PHÂN TÍCH ĐÁNH GIÁ tác ĐỘNG của đại DỊCH COVID 19 đối với TÌNH HÌNH XUẤT KHẨU của VIỆT NAM

Trong bối cảnh đại dịch COVID-19, thì nền kinh tế Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng rất lớn như mọi nền kinh tế của các nước khác trên thế giới.. Đề tài “Phân tích đánh giá tác động của đại d

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

oo0oo

MÔN HỌC : KINH TẾ QUỐC TẾ

ĐỀ TÀI: PHÂN TÍCH ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA ĐẠI DỊCH COVID – 19 ĐỐI VỚI TÌNH HINH XUẤT KHẨU CỦA VIỆT NAM

SINH VIÊN THỰC HIỆN: NHÓM 1

PHẦN I: MỞ ĐẦU 1

I Lý do lựa chọn đề tài 1

1 Vấn đề nghiên cứu: 2

2 Đối tượng nghiên cứu: 2

II Phạm vi nghiên cứu 3

III Mục đích nghiên cứu và mục tiêu nghiên cứu 3

1 Mục đích nghiên cứu: 3

2 Mục tiêu nghiên cứu: 3

PHẦN II: NỘI DUNG 3

I Lý luận chung 3

II Thực trạng 4

1 Nền kinh tế thế giới 4

2 Nền kinh tế Việt Nam 7

III Tình hình xuất khẩu của Việt Nam ( Quý I/2021 ) 8

IV Tác động của đại dịch đối với tình hình xuất khẩu của Việt Nam 9

( Quý I/2020 ) 9

1 Gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu 11

2 Phản ứng của các nhà mua hàng làm trầm trọng hơn tác động tới các nhà máy cung ứng 12

3 Tác động không đồng nhất ở các ngành 14

V Đánh giá chung 15

PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ GIẢI PHÁP 17

I Kết luận 17

II Giải pháp 18

1 Các giải pháp ngắn hạn: 18

2 Các giải pháp dài hạn: 19

Từ viết tắt

BIFA Hiệp hội gỗ Bình Dương

CPI Chỉ số giá tiêu dùng

DN Doanh nghiệp

FDI Đầu tư trực tiếp nước ngoài

FPA Hiệp hội gỗ Bình Định

FWF Fair Wear Foundation

HAWA Hiệp hội gỗ và kĩ nghệ thành phố Hồ Chí Minh

LEFASO Hiệp hội da giày Việt Nam

NLĐ Người lao động

VASEP Hiệp hội Thủy sản Việt Nam

VIFORES Hiệp hội gỗ và lâm sản Việt Nam

T

VITAS Hiệp hội dệt may Việt Nam

PHẦN I: MỞ ĐẦU

I Lý do lựa chọn đề tài

Đại dịch COVID-19 đã được phát hiện đầu tiên do một nhóm bệnh nhân nhiễm bệnh viêm phổi bí ẩn ở Vũ Hán, Trung Quốc Ngày 23 tháng 1 năm 2020, Việt Nam đã ghi nhận ca mắc đầu tiên của hai bố con người Vũ Hán, Trung Quốc Ngay khi dịch bệnh chỉ mới chớm nở thì chính phủ Việt Nam đã đưa ra thông báo về việc cách ly,

theo dõi và hạn chế người từ vùng dịch, đóng cửa biên giới, triển khai việc khai báo

y tế đã diễn ra Các hoạt động tập trung đông người, đi lại, buôn bán giữa các địa phương bị hạn chế Một số nơi thực hiện đo thân nhiệt, trang bị chất sát khuẩn, khẩu trang và siết chặt kiểm soát Cũng từ đây thì kinh tế-xã hội Việt Nam đã bị ảnh hưởng

Trong bối cảnh đại dịch COVID-19, thì nền kinh tế Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng rất lớn như mọi nền kinh tế của các nước khác trên thế giới Do đầu vào của các doanh nghiệp sản xuất ở Việt Nam chủ yếu là của nguồn cung Trung Quốc nên khi dịch bệnh bùng phát ở quốc gia tỷ dân này thì chủ các doanh nghiệp không tìm kịp các nguồn cung ứng mới dẫn đến hoạt động kinh tế bị đình trệ hoặc đóng cửa doanh nghiệp tạm thời chờ nguồn cung mới Không chỉ bị ảnh hưởng bởi đầu vào mà đầu

ra của nông, thủy sản Việt Nam cũng bị tác động mạnh mẽ khi tất cả các cửa khẩu với Trung Quốc đóng cửa dẫn đến việc hàng trăm container chở nông, thủy sản Việt Nam xuất đi Trung Quốc bị đóng băng tại cửa khẩu không được thông qua dẫn đến hàng nghìn tấn nông, hải sản của người nông dân không có nơi tiêu thụ bị hư, thúi,

Và hàng loạt cơ hội cũng như thách thức đã đến với nền kinh tế Việt Nam trong thời COVID-19

Đề tài “Phân tích đánh giá tác động của đại dịch COVID-19 đối với tình hình xuất khẩu của Việt Nam” là một đề tài nghiên cứu liên quan đến sự biến động kinh tế trong giai đoạn hiện nay Nhận thức được tầm quan trọng của nó, nhóm 1 nghiên cứu về đề tài trên nhằm điều tra, nghiên cứu tác động của đại dịch COVID-19 đối với tình hình xuất khẩu của Việt Nam, từ đó đề ra các giải pháp tối ưu trong giai đoạn hiện nay

1 Vấn đề nghiên cứu:

Phân tích đánh giá tác động của đại dịch COVID-19 đối với tình hình xuất khẩu của Việt Nam

2 Đối tượng nghiên cứu:

Tác động của đại dịch COVID-19 đối với tình hình xuất khẩu của Việt Nam

II Phạm vi nghiên cứu

Theo Báo cáo tình hình thương mại và công nghiệp Quý 1/2021 của Bộ Công thương, các ngành bị ảnh hưởng nặng nề nhất của đại dịch bao gồm hàng không, du lịch, lưu trú, và các ngành xuất khẩu như dệt may, da giày, điện tử, chế biến gỗ và nông sản Trên cơ sở tác động của đại dịch và quy mô lao động của các ngành trên, nghiên cứu tập trung vào 04 ngành: Dệt may, điện tử, chế biến gỗ và chế biến hải sản Bốn ngành

có tổng cộng gần 5 triệu lao động (chính thức) và đóng góp gần 60% tổng giá trị xuất khẩu (Tổng cục Hải quan Việt Nam 2019)

III Mục đích nghiên cứu và mục tiêu nghiên cứu

1 Mục đích nghiên cứu:

Phân tích tác động của đại dịch COVID-19 đối với tình hình xuất khẩu của Việt Nam

2 Mục tiêu nghiên cứu:

+ Xác định yếu tố tác động đến tình hình xuất khẩu của Việt Nam

+ Đánh giá yếu tố về mặt khách quan và chủ quan

+ Chỉ ra được yếu tố đã tác động như thế nào đến tình hình xuất khẩu của Việt Nam

PHẦN II: NỘI DUNG

I Lý luận chung

Kinh tế quốc tế là môn khoa học nghiên cứu những vấn đề về phân phối và sử dụng các nguồn lực, tài nguyên giữa các quốc gia, các nền kinh tế thông qua việc trao đổi hàng hoá hữu hình và vô hình, dịch vụ, sự vận động của các yếu tố sản xuất, chuyển đổi tiền tệ và thanh toán giữa các nước

Đại dịch COVID-19: Là sự lây lan, truyền nhiễm từ người sang người một cách chóng mặt của một loại virus có tên là SARS-Cov-2 được phát hiện đầu tiên tại Vũ

Hán, Trung Quốc nhanh chóng lan rộng sang các nước trong đó có Việt Nam và trở thành một đại dịch toàn cầu

Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 thì nền Kinh tế Việt Nam đã chịu tác động rất lớn từ Công – Nông – Ngư nghiệp làm cho hàng nghìn công nhân, người lao động mất viêc làm hoặc giảm thu nhập, đất nước chậm phát triển

Trước sự lây lan mạnh mẽ của đại dịch thì nền Kinh tế Việt Nam chịu tác động từ các ngành Công – Nông – Ngư nghiệp Cũng nhờ đại dịch mà óc sáng tạo, tinh thần đoàn kết, sự giúp đỡ tương trợ lẫn nhau, của dân tộc Việt Nam trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết,điển hình là sự ra đời của máy ATM gạo, các loại bánh tráng, bánh

mì hoa quả, ra đời hay các cuộc cứu trợ nông sản đượcc các doanh nghiệp, người dân trên cả nước nhiệt liệt tham gia hưởng ứng, rồi quỹ vacxin phòng chống

COVID-19 của Chính phủ ra đời cũng được người dân đóng góp tích cực

II Thực trạng

1 Nền kinh tế thế giới

Trong thời gian gần đây, việc nhiều quốc gia có những kết quả tích cực trong việc điều chế vaccine Covid-19 làm gia tăng hy vọng về kiểm soát đại dịch vào năm 2021 Tuy nhiên, ngay những tháng đầu năm, làn sóng Covid mới và các biến thể mới của virus đã gây ra nhưng lo ngại cho triển vọng phục hồi kinh tế toàn cầu Bên cạnh đó,

sự phục hồi nền kinh tế các nước còn tùy thuộc vào khả năng tiếp cận hỗ trợ về y tế, hiệu quả của chính sách kích thích kinh tế của từng nước Theo đó, kinh tế các nước được dự báo sẽ từng bước tăng trưởng trở lại, mặc dù còn nhiều khó khăn do tác động tiêu cực của đại dịch trong năm 2021 và có thể kéo dài sang những năm tiếp theo

Trên toàn cầu, kinh tế có xu hướng phục hồi sau khi các nước nới lỏng các biện pháp hạn chế, giãn cách nghiêm ngặt và các doanh nghiệp mở cửa trở lại Quỹ Tiền

tệ quốc tế (IMF) nhận định, kinh tế thế giới đang phục hồi sau khi chạm đáy trong

các cuộc phong tỏa hồi tháng 4/2020 Tuy nhiên, đại dịch Covid-19 còn đang tiếp diễn, kinh tế toàn cầu còn nhiều trở ngại để quay lại mức như trước đại dịch

WB và IMF dự báo kinh tế toàn cầu sẽ tăng trưởng trở lại ở mức 4-5% trong kịch bản tích cực Trong kịch bản bất lợi, nếu tình trạng lây lan của đại dịch Covid-19 tiếp tục diễn biến phức tạp hoặc các chiến dịch tiêm chủng vắc-xin bị đình trệ, tăng trưởng toàn cầu sẽ chỉ ở mức 1,6% Thương mại toàn cầu sẽ khởi sắc hơn so với năm

2020, dự báo đạt mức tăng tưởng 7,2-8% Trong đó: GDP của các thị trường mới nổi

và các nền kinh tế đang phát triển sẽ tăng 5% trong năm 2021, sau khi giảm 2,6% năm 2020 Trong khi đó, các nền kinh tế phát triển được dự báo sẽ phục hồi chậm

và đối mặt nhiều thách thức, với mức tăng trưởng ước đạt 3,3% năm 2021, sau khi giảm 5,4% năm 2020 Tuy nhiên, tiến trình phục hồi kinh tế ở các khu vực sẽ không đồng đều và phần lớn chưa thể quay trở lại mức tăng trưởng như trước đại dịch cho tới năm 2022 Trung Quốc là một trong những nước đầu tiên chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, nhưng sau đó đã phục hồi rất nhanh chóng để đạt mức tăng trưởng 2% trong năm 2020 Theo dự báo của WB, kinh tế Trung Quốc sẽ tiếp tục tăng trưởng nhờ cải thiện lòng tin người tiêu dùng cũng như sự phục hồi mạnh mẽ trong hoạt động kinh doanh với các biện pháp kích thích tài khóa hiệu quả

Trong khi đó, Mỹ sẽ gặp nhiều thách thức hơn trong quá trình vực dậy nền kinh

tế, song song với việc khống chế đại dịch Covid-19 WB dự báo GDP của Mỹ sẽ tăng 3,5% trong năm 2021, sau khi giảm 3,6% vào năm 2020 Đầu tháng 2, thượng viện Mỹ đã duyệt kế hoạch ngân sách chi cho gói cứu trợ Covid-19 trị giá 1.900 tỷ USD do Tổng thống Biden đề xuất Gói cứu trợ này bao gồm 415 tỷ USD để cải thiện khả năng ứng phó dịch bệnh và triển khai vắc xin Covid, 1 nghìn tỷ USD hỗ trợ trực tiếp đến các gia đình và 220 tỷ USD cho các doanh nghiệp nhỏ và cộng đồng chịu ảnh hưởng nặng từ đại dịch Người dân Mỹ dự kiến được nhận 1.400 USD hỗ trợ thay vì 600 USD theo gói cứu trợ được triển khai từ cuối tháng 12/2020 Bảo hiểm hỗ trợ thất nghiệp sẽ tăng thêm 100 USD/tuần lên tới 400 USD/tuần kéo dài tới tháng 9/2021 Gói cứu trợ này được kỳ vọng sẽ hỗ trợ kinh tế Mỹ phục hồi trong

thời gian tới Tổ chức Conference Board dự báo Mỹ sẽ tăng trưởng 2% trong quý 1/2021; 4,7% trong quí II và khả năng đạt mức 4,4% cả năm (sau khi giảm 3,6% trong năm 2020)

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) nhận định, triển vọng kinh tế thế giới năm 2021 vẫn khó lường khi đại dịch Covid-19 tiếp tục gây ra thiệt hại đáng kể cho các nền kinh tế với mức độ và thời gian tác động khác nhau ở mỗi quốc gia Ngày 9 tháng 3 năm 2021, OECD nâng mức dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu lên mức 5,6% trong năm 2021, cao hơn 1,4% so với dự báo được đưa ra vào tháng 12/2020 do triển vọng kinh tế được cải thiện nhờ việc các nước triển khai tiêm chủng vắc xin ngừa Covid-19 cùng gói kích thích kinh tế quy mô lớn ở Mỹ Trong khi Tổ chức Oxford Economics dự báo, mức tăng trưởng toàn cầu là 5,4% Ngân hàng Đầu

tư Goldman Sachs dự báo, kinh tế toàn cầu có thể phục hồi theo hình chữ V với mức tăng GDP 6% vào năm 2021 và 4,6% vào năm 2022 Tuy nhiên, trong một kịch bản bất lợi hơn với giả định các nước tiếp tục áp dụng các biện pháp phong tỏa mới trong thời gian tới, GDP toàn cầu sẽ tiếp tục giảm sâu trở lại

Trên thị trường tài chính quốc tế, các biện pháp chống đỡ dịch Covid-19 của các quốc gia như cắt giảm lãi suất tiền tệ và/hoặc nới lỏng tài chính tiền tệ thông qua các gói hỗ trợ tài chính lên tới hàng nghìn tỷ USD Nếu đạt hiệu quả, các gói hỗ trợ này

sẽ giúp tăng sức chống chịu của nền kinh tế, tăng niềm tin của xã hội vào triển vọng

cơ hội đầu tư và duy trì tăng trưởng kinh tế, kiểm soát thất nghiệp…

Giá cả hàng hóa thế giới tiếp tục biến động do diễn biến phức tạp từ các sự kiện

địa chính trị và kinh tế thế giới

Giá dầu: Giá dầu thế giới tăng cao nhất trong gần 13 tháng do thời tiết lạnh giá kỷ

lục trong 30 năm qua và sản lượng dầu thô của Mỹ đã giảm khoảng 2 triệu thùng/ngày Tính đến cuối tháng 2 năm 2021, giá dầu thô tiếp tục leo thang do các dàn khoan của Mỹ bị hạn chế và tiếp tục bước vào đợt tăng giá mới Theo số liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ - EIA, giá dầu Brent đạt mức 64,64 USD/thùng (tăng 1,73 USD); giá dầu thô WTI là 61,05 USD/thùng (tăng 1,81 USD)

Sản lượng dầu thô của Mỹ đột ngột giảm mạnh là kết quả của nhiều yếu tố, bao gồm việc nhiều giếng dầu ngừng hoạt động và hệ thống vận tải đường bộ bị gián đoạn mà nguyên nhân cốt lõi là do thời tiết quá lạnh Việc kênh đào Suez bị tắc nghẽn do tàu chở hàng Ever Given mắc cạn cũng đã có tác động đến gia tăng giá dầu trong những ngày gần đây Thế giới có thể đứng trước cuộc khủng hoảng nguồn cung năm 2021

và giá dầu được dự báo sẽ tiếp tục tăng cao hơn trong giai đoạn cuối năm

Giá vàng: tính đến cuối tháng 2 giá vàng thế giới có xu hướng giảm trên thị trường

thế giới Theo dữ liệu từ sàn giao dịch vàng Kitco, kim loại quý có giá 1.763 USD/ounce (giảm 0,41%) Giá vàng thế giới tiếp tục giảm sau khi trụ trên ngưỡng 1.820 USD/ounce hai phiên liên tiếp, giá vàng thế giới đã lao mạnh qua ngưỡng 1.800 USD xuống ngưỡng 1.700 USD/ounce Theo nhận định của các chuyên gia, trong ngắn hạn, giá vàng có thể chịu thêm áp lực đi xuống bởi lợi suất trái phiếu và đồng USD đều tăng do kỳ vọng về các biện pháp kích thích kinh tế và các khoản chi tiêu tiềm năng của Chính phủ Mỹ

2 Nền kinh tế Việt Nam

Trong nước, tiếp đà phục hồi và tăng trưởng tích cực từ quý IV năm 2020, kinh tế

vĩ mô nước ta tiếp tục ổn định, thời tiết những tháng đầu năm tương đối thuận lợi là những điều kiện thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh Tuy nhiên, dịch Covid -19 với biến thể mới diễn biến nhanh và phức tạp xuất hiện trở lại trong cộng đồng từ cuối tháng 01 năm 2021 và lây lan nhanh trên diện rộng do biến thể mới của virút tại một

số địa phương đã đặt ra không ít thách thức trong công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành phát triển kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội

Trước những thuận lợi và khó khăn đan xen, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ngay từ đầu năm đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương thực hiện đồng bộ, linh hoạt, hiệu quả “mục tiêu kép” vừa phòng, chống dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe nhân dân, vừa phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, nỗ lực phấn đấu cao nhất thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2021 Bộ Công Thương cũng đã ban hành và tập trung tổ chức triển khai quyết liệt việc ứng phó với dịch Covid-19

trên tinh thần rất chủ động, quyết liệt đồng bộ cả trong công tác phòng, chống dịch bệnh theo chỉ đạo chung của Ban Chỉ đạo quốc gia và trong công tác triển khai các giải pháp để xử lý khó khăn, vướng mắc cho lưu thông hàng hóa và thúc đẩy tiêu thụ nông sản do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 nhằm phát triển sản xuất kinh doanh

III Tình hình xuất khẩu của Việt Nam ( Quý I/2021 )

Mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn do diễn biến phức tạp của dịch Covid19, tình trạng thiếu container rỗng, chi phí vận chuyển tăng cao… nhưng hoạt động xuất khẩu của Việt Nam trong quý I/2021 vẫn ghi nhận mức tăng trưởng cao so với cùng

kỳ năm 2020, ước tính đạt 152,65 tỷ USD, tăng 24,1% so với cùng kỳ năm trước, trong đó kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 77,34 tỷ USD, tăng 22%; Cán cân thương mại hàng hóa quý I/2021 ước tính xuất siêu 2,03 tỷ USD

Kim ngạch hàng hóa xuất khẩu tháng 3/2021 ước đạt 28,6 tỷ USD, tăng 41,6%

so với tháng trước, trong đó khu vực kinh tế trong nước đạt 6,79 tỷ USD, tăng 44,8%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) đạt 21,81 tỷ USD, tăng 40,7%

So với cùng kỳ năm trước, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 3 tăng 19,2%, trong đó khu vực kinh tế trong nước tăng 5,3%, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) tăng 24,2%

Tính chung quý I/2021, kim ngạch hàng hóa xuất khẩu ước tính đạt 77,34 tỷ USD, tăng 22% so với cùng kỳ năm trước, trong đó khu vực kinh tế trong nước đạt 18,3 tỷ USD, tăng 4,9%, chiếm 23,7% tổng kim ngạch xuất khẩu; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) đạt 59,04 tỷ USD, tăng 28,5%, chiếm 76,3% Trong quý I có 11 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, chiếm 76,6% tổng kim ngạch xuất khẩu (4 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 5 tỷ USD, chiếm 54,7%), trong đó điện thoại và linh kiện có giá trị xuất khẩu lớn nhất đạt 14,1 tỷ USD, chiếm 18,2% tổng kim ngạch xuất khẩu, tăng 9,3% so với cùng kỳ năm trước; điện tử, máy tính và linh kiện đạt 12 tỷ USD, tăng 31,3; hàng dệt may đạt 7,2 tỷ USD, tăng 1,1%; gỗ và sản phẩm gỗ đạt 3,7 tỷ USD, tăng 41,5%; thủy sản