Bài giảng Sinh học Tiết 15 – Bài 15: Giun đất36271

HÌNH DẠNG NGOÀI:- Cơ thể dài, thuôn 2 đầu - Phân đốt , mỗi đốt có vòng tơ - Đầu có miệng , đai sinh dục và các lỗ sinh dục đực cái Phần đầu có miệng Thành cơ và đai sinh dục Đuôi có h

Kiểm tra bài

cũ

Câu hỏi: Nêu đặc điểm chung của ngành giun tròn?

- Cơ thể hình trụ thường thuôn 2 đầu, có khoang

cơ thể chưa chính thức, cơ quan tiêu hoá bắt đầu từ miệng và kết thúc ở hậu môn.

- Phần lớn các loài giun tròn sống ký sinh, một số nhỏ sống tự do.

NGÀNH GIUN ĐỐT

Tiết 15 – Bài 15

GIUN ĐẤT

Các em thường thấy giun đất ở

những nơi nào? Chúng xuất hiện vào thời gian nào trong ngày?

Thấy giun đất trong đất ẩm ở

ruộng , vườn, nương , rẫy, đất rừng Giun đất thường chui lên mặt đất

vào ban đêm.

I HÌNH DẠNG NGOÀI:

- Cơ thể dài, thuôn 2 đầu

- Phân đốt , mỗi đốt có vòng tơ

- Đầu có miệng , đai sinh dục và các lỗ sinh dục ( đực cái )

Phần đầu có miệng

Thành cơ

và đai sinh dục

Đuôi có hậu môn Vòng tơ

Lỗ sinh dục cái Lỗ sinh dục đực Đai sinh dục

Nêu các cơ quan bộ phận bên ngoài có

thể nhìn thấy được ở giun đất ?

II DI CHUYỂN:

Bài tập:

Thu mình làm phồng đoạn đầu, thun đoạn đuôi

Giun chuẩn bị bò

Thu mình làm phồng đoạn đầu, thun đoạn đuôi

Dùng toàn thân và vòng tơ làm chỗ dựa, vươn đầu về phía trước

1

2

3

4

Nhờ đặc điểm nào mà giun đất có thể di chuyển được?

Nhờ sự chun dãn cơ thể kết hợp với các vòng tơ mà giun đất di

chuyển được.

II DI CHUYỂN:

III CẤU TẠO TRONG VÀ DINH DƯỠNG CỦA

GIUN ĐẤT.

Hãy kể các phần của hệ tiêu hoá từ trước ra sau và cho biết chức năng của từng phần?

Lỗ miệng

Hầu Thực quản

Diều

Dạ dày cơ

Ruột tịt

Ruột

Hệ tiêu hóa phân hóa

1 So sánh với giun tròn để tìm ra hệ cơ quan mới bắt đầu xuất hiện ở giun đất ?

2 Hệ cơ quan mới xuất hiện ở giun đất gồm những bộ phận nào ?

Mạch lưng

Mạch vòng hầu có vai trò như tim

Mạch bụng

III CẤU TẠO TRONG VÀ DINH DƯỠNG CỦA GIUN ĐẤT.

THẢO LUẬN

Xuất hiện hệ tuần hoàn kín

Hạch não

III CẤU TẠO TRONG VÀ DINH DƯỠNG CỦA GIUN ĐẤT.

Nêu đặc điểm của hệ thần kinh giun đất ? Hệ thần kinh kiểu chuỗi hạch

Hình - Hệ thần kinh

của giun đất

3 So với hệ thần kinh cũa thủy tức ( ngành ruột khoang ) thì hệ thần kinh của giun đất có đặc điểm gì tiến hoá hơn?

III CẤU TẠO TRONG VÀ DINH DƯỠNG CỦA GIUN ĐẤT.

Hạch não Vòng thần kinh hầu Chuỗi thần kinh bụng Hạch thần kinh bụng

Hình - thần kinh mạng lưới

của thủy tức

Dựa vào thông tin về dinh dưỡng và cấu tạo trong của giun đất, hãy giải thích các hiện tượng sau đây ở giun đất:

1 Vì sao mưa nhiều giun

đất lại chui lên mặt đất?

2 Cuốc phải giun đất

thấy có chất lỏng màu đỏ

chảy ra Đó là chất gì và

tại sao có màu đỏ?

1 Mưa nhiều giun chui lên mặt đất vì nước ngập cơ thể chúng ngạt thở  giun đất hô hấp bằng da

2 Cuốc phải giun đất thấy màu đỏ chảy ra vì giun đất bắt đầu có hệ tuần hoàn kín, máu mang sắc tố chứa sắt nên có màu đỏ

III Cấu tạo trong và dinh dưỡng của giun đất

- Có khoang cơ thể chính thức.

- Hệ tiêu hoá phân hoá rõ ràng.

- Hệ tuần hoàn kín, máu màu đỏ.

- Hệ thần kinh kiểu chuỗi hạch

- Hô hấp qua da.

IV SINH SẢN

Cách sinh sản của giun đất như thế nào? - Giun đất lưỡng tính, khi sinh sản chúng ghép đôi. - Trứng được thụ tinh phát triển trong kén để thành giun non.

Học sinh đọc ghi nhớ SGK trang 55

Cơ thể giun đất đối xứng hai bên, phân đốt và có khoang cơ thể chính thức Nhờ sự chun dãn cơ thể kết hợp với các vòng tơ mà giun đất di chuyển được Giun đất có cơ

quan tiêu hoá phân hoá, hô hấp qua da, có hệ tuần hoàn kín và hệ thần kinh kiểu chuỗi hạch Giun đất lưỡng tính, khi sinh sản

chúng ghép đôi Trứng được thụ tinh phát triển trong kén để thành giun non

KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ

Câu hỏi:

1 Nêu đặc điểm, hình dạng ngoài của giun đất thích nghi với lối sống chui rúc trong đất?

Cơ thể dài , thuôn 2 đầu , phần đầu có thành

cơ phát triển , xung quanh mỗi đốt có vòng tơ để làm chỗ dựa khi chui rúc trong đất.

2 Cơ thể giun đất có màu phớt hồng, tại sao?

Cơ thể giun đất có màu hồng nhạt vì có nhiều

mao mạch dày đặc trên da giun có tác dụng như lá phổi (vì giun hô hấp bằng da.)

Bài tập 1:

Đặc điểm để phân biệt giun đất với giun tròn là:

Chọn câu đúng

a) Có khoang cơ thể chính thức b) Có khoang cơ thể chưa chính thức c) Cơ thể phân đốt, ống tiêu hoá phân hoá d) Cả a và c đều đúng X

Bài tập 2:

Nối cột A vào cột B sao cho phù hợp

A

1 Hệ tuần hoàn

2 Hệ tiêu hoá

3 Hệ thần kinh

4 Hệ hô hấp

B

a) Miệng, hầu, thực quản diều, dạ dày, cơ, ruột, hậu môn

b) Da c) Mạch lưng, mạch bụng, mạch vòng vùng hầu

d) Hạch não, vòng hầu, chuỗi hạch thần kinh bụng

Đọc mục “Em có biết”

Lợi ích của giun đất đối với đất trồng trọt như thế nào?

- Làm tơi, xốp đất, tạo điều kiện cho không khí thấm vào đất

- Làm tăng độ màu mỡ cho đất: do phân và chất bài tiết ở cơ thể giun thải ra

Dặn dò:

- Học bài, làm bài tập 1,2,3 (SGK/55).

- Các nhóm chuẩn bị mẫu vật, mỗi

nhóm 2 con giun đất (to)

- Học kỹ phần cấu tạo trong của giun đất

- Tiết sau cả lớp xuống phòng thực

hành Mang theo phiếu thực hành