TIỂU LUẬN MÔN QUAN HỆ KINH TẾ QUỐC TẾ đề TÀI CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC CỦA HIỆP ĐỊNH EVFTA đối VỚI ANTESCO VÀ GIẢI PHÁP đề XUẤT

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG CƠ CỞ IITHÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TIỂU LUẬN MÔN: QUAN HỆ KINH TẾ QUỐC TẾ ĐỀ TÀI: CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC CỦA HIỆP ĐỊNH EVFTA ĐỐI VỚI ANTESCO VÀ GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT Giả

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG CƠ CỞ II

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TIỂU LUẬN MÔN: QUAN HỆ KINH TẾ QUỐC TẾ

ĐỀ TÀI: CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC CỦA HIỆP ĐỊNH EVFTA

ĐỐI VỚI ANTESCO VÀ GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT

Giảng viên: Nguyễn Thị Phương Chi

Lớp: K59F

Nhóm 6: Ngành hàng rau quả

TP HCM, ngày 28 tháng 11 năm 2021

BẢNG THÀNH VIÊN NHÓM 6

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGÀNH RAU QUẢ VIỆT NAM VÀ CAM KẾT

CHƯƠNG 2 HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA ANTESCO VÀ CƠ HỘITHÁCH THỨC CỦA ANTESCO KHI THỰC HIỆN HIỆP ĐỊNH EVFTA 10

2 Hoạt động kinh doanh của ANTESCO khi thực hiện hiệp định EVFTA 11

3 Cơ hội và thách thức của ANTESCO khi thực hiện hiệp định EVFTA 13CHƯƠNG 3 MỘT SỐ ĐỀ XUẤT CHO ANTESCO ĐỂ TẬN DỤNG CƠ HỘI

Hiệp định thương mại tự do

4 EVFTA European-Vietnam Free Trade Agreement

5 Vinafruit Hiệp hội Rau quả Việt Nam

6 ILO International Labour Organization (Tổ chức Lao động Quốc

tế)

7 MRL Mức Giới hạn Dư lượng Tối đa Cho phép

9 Global GAP Global Good Agricultural Practices

Liên minh châu Âu

11 SPS Biện pháp vệ sinh và kiểm dịnh động – thực vật

1

Bảng 3-1 – Giá trị và tỷ trọng xuất khẩu của Việt Nam sang 4 nước EU năm 201918

2

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 1-1 - Diện tích và sản lượng các loại rau của Việt Nam 2016-2020 3Biểu đồ 1-2 – Cơ cấu thị trường xuất khẩu rau quả của Việt Nam năm 2019 4Biểu đồ 1-3- Cơ cấu sản phẩm rau quả xuất khẩu của Việt Nam năm 2020 5Biểu đồ 2-1 – Mức độ các biện pháp phi thuế quan: Việt Nam so với các quốc gia

LỜI MỞ ĐẦU

Đầu năm 2021, kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang EU đạt 88,5 triệuEuro, tính riêng tháng 7 năm 2021 tăng 3,4% so với 7 tháng đầu năm 2020 Tỷ trọng xuấtkhẩu hàng rau quả của Việt Nam sang EU chiếm 4.6% tổng giá trị xuất khẩu của cả nước.Theo nhận định của các nhà phân tích kinh tế, từ khi hiệp định EVFTA có hiệu lực, cácdoanh nghiệp Việt Nam có rất nhiều lợi thế về thuế xuất khẩu nhiều mặt hàng rau củ quả

về 0% tạo nhiều cơ hội và thách thức cho các doanh nghiệp nông sản tại Việt Nam

Nhằm nắm bắt được thời cơ và các ưu đãi từ hiệp định này, các doanh nghiệp trongngành nông sản Việt Nam nói chung và ngành rau củ quả nói riêng đã và đang tích cựchoạch định những chiến lược đổi mới cho doanh nghiệp nhằm mục tiêu mở rộng thịtrường, thâm nhập vào chuỗi giá trị toàn cầu, tận dụng cơ hội để tiếp cận nguồn đầu tưcông nghệ hiện đại và nâng cao quy trình sản xuất, Thế nhưng dù hiệp định EVFTAmang lại rất nhiều ưu đãi, song các doanh nghiệp trong ngành rau quả ở Việt Nam đã vàđang đối mặt không ít thách thức về môi trường cạnh tranh hay tỏ ra còn hạn chế trongviệc đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe như SPS, TBT liên quan đến chất lượng sản phẩm Nhận thức được điều đó, Công ty Cổ Phần Rau Quả Thực phẩm An Giang - mộtcông ty chiếm vị thế hàng đầu ở Việt Nam trong lĩnh vực sản xuất, chế biến và xuất khẩucác loại rau củ quả đông lạnh nổi tiếng đạt chuẩn Global GAP, với nguồn lực máy móchiện đại áp dụng công nghệ kỹ thuật tiên tiến dẫn đầu tại khu vực Đồng Bằng Sông CửuLong và phía Nam đã và đang vạch ra những chiến lược dài hạn cho các mặt hàng xuấtkhẩu chủ lực của Doanh nghiệp sang EU Theo đó, ANTESCO được đánh giá cao và vôcùng triển vọng nếu tận dụng hiệu quả các ưu đãi từ hiệp định EVFTA nhằm hướng đếncải thiện và nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo triển vọng ngành và định vị thương hiệucủa doanh nghiệp Việt Nam trong thị trường xuất khẩu nông sản quốc tế

Bài tiểu luận nhằm phân tích tổng quan các nội dung của hiệp định EVFTA liênquan đến ngành rau củ quả, đánh giá cơ hội và thách thức mà hiệp định quan trọng này

1

mang lại đối với ngành nông sản nói chung và các mặt hàng rau củ quả chiến lược củacông ty ANTESCO nói riêng Từ đó, đề xuất các giải pháp tiềm năng giải quyết các tháchthức dưới góc độ doanh nghiệp nhằm tận dụng hiệu quả nguồn lực của công ty, xâm nhập

và mở rộng thị trường xuất khẩu rau củ đạt chuẩn sang EU và tận dụng triệt để lợi ích củahiệp định EVFTA mang lại cho ngành rau củ quả Theo đó, doanh nghiệp ANTESCO nóiriêng và cả nước nói chung cần có những phương án chiến lược và đồng bộ các chínhsách để tận dụng các nguồn lực mở rộng thị trường tạo điều kiện hội nhập, nâng cao khảnăng xuất khẩu những mặt hàng chiến lược vào thị trường EU đầy tiềm năng này

2

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGÀNH RAU QUẢ VIỆT NAM VÀ CAM KẾT

CỦA HIỆP ĐỊNH EVFTA ẢNH HƯỞNG ĐẾN NGÀNH HÀNG

1 Tổng quan ngành rau quả Việt Nam

1.1 Năng lực cung ứng

Việt Nam là nước nhiệt đới gió mùa, mưa nhiều và thổ nhưỡng đa dạng, có lợi thếsản xuất, xuất khẩu rau quả nhiệt đới Trong nhóm ngành nông sản, rau quả là ngành cóbức phá mạnh về năng lực sản xuất trong 5 năm qua khi diện tích và sản lượng luôn tăng.Năm 2019, sản lượng rau đạt 19.75 triệu tấn, tăng 855.3 nghìn tấn, diện tích tăng 26.1nghìn ha

Biểu đồ 1-1 - Diện tích và sản lượng các loại rau của Việt Nam 2016-2020

Tỷ lệ diện tích trồng trọt áp dụng quy trình VietGap, Global GAP cũng có khuynhhướng gia tăng Trong đó 5-10% diện tích được áp dụng Global GAP cho thấy rau quảViệt Nam đang nỗ lực để dần trở nên uy tín hơn trên thị trường quốc tế

Theo Vinafruit, Việt Nam có 157 cơ sở chế biến rau quả quy mô lớn Tuy nhiên, tỷ

lệ sử dụng chỉ đạt 2/3 công suất do thiếu nguồn nguyên liệu tập trung đạt yêu cầu chấtlượng Ngoài ra, còn có hàng nghìn nhà máy chế biến nhỏ lẻ Trong vài năm gần đây, lĩnh

3

vực nông sản chế biến khởi sắc nhờ được đầu tư mạnh bởi Vingroup, LaviFoods, vớinhà máy hiện đại, công suất lớn Tuy nhiên, lĩnh vực này vẫn cần phát triển thêm nhiều donhu cầu thị trường ngày càng cao, trình độ chế biến sâu còn hạn chế so với thế giới

1.2 Thị trường xuất khẩu

1.2.1 Nhận định chung

Trong giai đoạn gần đây, xuất khẩu của Việt Nam tăng liên tục và tốc độ tăngtrưởng trung bình từ năm 2013 đến 2019 là 24% cao gấp đôi tốc độ tăng trưởng xuất khẩutrung bình của Việt Nam trong cùng giai đoạn 12% Theo Bộ Công Thương, do tác độngcủa đại dịch Covid-19, giá trị xuất khẩu rau quả của Việt Nam năm 2020 sụt giảm đáng kể

so với năm 2019 Có thể nói, rau quả là một trong những nhóm hàng xuất khẩu bị ảnhhưởng nặng nề bởi Covid-19

Biểu đồ 1-2 – Cơ cấu thị trường xuất khẩu rau quả của Việt Nam năm 2019

Năm 2019, kim ngạch xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc là 2,43 tỷ USD, giảm13,6% so với năm 2018 sau nhiều năm tăng trưởng liên tục Sự sụt giảm này phần lớnxuất phát từ việc Trung Quốc siết chặt thực thi các quy định liên quan tới loại quả đượcxuất khẩu chính ngạch Theo Bộ Công Thương, xuất khẩu rau quả của Việt Nam tăng

4

mạnh ở nhiều thị trường nhưng tính về tỷ trọng vẫn còn quá nhỏ so với tỷ trọng xuất khẩusang Trung Quốc.

1.2.2 Thị trường rau quả EU

Xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang EU tăng đều trong 5 năm trở lại đây(2015-2019) Tuy nhiên, với kim ngạch này, xuất khẩu rau quả sang EU chỉ chiếm chưađến 4% tổng giá trị xuất khẩu rau quả của Việt Nam Đồng thời, xuất khẩu rau quả củaViệt Nam sang EU cũng chưa tương xứng với nhu cầu khổng lồ đối với rau quả của thịtrường này EU hiện là đối tác nhập khẩu rau quả lớn nhất thế giới Với giá trị kim ngạchnhập khẩu hạn chế, rau quả Việt Nam chỉ chiếm 0,08% tổng lượng nhập khẩu rau quả của

EU năm 2019 Rau quả Việt Nam đã xuất hiện ở gần như toàn bộ các nước thành viên EUtrong đó Hà Lan là thị trường xuất khẩu lớn nhất của rau quả Việt Nam trong EU

Biểu đồ 1-3- Cơ cấu sản phẩm rau quả xuất khẩu của Việt Nam năm 2020

2 Tổng quan về hiệp định EVFTA

2.1 Hoàn cảnh ra đời

Trong xu hướng hội nhập kinh tế toàn cầu và mở rộng tự do hóa thương mại,ViệtNam luôn thúc đẩy mối quan hệ song phương trong khu vực và quốc tế Vì vậy, việc kí

5

kết các Hiệp định thương mại tự do là điều tất yếu trong quan hệ kinh tế quốc tế Sau 9năm đàm phán, vào ngày 30/06/2019, Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam - EU(EVFTA) chính thức được ký kết tại Hà Nội Tác động to lớn đến mối quan hệ Việt Nam

và châu Âu, mở ra nhiều cơ hội, lợi ích cho các doanh nghiệp, người tiêu dùng cũng nhưngười lao động Bên cạnh đó, EVFTA được xem là một bước ngoặt cho xuất khẩu củaViệt Nam, đa dạng hóa thị trường và mặt hàng xuất khẩu, đặc biệt là các mặt hàng nông,thủy sản có nhiều lợi thế cạnh tranh Hơn nữa, những cam kết đã thu hút các nhà đầu tưtrong và ngoài nước giúp tăng cường, xúc tiến nền kinh tế tăng trưởng mạnh mẽ

2.2 Cam kết của hiệp định EVFTA ảnh hưởng đến ngành hàng rau quả Việt Nam

2.2.1 Cam kết thuế quan

Cam kết thuế quan đối với mặt hàng rau quả Việt Nam:

- 514/547 tương đương 94% mặt hàng được loại bỏ tất cả các loại thuế quan ngaykhi EVFTA có hiệu lực

- 24/547 (chủ yếu các mặt hàng trái cây với mã HS0805, 0806, 0807, 0808, 0909)được xóa bỏ thuế tính theo tỷ lệ phần trăm trị giá hàng hóa ngay khi hiệp định cóhiệu lực nhưng vẫn giữ thuế tuyệt đối

- Đối với mã HS08039010 - cắt giảm thuế dần về 75 EUR/ tấn

Bảng 1-1– Mức độ cắt giảm thuế quan mã HS08039010

6

Downloaded by nhung nhung (nhungnguyen949595@gmail.com)

Nguồn: TrungtamWTO

- Áp dụng hạn ngạch thuế quan đối với các mặt hàng tỏi, ngô ngọt và nấm

Đối với thuế GSP, Việt Nam được hưởng GSP song song EVFTA với thời gian là 2năm từ khi EVFTA có hiệu lực

2.2.2 Cam kết về quy tắc và thủ tục chứng nhận xuất xứ

2.2.2.1.Cam kết về quy tắc xuất xứ

Đối với các sản phẩm rau tươi và sơ chế có một quy tắc xuất xứ duy nhất là Xuất

xứ thuần túy

Đối với các sản phẩm quả tươi và sơ chế có một quy tắc xuất xứ duy nhất là:

- Nguyên liệu phải có xuất xứ thuần túy

- Trọng lượng nguyên liệu đường không có xuất xứ không vượt quá 20% trọnglượng sản phẩm

Đối với các sản phẩm rau quả đã qua chế biến: tùy thuộc vào dòng sản phẩm màquy tắc xuất xứ là Chuyển đổi Nhóm hay Xuất xứ thuần túy

2.2.2.2.Cam kết về thủ tục chứng nhận xuất xứ

EVFTA quy định 02 loại thủ tục chứng nhận xuất xứ:

- Thủ tục cấp giấy chứng nhận xuất xứ: Cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩucấp Giấy chứng nhận xuất xứ dựa trên giấy tờ nhà xuất khẩu xuất trình

- Thủ tục tự chứng nhận xuất xứ: Nhà xuất khẩu tự chứng nhận xuất xứ cho hànghóa của mình trên bất kỳ chứng từ thương mại nào (hóa đơn, phiếu giao hàng, …).Nếu giá trị lô hàng nhỏ hơn 6000 EUR, các nhà xuất khẩu Việt Nam được tự phépchứng nhận xuất xứ Nếu vượt 6000 EUR, nhà xuất khẩu cần xin giấy chứng nhận

từ các cơ quan thẩm quyền Trường hợp Việt Nam cho phép nhà xuất khẩu tựchứng nhận lô hàng vượt quá 6000 EUR thì phải báo cho EU biết rõ

7

Downloaded by nhung nhung (nhungnguyen949595@gmail.com)

2.2.3 Cam kết về an toàn dịch tễ và vệ sinh thực phẩm

Quy định về SPS:

- Theo Luật Thực phẩm tổng hợp của EU, các mặt hàng rau quả phải bảo đảm tất cảquy định về thực phẩm

- Đối với những nhà chế biến thực phẩm bao gồm rau quả đã qua chế biến đảm bảo

về quản lý chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm của EU (HACCP)

- Hàng nhập khẩu vào châu Âu phải có giấy chứng nhận vệ sinh và an toàn thực vậtnhằm thể hiện tình trạng sản phẩm

Quy định về mức tối đa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật: Rau quả nhập khẩu vào

EU phải đáp ứng những quy định về Giới hạn mức tối đa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật(MRL) nhằm đảm bảo dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong thực phẩm an toàn đối vớingười tiêu dùng

2.2.4 Cam kết về hàng rào kỹ thuật

- Quy định về dán nhãn thực phẩm: Việc sản xuất và dán nhãn hữu cơ phải tuân thủtheo quy định của EU, các nhà nhập khẩu EU phải có chứng nhận đáp ứng quyđịnh này

- Quy định về tiêu chuẩn và phân loại chất lượng: Rau quả tươi muốn nhập khẩu vàokhối EU phải có Giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn chất lượng

áp dụng, thủ tục điều tra, hình thức tự vệ và cách thức áp dụng

8

Downloaded by nhung nhung (nhungnguyen949595@gmail.com)

2.2.6 Cam kết về sở hữu trí tuệ

Có 3 nội dung liên quan trực tiếp:

- Bảo hộ chỉ dẫn địa lý: các biện pháp bảo hộ riêng đối với các chỉ dẫn địa lý nhằmngăn cản việc sử dụng chỉ dẫn địa lý này có hàng hóa khác, các hành vi cạnh tranhkhông lành mạnh

Bảng 1-2 – Các chỉ dẫn địa lý với rau quả Việt Nam được bảo hộ đương nhiên theo EVFTA

- Đưa ra yêu cầu về cách thức ban hành và thực thi chính sách, pháp luật môi trường

và lao động trong nước

- Không đưa ra tiêu chuẩn lao động mới mà chỉ nhấn mạnh việc thực hiện hiệu quảcác nghĩa vụ mà Việt Nam và EU đã cam kết với tư cách là thành viên thuộc ILOnhư không phân biệt đối xử nghề nghiệp, quyền tự do thương lượng, cấm hình thứclao động ép buộc

- Với đặc thù sử dụng nhiều lao động giản đơn và môi trường độc hại, ngành rau quả

bị tác động mạnh mẽ bởi cam kết này của EVFTA

9

Downloaded by nhung nhung (nhungnguyen949595@gmail.com)

2.2.8 Cam kết mở cửa đầu tư

Việt Nam cam kết mở cửa hoàn toàn lĩnh vực sản xuất và chế biến rau quả Ngoài

ra, nghĩa vụ Đối xử quốc gia (NT), Đối xử Tối huệ quốc (MFN), cam kết về bảo hộ đầu tưcũng bảo vệ tốt quyền lợi của nhà đầu tư vào Việt Nam

10

Downloaded by nhung nhung (nhungnguyen949595@gmail.com)

CHƯƠNG 2 HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA ANTESCO VÀ CƠ HỘI THÁCH THỨC CỦA ANTESCO KHI THỰC HIỆN HIỆP ĐỊNH EVFTA

1 Tổng quan về ANTESCO

1.1 Tầm nhìn

ANTESCO định hướng trở thành nhà cung ứng rau quả nhiệt đới đông lạnh vàđóng hộp đứng đầu Việt Nam, với tiêu chí đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm phù hợpvới tiêu chuẩn quốc tế

1.2 Sứ mệnh

Cung cấp những mặt hàng nông sản đảm bảo chất lượng vệ sinh theo tiêu chuẩnluật pháp quốc tế, giúp người nông dân có thu nhập ổn định và cung cấp việc làm cho khuvực nông thôn

1.3 Ngành nghề kinh doanh

Công ty Cổ Phần Rau Quả Thực Phẩm An Giang (ANTESCO) là một trong nhữngcông ty hàng đầu Việt Nam về chế biến và xuất khẩu rau quả đông lạnh IQF và đónghộp Sản phẩm chủ lực xuất khẩu của Công ty là hàng đông lạnh và hàng đóng lon vớisản phẩm chính là bắp non và đậu nành rau, các sản phẩm nông sản đông lạnh và đónglon khác như thanh long, đu đủ, xoài, nước chanh dây, sả, chuối,

Xuất khẩu chủ lực của ANTESCO vẫn là Châu Âu, Châu Á, Châu Úc và TrungĐông ANTESCO có hoạt động sản xuất, kinh doanh của chia thành 2 lĩnh vưc: Xuấtkhẩu và nội địa

Sản phẩm thực phẩm đóng lon và hàng sấy dẻo phổ biến ở thị trường nội địa như:chôm chôm nhân khóm, khóm, xoài, bắp non, mít sấy dẻo, thốt nốt, khóm cùng nhiều sảnphẩm đặc trưng khác

11

Downloaded by nhung nhung (nhungnguyen949595@gmail.com)

Các sản phẩm đang được phân phối tại các cửa hàng của Công ty và hệ thống cácsiêu thị như:Aeon mall, Satra Foods, Mega, Coopmart góp phần nâng cao uy tín, thươnghiệu và sức lan tỏa của ANTESCO trên thị trường.

1.4 Vị thế của ANTESCO so với toàn ngành

Là doanh nghiệp xuất khẩu rau quả đông lạnh được chứng nhận uy tín, chiếm vị thếcao trong lĩnh vực sản xuất, chế biến và xuất khẩu các loại rau quả đông lạnh IQF và đónghộp

Hiện nay, ANTESCO đã xây dựng 3 nhà máy áp dụng kỹ thuật, công nghệ hiệnđại của Châu Âu và hệ thống quản lý chất lượng theo ISO 22000, SEDEX, BRC FOODS,Global GAP, KOSHER, HALAL, FDA Được trang bị thiết bị máy móc hiện đại phục vụcho bảo quản đông lạnh đứng đầu tại Đồng Bằng Sông Cửu Long và phía Nam

Hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sản xuất, chế biến và xuất khẩu rau quảđông lạnh Có nhà xưởng và thiết bị hiện đại được nhập khẩu trực tiếp 100% từ Mỹ, ĐanMạch, Thụy Điển có tổng công suất 25.000 tấn/năm

Uy tín về chất lượng sản phẩm và hệ thống quản lý tốt như GLOBALGAP, BRCFOODS, KOSHER, SEDEX, ISO, IFS Vùng nguyên liệu ổn định và cung ứng quanhnăm Kiểm soát tốt về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật

2 Hoạt động kinh doanh của ANTESCO khi thực hiện hiệp định EVFTA

Bảng 2-1 – Bảng báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh ANTESCO 2020

- Tổng sản lượng sản xuất đạt 13.005 tấn, tăng 15% so với kế hoạch năm 2020 vàtăng 14% so cùng kỳ

- Tổng sản lượng tiêu thụ đạt 12.115 tấn, tăng 14% so với kế hoạch năm 2020 vàtăng 18% so cùng kỳ

- Tổng doanh thu bán hàng và dịch vụ đạt 408,29 tỷ đồng tăng 2% so với kế hoạchnăm 2020 và tăng 11% so cùng kỳ Trong đó, tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 14,5triệu USD đạt 98% so với kế hoạch năm 2020 và tăng 7% so cùng kỳ

- Tổng lợi nhuận sau thuế đạt 12,22 tỷ đồng tăng 55% so với kế hoạch năm 2020 vàtăng 108% so cùng kỳ

Vùng nguyên liệu phát triển tốt: Đầu tư vùng nguyên liệu năm 2020 tăng so vớinăm 2019 vì diện tích trồng rau quả tăng vượt kế hoạch, đầu tư hạt giống có chất lượngngày càng cao về khả năng nảy mầm ANTESCO cũng đang tăng cường đội ngũ cán bộ

kỹ thuật hỗ trợ, xây dựng vùng nguyên liệu cho sản phẩm rau quả theo hướng GlobalGAP nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng nguyên liệu đáp ứng thị trường

Tình hình sản xuất các nhà máy ổn định, năng suất lao động tăng:

13

Downloaded by nhung nhung (nhungnguyen949595@gmail.com)