Hình ảnh đó gợi lên cho anh/chị suy nghĩ gì về sự góp mặt của những người phụ nữ trong chiến tranh bảo vệ tổ quốc?. 0,5 pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ: so sánh em đứng bên đường-
Trang 1TRƯỜNG THCS&THPT NGỌC LÂM ĐÁP ÁN THI KHẢO SÁT CHẤT LUỢNG ĐẦU NĂM
TỔ KHOA HỌC XÃ HỘI Môn thi: NGỮ VĂN– Lớp 12, năm học 2015 – 2016
HƯỚNG DẪN CHẤM THI
(Bản Hướng dẫn chấm thi gồm 02 trang)
I Hướng dẫn chung
- Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh, tránh cách chấm đếm ý cho điểm
- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo
- Việc chi tiết hoá điểm số của các ý (nếu có) phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của mỗi ý và được thống nhất trong Hội đồng chấm thi
- Sau khi cộng điểm toàn bài, làm tròn đến 0,5 (lẻ 0,25 làm tròn thành 0,5; lẻ 0,75 làm tròn thành 1,0 điểm)
II Đáp án và thang điểm Câu 1
(3,0 đ) Đọc bài thơ sau và trả lời các câu hỏi.
Lá đỏ
-Gặp em trên cao lộng gió Rừng lạ ào ào lá đỏ
Em đứng bên đường như quê hương Vai áo bạc quàng súng trường
Đoàn quân vẫn đi vội vã Bụi Trường Sơn nhòa trong trời lửa.
Chào em, em gái tiền phương Hẹn gặp nhé giữa Sài Gòn.
Em vẫy tay cười đôi mắt trong.
(Trường Sơn, 12/1974)
1) Dựa vào những thông tin trong tác phẩm, hãy nêu ngắn gọn hoàn cảnh ra đời
của bài thơ (0,5đ)
2) Bài thơ được viết theo thể thơ nào? (0,5đ)
3) Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong câu thơ Em đứng bên đường như quê
hương? (0,5đ)
4) Chỉ ra các hình ảnh miêu tả thiên nhiên Các hình ảnh đó tạo nên bức tranh
rừng Trường Sơn như thế nào? (0,5đ)
5) Không khí hành quân hào hùng, thần tốc được gợi lên qua hình ảnh nào?
(0,5đ)
6) Hình ảnh “em gái tiền phương” được khắc họa như thế nào? Hình ảnh đó gợi
lên cho anh/chị suy nghĩ gì về sự góp mặt của những người phụ nữ trong chiến
tranh bảo vệ tổ quốc? (0,5đ)
7) Bài thơ từng được cho là có những dự cảm, dự báo về thắng lợi tất yếu của
Thang điểm
ThuVienDeThi.com
Trang 2dân tộc Theo anh/ chị điều đó được thể hiện qua câu thơ hoặc hình ảnh thơ nào?
(0,5đ)
8) Nêu những biểu hiện của không khí sử thi và lãng mạn được thể hiện trong bài
thơ (0,5đ)
Hoàn cảnh sáng tác bài thơ: tháng 12/1974 Đó là thời điểm cuộc chiến tranh
chống Mĩ ở giai đoạn gấp rút Tất cả quân và dân đang dồn sức cho tiền tuyến,
tiến về Sài Gòn Bài thơ được tác giả viết giữa rừng Trường Sơn
0,5
pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ: so sánh (em (đứng bên đường)- quê
- Hình ảnh “em gái tiền phương”: nhỏ bé giữa rừng Trường Sơn bạt ngàn, lộng
gió nhưng lại mang đến cảm giác thân thương, gần gũi vai áo bạc, quàng súng
trường - như quê hương; với dáng đứng vững vàng bên đường khi làm nhiệm vụ
(0,25đ)
- Hình ảnh ấy là một biểu tượng về cuộc chiến tranh nhân dân –“em gái tiền
phương”, nữ chiến sĩ giao liên hay cô gái thanh niên xung phong Sự có mặt của
cô gái trên đỉnh Trường Sơn nơi tuyến đầu Tổ quốc đã nhắc với mai sau về cuộc
chiến đấu toàn dân tham gia, trong đó có sự đóng góp những người con gái trẻ
trung xinh đẹp mảnh mai nhưng vô cùng dũng cảm, gan dạ (0,25đ)
0,5
Bài thơ từng được cho là có những dự cảm, dự báo về thắng lợi tất yếu của dân
tộc điều đó được thể hiện qua câu thơ chào em, em gái tiền phương Hẹn gặp
nhé, giữa Sài gòn.
0,5
- Không khí sử thi: Khung cảnh cuộc hành quân hào hùng, thần tốc Trên nền của
bức tranh thiên nhiên hùng vĩ, và những đoàn quân hành quân vội vã kéo dài
không dứt là hình ảnh của em gái tiền phương gan dạ, dũng cảm (0,25đ)
- Cảm hứng lãng mạn: vẻ đẹp của thiên nhiên rừng Trường Sơn; vẻ đẹp của
người con gái trẻ trung, tươi tắn; niềm tin tất thắng vào cuộc kháng chiến (0,25đ)
0,5
Câu 2 (7 điểm)
"Đừng cố gắng trở thành người nổi tiếng mà trước hết hãy là
người có ích."
Hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 600 từ) trình bày suy nghĩ của anh/ chị về
ý kiến trên
A Yêu cầu về kĩ năng
-Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội
-Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát; luận điểm rõ ràng, lí lẽ và dẫn chứng hợp lí;
-Lời văn trong sáng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
- Khuyến khích những bài viết sáng tạo
B Yêu cầu về kiến thức
Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng phải bám sát yêu cầu của
đề bài, cần làm rõ những ý cơ bản sau
Câu 2
(7,0 đ)
- Giải thích :
+ Người nổi tiếng : là người có tiếng tăm được nhiều người biết đến
+ Người có ích : là người có cuộc sống có ích, có ý nghĩa, cũng cần thiết
và có giá trị đối với người khác, gia đình, xã hội
+ Ý kiến là một lời khuyên về một trong những mục đích sống của con người : hãy sống với một mục đích sống chân chính đừng cố gắng theo đuổi tiếng
tăm, danh vọng mà hãy quan tâm đến giá trị của cuộc sống, nhất là với mọi
người
0,5
ThuVienDeThi.com
Trang 3- Bình luận: :
+ Đừng cố gắng trở thành người nổi tiếng :
Tiếng tăm, danh vọng : thường không phải là mục đích cao đẹp nhất của cuộc sống
Danh vọng có thể làm tha hóa con người, làm băng hoại đạo đức và đẩy con người ta vào tội lỗi
Để cố trở thành người nổi tiếng có những người đã đi vào những con đường bất chính, sử dụng những phương cách xấu xa Do đó, nổi tiếng như thế
chỉ là vô nghĩa
+ Trước hết, hãy là người có ích :
Người sống có ích mang lại nhiều ích lợi cho người khác trong cuộc sống
Sống có ích sẽ làm thăng hoa giá trị con người, thăng hoa giá trị cuộc sống
Người có ích dù không được nổi tiếng nhưng cuộc sống của họ là cần thiết, có giá trị, có ý nghĩa đối với người khác, gia đình, xã hội Ngay cả trong
quan niệm của người xưa về “chí nam nhi”, chữ “danh” (Phải có danh gì với núi
sông) luôn gắn với thực chất của hành động (Làm nên đấng anh hùng đâu đấy tỏ)
+ Nổi tiếng cũng có mặt tốt, có tác dụng tốt Tiếng nói của người nổi tiếng thường có tác động nhiều hơn, lớn hơn đối với người khác, xã hội
+ Nhưng đừng cố gắng chạy theo việc trở thành người nổi tiếng bằng mọi cách vì điều đó mang lại nhiều tác hại Hãy để cho tiếng tăm được đến một cách
tự nhiên bằng hành động có thực chất: hữu xạ tự nhiên hương
3,0
Nhận thức và hành động:
-Đây là một ý kiến có giá trị đúng đắn Đồng thời nó cũng là một lời khuyên rất
có tính thời sự, nhất là trước hiện tượng một bộ phận giới trẻ ngày nay đang có xu
hướng tìm sự nổi tiếng bằng mọi giá
-Làm sao để là người có ích :
Hãy sống có lý tưởng;
Hãy sống có đạo đức, có trách nhiệm;
Hãy sống vì gia đình, vì xã hội, vì cộng đồng;
- Ý kiến này là một biểu hiện cụ thể của vấn đề danh và thực trong cuộc sống con
người Giải quyết tốt mối quan hệ của vấn đề nổi tiếng và có ích, của danh và
thực, người ta sẽ dễ có cuộc sống bình an, hạnh phúc, chân chính
1,0
Khẳng định nội dung vừa phân tích và nói lên suy nghĩ của bản thân 1,5
0,5
Lưu ý: Điểm tối đa chỉ dành cho những bài làm đảm bảo yêu cầu về kiến thức,
diễn đạt trôi chảy, mạch lạc, lôgíc, có cảm xúc và không mắc nhiều lỗi chính tả
XÂY DỰNG MA TRẬN ĐỀ
MỨC ĐỘ
CHỦ ĐỀ
NHẬN BIẾT THÔNG HIỂU
I Đọc hiểu - Nhận diện
phong cách văn bản
Hiểu được ý nghĩa của văn bản
Hiểu tác dụng của hình thức nghệ thuật được ThuVienDeThi.com
Trang 4Lá đỏ
- Nguyễn Đình
Thi
- Nhận diện các biện pháp
tu từ nghệ thuật
sử dụng trong văn bản
Số câu
Số điểm
Tỷ lệ
1 40%
0 0 0%
1 4.0 40%
II Làm văn
Nghị luận xã hội Vận dụng kiến thức đọc hiểu và kỹ năng tạo lập văn bản để viết bài
nghị luận về một vân đề xã hội
Số câu
Số điểm
Tỷ lệ
1 6.0
60%
7 6.0
60% Tổng số câu
Tổng số điểm
Tỷ lệ
1 60%
1 6.0 60%
2 10.0 100%
ThuVienDeThi.com
