NÂNG CAO NHẬN THỨC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG LỚP 4

Phá rừng làm cho đất bị khô hạn và lũ lụt Nước thải gây ô nhiễm môi trường Ô nhiễm không khí từ các nhà máy Số lượng đàn bò tăng không đủ cỏ để cung cấp  mất cân bằng sinh thái... Ngu

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG NAI

SỞ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG

MỤC LỤC

BÀI 1: CON NGƯỜI VÀ MÔI TRƯỜNG 1

I MỐI QUAN HỆ GIỮA CON NGƯỜI VÀ MÔI TRƯỜNG 1

II CON NGƯỜI TÁC ĐỘNG LÊN MÔI TRƯỜNG 1

III TÓM TẮT Error! Bookmark not defined IV CÂU HỎI 3

BÀI 2: Ô NHIỄM NGUỒN NƯỚC 4

I ĐỊNH NGHĨA 4

II NGUYÊN NHÂN Ô NHIỄM NƯỚC 4

III TÁC HẠI CỦA Ô NHIỄM NƯỚC 5

IV TÓM TẮT Error! Bookmark not defined BÀI 3: ÔN TẬP 7

I MỤC TIÊU 7

II HOẠT ĐỘNG 7

BÀI 4: Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ VÀ TIẾNG ỒN 8

I ĐỊNH NGHĨA 8

II NGUYÊN NHÂN GÂY Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ VÀ TIẾN ỒN 8

III TÁC HẠI CỦA Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ VÀ TIẾNG ỒN 10

IV TÓM TẮT Error! Bookmark not defined V CÂU HỎI – BÀI TẬP 11

BÀI 5: Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG ĐẤT 12

I ĐỊNH NGHĨA 12

II NGUYÊN NHÂN GÂY Ô NHIỄM ĐẤT 12

III BIỆN PHÁP BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG ĐẤT 13

IV TÓM TẮT Error! Bookmark not defined V CÂU HỎI 14

BÀI 6: BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG 15

I KHÔNG KHÍ 15

II NƯỚC 15

III RÁC THẢI 16

IV CÂU HỎI 19

BÀI 7: HOẠT ĐỘNG PHÂN LOẠI RÁC THẢI GIÚPBẢO VỆ MÔI TRƯỜNG 20

I HOẠT ĐỘNG 20

II MỤC TIÊU 20

Viện Môi trường và Tài nguyên Trang 1

CON NGƯỜI VÀ MÔI TRƯỜNG

II CON NGƯỜI TÁC ĐỘNG LÊN MÔI TRƯỜNG

1 Gia tăng dân số

BÀI 1

Con người và môi trường có mối quan hệ rất mật thiết Nếu môi trường được bảo vệ trong lành thì sức khỏe của con người sẽ được tốt hơn

Nếu môi trường bị ô nhiễm thì tùy vào theo mức độ mà con người bị ảnh hưởng

Dân số trên thế giới tăng ngày một nhanh, ngày 31/10/2011 dân số thế giới đã đạt 7 tỷ người

Dân số gia tăng cần một lượng lương thực rất lớn để phục vụ cho cuộc sống Do đó, cần mở rộng đất đai cho trồng trọt từ đó ảnh hưởng đến diện tích đất trồng rừng

và phải khai thác các loại tài nguyên khác cho sinh hoạt của con người

Viện Môi trường và Tài nguyên Trang 2

2 Tiến bộ của khoa học kỹ thuật

Tiến bộ khoa học kỹ thuật đã tạo ra nhiều máy móc hiện đại phục vụ cho cuộc sống của con người Sự phát triển của khoa học đã tạo ra nhiều loại cây trồng với năng suất cao đáp ứng nhu cầu của quá trình gia tăng dân số

Phá rừng làm cho đất bị khô hạn và lũ lụt

Nước thải gây ô nhiễm môi trường Ô nhiễm không khí từ các nhà máy

Số lượng đàn bò tăng không đủ cỏ để cung cấp  mất cân bằng sinh thái

Viện Môi trường và Tài nguyên Trang 3

III TÓM TẮT

IV CÂU HỎI

Em hãy cho biết tác động của con người lên môi trường?

Theo em, tại sao nói gia tăng dân số ảnh hưởng đến môi trường?

Vì sao phải bảo vệ môi trường?

Con người và môi trường có mối quan hệ rất mật thiết Môi trường tác động bởi con người, những sản phẩm của con người và ngược lại Bảo vệ và cải thiện môi trường cho thế hệ ngày nay và thế hệ tương lai là mục tiêu của loài người đối với sự phát triển của thế giới

Viện Môi trường và Tài nguyên Trang 4

Ô NHIỄM NGUỒN NƯỚC

I ĐỊNH NGHĨA

II NGUYÊN NHÂN Ô NHIỄM NƯỚC

BÀI 2

Ô nhiễm nước là hiện tượng các vùng nước như sông, hồ, biển, nước ngầm bị các

hoạt động của con người làm nhiễm các chất có thể gây hại cho con người và cuộc sống các sinh vật trong tự nhiên

Nguyên nhân gây

ô nhiễm nước

Do mưa, tuyết tan, gió bão, lũ lụt đưa vào môi trường các chất thải bẩn, các sinh vật và

vi sinh vật có hại, kể cả xác chết của chúng

Qúa trình thải các chất độc hại

như các chất thải do sinh hoạt,

chất thải công nghiệp, nông

nghiệp, y tế, giao thông vào môi

trường nước

Viện Môi trường và Tài nguyên Trang 5

Do nhân tạo: nhà máy xả nước bẩn vào

nguồn nước

Do tự nhiên: lũ lụt lôi cuốn rác bẩn từ nơi khác tới làm ô nhiễm nguồn nước

III TÁC HẠI CỦA Ô NHIỄM NƯỚC

Với con người: nước không hợp vệ sinh dễ dẫn đến bệnh tật: đặc biệt là các bệnh

về đường tiêu hóa, môi trường sống không trong lành,…

Với công nghiệp, sản xuất: sản phẩm kém chất lượng, dễ bị ăn mòn,…

Với nông nghiệp: cây trồng dễ bị héo cháy lá và có thể chết, kém năng suất,… Với nuôi thủy sản: cá, tôm… bị ngộ độc và chết

Với động vật nuôi và các loài động vật hoang dã: dễ bị bệnh, có thể dẫn đến

tuyệt chủng

Với giải trí: khó phát triển do môi trường không trong lành

IV TÓM TẮT

Nước (nước sông, hồ, biển…) là một nguồn tài nguyên quý giá Ô nhiễm nguồn nước

do nguyên nhân tự nhiên hoặc nhân tạo Ô nhiễm nguồn nước không những ảnh hưởng đến sức khỏe con người, sản phẩm kém chất lượng mà còn nguy hại đến môi trường sống động vật, thủy sinh, cây cối héo úa, và chết

Viện Môi trường và Tài nguyên Trang 6

3 Câu hỏi và Bài tập

a Thế nào là nước bị ô nhiễm?

b Dựa vào các hình dưới đây em hãy cho biết là nguyên nhân gây ô nhiễm ? Nguồn tự nhiên hay nguồn nhân tạo?

c Em hãy kể ra những việc làm gây ô nhiễm nguồn nước trong cuộc sống hằng ngày?

Ô nhiễm nguồn nước do lũ lụt

Viện Môi trường và Tài nguyên Trang 7

ÔN TẬP

I MỤC TIÊU

1 Tạo nên môi trường thi đua lành mạnh, tốt cho sức khỏe và môi trường

- Giúp các em biết cách trồng cây, chăm sóc cây xanh

- Giúp các em hiểu hơn về tầm quan trọng của cây xanh như giúp con người

hô hấp và mang lại vẻ đẹp thiên nhiên cho trường học

- Giúp các em yêu thương cây xanh, bông hoa…

- Giúp các em biết tạo nên một môi trường xanh ngay tại gia đình

2 Giúp các em nhìn nhận các nguyên nhân và tác hại của vấn đề ô nhiễm môi

Viện Môi trường và Tài nguyên Trang 8

Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ VÀ TIẾNG ỒN

I ĐỊNH NGHĨA

1 Ô nhiễm không khí

2 Ô nhiễm tiếng ồn

II NGUYÊN NHÂN GÂY Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ VÀ TIẾN ỒN

1 Ô nhiễm không khí do tự nhiên

Cháy rừng, núi lửa tạo ra khí độc và bụi gây ô nhiễm không khí

BÀI 4

Ô nhiễm không khí là chỉ không khí bị nhiễm các

chất bất kỳ ở thể nào có thể gây độc hại đối với sức

khỏe hoặc nguy hiểm về nhiều mặt khác

Ồn là chỉ mọi âm thanh có thể dẫn đến một sự tổn hại thính giác, hoặc gây tác hại đối với sức khỏe hoặc nguy hiểm về nhiều mặc khác

Viện Môi trường và Tài nguyên Trang 9

2 Ô nhiễm không khí do nhân tạo

Các phương tiện giao thông tạo ra bụi và

khí độc làm ô nhiễm không khí

Nấu ăn bằng củi, than hay hút thuốc lá cũng

là hành động gây ô nhiễm không khí

Khí thải và mùi hôi từ các nhà máy, khu

công nghiệp Mùi hôi từ bãi rác gây ô nhiễm không khí

Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật Đốt rơm rạ sau khí thu hoạch

Viện Môi trường và Tài nguyên Trang 10

3 Ô nhiễm tiếng ồn

Tiếng ồn từ các phương tiện giao thông: ô tô, tàu

hỏa, máy bay

Tiếng ồn xã hội: âm nhạc, chó sủa, hoạt động gia

đình, sửa xe…

Tiếng ồn từ các máy móc thiết bị trong khu công

nghiệp, công trường xây dựng

III TÁC HẠI CỦA Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ VÀ TIẾNG ỒN

Ảnh hưởng đến con người

Ô nhiễm không khí gây chứng bệnh về mắt, đường hô hấp, và ung thư Khí thải đi theo nước mưa làm ô nhiễm nguồn nước ảnh hưởng đến sức khỏe của con người

Tiếng ồn quá mức và trong thời gian kéo dài có thể gây căng thẳng, dẫn đến các bệnh

Viện Môi trường và Tài nguyên Trang 11

IV TÓM TẮT

Không khí giúp cho chúng ta hô hấp hằng ngày Khi không khí sạch sẽ giúp cho hô hấp của chúng ta tốt, có lợi cho sức khỏe Khi không khí bị ô nhiễm sẽ làm cho chúng ta bị bệnh về đường hô hấp và có hại cho sức của con người và các sinh vật khác như động vật, cây xanh…

V CÂU HỎI – BÀI TẬP

a Thế nào ô nhiễm không khí và tiếng ồn?

b Theo em, các nguyên nhân nào gây ô nhiễm không khí, tiếng ồn?

c Em hãy nêu lên vài biện pháp giúp bảo vệ môi trường không khí, tiếng ồn mà em biết?

Viện Môi trường và Tài nguyên Trang 12

Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG ĐẤT

I ĐỊNH NGHĨA

II NGUYÊN NHÂN GÂY Ô NHIỄM ĐẤT

Bón phân gây nhiễm độc đất, cản trở vi

sinh vật trong đất phát triển

Lũ lụt gây cuốn phù sa gây thoái

Viện Môi trường và Tài nguyên Trang 13

Rác thải theo nguồn nước ngấm vào đất

gây ô nhiễm đất

Nước ô nhiễm ngấm vào đất gây ô nhiễm đất

III BIỆN PHÁP BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG ĐẤT

Che phủ bằng thực vật, cây xanh Luân canh, xen canh

Canh tác theo đường đồng mức Thu gom rác đúng nơi qui định

Viện Môi trường và Tài nguyên Trang 14

IV TÓM TẮT

Đất là nơi chúng ta xây nhà ở, là nơi trồng trọt tạo ra thức ăn và tài nguyên cho chúng ta như gỗ, cao su… Đất ô nhiễm khi có sự thay đổi về thành phần hóa học hay sinh học ảnh hưởng xấu đến các sinh vật sống Bảo vệ môi trường đất là cải thiện môi trường sống

V CÂU HỎI

a Nêu định nghĩa ô nhiễm đất?

b Em hãy cho biết các nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm đất ?

c Biện pháp nào sau đây giúp chống xói mòn đất:

 Trồng và bảo vệ rừng đầu nguồn

 Canh tác nông lâm kết hợp

 Trồng cây thành dải

 Làm ruộng bậc thang

Viện Môi trường và Tài nguyên Trang 15

BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

Chúng ta nên trồng nhiều cây xanh:

- Để có được một môi trường không khí trong lành, cung cấp nhiều ôxy

- Giúp lọc bỏ bụi và các chất độc hại trong khí thải Khuyến khích những người xung quanh tạo môi trường “Không khói”

Chung tay xây dựng môi trường xanh Không hút thuốc

Viện Môi trường và Tài nguyên Trang 16

Không nên thải nước bẩn xuống sông Tiết kiệm nước là tiết kiệm tiền

Hoạt động bảo vệ dòng nước

III MÔI TRƯỜNG ĐẤT

- Hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật

- Áp dụng các biện pháp canh tác chống xói mòn

- Đa dạng hóa cây trồng dưới hình thức: trông xen canh, luân canh

- Áp dụng hệ thống nông lâm kết hợp, lâm ngư kết hợp,

Viện Môi trường và Tài nguyên Trang 17

- Kết hợp trồng trọt và chăn nuôi, tăng cường phát triển và mở rộng mô hình kinh tế vườn ao chuồng

IV RÁC THẢI

Thu gom và Phân loại rác thải

Thùng màu xanh dùng để đựng các loại rác thực phẩm như: thức ăn thừa, vỏ trái

cây được tận dụng để sản xuất phân hữu cơ

Thùng màu xám dùng để đựng các chất thải rắn như: túi ni lông, vỏ trai, lọ…dùng để

sản xuất các sản phẩm như thùng nhựa, vỏ bao bì…

Viện Môi trường và Tài nguyên Trang 18

Phân loại rác thải là hành động thiết thực nhất mà mỗi chúng ta đều có thể làm để bảo

vệ môi trường Việc thu gom và phân loại rác sẽ giúp môi trường tránh đi các tác động xấu

Ta có thể phân thành các loại rác như sau:

Rác hữu cơ: có thể tận dụng để sản xuất phân bón: thức ăn thừa, vỏ trái cây, …

Rác vô cơ: có thể tái chế đề sử dụng: túi ni lông, vỏ chai, lọ…dùng để sản xuất các sản

phẩm như thùng nhựa, vỏ bao bì…

Tận dụng vỏ chai, lon sữa để trồng cây, tạo môi trường xanh

Các hoạt động thu gom rác thải

Đội “ tình nguyện xanh” thực hiện chiến dịch

thu gom rác thải

Vệ sinh môi trường ở khu Bãi biển Bình Thuận

Viện Môi trường và Tài nguyên Trang 19

V CÂU HỎI

a Em hãy nêu một số ví dụ về hoạt động bảo vệ môi trường mà em biết?

b Rác có thể phân làm mấy loại?

c Em có nhìn thấy các khẩu hiệu kêu gọi bảo vệ môi trường chưa? Ở đâu?

 Băng rôn treo trên đường

 Bảng quảng cáo

 Trên tivi

 Trên các vật dụng như : túi xách, sản phẩm,

Viện Môi trường và Tài nguyên Trang 20

HOẠT ĐỘNG PHÂN LOẠI RÁC THẢI GIÚP

BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

Phân loại rác nhằm bảo vệ môi trường qua hoạt động thiết thực nhằm tạo cho các

em ý thức bảo vệ môi trường ngay tại gia đình và trường học

II MỤC TIÊU

Giúp các em nhận thức ra được các loại rác thải hiện nay đâu là chất thải nguy hiểm và chất thải không nguy hiểm dựa vào các mô hình bằng xốp, chai nhựa, giấy…

Giúp các em biết cách phân loại rác để không gây ô nhiễm môi trường và không ảnh hưởng đến sức khỏe của các em và mọi người

Tạo cho các em ý thức về phân loại rác và bỏ rác đúng nơi quy định

Một sân chơi thi đua lành mạnh qua trò chơi phân loại rác và ý thức hơn trong việc bảo vệ môi trường

BÀI 7

Viện Môi trường và Tài nguyên Trang 21

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bộ tài liệu giáo dục bảo vệ môi trường của Vườn Quốc Gia Yok Đôn

2 Tài liệu giáo dục bảo vệ môi trường trong các môn học ở cấp tiểu học, Phòng giáo dục vào đào tạo Phú Cát

3 Nguyễn Đình Hòe, 2007, Môi trường và phát triển, tái bản lần thứ nhất

4 GS.TS Lâm Minh Triết và Huỳnh Thị Minh Hằng, 2008, Con người và môi trường Đại

học Quốc gia TP HCM

5 Viện ITMIS, Phần mềm giáo dục bảo vệ môi trường, Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội

Tài liệu điện tử

1 www.wikipedia.org

2 www.monre.gov.vn

3 www.yeumoiturong.com

4 www.cattiennationalpark.vn