Kinh nghiệm dạy học sinh viết văn miêu tả kiểu bài tả cây cối đúc rút từ kinh nghiệm thực tế giảng dạy nhiều năm, là tài liệu vô cùng hữu ích giúp các bạn trẻ mới vào nghề. Đây thực sự là một món quà gửi tới các đồng nghiệp trên mọi miền đất nước.
Trang 1THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1.Tên sáng kiến :
Một số biện pháp nâng cao chất lượng bài văn miêu tả cây cối ở lớp 4
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:
Môn Tiếng Việt lớp 4
3 Thời gian áp dụng sáng kiến:
Từ ngày 01/9/2019 đến ngày 20/5/2020 (Năm học 2019 – 2020)
Điện thoại : 0984707316
Tỉ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100 %
5 Đơn vị áp dụng sáng kiến :
Tên đơn vị : Trường Tiểu học Giao Nhân
Địa chỉ : Xã Giao Nhân - huyện Giao Thuỷ - tỉnh Nam Định
Điện thoại : 03603895951
Trang 2BÁO CÁO SÁNG KIẾN MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
BÀI VĂN MIÊU TẢ CÂY CỐI Ở LỚP 4
I ĐIỀU KIỆN, HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN
Chúng ta, những người làm công tác giáo dục có lẽ đều biết, nghị quyết29- NQTW ngày 4/11/2013 của ban chấp hành Trung ương Đảng đã chỉ rõnhiệm vụ của ngành Giáo dục là: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ cácyếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất,năng lực của người học; tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theohướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiếnthức kĩ năng của người học” Để đáp ứng nhu cầu đổi mới của ngành giáo dục,người giáo viên cần phải đổi mới phương pháp dạy học với tất cả các môn trong
đó có môn Tiếng Việt
Môn Tiếng Việt có nhiệm vụ hình thành và phát triển cho học sinh các kĩnăng nghe, nói, đọc, viết, kiến thức Tiếng Việt và văn học để các em học tập vàgiao tiếp trong các môi trường hoạt động lứa tuổi Thông qua việc dạy học TiếngViệt, góp phần rèn luyện tư duy, cung cấp cho học sinh những kiến thức sơ giản
về xã hội, tự nhiên và con người, về văn hóa, văn học của Việt Nam và nướcngoài; bồi dưỡng tình yêu Tiếng Việt và hình thành thói quen giữ gìn sự trongsáng của Tiếng Việt; góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hộichủ nghĩa
Môn Tiếng Việt được chia thành nhiều phân môn, việc dạy và học mỗiphân môn đều có những thuận lợi và khó khăn riêng, song khó hơn cả đối vớingười dạy và người học chính là phân môn Tập làm văn
Phân môn Tập làm văn ở lớp 4 có nhiều nội dung, nội dung miêu tả chiếmnhiều thời lượng nhất trong chương trình Một bài văn miêu tả hay không nhữnggiúp người đọc hình dung rõ nét, sinh động về đối tượng miêu tả mà còn phảithấm đẫm cảm xúc, nhận xét đánh giá của người viết Miêu tả không chỉ nhằmlàm hiện rõ những đặc điểm nổi bật của sự vật mà mục đích cuối cùng bao giờcũng là để người viết gửi gắm một điều gì đó về cuộc sống Vì vậy biết miêu tả
là biết cảm thụ cái đẹp thiên nhiên, xã hội, con người làm giàu thêm đời sốngnội tâm cho người viết và cho cả người đọc Văn miêu tả thường dùng nhiều từláy và các biện pháp nghệ thuật như so sánh, nhân hóa giúp cho đối tượng cần tảhiện lên một cách sinh động Để làm được điều này thì học sinh phải huy độngđược vốn kiến thức, vốn sống, nắm chắc các kĩ năng chủ yếu như phân tích đề,lập dàn ý, phát triển ý, xem xét lại để sửa lỗi…Thế nhưng trong thực tế giảngdạy, tôi thấy phần lớn học sinh đều không thích tập làm văn, chất lượng bài vănchưa cao Vậy làm thế nào để việc dạy tập làm văn nhẹ nhàng, tự nhiên mà vẫnhiệu quả? Làm thế nào để các em biết rung động và yêu quý vẻ đẹp của thiên
Trang 3nhiên? Tôi đã trăn trở suy nghĩ và nỗ lực tìm ra các biện pháp nâng cao chấtlượng bài văn miêu tả Trong khuôn khổ bài viết này, tôi xin trình bày “Một sốbiện pháp nâng cao chất lượng bài văn miêu tả cây cối ở lớp 4”
II MÔ TẢ GIẢI PHÁP
1 Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến:
1.1: Thực trạng học sinh:
Năm 2018- 2019, sau khi dạy kiểu bài tả cây cối, tôi tiến hành cho các
em làm bài kiểm tra viết Kết quả thu được thể hiện qua bảng thống kê sau:
Qua kết quả khảo sát, tôi nhận thấy chất lượng bài văn miêu tả cây cối cònthấp Hạn chế của các em chủ yếu là:
- Tả cây cối theo khuôn mẫu, một số bài văn na ná như nhau, thiếu sựsáng tạo và dấu ấn cá nhân
- Liệt kê các chi tiết cần miêu tả, chưa biết đưa các biện pháp nghệ thuậtvào bài văn, thiếu cảm xúc, chữ viết chưa đạt yêu cầu
- Bài viết mắc nhiều lỗi chính tả, sắp xếp ý lộn xộn
Tổng số
học sinh
Bài văn tảtheo khuônmẫu
Bài văn liệt
kê các chitiết
Bài văn lỗi
về cách sắpxếp ý, thiếucảm xúc
Bài văn mắcnhiều lỗichính tả, chưahoàn thànhbài viết.Số
lượng
Tỷ lệ
%
Sốlượng
Tỷ lệ
%
Sốlượng
Tỷ lệ
%
Sốlượng
Tỷ lệ
%
Trang 4- Một số câu văn vô lí do thiếu sự quan sát, thiếu sự trải nghiệm như: + Chiều chiều, em ngồi trên cành chuối đu đưa.
+ Gốc cây hoa hồng to như cái cột đình
1.2: Nguyên nhân của thực trạng:
+ Một số học sinh lười đọc sách, báo, truyện
- Về phía giáo viên:
+ Chưa chú trọng rèn luyện kĩ năng quan sát cho học sinh, ngại đưa cáctiết dạy ra ngoài không gian lớp học
+ Chưa tạo điều kiện để học sinh tăng cường các hoạt động ứng dụng trảinghiệm sáng tạo sau mỗi bài học nên các phân môn của Tiếng Việt chưa gắn kếtvới nhau
+ Chưa quan tâm bồi dưỡng cho học sinh niềm say mê đọc sách để tăngvốn hiểu biết và học tập các ý văn hay, từ ngữ mới mẻ
+ Chưa thực sự tâm huyết, chưa đổi mới phương pháp giảng dạy, ngại vất
vả nên chỉ cần học sinh làm được bài văn ở mức hoàn thành, coi học sinh là cáibình cần đổ đầy, không cần “thắp lên ngọn lửa sáng tạo” ở từng học sinh
Ngoài ra, một số giáo viên còn cho cả lớp học thuộc văn mẫu của cô giáo
để đối phó với các kì kiểm tra
- Về phía nhà trường:
+ Thiếu các thiết bị dạy học hiện đại như máy chiếu hoặc ti vi màn hìnhrộng để học sinh xem những phim tư liệu, phim khoa học phục vụ cho việc viếtvăn
Trang 52 Mụ tả giải phỏp sau khi cú sỏng kiến
2.1 : Tớch lũy và tớch cực húa vốn từ của học sinh bằng cỏch tăng cường hoạt động ứng dụng, trải nghiệm sau mỗi tiết học :
Tháp cao nào cũng phải xây từ mặt đất lên Từ là đơn vịcơ bản, đơn vị trung tâm của ngôn ngữ Học sinh muốn viết
đợc câu văn, đoạn văn, bài văn hay thì phải biết sử dụng từngữ chính xác Những bài tập đọc chính là "kho" từ ngữ củacác em Ngoài ra, các giờ chính tả, luyện từ và câu cũng chứarất nhiều từ ngữ hay Nếu chủ động tích luỹ chúng, biến cỏc từngữ đú thành của mỡnh thì các em sẽ có một vốn từ không hề nhỏ
Những bài tập đọc, chính tả, luyện từ và câu có các từgợi tả, gợi cảm hay tôi đều yêu cầu các em tập đặt câu có các
từ đó, ghi chép riêng thành cuốn Sổ tay văn học Hồi đầu
năm học, tôi yêu cầu các em đặt câu rồi chỉ ra các bộ phận
trả lời cho câu hỏi Ai?, Làm gì?, Thế nào?, Là gì? để các
em viết câu đúng Từ học kì II, tôi yêu cầu các em xác định
rõ chủ ngữ, vị ngữ của từng câu kể để củng cố kiến thức vềngữ pháp
- Trong bài tập đọc Sầu riêng có câu: "Đứng ngắm cây
sầu riêng, tôi cứ nghĩ mãi về cái dáng cây kì lạ này." Tôi yêu
cầu học sinh tìm từ cùng nghĩa thay cho từ ngắm và đọc lại
cả câu văn Các em đều nhận ra rằng những từ cùng nghĩa
nh trông, nhìn, xem đều không thể hiện đợc tình cảm nh
từ ngắm Từ đó các em hiểu rằng việc lựa chọn từ ngữ là rất
quan trọng Sau đó tôi cho các em thi đua đặt câu có từ
ngắm rồi đọc cho cả lớp nghe, bình chọn câu hay nhất Các
em rất hứng thú, nhiều em đặt đợc câu văn hay, thể hiện tốtcảm xúc nh:
+ Nâng niu búp bê trên tay, em ngắm mãi mà chẳng
thấy chán
+ Đứng ngắm cây ổi đào, em càng thấy nhớ ông hơn + Được ngắm những bụng hoa đào phơn phớt hồng, em thấy lũng mỡnh
vui vui
- Khi các em viết câu có tính từ, tôi biểu dơng những
em dùng từ láy và từ ghép thể hiện mức độ cao hoặc thấp nh:nho nhỏ, cao vút, đỏ thắm, trắng ngà, vàng nhạt, xanh biếc
Vớ dụ :
Trang 6+ Cây cau này cao
+ Bông hoa hồng màu đỏ.
+ Lá cây màu xanh.
+ Thân cây màu nâu.
+ Thân cây nâu nhạt (nâu thẫm, nâu nâu).
Tôi khuyến khích các em sử dụng các kiến thức mới học ở phõnmụn Tập đọc, Luyện từ và cõu vào việc giao tiếp và đặt câu, viết
đoạn văn, bài văn để tích cực hoá vốn từ cho học sinh, trỏnh tỡnhtrạng học kiến thức mới (từ ngữ, dấu cõu,…) chỉ đem “nhập kho” chứ khụng
“xuất kho”
Vớ dụ : Sau khi học bài “Mở rộng vốn từ: í chớ - Nghị lực”, cú em viếttrong bài tập làm văn: “Cặp sỏch là bạn chớ thõn của em”, tụi khen ngợi ngay vỡ
em đú đó biết dựng từ ngữ mới học (chớ thõn) để viết cõu
Sau những tỡnh huống cú tớnh thời sự như cú đoàn xiếc, đoàn nghệ thuậtcủa người khuyết tật về biểu diễn, tụi khuyến khớch cỏc em viết những cõu vănbộc lộ cảm xỳc, chia sẻ với cả lớp hoặc chia sẻ qua hộp thư cỏ nhõn Việc làmnày vừa làm giàu vốn từ lại giỳp cỏc em phỏt huy tớnh sỏng tạo của mỗi cỏ nhõn
Tụi khuyến khớch cỏc em đọc sỏch, bỏo, truyện ở thư viện lớp, thư việnnhà trường để tớch lũy thờm từ ngữ Mỗi thỏng tụi chọn ra một số sỏch địnhhướng cho cỏc em tự đọc Vào giờ sinh hoạt cõu lạc bộ, tụi hướng dẫn cho cỏc
em trong ban chủ nhiệm Cõu lạc bộ Tiếng Việt tổ chức trũ chơi Hỏi hoa dõn chủ hoặc Đấu trường 35 với cỏc cõu hỏi liờn quan đến cỏc sỏch cần đọc trong thỏng.
Cỏc em vừa chơi vừa học rất hứng thỳ, sụi nổi, vốn từ ngữ cũng tăng lờn đỏngkể
Để làm giàu vốn từ, rốn luyện cho cỏc em tự tin khi giao tiếp tụi cũn độngviờn cỏc em tớch cực tham gia cỏc hoạt động ngoại khúa ở lớp, ở trường, giaolưu văn nghệ, trong cỏc giờ chào cờ đầu tuần
2.2 Hướng dẫn học sinh viết cõu đỳng, cõu hay
a Viết câu đúng :
Trang 7Viết cõu đỳng là viết câu theo cấu tạo quy tắc ngữ pháp,ứng với một ngữ điệu thể hiện khi kết thúc câu, câu đúng
về cấu trúc ngữ pháp Câu đúng biểu đạt, diễn đạt đúng ýcủa ngời viết, chứa đựng một nội dung thông báo, thể hiệnmột ý tởng tơng đối trọn vẹn, hoặc phản ánh hiện thực, t tởngthái độ, tình cảm của ngời nói, ngời viết
Ngay từ lớp 2 các em đã làm quen với việc đặt câu đúngthông qua các bài tập luyện từ và câu, viết đoạn văn (bài văn)
ở lớp 4 tôi khuyến khích các em đa dạng kiểu câu trong mộtbài viết và hớng dẫn các em một số mẹo nhỏ để viết câu
đúng qua một số bài tập hoặc tình huống cụ thể
Vớ dụ : Khi tả cõy hoa hồng, em Trần Văn Phú viết: Cỏnh hoa đỏ
thắm Cỏnh hoa mịn như nhung. Tôi hỏi: " Trong hai câu này cónhững từ ngữ nào chỉ đặc điểm của cỏnh hoa?" Các em tìmngay đợc cỏc từ ngữ: đỏ thắm, mịn như nhung Tôi hỏi tiếp:" Vậy emnào có thể đặt đợc một câu văn tả cỏnh hoa hồng cú từ ngữ đỏthắm, mịn như nhung? " Các em nêu đợc ngay câu: "Cỏnh hoa đỏ thắm,
mịn như nhung " Qua tình huống này, các em nhận ngay ra sự u
việt của cách viết thứ hai (câu có nhiều vị ngữ) là tránh lặp
từ, diễn đạt ngắn gọn mà vẫn đủ ý
b Viết câu hay:
Viết cõu hay là viết câu đợc mở rộng các thành phần phụ,yếu tố phụ (định ngữ, bổ ngữ, trạng ngữ) ngoài nòng cốtcâu Viết câu hay bằng cách mở rộng các thành phần hoặc sửdụng các biện pháp nghệ thuật nh so sánh, so sánh ngầm,nhân hoá nhằm làm cho đối tợng miêu tả trở nên gần gũi, dễhình dung, sinh động hấp dẫn hơn Câu hay còn thể hiện rừcảm xỳc, nhận xột, đỏnh giỏ của người viết, đợc hỗ trợ bằng những dấucâu mà các em đợc học kĩ ở lớp 4 nh dấu chấm hỏi, hai chấm,gạch ngang, chấm than
+ Mở rộng các thành phần phụ của câu: Khi nhập vai GàTrống kể lại truyện "Gà Trống và Cáo", em Trần Thị Mơ viết:
"Bỗng nhiên, tôi nghe thấy tiếng cành cây gãy Tôi vội nhìn xuống dới Tôi bắt gặp ngay đôi mắt của mụ Cáo gian ác." Tôi
gợi ý để các em thêm từ láy gợi tả tiếng cành cây gãy, thêm từchỉ đặc điểm của đôi mắt, viết gộp hai câu cuối thành một
câu Các em viết đợc: " Bỗng nhiên, tôi nghe thấy tiếng cành
cây gãy răng rắc Liếc xuống dới, tôi bắt gặp ngay đôi mắt vằn đỏ của mụ Cáo gian ác."
Trang 8+ Bộc lộ cảm xỳc trong từng cõu văn: Khi tả cõy phượng, em Trần Thị
Hiền viết: “Em cũn ộp nguyờn một bụng phượng vào trang vở thành hỡnh con
bướm.” Tụi gợi ý để em thờm từ chỉ cảm xỳc và viết lại là :“ Em cũn ộp nguyờn
một bụng phượng vào trang vở thành hỡnh con bướm đẹp mờ li”
+ Sử dụng các biện pháp nghệ thuật: Ở lớp Ba, cỏc em đó đượclàm quen với biện phỏp so sỏnh, nhõn húa Thông thờng, các em chỉdùng so sánh ngang bằng, nhân hoá sự vật bằng cách gọi sự vật
là ông, bà, chú , tả vật nh tả ngời Tôi khuyến khích các emdùng cả so sánh hơn, kém, so sánh ngầm, nhân hoá sự vậtbằng cách gọi, hỏi, trò chuyện với vật nh với ngời Để viết đợc cõu
cú những hình ảnh so sánh nhân hoá hay, sau mỗi tiết Tập đọc tụigợi ý để cỏc em tỡm ra những cõu văn hay để trao đổi chia sẻ với nhau và họchỏi cỏch viết của tỏc giả Sau đú cỏc em cú thể viết lại cõu văn đú với cảm nhậncủa riờng mỡnh để phỏt huy sự sỏng tạo và rốn kĩ năng sử dụng từ, đặt cõu
Ngoài ra, tụi khuyến khớch cỏc em đọc các tác phẩm văn thơ
trong sách, báo rồi chép vào Sổ tay văn học Khi ghi chép, các
em sẽ hình thành cho mình một khả năng quan sát sự vật vàliên tởng từ sự vật ấy tới những sự vật khác có nét giống nó Họcsinh cú thể ghi chộp cỏc cõu văn cú hỡnh ảnh so sỏnh như:
+ Cây bút chì mang màu vàng thắm nh (y nh, hệt nh,chẳng khác gì ) màu bông cúc đầu mùa (so sánh ngangbằng)
+ Gốc cây to hơn bắp chân ngời lớn (so sánh hơn)
+ Thân bút to gần bằng ngón tay trỏ của em (so sánhkém)
+ Chỉ vài hôm, lộc non đã tràn đầy trên bàn tay mùa
đông của cây bàng (so sánh ngầm)
+ Cây nào cũng đẹp nhng đẹp nhất vẫn là cây hồng
nhung đứng kiêu hãnh ở giữa vờn (So sánh hơn nhất kết hợp
V
ớ dụ:
Mỗi bụng hoa đào tựa như một chiếc ụ bộ xớu
Trang 9Cành cõy uyển chuyển vươn ra giống như cỏnh tay của những nàng vũ nữxinh đẹp đang mỳa”…
Nụ hoa trũn căng, xanh biếc như những chiếc bụng tai xinh xắn
Hoa nở bung sỏng trắng như nụ cười rạng rỡ
Khi cỏc em biết sỏng tạo ra những hỡnh ảnh so sỏnh độc đỏo, tụi luụnđộng viờn, khuyến khớch, khen ngợi trước lớp để cỏc em thờm tự tin, phấn khởi,khơi gợi úc sỏng tạo của mỗi em
2.3 Rốn luyện kĩ năng quan sỏt cho học sinh:
Quan sát là kĩ năng rất quan trọng Trăm nghe khụng bằng mộtthấy, học sinh biết cách quan sát và quan sát thấu đáo thì sẽnhận ra những nét riêng theo cảm nhận của từng em Nếu khụngđược quan sỏt kĩ càng thỡ sẽ dẫn đến tỡnh trạng miờu tả khụng đỳng thực tế trongbài làm khiến người đọc cười ra nước mắt
Thông thờng, tôi hớng dẫn các em quan sát theo hai trìnhtự:
- Quan sát từng bộ phận của cây (trỡnh tự khụng gian)
- Quan sát cây theo từng thời kì phát triển của cây đó(trỡnh tự thời gian)
Quan sát từng bộ phận của cây phù hợp với các đề bài yêucầu tả cây trong một thời điểm, hay thời gian ngắn Ví dụ: tảcây ăn quả vào mùa quả chín, tả một cây hoa vào một buổisáng mùa xuân Còn quan sát theo từng thời kì phát triển phùhợp với các đề bài không giới hạn thời gian hay thời điểm miêutả nh: tả một cây bóng mát mà em yêu thích, tả một cây ănquả mà em yêu thích và gắn bó Và điểm đặc biệt là dùquan sát cây theo trình tự nào thì cũng phải tuân thủ trật tựquan sát từ xa tới gần hoặc từ thấp tới cao, từ ngoài vào trong hoặc ngợc lại Để tả bao quát, với một cây bóng mát hay câyhoa thì các em có thể nhìn cây từ xa; còn với vờn rau, vờnhoa, đầm sen thì các em nên nhìn từ trên cao
Mỗi loại cây có một hình dáng, đặc điểm, lợi ích nhất
định Bởi vậy, dù quan sát theo trình tự nào thì khi quan sátcác em cũng phải định hớng trọng tâm quan sát cho phù hợp.Tả cây bóng mát cần quan sát kĩ dáng cây, tán lá; tả cây ănquả thì thờng quan sát kĩ hình dáng mùi vị của quả; tả câyhoa cần quan sát kĩ hình dáng, kích thớc hơng thơm, màusắc của hoa Tôi khuyến khích các em dùng nhiều giác quan
để quan sát Mắt cho ta thấy màu sắc, đường nột, hỡnh dỏng, khoảng cỏch,
Trang 10…; tai giỳp ta nhận biết õm thanh; mũi giỳp ta cảm nhận mựi,… Ngoài ra, tôicũng lu ý để các em nhận ra sự khác biệt giữa việc miêu tảmột cây và việc miêu tả một loài cây Một cái cây thì phải cóhình dáng, kích thớc riêng biệt, đợc trồng ở nơi cụ thể Cònnếu là một loài cây thì hình dáng, kích thớc đa dạng, có thể
đợc trồng ở nhiều nơi Những cây ở vờn nhà thì các em biết
đợc xuất xứ của cây (cây do ai trồng, trồng vào dịp nào), cònnhững cây ở nơi công cộng, cây cổ thụ thì ít khi các embiết đợc xuất xứ của cây Cây cối luôn luôn nằm trong khungcảnh thiên nhiên Vì vậy các em cũng cần gắn chúng với cảnhxung quanh nh mây trời, chim chóc, đình chùa, hồ ao và cảcon ngời nữa
- Sau khi cỏc em nắm được trỡnh tự quan sỏt, cỏch quan sỏt qua ba bài văn
mẫu Sầu riờng, Bói ngụ, Cõy gạo tụi hướng dẫn cỏc em quan sỏt cựng một đối
tượng để cỏc em luyện tập rỳt kinh nghiệm chung
Vớ dụ: Luyện tập quan sỏt một cõy hoa hồng ở gúc mụi trường:
Cỏc em quan sỏt bằng cỏc giỏc quan như sau:
+ Mắt: Thấy hoa màu đỏ thắm, nhiều cỏnh mỏng, cỏnh hoa khum khum,cỏnh bờn ngoài to hơn cỏnh bờn trong, nhị hoa cú tua nhỏ như sợi chỉ màu vàng,gốc cõy màu xanh đậm, lỏ cõy màu xanh nhạt, mộp lỏ cú viền răng cưa, cành cõynhỏ hơn phần gốc…
+ Mũi: ngửi được mựi thơm nồng nàn quyến rũ của hoa
+ Tay: cảm giỏc mỏt rượi của hoa, của lỏ, độ thụ rỏp giảm dần từ gốc tớicành…
Cỏc em ghi lại kết quả quan sỏt theo trỡnh tự khụng gian :
+ Cõy hoa hồng được trồng trong chiếc chậu gốm nõu đặt trờn giỏ sắt.+ Gốc cõy màu xanh đậm, nhỉnh hơn ngún tay trỏ một chỳt
+ Cành cõy nhỏ nhắn, cú nhiều gai nhọn
+ Mặt dưới lỏ cõy màu xanh nhạt, mặt trờn xanh non, mộp lỏ viền răngcưa
+ Lỏ non ở đầu cành màu nõu hồng
+ Bụng hoa màu đỏ thắm, cỏnh hoa khum khum, nhị hoa vàng rực, tỏamựi thơm ngỏt
+ Nụ hoa nhỏ nhắn, xinh xinh
Trang 11Tiết luyện tập ở buổi hai, tôi chia lớp thành các nhóm, giao nhiệm vụ quansát cho từng nhóm vào phiếu học tập, cho các em luyện tập quan sát cây hoa,cây ăn quả, cây bóng mát ở góc môi trường, sân trường, vườn trường
Để giúp các em định hướng quan sát tôi thiết kế phiếu học tập với hệthống câu hỏi :
+ Cây em quan sát là cây gì, được trồng ở đâu, do ai trồng?
+ Nhìn từ xa, em có nhận xét gì về dáng cây, tán lá ?
+ Gốc cây, cành cây, lá cây có những đặc điểm gì ?
+ Hoa ( quả) mọc ở vị trí nào của cây, có đặc điểm gì nổi bật ?
+ Em thích nhất bộ phận nào của cây ? Vì sao ?
+ Cây này mang lại những lợi ích gì ?
+ Để cây này luôn tươi tốt hoặc nhiều hoa, sai quả, em nên chăm sóc, bảo
vệ như thế nào ?
Các nhóm làm việc trong khoảng thời gian hai mươi phút, tôi luôn theosát để hỗ trợ các em khi cần thiết Các nhóm báo cáo kết quả làm việc và thoảimái trao đổi với nhau về kết quả quan sát được
Cuối tiết học tôi tổ chức cho các em chơi trò chơi “Ai nhanh, ai đúng” đểcủng cố những trải nghiệm của các em về cây cối
- Lượt chơi đầu, các em được bịt mắt, dùng những giác quan còn lại để gọiđúng tên hoa, quả
- Lượt chơi tiếp theo: Một em được đọc tên một loài cây, sau đó em này sẽdùng những gợi ý để các em khác cùng đội đoán tên cây đó (Một ảnh)
VD: Với tên loài cây là “cây phượng” các gợi ý có thể là: Đây là loài cây cao to, lá giống lá me, được trồng nhiều ở sân trường, hoa mọc thành chùm, màu
đỏ, nở vào mùa hè
Hoạt động tiếp nối: Tôi giao cho mỗi em một phiếu học tập với những câuhỏi gợi ý như phiếu học tập Về nhà, các em tự chọn cây, quan sát và ghi chépcẩn thận sử dụng cho tiết Tập làm văn Luyện tập miêu tả các bộ phận của câycối
Để giúp các em có thêm những trải nghiệm thú vị về cây cối, góp phầnhình thành thói quen quan sát cây cối theo sự phát triển từng thời kì, tôi hướngdẫn các em trồng và chăm sóc cây ở góc môi trường, ở nhà, chăm sóc cây ởvườn trường