BÀI THAM LUẬN:“SỬ DỤNG KHAI TRIỂN NIUTƠN VÀ CÔNG THỨC ĐỂ TÍNH TỔNG HOẶC CHỨNG MINH BIỂU THỨC CHỨA TỔ HỢP” k n C hoặc chứng minh biểu thức có dạng sau Dành cho học sinh đang học chương t
Trang 1BÀI THAM LUẬN:
“SỬ DỤNG KHAI TRIỂN NIUTƠN VÀ CÔNG THỨC
ĐỂ TÍNH TỔNG HOẶC CHỨNG MINH BIỂU THỨC CHỨA TỔ HỢP”
k
n
C
hoặc chứng minh biểu thức có dạng sau (Dành cho học sinh đang học chương trình lớp 11)
Dạng 1 : Tính các tổng sau
3
Dạng 2 : Chứng minh
n n
……… Tôi trình bày bài tham luận này nhằm mục đích :
Thứ 1: Thường các tổng chứa ký hiệu C n kk0,n mà STK và các đề thi HSG, đề thi
ĐH , đề thi thử ĐH trên mạng thường có lời giải dựa vào đạo hàm cấp 1, 2 ; tích phân để tính
được
Thứ 2: Học sinh đang học về kiến thức về tổ hợp và nhị thức Niuton mà phải chờ đến
khi học kiến thức về đạo hàm cuối năm lớp 11 và tích phân cuối HKI đầu HKII lớp 12 mới giải quyết được thì các em không còn hứng thú đến kiến thức này
Thứ 3: Nếu các em học sinh đặt câu hỏi : Các bài tập về tính tổng phải sử dụng đạo hàm
tính mà không phải sử dụng kiến thức đó không ? Đây là câu hỏi mà đã giúp cho bản thân tôi tìm hiểu thêm về mãng kiến thức này
Với mục đích trên tôi giúp các em giải các dạng toán trên thông qua các kiến thức :
0
n
n k
k n
n C
k n k
mà không sử dụng đạo hàm và tích phân
Cụ thể tôi trình bày với quý đồng nghiệp sau đây
Dạng 1 : Tính tổng
Bài 1 Tính tổng sau : 0 1 1 2 2 3 2010 2011 2011 2012
1
0
k
Biến đổi như sau
Trang 2
1 2012
2011
2012.2011!
C
Cho k chạy từ 0 đến 2011 ta được
2011 2011 2011 2011 2011
Cho x 2 ta được 0 1 2 2 3 3 2010 2011 2011 2011
2011 2 2011 20112 20112 20112 20112 1
Vậy S1 2012
Bài 2 Tính tổng sau 2 1 2 2 2 3 2 2012 2 2013
1
k
k
Biến đổi như sau
2
2011 2012
Ta có
2013
2011 2011 2011 2011 2011
2
k
k
2013
2012 2012 2012 2012 2012
2
k
k
Từ (1) cho k chạy từ 2 đến 2013 ta được
Bài 3 Tính tổng sau 1 0 2 1 3 2 1 1
3
1 3
1
2
1
k n
k n k
k
Biến đổi như sau
Trang 3
1
1
1 !
k
n
Từ (2) cho k chạy từ 1 đến n1 ta được
1
1
n n
n
1
1
n
1 3
1
n
S
n
Bài 4 Tính tổng sau
2013
1
1
1
k k
k
k
k
Biến đổi như sau
1 2012
k
k
C
Cho k chạy từ 1 đến 2013 ta được
1 1 2 2 2012 2012 2013 2013
2013 2013 2013 2013 2013 2013
1
2013
1
2013
0 0 1 1 2 2 2012 2012 2013 2013
2013 2013 2013 2013 2013 2013
1
2013
1
2013
2013 4
Dạng 2 : Chứng minh
Bài 5 Chứng minh rằng 1 2 2 3 3 4 2004 2005
Ta thấy vế trái (1) có dạng 2005
2005
Trang 4Xét
1 k k.2k C k 2005 1 k 2 k C k
2004 2004 2004 2004 2004
Vậy VT 1 2005VP 1 (đpcm)
n n
2 1
1 2
n
k n k
C k
2 1
2
k
n
C
với
2
2 1
1
k
n
C
x C C xC x C x C x C x
2n 1 2n 1 2n 1 2n 1 2n n1 2n n1 2 n 4
C C C C C C
2n 1 2n 1 2n 1 2n 1 2n n1 2n n1 0 5
C C C C C C Lấy 4 5 ta được :
2 C n C n C n C n C n n 2 n C n C n C n C n n 2 n 1
Vậy 22 1 (đpcm)
2
n
n
Qua 6 bài toán trên tôi muốn nhấn mạnh rằng có thể giúp các em học sinh yêu thích môn toán
lượng lớn bài tập trong các STK và các đề thi đại học của các năm qua mà không phải chờ đợi
cần phải nhớ hình dạng như các STK đã nêu Hy vọng rằng với bài tham luận nhỏ này phần
trên Cám ơn quý đồng nghiệp bỏ thời gian đọc bài tham luận này Trân trọng kính chào
Long Mỹ, ngày 14 tháng 01 năm 2013
Người viết tham luận
Bùi Văn Nhạn
Trang 5CHIA SẺ THÊM VỚI QUÝ ĐỒNG NGHIỆP CÁCH TÍNH TÍCH PHÂN TỪNG PHÂN
Kỉ thuật nhỏ tính tích phân từng phần dạng 1 2
e a x a x a x a xa dx
a xa x a xa dx
e a x a x a x a xa dx
.
1
n
a n
a
Dòng b b n; n1; dùng để chọn u trong tích phân từng phần
a xa x a xa dx
Trang 62 2 1 1 1 1 12
.
.
Dòng b dùng để chọn u trong tích phân từng phần
Ví dụ 1Tính 2 3 2
x
I e x x x dx
Ta có sơ đồ sau(Nháp)
1
Ta viết lại như sau
I e x x x dx e x x dx
Tính 1 2 3 9 2 13 13
x
I e x x x dx
Đặt
2
2
13
2
1 2
Trang 7Khi đó 2 3 2 2 2
1
I e x x x e x x dx
Vậy 1 2 3 9 2 13 13
x
I e x x x C
Ví dụ 2 Tính 3
J x x dx
Ta viết lại như sau
Đặt
2
dv dx
v x