân Vi c th c
hi n s y quy n c a nhân dân cho chính ph đòi h i ph i gi i quy t các c ch hình thành
c ng nh trách nhi m gi i trình c a chính ph tr c ng i dân NhƠ n c pháp quy n ch là
tr ng r ng, n u không đ các thi t ch kh d có th ki m soát đ c chính ph 24
Mô hình t ch c chính quy n đ a ph ng các n c v c b n có hai d ng: phân quy n
và t qu n Tuy nhiên, không có m t mô hình chính quy n đ a ph ng duy nh t cho m i qu c gia Tùy theo trình đ phát tri n, chính th chính tr , v n hóa, l ch s mà có các cách t ch c chính quy n đ a ph ng khác nhau M i n c c n gi i quy t v n đ qu n tr theo cách riêng
c a mình, d a vào l ch s , v n hóa vƠ th ch c a chính mình25
Ngay trong m i qu c gia, h
th ng chính quy n đ a ph ng c ng có s thay đ i theo th i gian
Trang 26Ch ng 3: QUỄ TRỊNH PHỄT TRI N CHệNH QUY N A PH NG VI T NAM
Quá trình hình thành và phát tri n c a t ch c chính quy n đ a ph ng n c ta đ c các h c gi phơn chia thƠnh các giai đo n g n li n v i l ch s nhƠ n c c a đ t n c Các nhà nghiên c u có cách phân chia khác nhau nh ng chung quy l i có các giai đo n c b n sau:
1.Tr c 1945:
1.1.Tr c th i Pháp thu c:
Theo V Qu c Thông, cu c c i cách c a Khúc H o đánh d u cho s hình thành h
th ng chính quy n đ a ph ng c a n c ta Khúc H o (tr vì t 907- 917) đƣ chia lƣnh th
n c ta thành nh ng đ n v hành chính g m: l , ph , châu, giáp và xã Qua các th i: Lý (1010 - 1225), Tr n (1226 - 1399), thu c Minh (1414 -1427), H u Lê (1482 - 1788), th i Tây
S n (1788 -1802), chính quy n đ a ph ng n c ta chia thƠnh 3 đ n 4 c p, có lúc 5 c p Tri u Minh M ng (1820 -1841), h th ng hƠnh chính đ a ph ng g m t nh, ph , huy n, t ng và xã Cách t ch c hƠnh chính đ a ph ng sau c i cách c a vua Minh M ng đ c gi nguyên cho
1.2 Th i Pháp thu c (1884 - 1945):
k , Trung k và Nam k Nam k theo quy ch thu c đ a; B c k và Trung k đ t d i quy n
b o h Ba đ a ph ng Trung- Nam - B c đ u chia thành t nh B c k và Trung k , các t nh
đ c chia thành ph , huy n, châu; ph , huy n, chơu đ c chia thành t ng; t ng chia thành xã
ho c làng Nam k , t nh đ c chia thành qu n Qu n chia thành t ng T ng chia thành xã 27
2 T 1945 đ n 1975:
2.1 Mi n B c t 1945 đ n 1975:
Ngay sau khi giƠnh đ c l p, th c hi n S c l nh s 63-SL ngày 23/11/1945, chính
nhân dân b u ra y ban hành chính do H ND b u ra lƠ c quan hƠnh chính v a thay m t nhân dân v a đ i di n cho chính ph hai c p xã và t nh có H ND vƠ y ban hành chính;
Trang 27các c p huy n và k ch có y ban hành chính.Sau Hi p đ nh Gi ne v n m 1954, Mi n B c
n c ta ti p t c th c hi n n n hành chính đ a ph ng c a n c Vi t Nam dân ch c ng hòa
ph ng mi n B c n c ta Th c hi n Hi n pháp này, ngày 27/10/1962, Qu c h i đƣ thông qua Lu t t ch c H ND vƠ y ban hành chính các c p Các đ n v hƠnh chính đ c phơn đ nh
nh sau: N c chia thành t nh, thành ph tr c thu c trung ng, khu t tr ; t nh chia thành huy n, thành ph thu c t nh, th xã; huy n chia thành xã, th tr n Các khu t tr chia thành
t nh; t nh chia thành huy n, thành ph thu c t nh, th xã; huy n chia thành xã, th tr n Các thành ph có th chia thành khu ph trong thành và huy n ngo i thƠnh Các đ n v hành chính trên đ u có H ND vƠ y ban hành chính
2.2 Mi n Nam t 1954 - 1975:
Theo Hi n pháp n m 1967 (thông qua ngƠy 18/3/1967), chính quy n Vi t Nam c ng
Chính quy n đ a ph ng d i ch đ Vi t Nam c ng hòa th c hi n theo nguyên t c
đô C p qu n không ph i lƠ đ a ph ng đ c phơn quy n Riêng c p xƣ, xƣ tr ng có th do
3 T 1975 đ n nay:
Sau khi th ng nh t đ t n c vƠo n m 1975, t i k h p th nh t, ngƠy 02/7/1976, Qu c
h i khóa VI đƣ ban hƠnh Ngh quy t v t ch c ho t đ ng c a nhƠ n c Vi t Nam khi ch a có
Hi n pháp m i Theo đó, chính quy n đ a ph ng g m: T nh vƠ thƠnh ph tr c thu c Trung ng; Huy n, khu ph , qu n, thƠnh ph vƠ th xƣ tr c thu c t nh; Xƣ vƠ c p t ng đ ng Các
c p chính quy n nói trên đ u có H ND vƠ UBND
28
Tác gi t ng h p thông tin t đ a ch : http://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_ %E1%BB% 99 ng
_ ho%C3%A0, truy c p ngày 15/12/2010
29 i u 70, Hi n pháp Vi t Nam c ng hòa n m 1967
30 i u 71, Hi n pháp Vi t Nam c ng hòa n m 1967
Trang 28Hi n nay, h th ng chính quy n đ a ph ng n c ta g m: N c chia thƠnh t nh, thành
ph tr c thu c Trung ng; t nh chia thƠnh huy n, thƠnh ph thu c t nh vƠ th xƣ; thƠnh ph
tr c thu c Trung ng chia thƠnh qu n, huy n vƠ th xƣ; huy n chia thƠnh xƣ vƠ th tr n; thƠnh
ph thu c t nh, th xƣ chia thƠnh ph ng vƠ xƣ; qu n chia thƠnh ph ng Các đ n v hƠnh
4 Nh n xét:
H th ng chính quy n đ a ph ng n c ta trong th i k tr c 1945 và Mi n Nam (t 1954 - 1975) b chi ph i b i các n c xơm l c, đô h M t nghìn n m B c thu c, các
phong ki n t p quy n G n 100 n m đô h , th c dơn Pháp đƣ l p nên h th ng chính quy n
đ a ph ng theo ki u Pháp nh m m c tiêu chia đ tr H th ng chính quy n đ a ph ng d i chính quy n Vi t Nam C ng hòa có d u hi u đ c c u trúc theo ki u M
31 i u 118, Hi n pháp n m 1992
Trang 29Hi n pháp n m 1946 lƠ m t b c ngo t thay đ i c n b n v t t ng pháp lý, v quy n
c a h th ng đ n v hành chính lãnh th tr c đơy T n m 1962 đ n nay, h th ng chính
chính lãnh th , không phân bi t đô th , nông thôn, vùng núi, đ ng b ng Ph ng th c t ch c quy n l c nhƠ n c không th c hi n phân quy n, t n quy n mà th c hi n phân c p Chính
chính quy n t qu n theo ngh a đ y đ mà m i ch là ch đ đ a ph ng t qu n h n ch ”32
Nét n i b t c a h th ng chính quy n đ a ph ng n c ta trong l ch s là ch đ làng,
xã t tr Vi c chính quy n trung ng giao cho lƠng, xƣ t tr th hi n tôn tr ng tính t qu n
c a các lãnh th t nhiên đ c hình thành trong l ch s ; trao quy n dân ch tr c ti p cho
ng i dân Ch đ làng, xã t tr giúp cho nhơn dơn có c h i tham d vào vi c công, làm
gi n ti n công vi c c a nhà ch c trách c p trên, nâng cao hi u qu qu n tr nhƠ n c Ngày nay, tính ch t ắt nhiên” c a các đ n v hành chính t nhiên nh làng, xã ngày càng m t đi
i u này có th do các nguyên nhân sau: th nh t, do xu th phát tri n, h i nh p, giao thoa trên t t c l nh v c đ i s ng xã h i; th hai, do s chia tách đ n v hành chính di n ra nhanh chóng do các yêu c u qu n lý, phát tri n n ng tính nhân t o và quan tr ng h n lƠ do đòi h i ngƠy cƠng cao đ i v i hi u qu hành chính làm cho tính t qu n, đ c l p c a chính quy n đ a
ph ng b y u đi
Nh ng cu c c i cách chính quy n đ a ph ng trong l ch s th ng x y ra sau nh ng
s ki n l n, ho c khi có nh ng m i đe d a l n đ n quy n l c c a chính quy n trung ng, ví
32 V Th (2001, trang 489)
Trang 30Ch ng 4: T NG QUAN CỄC NGHIểN C U, ỄNH GIỄ V HO T NG C A
C HệNH QUY N A PH NG N C TA VÀ XU H NG C I CỄCH CHệNH
QUY N A PH NG HI N NAY
1 T ng quan v nghiên c u c i cách b máy chính quy n đ a ph ng:
Ngh quy t Trung ng khóa VII c a ng đƣ đ a ra các quan đi m c b n v đ i m i
Chính ph , các c quan t pháp đ n chính quy n đ a ph ng Nhi u nhà khoa h c đƣ có các báo cáo, nghiên c u v c i cách b máy nhƠ n c nói chung và chính quy n đ a ph ng nói
Thông, Tr ng c Linh, V Th , D ng Quang Tung… Các nghiên c u này ch y u t p trung vào các v n đ : lƠm rõ các c n c khách quan c a nhu c u c i cách b máy nhƠ n c; phân tích th c tr ng c a b máy nhƠ n c; xây d ng h quan đi m lý lu n v mô hình t ch c
k t c a Tr ng c Linh33
, hi n có 4 ý ki n, ki n ngh v mô hình chính quy n đ a ph ng
đ i v i n c ta: 1/Gi mô hình t ch c H ND 3 c p nh hi n nay 2/ T ch c H ND hai
c p t nh và xã 3/ T ch c H ND t nh, huy n vƠ xƣ; nh ng b H ND qu n, ph ng các thành ph tr c thu c trung ng; b H ND các ph ng thu c th xã và thành ph thu c t nh 4/Ch t ch c H ND hai c p là c p t nh và c p xã, riêng thành ph tr c thu c trung ng
ch t ch c H ND m t c p là c p thành ph
Các nhà nghiên c u có xu h ng đ xu t đi theo mô hình chính quy n đ a ph ng k t
h p gi a phân quy n và t qu n hi n nhi u n c đang áp d ng nh Nh t B n, Hàn Qu c, m t
s qu c gia thu c C ng đ ng Châu Âu Các nhà nghiên c u nh V Th , Nguy n C u Vi t,
theo xu h ng này
Tuy nhiên, vi c nghiên c u v chính quy n đ a ph ng n c ta hi n nay v n còn m t
ắM t s v n đ v hoàn thi n t ch c và ho t đ ng c a b máy nhƠ n c n c CHXHCN Vi t
33 Tr ng c Linh (2003, trang 212- 213)
Trang 31B N i v Tr n V n Tu n trong cu n: H i vƠ đáp v th c hi n thí đi m không t ch c H ND huy n, qu n, ph ng, NXB Chính tr Qu c gia, 2009 Th nh t, v phân tích th c tr ng, v n còn đánh giá phi n di n, t p trung vào nh ng h n ch , nh c đi m c a thi t ch H ND mà
ch a phơn tích đánh giá nh ng tác đ ng tích c c c a nó Th hai, các đ xu t v c i cách h
th ng chính quy n đ a ph ng ch y u d a vào mô hình c a các n c mƠ ch a g n v i đ c
đi m, đi u ki n c a n c ta Th ba, các nghiên c u m i d ng l i góc đ đ nh tính mƠ ch a đánh giá mang tính đ nh l ng đ i v i các đ xu t l a ch n th c hi n m t chính sách đ i v i
c i cách b máy nhƠ n c
máy nhƠ n c ta ch a đ c nhi u nh k v ng Vi c c i cách n n hành chính m i đ t đ c
m t s k t qu trên l nh v c nh : ban hành lu t, t ng b c phân c p, c i cách th t c hành chính theo án 3035
, th c hi n quy ch dân ch c s (sau s ki n Thái Bình n m 1996)36
2 Xu h ng c i cách chính quy n đ a ph ng hi n nay trên th gi i:
ắSau chi n tranh th gi i th hai, h u h t các n c OECD, chính ph tr nên m
r ng và vào gi a nh ng n m 1970, nó đ c m r ng quá m c và tr nên không th ch u đ ng
n i K t qu là các áp l c v tƠi chính đƣ khuy n khích các c i cách di n ra trong hai làn sóng
l n vào cu i nh ng n m 1970 LƠn sóng th nh t - ắchính ph nh h n” bao g m các c i cách
nh m ki m soát s gia t ng chi tiêu c a chính ph Làn sóng th hai - ắchính ph t t h n” - bao g m các c i cách nh m c i thi n các d ch v và quan h v i công dân Hi n nay, ắlàn sóng
c i cách tr c đơy, c ng nh đ làm hài hòa v i nh ng l i th c a vi c trao quy n t qu n l n
ắXu h ng phát tri n c a n n hành chính hi n đ i đ u nh m vào vi c kh ng đ nh vai trò c a chính quy n c s và tr l i cho h nh ng quy n t qu n theo nguyên lý c a xã h i công dơn vƠ nhƠ n c pháp quy n Trong b i c nh toàn c u hóa hi n nay, các n c đ u quan tơm đ n vi c xây d ng m t h th ng chính quy n mƠ theo đó, chính quy n nhƠ n c trung
35
Quy t đ nh s 30/Q - TTg, ngƠy 10 tháng 01 n m 2007 phê duy t án n gi n hoá Th t c hành chính
trên các l nh v c qu n lỦ nhƠ n c giai đo n 2007-2010
Trang 32ng bu c ph i kh c t m t ph n quy n l c đ : (i) thi t l p các h th ng quy n l c siêu
qu c gia vì m c tiêu h p tác và h i nh p, vì s phát tri n b n v ng c a t ng qu c gia; (ii) phát
Lu t t qu n đ a ph ng nh : Nh t B n (1947), Hàn Qu c (1988), Philippine (1987), hay
chính quy n đ a ph ng d a trên nguyên t c: ắCông vi c nào mà c p chính quy n nào làm t t,
có hi u qu thì giao cho c p chính quy n, có quan đó”39
Tuy nhiên, v n đ là không có m t lý thuy t nào có th đ a ra nh ng h ng d n chung v m c đ phù h p c a vi c phân quy n trong ho t đ ng qu n lỦ nhƠ n c.40
Và ắKhông ph i lúc nào phân c p và trao quy n c ng hoàn toàn t t”41
Trang 33Ch ng 5: PHỂN TệCH HO T NG C A H ND HUY N NÚI THÀNH,
T NH QU NG NAM, NHI M K 2004 ậ 2009 1.Gi i thi u v huy n NúiThành:
Huy n HuyHNúi Thành thu c t nh Qu ng Nam, phía b c giáp thành ph Tam K , phía
nam giáp huy n Bình S n (t nh Qu ng Ngãi), phía tây giáp huy n B c Trà My (Qu ng Nam)
và huy n Trà B ng (Qu ng Ngƣi), phía ông giáp Bi n ông Núi Thành bao g m 17 đ n v
hành chính c p xã; di n tích t nhiên là 53.303 ha; dân s tính đ n ngày 31/12/2009 là
148.487 ng i, trong đó 76.430 n , v i 35.182 h
Trang 342 Ho t đ ng c a H ND huy n Núi ThƠnh nhi m k 2004 - 200942
:
:
H ND huy n Núi Thành khóa IX g m 36 đ i bi u, trong đó có 9 n , chi m 25%; 31
đ ng viên, chi m 86% S đ i bi u trong các c quan ng, nhƠ n c, m t tr n đoƠn th : 32
ng i, chi m 89% Th ng tr c H ND huy n g m: Ch t ch lƠ Bí th Huy n y kiêm nhi m;
01 Phó Ch t ch và 01 y viên Th ng tr c Ban Kinh t - Xã h i có 7 ng i; Ban Pháp ch
có 5 ng i
2.2 Ho t đ ng c a H ND huy n:
ngh quy t44, trong đó có 8 ngh quy t chuyên đ 45