Phương pháp này được sử dụng để đánh giá tổng quát mức chất lượng của một sản phẩm so với tiêu chuẩn hoặc so với một sản phẩm cùng loại trên thị trường dựa trên tất cả các chỉ tiêu cảm q
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HỒ CHÍ MINH
Khoa Đào tạo Chất lượng cao Ngành Công nghệ thực phẩm
-& -BÁO CÁO MÔN THÍ NGHIỆM ĐÁNH GIÁ
CẢM QUAN THỰC PHẨM
GVHD: TS Phạm Thị Hoàn
Lớp: Thứ 2_ Nhóm 07CLC
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 3 năm 2022
Trang 2ĐIỂM SỐ
NHẬN XÉT CỦA GVHD
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày … tháng… năm 2022
Ký tên
Trang 4Bài 5 PHƯƠNG PHÁP MÔ TẢ CHO ĐIỂM
1 Mục đích thí nghiệm
Tìm hiểu về phương pháp đánh giá cảm quan theo Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN3215_79) Phương pháp này được sử dụng để đánh giá tổng quát mức chất lượng của một sản phẩm so với tiêu chuẩn hoặc so với một sản phẩm cùng loại trên thị trường dựa trên tất cả các chỉ tiêu cảm quan: Màu sắc, mùi, vị và trạng thái (Hà Duyên Tư, 2006) Do các chỉ tiêu có vai trò đối với chất lượng chung của sản phẩm ở mức khác nhau nên các giá trị cho được đối với mỗi chỉ tiêu được nhân thêm một giá trị tương ứng gọi là hệ số trọng lượng
Phương pháp đánh giá cảm quan sản phẩm được thực hiện theo TCVN3215_79
sử dụng hệ điểm 20 xây dựng trên một thang 6 bậc 5 điểm Thông thường hội đồng gồm
5 đến 12 người chuyên gia có hiểu biết về sản phẩm Hội đồng có chủ tịch và thư ký lãnh đạo hội đồng trong quá trình làm việc
2 Nguyên tắc phép thử
Người thử sẽ nhận được 2 mẫu đã được mã hóa Người thử sau khi nhận được mẫu sẽ nghe hướng dẫn từ kỹ thuật viên và nhận phiếu hướng dẫn đi kèm Yêu cầu người thử sử dụng lần lượt các mẫu theo thứ tự họ nhận được
3 Đối tượng người thử
Nhóm gồm 8 sinh viên đang theo học lớp thí nghiệm đánh giá cảm quan Nhom đã được trải qua 2 buổi huấn luyện cơ bản
4 Phiếu hướng dẫn thí nghiệm
Trang 5Số thứ tự:
PHÒNG THÍ NGHIỆM ĐÁNH GIÁCẢM QUAN
PHIẾU HƯỚNG DẪN PHÉP THỬ MÔ TẢ CHO ĐIỂM
(Theo TCVN3215-79)
Bạn sẽ nhận được 2 mẫu sữa Bạn hãy quan sát và nếm mẫu Sau đó hãy cho điểm
từ 0 đến 5 cho từng mẫu sữa theo các chỉ tiêu chất lượng như màu sắc, trạng thái, mùi, vị vào ô cho điểm dưới đây và nhận xét
Tên sản phẩm kiểm tra: Ngày thí nghiệm:
Họ và tên người kiểm tra: Chữ ký:
Mã số mẫu Chỉ tiêu
chất lượng
Điểm số Ghi chú (ghi ra các thuật ngữ mô
tả)
Màu sắc Trạng thái Mùi Vị
Mã số mẫu Chỉ tiêu
chất lượng
Điểm số Ghi chú (ghi ra các thuật ngữ mô
tả)
Màu sắc Trạng thái Mùi Vị
Trang 6Chú ý: Bạn vui lòng thanh vị bằng nước lọc trước khi thử mẫu và giữa các lần thử.
Trang 7Bậc đánh
giá
Điểm chưa có trọng
lượng
Cơ sở đánh giá
Trong chỉ tiêu đang xét, sản phẩm có tính tốt đặc trưng và rõ rệt cho chỉ tiêu
đó, sản phẩm không có sai lỗi và khuyết tật nào
Sản phẩm có khuyết tật nhỏ hoặc sai lỗi nhỏ hoặc cả hai nhưng không làm giảm giá trị cảm quan của sản phẩm đó
Sản phẩm có khuyết tật hoặc sai lỗi hoặc
cả hai Số lượng và mức độ của khuyết tật, sai lỗi đó làm giảm giá trị cảm quan của sản phẩm, nhưng sản phẩm vẫn đạt theo tiêu
chuẩn
Sản phẩm có khuyết tật hoặc sai lỗi hoặc
cả hai Số lượng và mức độ của khuyết tật, sai lỗi làm cho sản phẩm không đạt mức chất lượng quy định trong tiêu chuẩn, nhưng còn khả năng bán được
Sản phẩm có khuyết tật và sai lỗi ở mức
độ trầm trọng không đạt mục đích sử dụng chính của sản phẩm đó Song sản phẩm vẫn chưa bị coi là “hỏng” Sản phẩm đó không thể bán được, nhưng sau khi tái chế thích hợp vẫn có
thể sử dụng được
Sản phẩm có khuyết tật và sai lỗi ở mức
độ rất trầm trọng, sản phẩm bị coi là
“hỏng” và không sử dụng được nữa
Trang 8Điểm số Tính
chất
Đặc điểm
Cách đánh giá
5
Màu sắc Trong, sạch và có màu trắng
Quan sát bằng mắt, nhìn mẫu
từ trên xuống Thử mẫu và cảm nhận từ khoang miệng
Mùi, vị Mùi đặc trưng, vị ngọt nhẹ
Trạng
thái
Dung dịch đồng nhất, không vón cục, không có lớp chất béo nổi lên mặt
4 Màu sắc Màu trắng đục hoặc vàng nhạt
Mùi, vị Mùi vị vẫn bình thường, không có mùi lạ
Trạng
thái
Đồng nhất , không phân lớp
3 Màu sắc Màu trắng đục hoặc vàng nhạt
Mùi, vị Mùi thơm nhẹ của sữa, không có vị lạ
Trạng
thái
Đồng nhất ít, không phân lớp
2
Màu sắc Trắng vàng
Mùi, vị Không có mùi thơm của sữa, có
mùi lạ Béo ít, ngọt, có mùi lạ nhẹ
Trạng
thái
Không đồng nhất, không phân lớp Dung dịch có một lớp váng nhẹ trên bề mặt - hiện tượng tách béo
1
Màu sắc Trắng vàng
Mùi, vị Không có mùi thơm của sữa, có
mùi lạ Không béo, ngọt gắt, có mùi
lạ nhẹ Trạng
thái
Không đồng nhất, phân lớp nhẹ Dung dịch có nhiều lớp váng nổi trên bề mặt Màu sắc Vẩn đục hoặc ngả vàng
Trang 90 Mùi, vị Mùi lên men khó chịu, vị chua
Trạng thái
Vón cục
5 Phiếu chuẩn bị thí nghiệm
PHÒNG THÍ NGHIỆM ĐÁNH GIÁ CẢM QUAN
PHIẾU CHUẨN BỊ THÍ NGHIỆM PHÉP THỬ MÔ TẢ CHO ĐIỂM
(Theo TCVN3215-79)
Ngày thí nghiệm: 21/03/2022
Nội dung: Tình huống được đặt trong bối cảnh của công ty sản xuất sữa tiệt trùng TH
True Milk Buổi thử nghiệm sản phẩm mới nhằm mục đích cho hội đồng đánh giá sản phẩm sữa tiệt trùng ở điều kiện nhiệt độ lạnh hay nhiệt độ thường và sẽ đánh giá như thế nào về các tính chất cảm quan của sữa bằng cách cho điểm trên từng thuộc tính của sản phẩm
Thành lập một hội đồng gồm 6 thành viên và tiến hành thử các mẫu sản phẩm sữa tiệt trùng và đưa ra những thuật ngữ mô tả các đặc tính cảm quan dựa cho điểm chất lượng TCVN3215-79 Các sản phẩm sữa tiệt trùng được đánh giá thông qua 4 chỉ tiêu chất lượng là trạng thái, màu sắc, mùi, vị
hiệu
Mã hóa mẫu
Mẫu sữa ở nhiệt độ 30℃ (A) 259
Mẫu sữa ở nhiệt độ 15℃ (B) 862
Trang 10Mã số mẫu:
Chỉ
tiêu
chất
lượng
Điểm của các người thử Tổng
điểm
Điểm trung bình
Hệ số quan trọng
Điểm
số có trọng lượng
Màu
sắc
Mùi
Vị
Trạng
thái
Tổng điểm
Kết quả: Sản phẩm xếp loại
Thư ký hội đồng cảm
quan
(Ký và ghi rõ họ tên)
Chủ tịch hội đồng cảm quan
(Ký và ghi rõ họ tên)
6 Phiếu trả lời
7 Chuẩn bị dụng cụ và mẫu
7.1 Dụng cụ
3 Nước lọc thanh vị 160ml
Trang 117.2 Chuẩn bị mẫu
1 Mẫu sữa TH true milk ở
15oC
160ml
2 Mẫu sửa TH true milk ở
nhiệt độ phòng
160ml
8 Quy trình thực hiện thí nghiệm
8.1 Quy trình chuẩn bị mẫu
Chuẩn bị 16 ly nhựa, rót 8 ly chứa mẫu ở nhiệt độ phòng và 8 ly chứa mẫu đã được giữ ở 15oC Bên cạnh đó dán các số mã hóa đã chuẩn bị sẵn lên các ly chứa mẫu Tiếp theo, chuẩn bị các ly để đựng nước thanh vị Rót vào các ly khoảng 20ml
8.2 Quy trình phục vụ mẫu
Phục vụ nước thanh vị được chứa trong cốc thủy tinh trước Trong quá trình phục vụ mẫu, chú ý vị trí của mẫu mà kỹ thuật viên đã sắp xếp trên khay
chứa mẫu
Phát mẫu vào buồng thử theo đúng thứ tự mẫu đã mã hóa, sắp xếp theo thứ tự từ trái sang`phải Sau khi người đánh giá xong, người thử ra dấu hiệu bằng cách tắt đèn màu trong buồng thử để người hướng dẫn biết, đến để thu phiếu và dọn mẫu
8.3 Hướng dẫn thí nghiệm
Khi nhận được các mẫu, người thử sẽ tiến hành thử lần lượt các mẫu và đưa ra mức điểm mà mình mong muốn từ 0 là mức thấp nhất và 5 là điểm cao nhất Khi người
Trang 12thử cho điểm xong, có thể nhận xét bằng các từ ngữ đã được cung cấp sẵn trong phiếu hướng dẫn tương ứng với các mức điểm
Cuối cùng, kĩ thuật viên sẽ cảm ơn người thử
9.Kết quả ghi nhận được
Mẫu ở 30oC (259)
Chỉ
tiêu
chất
lượng
Điểm của các người thử Điểm
trung bình chưa có trọng lượng
Hệ số quan trọng
Điểm
số có trọng lượng
Màu
sắc
4.333
0.6
2.6 Trạng
thái
4.667
1.0
4.7 Mùi 4 4 4 5 2 4 3.833 1.2 4.6
Mẫu ở 15oC (862)
Chỉ
tiêu
chất
lượng
Điểm của các người thử Điểm
trung bình chưa có trọng
Hệ số quan trọng
Điểm
số có trọng lượng
Trang 13Màu
sắc
3.833333
0.6
2.3 Trạng
thái
3.833333
1.0
3.8
Bảng kết quả thu được
Mẫu ở
15oC
Người
thử
Trắng ngà, đồng nhất, mùi vị đặc trưng
Trắng đục, đồng nhất, không tách lớp
Mùi vị bình thường, không
có mùi lạ
Màu trắng đục, dung dịch đồng nhất, không vón cục, mùi đặc trưng
Không
có vị lạ
Trắng, đồng nhất, thơm nhẹ, béo vừa
Màu trắng đục của sữa, dung dịch có lớp váng nhẹ
Mẫu ở
nhiệt độ
phòng
Trắng đục
Trắng, đồng nhất, mùi vị
Trắng, không bị vón cục, không
Màu trắng đục, đồng
Trắng đục, đồng nhất,
Màu trắng đục, dung
Trang 14đặc trưng
tách lớp
Thơm nhẹ của sữa, mùi
vị bình thường
nhất, không tách lớp
Mùi đặc trưng, không
có mùi
vị lạ
không
có mùi đặc trưng của sữa
Béo nhẹ,
có vị lạ
dịch đồng nhất, không vón cục Không
bị tách lớp Mùi thơm nhẹ của sữa, vị bình thường
10 Nhận xét kết quả
10.1
Hai mẫu đạt được mức điểm lần lượt là 16.5 và 14.5 Theo thang điểm danh hiệu chất lượng, mẫu ở mức 15oC đạt được danh hiệu khá, các chỉ tiêu quan trọng đều đạt mức điểm hơn 3.8 theo đúng TCVN 3215_79
Dựa trên thang điểm nhận được có thể đánh giá sản phẩm khi được sử dụng lạnh
sẽ đem lại cảm giác cảm quan tốt hơn
10.2 Nguyên nhân
Nguyên nhân có thể là do hội đồng chưa được qua huấn luyện Người thử chỉ coi
sơ bảng điểm nên chưa nhớ nên có một số kết quả nhận được không đưa ra nhận xét
Trang 15Bên cạnh đó, trong quá trình chuẩn bị mẫu có thể xảy ra sai xót về nhiệt độ của mẫu nên tạo ra cảm giác protein bị đông tụ Dẫn đến làm một số đánh giá nhận được điểm thấp hơn so với mẫu ở 15oC
Việc thanh vị không hoàn toàn làm giảm đi hương vị của sản phẩm, mùi vị sẽ không được thể hiện một cách trọn vẹn
10.3 Cách khắc phục
Hội đồng người thử cần được chọn lại từ 5-12 người đã trải qua huấn luyện để có thể đưa ra một nhận xét tốt nhất về sản phẩm Bên cạnh đó cần để người thử làm quen với bảng điểm tiêu chuẩn
Giữa các lần thử mẫu cần thanh vị kỹ càng, đảm bảo không còn dư vị của mẫu trước