Đề án: Nghiên cứu triển khai bảo lãnh viện phí cho Bảo hiểm thương mại tại bệnh viện Bãi Cháy.

Triển khai bảo lãnh viện phí đối với bảo hiểm nhân thọ, và phi nhân thọ là nhiệm vụ quan trọng, mang lại nguồn thu rất lớn cho các bệnh viện, cũng như nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ BẢO LÃNH VIỆN PHÍ CHO ĐỐI TƯỢNG BỆNH NHÂN BẢO HIỂM THƯƠNG MẠI TẠI BỆNH VIỆN

BÃI CHÁY NĂM 2021

ĐỀ TÀI NCKH CẤP CƠ SỞ

Quảng Ninh, năm 2021

SỞ Y TẾ QUẢNG NINH

BỆNH VIỆN BÃI CHÁY

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ BẢO LÃNH VIỆN PHÍ CHO ĐỐI TƯỢNG BỆNH NHÂN BẢO HIỂM THƯƠNG MẠI TẠI BỆNH VIỆN

BÃI CHÁY NĂM 2021

ĐỀ TÀI NCKH CẤP CƠ SỞ

Chủ nhiệm: Đinh Thị Lan Oanh Hoàng Minh Tuân

Thư ký:

Quảng Ninh, năm 2021

MỤC LỤC

MỤC LỤC i

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ii

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

MỤC TIÊU 2

Chương 1 3

TỔNG QUAN 3

1.1 Cơ sở thực tiễn 3

1.1.1 Thực trạng bảo hiểm thương mại tại Việt Nam 3

1.1.2 Thực trạng thực hiện bảo lãnh viện phí tại bệnh viện Bãi Cháy 11

Chương 2 12

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 12

2.1 Đối tượng nghiên cứu 12

Hợp đồng bảo lãnh viện phí 12

2.1.1 Tiêu chuẩn lựa chọn 12

2.1.2 Tiêu chuẩn loại trừ 12

2.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu 12

2.3 Phương pháp nghiên cứu 12

2.3.1 Thiết kế nghiên cứu 12

2.3.2 Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu 12

2.4 Phương pháp thu thập số liệu 12

2.5 Công cụ thu thập số liệu 12

2.6 Chỉ số và phương pháp tính 13

2.7 Tiêu chuẩn đánh giá 13

Chương 3 19

KẾT QUẢ 19

3.1.Kết quả thực hiện mục tiêu 1 19

3.2.Kết quả thực hiện mục tiêu 2 20

3.3 Kết quả thực hiện mục tiêu 3 22

4.1 Bàn luận về kết quả đạt được/nghiên cứu 24

4.2 Thuận lợi trong quá trình triển khai đề án 24

4.3 Khó khăn trong quá trình triển khai đề tài 24

4.4 Khả năng ứng dụng của đề án 24

4.5 Đề xuất 24

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC HÌN

Hình 3.1 Hình ảnh quyết định 1774 về dịch vụ chăm sóc chất lượng cao, và cung

cấp suất ăn theo yêu cầu 19

Hình 3.2 Số công ty ký kết bảo lãnh viện phí tại bệnh viện Bãi Cháy 20

Hình 3.3 Số hợp đồng bảo lãnh viện phí thực hiện năm 2021 21

Hình 3.4 Tổng số thu từ dịch vụ bảo lãnh viện phí 22

DANH MỤC BẢN Bảng 3.1 Kiến thức của nhân viên y tế về quy trình BLVP trước và sau can thiệp 20 Bảng 3.2 Tổng kết các sản phầm thu được của đề án 23

ĐẶT VẤN ĐỀ

Bảo hiểm thương mại là hệ thống bảo hiểm tư nhân, ở đó người tham giađược đáp ứng những nhu cầu chăm sóc sức khỏe chất lượng cao hơn so với bảohiểm y tế

Do sự phát triển về kinh tế xã hội, nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càngđược nâng cao, đặc biệt với những người dân có điều kiện kinh tế khá giả Do vậynhu cầu tham gia bảo hiểm thương mại ngày càng lớn

Thị trường bảo hiểm thương mại có mức tăng trưởng trung bình 20%/ nămtrong 10 năm vừa qua là một minh chứng rõ ràng

Bảo lãnh viện phí là hình thức hợp tác song phương giữa bệnh viện với công

ty bảo hiểm thương mại, hoặc công ty đại diện của họ Ở đó tất cả các chi phí điềutrị, dịch vụ chất lượng cao của người bệnh sẽ được bệnh viện bảo lãnh và công tybảo hiểm sẽ chi trả lại cho bệnh viện

Như vậy bệnh nhân sẽ không phải chi trả trước tiền viện phí, cũng như dịchvụ chăm sóc chất lượng cao, giúp người bệnh yên tâm điều trị

Về phía bệnh viện, thực hiện dịch vụ bảo lãnh viện phí sẽ đáp ứng được nhucầu khám chữa bệnh cho một bộ phận lớn người dân trong xã hội, đồng thời khôngngừng nâng cao chất lượng dịch vụ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nhândân

Tại bệnh viện Bãi Cháy, việc ký kết hợp đồng bảo lãnh viện phí được thựchiện từ năm 2016, tuy nhiên chưa được chú trọng đúng mức

Xuất phát từ thực tế trên chúng tôi thực hiện đề án:

“ Nâng cao chất lượng dịch vụ bảo lãnh viện phí đối với bệnh nhân bảo hiểmthương mại tại bệnh viện Bãi Cháy năm 2021” với 2 mục tiêu:

MỤC TIÊU

1 Mục tiêu 1:

“Xây dựng và ban hành và thực hiện được các gói dịch vụ chăm sóc chất lượng cao, dịch vụ cung cấp xuất ăn cho đối tượng bảo hiểm thương mại tại bệnh viện Bãi Cháy”

Chương 1 TỔNG QUAN 1.1 Cơ sở thực tiễn

1.1.1 Thực trạng bảo hiểm thương mại tại Việt Nam

Tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế AM Best mới đưa ra đánh giá triểnvọng ở mức “Ổn định” cho thị trường bảo hiểmphi nhân thọ Việt Nam Các lý dochính bao gồm:

- Mức vốn hóa theo rủi ro tương đối cao đi kèm với danh mục đầu tư thậntrọng

- Cơ cấu dân số và nhu cầu bảo hiểm thuận lợi cho triển vọng tăng trưởngtrung và dài hạn của các sản phẩm phi nhân thọ bán lẻ

- Tác động ăn theo của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung có thể có lợi choViệt Nam khi các công ty đa quốc gia tìm các thị trường mới ngoài Trung quốc

- Tuy nhiên, xu hướng ổn định trên cũng phần nào bị ảnh hưởng bởi các yếu

chỉnh về phạm vi bảo hiểm và tỷ lệ phí.

Biểu đồ Tổng doanh thu phí bảo hiểm 2018 - 2019

Mặc dù mức tăng trưởng của bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam trong năm

2019 được đánh giá là tương đối cao, xong so với lịch sử tăng trưởng trong quákhứ thì đây là chỉ là con số trung bình Việt Nam có thị trường phi nhân thọ tăngtrưởng vào hàng cao nhất ở Đông Nam Á, trung bình (CAGR) đạt 17% trong vòng

10 năm qua (2009 – 2019) Sự tăng trưởng của thị trường bảo hiểm chủ yếu là nhờvào tăng trưởng kinh tế mạnh, tầng lớp trung lưu ngày càng giàu có hơn, và nhữngthay đổi tích cực của khung khổ pháp lý Đáng chú ý là những động lực tăngtrưởng chính – Bảo hiểm sức khỏe và xe cơ giới – đã có sự phát triển mạnh trong

10 năm qua, với tốc độ tăng trưởng trung bình 27% và 18% Trong năm 2018, bảohiểm xe cơ giới và bảo hiểm tai nạn cá nhân và sức khỏe là 2 nghiệp vụ chiếm tỷtrọng cao nhất trong tổng doanh thu phí

Các doanh nghiệp bảo hiểm có sức khỏe tài chính tốt

Các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam nhìn chung có sức khỏetài chính tốt, và được đánh giá là có khả năng chống chịu các cú sốc tài chính do sựbiến động của thị trường đầu tư Theo kết quả đánh giá của Mô hình BCAR, mứcvốn hóa theo rủi ro của các doanh nghiệp được AM Best xếp hạng tại Việt Nam ởmức “Rất cao” đến “Cao nhất”; nhiều doanh nghiệp cũng duy trì biên khả năngthanh toán cao hơn nhiều so với yêu cầu tối thiểu của cơ quan quản lý

AM Best cũng ghi nhận rằng khả năng tài chính của nhiều doanh nghiệpđược đảm bảo bởi các danh mục đầu tư có tính thanh khoản cao và thận trọng,80% tổng tài sản nằm dưới dạng tiền gửi, tiền mặt và trái phiếu chính phủ Quan

điểm thận trọng về đầu tư của các doanh nghiệp bảo hiểm góp phần giảm hệ số đònbẩy khai thác ở mức trung bình nhưng đang có xu hướng gia tăng, tỷ lệ trung bìnhcủa năm 2019 là 200% Mặt khác, các công ty bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam cóthỏa thuận tái bảo hiểm với nhiều đối tác quốc tế có xếp hạng cao, điều này làmgiảm áp lực vốn do việc gia tăng doanh số quá nhanh, đồng thời cho họ nguồn thu

từ hoa hồng nhượng tái

Về tăng trưởng vốn, mặc dù tỷ lệ chi trả cổ tức ở mức từ trung bình đến cao,các doanh nghiệp vẫn có tăng trưởng vốn tương đương với tăng trưởng tổng tàisản, tỷ lệ trung bình 5 năm qua là 10%, nhờ vào việc tăng vốn và tăng lợi nhuận đểlại Kết quả là tỷ trọng tổng tài sản trên vốn và tỷ lệ thặng dư của thị trường bảohiểm Việt Nam luôn ở mức ổn định là 3 lần (3x) trong 5 năm vừa qua

AM Best dự báo thị trường phi nhân thọ Việt Nam sẽ duy trì vốn ổn địnhtrong tình hình kinh tế hiện nay, song về trung và dài hạn, các doanh nghiệp bảohiểm có thể cần tăng vốn cho nhu cầu tăng trưởng trong tương lai Nhiều tập đoànbảo hiểm quốc tế lớn sở hữu cổ phần chiến lược trong các doanh nghiệp bảohiểm Việt Nam có mong muốn gia tăng tỷ lệ sở hữu thông qua việc góp thêm vốnhoặc mua lại cổ phần hiện hữu Tuy nhiên, việc này còn tùy thuộc vào kế hoạchthoái vốn của chính phủ Việt Nam, thường hay bị chậm trễ do các thủ tục hànhchính

Tăng trưởng dài hạn nhờ vào cơ cấu dân số thuận lợi và mức độ thâm nhập bảo hiểm thấp

Trong số các thị trường đang phát triển tương tự ở Đông Nam Á, Việt Namcó cơ cấu dân số trẻ và đông; 70% dân số ở độ tuổi dưới 35 với tuổi thọ trung bìnhlà 76 GDP tính trên đầu người đã tăng gấp hơn 2 lần trong thập kỷ qua và thổibùng sự tăng trưởng của tầng lớp trung lưu được dự tính chiếm 26% dân số đếnnăm 2026

Theo đánh giá của AM Best, sự gia tăng của tầng lớp trung lưu có thể kéotheo sự gia tăng nhu cầu bảo vệ đối với tài sản cá nhân và sức khỏe khi mức độ sởhữu tài sản và xe cộ tăng cao Với tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm phi nhân thọ ở mức

0,8% GDP trong năm 2019, thị trường phi nhân thọ Việt Nam còn nhiều tiềm năngphát triển.

Hơn nữa, AM Best dự báo tăng trưởng dài hạn của bảo hiểm phi nhân thọcòn được hỗ trợ bởi các chương trình doanh nghiệp bảo hiểm của chính phủ dànhcho nông nghiệp và thiên tai Với sự hỗ trợ của chính phủ, thị trường phi nhân thọđược dự báo sẽ đóng vai trò lớn hơn trong việc cung cấp bảo hiểm cho sản xuấtnông nghiệp, một trong những ngành kinh tế chủ lực của Việt Nam

Mặc dù mức độ tham gia bảo hiểm hiện tại còn rất thấp, AM Best dự báorằng sự vào cuộc của chính phủ, bao gồm cả việc hỗ trợ phí, sẽ khuyến khích việcmua bảo hiểm của người dân Ngành bảo hiểm cũng sẽ góp phần thu hẹp khoảngtrống bảo hiểm thông qua việc bảo hiểm thiên tai Với nguy cơ rủi ro thiên tai của

VN, tổn thất kinh tế do bão lụt ước tính ngốn mất 0,8% GDP mỗi năm Để giảmnhẹ rủi ro và tăng cường mức độ chống chịu của nền kinh tế, các bên có liên quantrong thị trường phi nhân thọ đã cùng tham gia hoạch định và phát triển các giaipháp bảo hiểm rủi ro thiên tai và bảo hiểm tài sản công

Cho dù việc triển khai các chương trình bảo hiểm của chính phủ đang bị chậm tiến

độ, việc ban hành các quy định mới và sự vào cuộc của chính phủ được kỳ vọngđóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của thị trường phi nhân thọ trongtrung và dài hạn

Việt Nam được hưởng lợi từ các cơ hội kinh tế tạo ra do căng thẳng thươngmại Mỹ - Trung; cụ thể như Việt Nam đã tăng khối lượng hàng xuất khẩu sang

Mỹ, hay ngày càng có nhiều công ty nước ngoài quan tâm tìm kiếm việc chuyểnđổi địa điểm hoạt động sản xuất (ra khỏi Trung Quốc) Với chi phí lao động thấpvà vị trí địa lý ngay sát công xưởng toàn cầu Trung Quốc, Việt Nam là một trongnhững điểm đến yêu thích khi các công ty tìm cách dịch chuyển chuỗi sản xuất vàthương mại mậu dịch

AM Best cũng đánh giá rằng thành công gần đây của chính phủ Việt Namtrong việc kiềm chế sự bùng phát của dịch COVID-19 trong nước sẽ góp phầnnâng cao uy tín của Việt Nam đối với các nhà đầu tư nước ngoài, so với các nướcláng giềng Đông Nam Á Do đó, sự gia tăng đầu tư và dịch chuyển cơ sở sản xuất

của các tập đoàn đa quốc gia sẽ tạo ra cơ hội tăng trưởng dài hạn cho các nghiệp vụbảo hiểm tài sản, kỹ thuật và hàng hóa.

Chi phí hoạt động cao gây sức ép giảm lợi nhuận

Kết quả kinh doanh của thị trường phi nhân thọ Việt Nam tiếp tục chịu sức

ép của tình trạng cạnh tranh gay gắt, thể hiện qua tỷ lệ combined ratio ở mứcquanh 100% trong vòng 5 năm qua (2015 – 2019), trong khi lợi nhuận kinh doanhbảo hiểm của các công ty bảo hiểm lớn – nếu có – cũng ở mức rất thấp Bên cạnhchi phí khai thác cao của các sản phẩm bán lẻ, đặc biệt là bảo hiểm sức khỏe và tainạn cá nhân, các công ty bảo hiểm Việt Nam thường có tỷ trọng chi phí quản lýtrên thu nhập phí cao hơn so với các công ty trên thế giới và trong khu vực – điềunày phản ánh sự kém hiệu quả trong hoạt động

Mặc dù tỷ lệ tổn thất của hầu hết các nghiệp vụ đều thấp, tình hình cạnhtranh dẫn đến việc giảm phí và nới lỏng kỷ luật khai thác khi các doanh nghiệp sửdụng ngoại lệ trong khai thác bảo hiểm xe cơ giới và tài sản để tranh giành dịch vụ.Hậu quả là, kết quả kinh doanh của nghiệp vụ tài sản rất xấu do bị ảnh hưởng bởimột loại tổn thất cháy trong năm 2018 và 2019 Các công ty bảo hiểm phi nhân thọcũng phải đối mặt với tình trạng trục lợi bảo hiểm đang gia tăng về tần suất và mức

độ trong thời gian gần đây đối với bảo hiểm xe cơ giới và sức khỏe

Mặc dù vậy, nhiều công ty đã thực hiện các biện pháp khắc phục góp phầnlàm giảm sức ép đối với lợi nhuận nghiệp vụ trong những năm qua Bên cạnh việctăng phí, thắt chặt kỷ luật khai thác và lựa chọn rủi ro thận trọng, các công ty cũngđược hưởng lợi từ việc tăng phí đối với bảo hiểm tài sản theo quy định mới Tácđộng của các biện pháp này đã được thể hiện qua sự cải thiện tỷ lệ tổn thất ở một

số loại hình nghiệp vụ Ví dụ, tỷ lệ tổn thất của bảo hiểm xe cơ giới đã giảm từ58% năm 2018 xuống 47% năm 2019, trong khi tỷ lệ tổn thất của bảo hiểm sứckhỏe ổn định ở mức quanh 30% Tỷ lệ bồi thường của bảo hiểm thân tàu giảm từ74% năm 2018 xuống còn 50% trong năm 2019 AM Best cũng ghi nhận việc cáccông ty bảo hiểm đã áp dụng công nghệ để quản lý chi phí hoạt động và chi phí đại

lý hiệu quả hơn

Tuy nhiên, AM Best dự báo rằng lợi nhuận nghiệp vụ dầu khí và các nghiệpvụ liên quan đến mặt hàng dầu thô, vốn phụ thuộc nhiều vào tái bảo hiểm, sẽ giảmtrong năm 2020 Hoa hồng tái bảo hiểm của các nghiệp vụ đang chịu sức ép giảm,trong bối cảnh doanh thu phí giảm do tình hình dịch bệnh hiện nay và sự đi xuốngcủa thị trường dầu khí thế giới Công ty khai thác dầu khí quốc gia Việt Nam đãgiảm chỉ tiêu sản lượng trong năm, trong đó đội tàu chở dầu thô cũng dự kiến sẽgiảm 20% trong năm 2020.

Trong trường hợp thị trường bị ảnh hưởng bởi một loạt tổn thất lớn, hoặc cósự gia tăng ở mức trung bình đối với các tổn thất nhỏ của nghiệp vụ dầu khí, AMBest cho rằng điều này sẽ dẫn đến việc suy giảm năng lực bảo hiểm Việc này sẽthúc đẩy thêm quá trình tăng phí dưới sức ép của các nhà tái bảo hiểm quốc tếtrong tình hình tổn thất nặng nề do dịch COVID-19

AM Best dự báo tình hình cạnh tranh trên thị trường phi nhân thọ tiếp tục gay gắtkhi các doanh nghiệp tìm cách gia tăng thị phần trong một thị trường tăng trưởngnóng

Tình hình kinh tế thế giới ảnh hướng xấu tới nhiều nghiệp vụ

Trong ngắn hạn, sự suy giảm của kinh tế thế giới và theo đó là giảm lực cầuđối với hàng hóa và dịch vụ sẽ có tác động tiêu cực đến kinh tế Việt Nam Trongtháng 4/2020, Quỹ Tiền tệ Quốc tế và Ngân hàng Thế giới đã đánh giá lại dự báotăng trưởng GDP 2020 của Việt Nam xuống còn 2,7% và 4,9% tương ứng Tuynhiên, cũng cần lưu ý rằng IMF dự báo tăng trưởng của Việt Nam sẽ ở mức caonhất trong số các nền kinh tế Đông Nam Á, trong khi dự báo giảm đối với Singapo,Thái Lan, Malaysia (từ -2 đến -6%) và đi ngang đối với Indonesia và Philipin

(dưới 1%).

Ước tính sơ bộ trong Quý 1/2020 cho thấy nhiều loại hình nghiệp vụ - ngoạitrừ bảo hiểm sức khỏe – sẽ bị giảm doanh thu phí do việc suy giảm các hoạt độngkinh tế Tuy nhiên, bảo hiểm sức khỏe dự kiến sẽ tăng trưởng mạnh trong năm

2020 nhờ sự tăng cường nhận thức về bảo hiểm sức khỏe do dịch COVID-19 AMBest ghi nhận rằng tăng trưởng bảo hiểmsức khỏe có thể bù đắp cho việc giảmdoanh thu từ các nghiệp vụ khác ở một số doanh nghiệp; những doanh nghiệpkhông kinh doanh nghiệp vụ này hoặc ở mức độ nhỏ sẽ bị giảm doanh thu trongnăm 2020

Theo đánh giá của AM Best, các nghiệp vụ chịu ảnh hưởng nhiều nhất từ sựsuy giảm kinh tế toàn cầu bao gồm xe cơ giới, hàng không, du lịch, dầu khí vàhàng hóa Bảo hiểm xe cơ giới, nghiệp vụ lớn thứ hai trong năm 2019, chịu ảnhhưởng bởi một loạt các yếu tố gắn liền với doanh số bán xe thấp; Hiệp hội sản xuất

ô tô Việt Nam báo cáo số lượng xe bán ra giảm 32% trong quý 1/2020, chủ yếu dosự gián đoạn chuỗi cung cấp trong ngành công nghiệp xe hơi, số lượng xe nhậpkhẩu giảm và xu hướng tiết kiệm gia tăng trong giai đoạn khủng hoảng Với việc đilại bằng đường hàng không quốc tế giảm mạnh kéo theo việc giảm nhu cầu bảohiểm hàng không và du lịch, AM Best dự báo rằng các công ty bảo hiểmhàngkhông có khả năng phải áp dụng điều khoản hoàn phí do thời gian máy bay khônghoạt động kéo dài

Thị trường đầu tư bất ổn

Trong ngắn hạn, AM Best cũng dự báo thu nhập từ hoạt động đầu tư, thườngđược các doanh nghiệp sử dụng để tăng kết quả hoạt động, sẽ bị giảm xuống Tiềngửi có kỳ hạn, vốn chiếm một tỷ trọng lớn trong danh mục đầu tư của nhiều doanhnghiệp bảo hiểm Việt Nam, sẽ mang lại thu nhập ít hơn trong ngắn hạn, do chínhsách giảm lãi suất tiền gửi của ngân hàng trung ương Việt Nam trong tháng3/2020

Trần lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ 1-6 tháng giảm từ 5% xuống còn 4,75% Tácđộng của việc giảm lãi suất sẽ nghiêm trọng hơn đối với các doanh nghiệp đang