Nền kinh tế nước ta ngày càng phát triển, kéo theo đó là sự hình thành các công ty, tập đoàn doanh nghiệp và nhu cầu việc làm trong các doanh nghiệp đó. Nhằm điều chỉnh các quan hệ giữa người lao động và người sử dụng lao động trong một doanh nghiệp để tránh phát sinh các tranh chấp lao động, giảm sai xót, tạo sự hòa đồng, niềm tin và tin thần đoàn kết trong nội bộ thì người sử dụng lao động phải ban hành Nội quy lao động để điều chỉnh các quan hệ này. Nhận thấy Bộ luật lao động 2019 có hiệu lực kể từ ngày 01012021 có rất nhiều sự thay đổi so với Bộ luật cũ, nhằm bảo đảm tính cấp thiết trong việc sử dụng lao động của các doanh nghiệp được thực thi đúng pháp luật thì nghiên cứu này ra đời. Nghiên cứu này nhằm chỉ rõ những đặc điểm nội bật, những tồn đọng còn vướng mắc trong Chế định Nội quy lao động theo Bộ luật lao động 2019 hy vọng cung cấp cho các nhà quản lý doanh nghiệp có thể ban hành Nội quy lao động nội bộ một cách toàn diện nhất, tránh các rủi ro phát sinh tranh chấp lao động nếu có thể.
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
Mục tiêu nghiên cứu đề tài là cập nhật kịp thời pháp luật và làm rõ các vấn đề liên quan đến Nội quy lao động trong doanh nghiệp Bài viết cũng sẽ nhấn mạnh những đặc điểm nổi bật của Bộ luật mới về chế định Nội quy lao động và chỉ ra những tồn đọng chưa được giải quyết Từ đó, đề xuất các kiến nghị và giải pháp giúp doanh nghiệp ban hành Nội quy lao động chi tiết, đảm bảo tuân thủ pháp luật hiện hành.
3 Phạm vi, đối tƣợng nghiên cứu của đề tài
Đề tài “NỘI QUY LAO ĐỘNG CỦA DOANH NGHIỆP THEO BỘ LUẬT LAO ĐỘNG 2019” được nghiên cứu dựa trên các quy định của Bộ luật lao động 2019 cùng với các văn bản pháp luật liên quan đến nội quy lao động trong doanh nghiệp Nội dung nghiên cứu tập trung vào việc phân tích và áp dụng các quy định này để xây dựng nội quy lao động phù hợp, đảm bảo quyền lợi của người lao động và nghĩa vụ của doanh nghiệp.
Bài viết "Doanh nghiệp theo Bộ luật Lao động 2019" phân tích các điều khoản mới trong Bộ luật Lao động 2019, tập trung vào những khác biệt quan trọng so với bộ luật cũ liên quan đến chế định nội quy lao động Qua đó, bài viết đưa ra những lưu ý cần thiết cho doanh nghiệp và kiến nghị nhằm hoàn thiện văn bản pháp luật, đảm bảo tuân thủ và áp dụng hiệu quả các quy định mới.
Đề tài nghiên cứu áp dụng nhiều phương pháp như phân tích, tổng hợp, diễn giải, so sánh, hệ thống, đánh giá và thống kê để làm rõ các lý luận khoa học và thực tiễn Những phương pháp này được sử dụng để nghiên cứu lý luận và thực tiễn trong việc xây dựng Nội quy lao động tại doanh nghiệp, nhằm đảm bảo tính chính xác và hiệu quả trong việc áp dụng pháp luật.
Nguồn tài liệu: Bộ luật, Nghị định - thông tư, sách chuyên khảo, nguồn mạng, tài liệu thực tế tại doanh nghiệp
5 Kết cấu của đề tài Đề tài được xây dựng thành ba phần như sau:
Chương 1: Lý luận và Chế định về Nội quy lao động theo pháp luật Việt Nam
Chương 2: Thực tiễn áp dụng quy định của pháp luật về Nội quy lao động và một số đề xuất kiến nghị
NỘI DUNG CHÍNH ĐỀ TÀI THỰC TẬP TỐT NGHIỆP
Chương 1: LÝ LUẬN VÀ CHẾ ĐỊNH VỀ NỘI QUY LAO ĐỘNG THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM
1.1 Khái quát chung về Nội quy lao động
1.1.1 Khái niệm về Nội quy lao động
Theo Khoản 1 Điều 119 Bộ luật Lao động 2012, người sử dụng lao động có từ 10 nhân viên trở lên phải lập Nội quy lao động bằng văn bản Điều này quy định rõ ràng về trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc xây dựng và áp dụng các quy tắc làm việc nhằm đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động.
Nội quy lao động là văn bản do người sử dụng lao động ban hành, quy định các quy tắc mà người lao động phải tuân thủ trong quan hệ lao động Văn bản này cũng nêu rõ các hành vi kỷ luật lao động, phương thức xử lý vi phạm và trách nhiệm vật chất của người lao động.
Nội quy lao động, theo Từ điển Luật học, là văn bản quy định việc tuân thủ thời gian, công nghệ và trật tự trong đơn vị lao động, cùng với sự điều hành công việc của người sử dụng lao động Giáo trình Luật Lao động định nghĩa nội quy lao động là văn bản do người sử dụng lao động ban hành, bao gồm các quy tắc xử sự chung và riêng cho từng loại lao động hoặc khu vực sản xuất, cũng như các hành vi vi phạm kỷ luật lao động và biện pháp xử lý đối với những hành vi vi phạm đó Mặc dù pháp luật Việt Nam đã có quy định về nội quy lao động, nhưng vẫn chưa có khái niệm chính thức nào được công nhận.
Nhưng kể từ năm 2021, căn cứ vào Khoản 1 Điều 118 Bộ luật lao động
2019 5 quy định về Nội quy lao động có sự thay đổi: “Người sử dụng lao động phải
1 Quốc hội (2012), Bộ Luật Lao động năm 2012 Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội
Hai tác giả Th.s Hoàng Thị Thanh Hoa và Th.s Lê Đăng Đào (2018) đã thực hiện nghiên cứu về nội quy lao động Nghiên cứu này được đăng tải trên trang web của Bộ Tư pháp, cung cấp thông tin quan trọng về quy định và quản lý lao động trong tổ chức Tài liệu có thể được truy cập tại địa chỉ: https://moj.gov.vn/qt/tintuc/Pages/nghien-cuu-trao-doi.aspx?ItemID"78, với ngày tải xuống là 21/12/2020.
3 Từ điển Luật học, Nội quy lao động, Nguồn: https://thuvienphapluat.vn/tnpl/2123/Noi-quy-lao-dong?tab=0, downlaod: 01/01/2021
Trong giáo trình "Luật Lao động" do Trần Hải Hoàng chủ biên, Đỗ Hải Hà (2020) đã trình bày về kỷ luật lao động và trách nhiệm vật chất Tài liệu này được xuất bản bởi Nhà xuất bản Hồng Đức và Hội Luật gia Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Theo Bộ Luật Lao động năm 2019, các doanh nghiệp sử dụng từ 10 lao động trở lên bắt buộc phải có Nội quy lao động bằng văn bản Điều này đánh dấu sự ra đời của khái niệm mới về Nội quy lao động, nhằm đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động trong môi trường làm việc.
Nội quy lao động là tập hợp các quy định và quy tắc mà người lao động phải tuân thủ khi tham gia vào quan hệ lao động tại doanh nghiệp Đối với doanh nghiệp có từ 10 lao động trở lên, nội quy này cần được lập thành văn bản và bao gồm các quy định về hành vi kỷ luật, phương thức xử lý vi phạm và trách nhiệm vật chất của người lao động.
1.1.2 Đặc điểm của Nội quy lao động
Thứ nhất, Nội quy lao động là một văn bản nội bộ của doanh nghiệp do chính người sử dụng lao động ban hành
Quyền quản lý lao động của người sử dụng lao động được quy định rõ ràng trong Bộ luật lao động, đặc biệt là tại Điều 6 Những quy định này nhằm xác định trách nhiệm và quyền hạn của người sử dụng lao động trong việc tổ chức, điều hành và quản lý nhân sự.
Bộ luật lao động quy định quyền của người sử dụng lao động trong việc bố trí và điều hành lao động theo nhu cầu sản xuất và kinh doanh, đồng thời có quyền khen thưởng và xử lý các vi phạm kỷ luật lao động Ngược lại, người lao động có nghĩa vụ tuân thủ kỷ luật lao động, nội quy lao động và sự điều hành hợp pháp của người sử dụng lao động.
Nội quy lao động mang tính quy phạm, thể hiện qua hai khía cạnh chính: trước hết, nó là văn bản bắt buộc đối với người lao động, tương tự như "Luật Lao động" của doanh nghiệp; thứ hai, nội quy phải được ban hành theo đúng nội dung, trình tự và thủ tục không trái với các quy định của pháp luật lao động.
Khi nội quy lao động được ban hành theo quy định pháp luật, tất cả người lao động trong đơn vị sử dụng lao động có trách nhiệm tuân thủ Nếu người lao động không tuân theo nội quy, sẽ phải chịu trách nhiệm theo quy định hiện hành.