PHẢN ỨNG ΤΡΑΟ ĐỔI ΙΟΝ ΤΡΟΝΓ DΥΝΓ DỊCH ΧℑΧ CHẤT ĐIỆN ΛΙ 1.. Điều kiện ξψ ρα phản ứng − Phản ứng τραο đổi ιον τρονγ δυνγ dịch χ〈χ chất điện λι chỉ ξψ ρα κηι χ〈χ ιον kết hợp lại với νηαυ
Trang 1ΧΗΥΨ⊇Ν ĐỀ 1 CHƯƠNG Ι: SỰ ĐIỆN ΛΙ
Α PHẦN Λ⇑ THUYẾT
Ι SỰ ĐIỆN ΛΙ
− Sự điện λι λ◊ θυ〈 τρνη χ〈χ chất ταν τρονγ nước ρα ιον
− Chất điện λι mạnh: λ◊ chất κηι ταν τρονγ nước, χ〈χ πην tử η∫α ταν đều πην λι ρα ιον
+ Những chất điện λι mạnh: Χ〈χ αξιτ mạnh: ΗΧλ, ΗΝΟ3, Η2ΣΟ4 χ〈χ bazơ mạnh: ΚΟΗ, ΝαΟΗ, Χα(ΟΗ)2, Βα(ΟΗ)2 ϖ◊ hầu hết χ〈χ muối
ΗΧλ → Η+ + Χλ −
Βα(ΟΗ)2 → Βα2+ + 2ΟΗ −
− Chất điện λι yếu: λ◊ chất κηι ταν τρονγ nước chỉ χ⌠ một số phần tử η∫α ταν πην λι ρα ιον, phần tử χ∫ν lại vẫn tồn tại dưới dạng πην tử τρονγ δυνγ dịch
+ Những chất điện λι yếu: Λ◊ χ〈χ αξιτ yếu: ΧΗ3ΧΟΟΗ, ΗΧλΟ, ΗΦ, Η2Σ…χ〈χ bazơ yếu: Μγ(ΟΗ)2, Αλ(ΟΗ)3
ΧΗ3ΧΟΟΗ ΧΗ3ΧΟΟ − + Η+
ΙΙ ΑΞΙΤ − BAZƠ − MUỐI
1 Αξιτ
− Τηεο Α−ρε−νι−υτ: Αξιτ λ◊ chất κηι ταν τρονγ nước πην λι ρα χατιον Η+
ΗΧλ → Η+ + Χλ −
− Αξιτ một nấc: πην λι một nấc ρα ιον Η+: ΗΧλ, ΗΝΟ3, ΧΗ3ΧΟΟΗ
− Αξιτ nhiều nấc: πην λι nhiều nấc ρα ιον Η+: Η3ΠΟ4
2 Bazơ
− Τηεο Α−ρε−νι−υτ: Bazơ λ◊ chất κηι ταν τρονγ nước πην λι ρα ιον Η+
ΝαΟΗ → Να+ + ΟΗ −
3 Ηιδροξιτ lưỡng τνη
− Ηιδροξιτ lưỡng τνη λ◊ ηιδροξιτ κηι ταν τρονγ nước vừa χ⌠ thể πην λι như αξιτ, vừa χ⌠ thể πην λι như bazơ
Τη dụ: Ζν(ΟΗ)2 λ◊ ηιδροξιτ lưỡng τνη
Πην λι τηεο kiểu bazơ: Ζν(ΟΗ)2 Ζν2+ + 2ΟΗ −
Πην λι τηεο kiểu αξιτ: Ζν(ΟΗ)2 2- + 2Η+
2
ZnO
4 Muối
− Muối λ◊ hợp chất κηι ταν τρονγ nước πην λι ρα χατιον κιm loại (hoặc χατιον +) ϖ◊ ανιον λ◊ gốc
4
NH αξιτ
− Τη dụ: ΝΗ4ΝΟ3 → NH+4 + NO-3
ΝαΗΧΟ3 → Να+ + HCO-3
ΙΙΙ SỰ ĐIỆN ΛΙ CỦA NƯỚC πΗ CHẤT CHỈ THỊ ΑΞΙΤ − BAZƠ
− Τχη số ιον của nước λ◊ 2 + - -14(ở 250Χ) Một χ〈χη gần đúng, χ⌠ thể χοι γι〈
H O
K = [H ].[OH ] = 1,0.10
trị của τχη số ν◊ψ λ◊ hằng số cả τρονγ δυνγ dịch λονγ của χ〈χ chất κη〈χ νηαυ
− Χ〈χ γι〈 trị [Η+] ϖ◊ πΗ đặc trưng χηο χ〈χ mι trường
Μι trường τρυνγ τνη: [Η+] = 1,0.10−7Μ hoặc πΗ = 7
Μι trường αξιτ: [Η+] > 1,0.10−7Μ hoặc πΗ < 7
Μι trường kiềm: [Η+] < 1,0.10−7Μ hoặc πΗ > 7
Ις PHẢN ỨNG ΤΡΑΟ ĐỔI ΙΟΝ ΤΡΟΝΓ DΥΝΓ DỊCH ΧℑΧ CHẤT ĐIỆN ΛΙ
1 Điều kiện ξψ ρα phản ứng
− Phản ứng τραο đổi ιον τρονγ δυνγ dịch χ〈χ chất điện λι chỉ ξψ ρα κηι χ〈χ ιον kết hợp lại với νηαυ tạo τη◊νη τ nhất một τρονγ χ〈χ chất σαυ:
Trang 2+ Chất kết tủa:
ΒαΧλ2 + Η2ΣΟ4 → ΒαΣΟ4↓ + 2ΗΧλ
Βα2+ + 2- → ΒαΣΟ4↓
4
SO + Chất βαψ hơi:
Να2ΧΟ3 + 2ΗΧλ → 2ΝαΧλ + ΧΟ2↑ + Η2Ο
+ 2Η+ → ΧΟ2↑ + Η2Ο
2-3
CO
+ Chất điện λι yếu:
ΧΗ3ΧΟΟΝα + ΗΧλ → ΧΗ3ΧΟΟΗ + ΝαΧλ
ΧΗ3ΧΟΟ − + Η+ → ΧΗ3ΧΟΟΗ
2 Bản chất phản ứng
− Phản ứng τραο đổi ιον τρονγ δυνγ dịch χ〈χ chất điện λι λ◊ phản ứng giữa χ〈χ ιον
Β ΒℵΙ TẬP Χ HƯỚNG DẪN GIẢI
Ι Χ〈χ χνγ thức λιεν θυαν κηι giải β◊ι tập của chương
1 Τνη nồng độ χ〈χ ιον τρονγ δυνγ dịch χ〈χ chất điện λι
; Τρονγ đó: [Α]: Nồng độ mολ/λ của ιον Α
A
n
[A] =
V
νΑ: Số mολ của ιον Α
ς: Thể τχη δυνγ dịch chứa ιον Α
2 Τνη πΗ của χ〈χ δυνγ dịch αξιτ − bazơ mạnh
− [Η+] = 10−α (mολ/λ) α = πΗ
− πΗ = −λγ[Η+]
− [Η+].[ΟΗ−] = 10−14 [H ] = 10 14
[OH ]
ΙΙ Χ〈χ β◊ι tập χ⌠ lời giải
Χυ 1 Trộn 100 mλ δυνγ dịch ΗΝΟ3 0.1Μ với 100 mλ δυνγ dịch Η2ΣΟ4 0.05Μ τηυ được δυνγ dịch
Α
α Τνη nồng độ χ〈χ ιον τρονγ Α
β Τνη πΗ của δυνγ dịch Α
χ Τνη thể τχη δυνγ dịch ΝαΟΗ 0.1Μ để τρυνγ η∫α δυνγ dịch Α
Giải
3
HNO
n = 0.1* 0.1 = 0.01 (mol)
H SO
n = 0.1* 0.05 = 0.005 (mol)
2
n = n = 0.005 (mol); n = n = 0.01 (mol); n = n + 2n = 0.02 (mol)
2
[NO ] = = 0.05(M); [SO ] = = 0.025(M); [H ] = = 0.1(M)
β [H ] = 0.02 = 0.1(M) = 10 (M)1 pH = 1
0.2
χ Χυ χ τα χ⌠ thể λ◊m τηεο ηαι χ〈χη κη〈χ νηαυ:
∗ Χ〈χη 1: Đây λ◊ χ〈χη m◊ χηνγ τα ηαψ λ◊m nhất từ trước đến ναψ đó λ◊ viết ΠΤΗΗ rồi τνη το〈ν dựa ϖ◊ο ΠΤΗΗ
Trang 3 NaOH
NaOH
M
∗ Χ〈χη 2: Νγο◊ι χ〈χη giải τρν, τα χ⌠ thể vận dụng χ〈χη giải dựa ϖ◊ο ΠΤ ιον τηυ gọn để giải Đây λ◊ χ〈χη giải chủ yếu m◊ τα sử dụng κηι giải χ〈χ dạng β◊ι tập về αξιτ − bazơ củng như χ〈χ dạng β◊ι tập κη〈χ κηι sử dụng ΠΤ ιον τηυ gọn
Bản chất của ηαι phản ứng τρν λ◊:
nOH = nNaOH = 0.02 (mol) VNaOH = 0.02 = 0.2 (lit)
0.1
Χυ 2 Dυνγ dịch Ξ chứa ΝαΟΗ 0.1Μ, ΚΟΗ 0.1Μ ϖ◊ Βα(ΟΗ)2 0.1Μ Τνη thể τχη δυνγ dịch ΗΝΟ3 0.2Μ để τρυνγ η∫α 100 mλ δυνγ dịch Ξ
Giải
Β◊ι ν◊ψ τα χ⌠ thể giải bằng χ〈χ χ〈χη κη〈χ νηαυ, τυψ νηιν τα đang học dựa ϖ◊ο ΠΤ ιον τηυ gọn để
giải β◊ι tập, νν ΤΙ sẽ hướng dẫn giải dựa ϖ◊ο ΠΤ ιον τηυ gọn.
2
n = 0.1* 0.1 = 0.01 (mol); n = 0.1* 0.1 = 0.01 (mol); n = 0.1* 0.1 = 0.01 (mol)
2
NaOH KOH Ba(OH)
OH
n = n + n + 2n = 0.04 (mol)
Bản chất của χ〈χ phản ứng ν◊ψ λ◊
3
3
HNO
HNO
M
Χ PHẦN ΒℵΙ TẬP CƠ BẢN
Χυ 1 Viết ΠΤ điện λι của χ〈χ chất σαυ:
α ΗΝΟ3, Βα(ΟΗ)2, ΝαΟΗ, Η2ΣΟ4, Χα(ΟΗ)2, Να2ΧΟ3, ΒαΧλ2, ΝαΗΧΟ3, Η2Σ
β ΧυΣΟ4, Να2ΣΟ4 , Φε2(ΣΟ4)3, ΝαΗΠΟ4, Μγ(ΟΗ)2, ΧΗ3ΧΟΟΗ, Η3ΠΟ4, ΗΦ
Χυ 2 Viết ΠΤ πην tử ϖ◊ ιον ρτ gọn của χ〈χ phản ứng (nếu χ⌠) κηι trộn lẫn χ〈χ chất σαυ:
α δδ ΗΝΟ3 ϖ◊ ΧαΧΟ3 β δδ ΚΟΗ ϖ◊ δδ ΦεΧλ3
χ δδ Η2ΣΟ4 ϖ◊ δδ ΝαΟΗ δ δδ Χα(ΝΟ3)2 ϖ◊ δδ Να2ΧΟ3
ε δδ ΝαΟΗ ϖ◊ Αλ(ΟΗ)3 φ δδ Αλ2(ΣΟ4)3 ϖ◊ δδ ΝαΟΗvừa đủ
γ δδ ΝαΟΗ ϖ◊ Ζν(ΟΗ)2 η ΦεΣ ϖ◊ δδ ΗΧλ
ι δδ ΧυΣΟ4 ϖ◊ δδ Η2Σ κ δδ ΝαΟΗ ϖ◊ ΝαΗΧΟ3
λ δδ ΝαΗΧΟ3 ϖ◊ ΗΧλ m Χα(ΗΧΟ3)2 ϖ◊ ΗΧλ
Χυ 3 Nhận biết δυνγ dịch χ〈χ chất σαυ bằng phương πη〈π η⌠α học
α ΝΗ4ΝΟ3, (ΝΗ4)2ΧΟ3, Να2ΣΟ4, ΝαΧλ
β ΝαΟΗ, ΝαΧλ, Να2ΣΟ4, ΝαΝΟ3
χ ΝαΟΗ, Η2ΣΟ4, ΒαΧλ2, Να2ΣΟ4, ΝαΝΟ3(chỉ δνγ τηm quỳ τm)
Χυ 4 Viết phương τρνη πην tử ứng với phương τρνη ιον τηυ gọn của χ〈χ phản ứng σαυ
NH + OH NH + H O
χ Σ2− + 2Η+ Η2S↑ δ Φε3+ + 3ΟΗ− Φε(ΟΗ)3↓
ε Αγ+ + Χλ− AgCl↓ φ Η+ + ΟΗ− Η2Ο
Χυ 5 Viết ΠΤ dạng πην tử ϖ◊ ιον ρτ gọn của χ〈χ phản ứng τρονγ δδ τηεο sơ đồ σαυ:
α Πβ(ΝΟ3)2 + ? ΠβΧλ2↓ + ?
β ΦεΧλ3 + ? Φε(ΟΗ)3 + ?
χ ΒαΧλ2 + ? ΒαΣΟ4↓ + ?
Trang 4δ ΗΧλ + ? ? + ΧΟ2↑ + Η2Ο
ε ΝΗ4ΝΟ3 + ? ? + ΝΗ3↑ + Η2Ο
φ Η2ΣΟ4 + ? ? + Η2Ο
Χυ 6 Τνη nồng độ χ〈χ ιον τρονγ χ〈χ δυνγ dịch σαυ
Χυ 7 Η∫α ταν 20 γαm ΝαΟΗ ϖ◊ο 500 mλ nước τηυ được δυνγ dịch Α
α Τνη nồng độ χ〈χ ιον τρονγ δυνγ dịch Α
β Τνη thể τχη δυνγ dịch ΗΧλ 2Μ để τρυνγ η∫α δυνγ dịch Α
Χυ 8 Trộn 100 mλ δυνγ dịch ΝαΟΗ 2Μ với 200 mλ δυνγ dịch ΚΟΗ 0,5Μ τηυ được δυνγ dịch Χ
α Τνη nồng độ χ〈χ ιον τρονγ δυνγ dịch Χ
β Τρυνγ η∫α δυνγ dịch Χ bằng 300 mλ δυνγ dịch Η2ΣΟ4 ΧΜ Τνη ΧΜ
Χυ 9 Trộn 100 mλ δυνγ dịch ΗΧλ 1Μ với 100 mλ δυνγ dịch Η2ΣΟ4 0,5Μ τηυ được δυνγ dịch D
α Τνη nồng độ χ〈χ ιον τρονγ δυνγ dịch D
β Χηο δυνγ dịch D τ〈χ dụng với δυνγ dịch ΒαΧλ2dư τηυ được m γαm kết tủa Τνη m
Χυ 10 Τνη πΗ của χ〈χ δυνγ dịch σαυ
Χυ 11 Trộn 200 mλ δυνγ dịch ΝαΟΗ 0,1Μ với 300 mλ δυνγ dịch ΗΧλ 0,2Μ τηυ được δυνγ dịch Α
α Τνη nồng độ χ〈χ ιον τρονγ δυνγ dịch Α
β Τνη πΗ của δυνγ dịch Α
Χυ 12 Trộn 100 mλ δυνγ dịch ΝαΟΗ 0.1Μ với 100 mλ δυνγ dịch ΚΟΗ 0.1Μ τηυ được δυνγ dịch D
α Τνη nồng độ χ〈χ ιον τρονγ δυνγ dịch D
β Τνη πΗ của δυνγ dịch D
χ Τρυνγ η∫α δυνγ dịch D bằng δυνγ dịch Η2ΣΟ4 1Μ Τνη thể τχη δυνγ dịch Η2ΣΟ4 1Μ cần δνγ Χυ 13 Hỗn hợp δυνγ dịch Ξ gồm ΝαΟΗ 0.1Μ ϖ◊ ΚΟΗ 0.1Μ Trộn 100 mλ δυνγ dịch Ξ với 100
mλ δυνγ dịch Η2ΣΟ4 0.2Μ τηυ được δυνγ dịch Α
α Τνη nồng độ χ〈χ ιον τρονγ δυνγ dịch Α
β Τνη πΗ của δυνγ dịch Α
Χυ 14 Dυνγ dịch Ξ chứa 0.01 mολ Φε3+, 0.02 mολ NH4, 0.02 mολ SO24 ϖ◊ ξ mολ NO3
α Τνη ξ
β Trộn δυνγ dịnh Ξ với 100 mλ δυνγ dịch Βα(ΟΗ)2 0.3 Μ τηυ được m γαm kết tủa ϖ◊ ς λτ κη (đktc) Τνη m ϖ◊ ς
Χυ 15 Trộn 100 mλ δυνγ dịch ΦεΧλ3 0.1Μ với 500 mλ δυνγ dịch ΝαΟΗ 0.1 Μ τηυ được δυνγ dịch
D ϖ◊ m γαm kết tủa
α Τνη nồng độ χ〈χ ιον τρονγ D
β Τνη m
Χυ 16 Trộn 50,0mλ δδ ΝαΟΗ 0,40Μ với 50,0 mλ δδ ΗΧλ 0,20Μ được δδ Α Τνη πΗ của δδ Α Χυ 17 Trộn lẫn 100mλ δδ ΗΧλ 0,03Μ với 100 mλ δδ ΝαΟΗ 0,01Μ được δδ Α
α Τνη πΗ của δδ Α
β Τνη thể τχη δδ Βα(ΟΗ)2 1Μ đủ để τρυνγ η∫α δδ Α
Χυ 18 Trộn lẫn 100mλ δδ Κ2ΧΟ3 0,5Μ với 100mλ δδ ΧαΧλ2 0,1Μ
α Τνη khối lượng kết tủa τηυ được
β Τνη ΧΜ χ〈χ ιον τρονγ δδ σαυ phản ứng
Χυ 19 Trộn 50mλ δυνγ dịch ΗΧλ với 50mλ δυνγ dịch ΝαΟΗ χ⌠ πΗ = 13 τηυ được δυνγ dịch Ξ χ⌠
πΗ = 2 Số mολ của δυνγ dịch ΗΧλ βαν đầu λ◊ βαο νηιυ?
Χυ 20 Χηια 19,8 γαm Ζν(ΟΗ)2 τη◊νη ηαι phần bằng νηαυ: