(SKKN CHẤT 2020) hồ sơ dạy học hoạt động dạy học và tiến trình dạy học tích hợp bào vệ rừng

HỒ SƠ DẠY HỌC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ TIẾN TRÌNH DẠY HỌCHoạt động 1: VAI TRÒ CỦA ĐIỆN NĂNG TRONG SẢN XUẤT VÀ ĐỜI SỐNG Các đồ dùng điện và thiết bị điện trong phòng học như: Máy chiếu, máy t

HỒ SƠ DẠY HỌC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

Hoạt động 1: VAI TRÒ CỦA ĐIỆN NĂNG TRONG SẢN XUẤT VÀ

ĐỜI SỐNG

Các đồ dùng điện và thiết bị điện trong phòng học như: Máy chiếu, máy tính,bóng đèn quạt điện cần phải có gì mới hoạt động được?

Hoạt động của thầy và trò

- GV: trình chiếu Slide 1 yêu cầu học sinh

quan sát các hình vẽ trên máy chiếu và

hỏi:

Nồi cơm điện

Bàn là điện

Hỏi: Dòng điện thực hiện công cơ học

trong hoạt động của các dụng cụ và thiết

bị nào?

- HS trả lời, học sinh khác nhận xét,

GVKL

- GV: trình chiếu Slide 2 (giống Slide 1) - Nồi cơm điện, bàn là, mỏ hàn

yêu cầu học sinh quan sát các hình vẽ trên máy chiếu và hỏi:

Hỏi: Dòng điện cung cấp nhiệt lượng cho

hoạt động của các dụng cụ và thiết bị điện

nào?

- HS trả lời, học sinh khác nhận xét,

GVKL

- GV trình chiếu Slide 3 cho HS quan sát

hình vẽ trên máy chiếu thí nghiệm ảo sự

hoạt động của một đồ dùng mô tơ điện và

download by : skknchat@gmail.com

+ Điều gì chứng tỏ công cơ học thực hiện

trong hoạt động của thiết bị này?

- HS hoạt động theo nhóm, đại diện nhóm

tra lời, nhóm khác nhận xét, Gv hoàn thiện

câu trả lời

- GV trình chiếu Slide 3 cho học sinh quan

sát hình vẽ trên máy chiếu về thí nghiệm

ảo sự hoạt động của ấm điện và hỏi:

+ Điều gì chứng tỏ nhiệt lượng được cung

cấp trong hoạt động của thiết bị này?

- HS hoạt động theo nhóm, đại diện nhóm

tra lời, nhóm khác nhận xét, Gv hoàn thiện

- HS: Tìm hiểu, trả lời, đưa ra kết luận

theo yêu cầu của GV

- Vậy điện năng được sản xuất như thế

nào?

- GV: Tổ chức cho học sinh làm việc theo

nhóm tìm hiểu quá trình sản xuất điện

năng

- Hỏi: Chức năng của các thiết bị chính

của các nhà máy điện (như lò hơi, đập

nước, lò phản ứng hạt nhân, tua bin, máy

phát điện) là gì?

- HS trả lời, học sinh khác nhận xét,

GVKL: Để sản xuất điện năng

- Dòng điện chạy qua làm động cơ quay

- Dòng điện chạy qua làm nóng dụng

cụ thiết bị

- Dòng điện có năng lượng vì có khảnăng thực hiện công cũng như làm thayđổi nhiệt năng của các vật

- Năng lượng của dòng điện được gọi làđiện năng

2 Sản xuất điện năng:

- Các dạng năng lượng điện năng

a Nhà máy nhiệt điện.

download by :

skknchat@gmail.co m

- GV trình chiếu Slide 4 cho HS quan sát

nhà máy nhiệt điện và thí nghiệm ảo sự

hoạt động của nhà máy nhiệt điện trên

máy chiếu và yêu cầu:

- Hãy lập sơ đồ tóm tắt quá trình sản xuất

điện năng ở nhà máy nhiệt điện theo

nhóm?

- HS: Tìm hiểu, thảo luận, đại diện nhóm

lên bảng trình bày sơ đồ tóm tắt nhà máy

H¬i

n íc

Lµm quay

Hỏi:Nănglượngđầuvàocủ

-nhàmáynhiệtđiệncóphảilà

xuất điện năng của

nhà máy thủy điện

- Làm ảnh hưởngtới sức khỏe conngười và gây ônhiễm môi trườnglàm biến đổi khíhậu

b Nhà máy thủy điện

- Sơ đồ:

download by : skknchat@gmail.co m

- Hãy lập sơ đồ tóm tắt quá trình sản xuất

điện năng ở nhà máy thủy điện theo

- GV trình chiếu Slide 6 nhà máy điện

nguyên tử cho HS quan sát và giới thiệu

nhà máy điện nguyên tử cho học sinh biết:

- GV: Nhà máy điện nguyên tử chỉ khác

nhà mày nhiệt điện về năng lượng đầu

vào

- GV cho HS quan sát hình vẽ:

- Gây ra cho con người nhiều bệnh tật

- Hỏi: Sự xả các khí thải, sự rò rỉ hạt nhân và ô nhiễm môi trường

của nhà máy điện nguyên tử ảnh hưởng

như thế nào đến con người và môi

trường ? (Tích hợp bảo vệ môi trường)

14

- HS trả lời, học sinh khác nhận xét, GVKL.

- GV: Thống nhất, nêu một số cách sảnxuất điện năng từ các dạng năng lượngkhác

HS: Ghi nhớ

- Ở tỉnh ta có những nhà máy điện nào?

(Liên hệ thực tế ở địa phương).

- GV giới thiệu cho học sinh các nhà máy

điện ở nước ta (Liên hệ thực tế).

- GV: Các nhà máy điện thường được xây

dựng ở đâu? (Tích hợp thực tế ).

- Vì sao cần phải truyền tải điện năng?

- GV trình chiếu Slide 7 cho học sinhquan sát tranh qua máy chiếu về thínghiệm ảo về truyền tải điện năng

500kV

25kV

Hỏi: Mục đích của việc dùng máy biến thế

ở hai đầu đường dây tải điện là gì? (Tích

như thế nào trong truyền tải?

download by : skknchat@gmail.com

HS thảo luận theo nhóm, nhóm khác nhận

xét, GV hoàn thiện câu trả lời

+ Theo em làm thế nào để giảm bớt hiện

tượng trên? (Tích hợp thực tế)

HS: Sử dụng dây cùng vật liệu, dùng hộp

đấu dây…)

- HS thảo luận theo nhóm, nhóm khác

nhận xét, GV hoàn thiện câu trả lời

- HS ghi nhớ

Hoạt động 1.2: Tìm hiểu vai trò của điện năng.

- GV: Tổ chức cho HS tìm hiểu vai trò của

điện năng

- GV yêu cầu HS làm việc theo cặp tìm

hiểu ví dụ về sử dụng điện năng trong các

ngành và trong gia đình

- HS trả lời, học sinh khác nhận xét,

GVKL

- GV: Mỗi ngành nghề và trong gia đình

đều có các loại máy và thiết bị sử dụng

đến điện năng

- Khi mất điện các máy và thiết bị có hoạt

động được không? (Tích hợp thực tế)

- GV: Vì sao nói điện năng có vai trò quan

trọng trong sản xuất và đời sống?

Hoạt động 2 1: Tìm hiếu các nguyên nhân gây ra tai nạn điện.

- GV: Yêu cầu HS quan sát tranh vẽ,

kênh hình kết hợp với kinh nghiệm thực

tế trả lời câu hỏi:

nhân nào?không bọc cách điện hoặc dây dẫn hở

cách điện (h.33.1.c)

- Sử dụng đồ dùng bị rò điện ra ngoài

vỏ (vỏ kim loại) (h.33.1.b)

- HS: Nghiên cứu SGK, quan sát hình vẽ

33.1 và trả lời câu hỏi thông qua phiếu

học tập theo nhóm:

- Sữa chữa điện không cắt nguồn điện16

download by : skknchat@gmail.com

Quan sát hình 33.1, em hãy điền chữ cái

a, b, c vào chỗ trống (…) cho thích hợp:

- Chạm trực tiếp vào dây dẫn trần không

bọc cách điện hoặc dây dẫn hở cách điện

(h.33.1…)

- Sử dụng đồ dùng bị rò điện ra ngoài vỏ

(vỏ kim loại) (h.33.1…)

- Sữa chữa điện không cắt nguồn điện

không sử dụng dụng cụ bảo vệ an toàn

điện (h.33.1…)

- HS: làm việc theo nhóm hoàn thành

phiếu học tập, đại diện nhóm trình bày,

download by :

skknchat@gmail.co m

B¶ng33.1 Kho¶ngc¸chb¶ovÖan toµnl íi ®iÖncao¸p

HIỆN TƯỢNG ĐIỆN ÁP BƯỚC: GIỮA HAI CHÂN CÓ MỘT ĐIỆN ÁP BƯỚC TẠO

NÊN DÒNG ĐIỆN QUA NGƯỜI GÂY TAI NẠN.

GV: Thông báo và giải thích về “điện áp

bước”

- GV: Hướng dẫn HS rút ra kết luận

chung

- GV: Bằng hiểu biết của mình em hay

cho biết khi sống gần đường dây cao thế

co nguy hiểm không? (Tích hợp kiến

thức thực tế)

- HS Thảo luận trả lời, học sinh khác bổ

sung GVKL

- GV cho học sinh quan sát hình vẽ

Sống gần các đường dây cao thế rấtnguy hiểm, người sống gần các đườngđiện cao thế thường bị suy giảm trínhớ, bị nhiễm điện do hưởng ứng Mặc

dù ngày càng được nâng cấp nhưng đôilúc sự cố lưới điện vẫn xảy ra Các sự

cố có thể là: chập điện, rò điện, nổ sứ,đứt đường dây, cháy nổ trạm biến áp…

Để lại những hậu quả nghiêm trọng

3. Do đến gần dây dẫn có điện bị đứt rơi xuống đất.

- Những khi có mưa, bão to, dây dẫnđiện có thể bị rơi xuống đất chúng takhông được lại gần rất nguy hiểm, màphải báo cho trạm quản lí gần đó

18

download by :

skknchat@gmail.co m

- Khi gặp trường hợp này em ẽ làm gì?

(Tích hợp thực tế)

GV: Thống nhất ý kiến để đi đến kết

luận.Các nguyên nhân gay ra tai nạn

điện

Hoạt động 2.2: Tìm hiếu các biện pháp an toàn điện.

- GV Dựa vào các kiến thức đã học ở

môn vật lí lớp 7 em hay nêu một vài quy

tắc an toàn điện? (Tích hợp kiến thức

vật lí 7).

- GV phát phiếu học tập cho học sinh

theo nhóm Yêu cầu các nhóm thảo luận

?Từ những nguyên nhân gây ra tai nạn

điện nêu trên Em hãy đề ra một số biện

pháp an toàn khi sử dụng điện?

- GV: Nhận xét và hoàn thiện câu trả lời

- HS: Nghiên cứu SGK, quan sát hình vẽ

33.4 và trả lời câu hỏi thông qua phiếu

học tập theo nhóm:

Quan sát hình 33.4, em hãy điền chữ cái

a, b, c vào chỗ trống (…) cho thích hợp:

II Một số biện pháp an toàn điện.

1. Nhớ lại các quy tắc an toàn khi sử dụng điện đã học ở lớp 7

- Chỉ làm TN với hiệu điện thế dưới 40V

- Sử dụng dây dẫn có vỏ bọc đúng tiêu chuẩn

- Mắc cầu chì có cường độ định mức phù hợp

-Tránh tiếp xúc với mạng điện sinh hoạt vì HĐT 220V rất nguy hiểm

d

- Thực hiện tốt cách điện dây dẫn h.33.4

- Kiểm tra cách điện của đồ dùng điện

h.33.4

- Thực hiện nối đất các thiết bị và đồ

dùng điện h.33.4

- Không vi phạm khoảng cách an toàn

đối với lưới điện h.33.4

- HS: làm việc theo nhóm hoàn thành

phiếu học tập, đại diện nhóm trình bày,

nhóm khác bổ sung

- GV: Nhận xét và hoàn thiện câu trả lời

- Tại sao nối đất an toàn cho các thiết bị

điện lại là an toàn? (Tích hợp kiến thức

vật lí 9)

- GV: Trong thực tế khi mua các đồ dùng

điện như tủ lạnh, máy giặt… đều có dây

nối đất an toàn.(Tích hợp thực tế).

- GV cho HS quan sát slide 2 và trả lời

câu hỏi

? Trong khi sửa chữa điện cần tuân thủ

theo những nguyên tắc an toàn nào?

? Sử dụng các dụng cụ bảo vệ an toàn

điện như thế nào là hợp lí? Nêu ví dụ?

- HS: Nêu các nguyên tắc an toàn khi sửa

? Khi không có giá cách điện đứng tiêu

3. Một số nguyên tắc an toàn trong khi sửa chữa điện.

- Trước khi sửa chữa phải cắt nguồn điện

- Sử dụng các dụng cụ bảo vệ an toàn điện

- Đảm bảo cách điện giữa người và nềnnhà

download by :

skknchat@gmail.co m

chuẩn thì có thể thay thế bằng dụng cụ

gì? (Tích hợp thực tế cuộc sống)

- GV: Nhận xét và hoàn thiện câu trả lời

- Nếu có một bóng đèn dây tóc bị cháy

em cần phải làm gì trước khi thay bóng

- GV: Nhận xét và hoàn thiện câu trả lời

? Tai nạn điện xảy ra do những

nguyên nhân nào

? Nêu một số biện pháp an toàn điện

trong khi sử dụng và sửa chữa điện?

- GV trình chiếu slide 4,5,6 để học sinh

biết được hậu quả các tai nạn điện

- GV cho học xem Video có nội dung an

toàn điện để cũng hoạt động

- Không đảm bảo an toàn cho con người

- Hủy diệt các sinh vật sống dưới nước

Hoạt động 3: THỰC HÀNH: DỤNG CỤ BẢO VỆ AN TOÀN ĐIỆN

Sử dụng điện là rất cần thiết,nhưng nếu không biết cách sử dụng

an toàn có thể gây nguy hiểm đếntính mạng con người Hôm nay ta

mỗi nhóm khoảng 4 - 5 học sinh.

download by :

skknchat@gmail.co m

- Các nhóm trưởng kiểm tra dụng cụthực hành của từng thành viên, mẫubáo cáo thực hành.

- Hãy nêu một số ví dụ về những bộphận được làm bằng vật liệu cáchđiện trong những đồ dùng hàng ngày,chúng được làm bằng vật liệu gì?

HS Ghi vào mục 1 báo cáo thực hành

- GV: Hãy cho biết tại sao mổi giađình nên có một bút thử điện là gì?

- Quan sát và mô tả bút thử điện thực

tế khi chưa tháo rời từng bộ phận

- GV thực hiện mẫu tháo rời, quansát, nêu chức năng của từng bộ phậncủa bút thử điện

- Khi tháo cần chú ý: để thứ tự từng

bộ phận để khi lắp vào khỏi thiếu vànhanh chóng và làm đúng quy trình

thiết bị hoặc máy bất kì; tay phải khô

ráo

- GV Lắp bút thử điện hoàn chỉnh để

sử dụng

Trình tự khi lắp ngược lại với trình tự

tháo Chi tiết nào tháo trước thì lắp

sau chi tiết nào tháo sau thì lắp trước

download by : skknchat@gmail.com

Khi lắp phải cẩn thận, chính xác để

bút không hỏng

- GV thao tác để học sinh quan sát

- GV yêu cầu học sinh nêu nguyên lí

làm việc

- HS nêu, HS khác bổ sung, GVKL

- Tại sao khi sử dụng bút thử điện, bắt

buộc phải để tay vào kẹp kim loại ở

Hoạt động 3.2: Hướng dẫn thường xuyên.

- GV yêu cầu các nhóm thực hiện như

đã hướng dẫn trên và ghi kết quả vào

báo cáo thực hành

- Học sinh thực hiện bài tập theo

nhóm đã được phân công

+ Thử rò điện của một số đồ dùng

điện

+ Thử chỗ hở cách điện của dây dẫn

mục tiêu bài học và nêu ưu và nhược

điểm của bài thực hành để rút kinh

nghiệm

Hoạt động 4: THỰC HÀNH CỨU NGƯỜI BỊ TAI NẠN ĐIỆN

24

download by : skknchat@gmail.com

Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức

Ho

ạt độ

ng 4.1 : Hư ớn

g dẫ

n ba

n đầ u.

- GV: Nêu mục tiêu bài thực hành

- GV chia nhóm thựchành: Cử nhóm trưởng, thư kí

- GV kiểmtra sự chuẩn bị của học sinh

- GV yêu cầu học sinh nêu trình tự cứu người

bị tai nạn điện

- GV đem

ra tình huống 1:

bị điện giật do chạm vào tủ lạnh rò điện

- HS quan sát Em hãy chọn cách xử

lí đúng trong các tình huống sau:

1. Dùngcánh taytrần kéo

nhân ra khỏi nguồn

- Sự chuẩn bị dụng

cụ và thiết bị của họcsinh

1.Tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện.

Tình huống 1

- Rút phích cắm điện, náp cầu chì hoặc ngắt aptomat

Tình huống 2

- Đứng trên ván gỗkhô, dùng sào tre(gỗ) khô hất dây điện

ra khỏi nạn nhân

25

downloa

d by : skknchat

@gmail com

toàn nhất.

- Lót bằng tay giẻ khô, kéo nạn nhân ra

khỏi nguồn điện

- Đứng trên ván gỗ khô, dùng sào tre (gỗ)khô hất dây điện ra khỏi nạn nhân

- Nắm áo nạn nhân kéo ra khỏi nguồnđiện

- Nắm tóc nạn nhân kéo ra khỏi nguồnđiện

- GV nêu những chú ý khi cứu người bịtai nạn điện

download by : skknchat@gmail.com

- GV yêu cầu một cặp học sinh lên thực

Hoạt động 4.2: Hướng dẫn thường xuyên

GV: Phân công chỗ thực hành cho các

nhóm

- Các nhóm về vị trí thực hành

HS: Kiểm tra chéo việc chuẩn bị đồ dùng

- Phân công nhiệm vụ cho các thành

viên trong nhóm

- Báo cáo

- Nhắc lại các nội dung cần làm

- Tiến hành thực hiện các nội dung như

download by : skknchat@gmail.com

GV hướng dẫn.

GV: Theo dõi, uốn nắn

Hoạt động 4.3: Hướng dẫn kết thúc

HS: - Ngừng thực hành

- Báo cáo kết quả

- Kiểm tra, tính điểm lẫn nhau

GV: - Kết luận, cho điểm các nhóm

- Thu báo cáo thực hành

Hoạt động 5.1: Sử dụng hợp lý điện năng:

- Yêu cầu học sinh thảo luận trả lời câu

hỏi:

? Theo em thời điểm nào trong ngày sử

dụng nhiều điện? Thời điểm nào sử dụng ít

điện? Vì sao?

Đại diện HS trả lời

? Em hãy cho biết những biểu hiện của của

điện năng trong giờ cao điểm?

- Yêu cầu đại diện HS trả lời  gọi HS

khác nhận xét bổ sung

- GV nhận xét và hoàn thiện và lấy ví dụ

cụ thể

- Em hãy cho biết khi điện áp của mạng

điện giảm xuống thì sự hát sáng của bóng

đèn,độ quay của quạt,thời gian đun sôi

nước sẽ như thế nào? (Liên hệ thực tế)

download by : skknchat@gmail.com

- Yêu cầu đại diện HS trả lời  gọi HS

khác nhận xét bổ sung

- GV Nhận xét và KL

Hoạt động 5.2: Sử dụng hợp lí và tiết kiệm điện năng.

- GV Vì sao phải sử dụng tiết kiệm điện

thực tế bảo vệ môi trường)

? Em hãy liệt kê các đồ dùng điện trong

gia đình em?

+ Đại diện HS trả lời

? Theo em có những cách nào để sử dụng

điện năng hợp lý?

? Tại sao cần phải giảm tiêu thụ điện năng

trong giờ cao điểm? Vậy cần phải thực

hiện biện pháp nào?

+ đại diện HS trả lời

? Tại sao cần sử dụng đồ dùng điện có

hiệu suất cao?

- Yêu cầu đại diện HS trả lời  gọi HS

khác nhận xét bổ sung

- GV Nhận xét

- GV: Đưa ra công thức tính điện năng tiêu

thụ của đồ dùng điện

- GV Ở môn công nghệ 8 điện năng tiêu

thụ được tính theo công thức nào?

- GV Ở môn vật lí 9 điện năng tiêu thụ

được tính theo công thức nào? (Tích hợp

vật lí 9)

một.bằng các bóng đèn tiết kiệm năng

lượng

Điện năng tiêu thụ của đồ dùng điện:Điện năng được tính:

+ t: thời gian làm việc của đồ dùngđiện (h)

+ P : công suất của đồ dùng điện

29

download by : skknchat@gmail.com

Hoạt động 5.3: Vận dụng kiến thức

GV Một bạn hay quên tắt điện khi rời

khỏi nhà.Em hãy nghĩ cách giúp bạn này

để tránh lãng phí điện và dảm bảo an toàn

GV.Treo bảng phụ ghi bài tập

HS Suy nghĩ thảo luận trả lời

Một bóng đèn dây tóc giá 3500 đồng,có

công suất 75W, thời gian thắp sáng tối đa

1000giờ Một bóng đèn compac giá

60000đồng, công suất 15W có độ sáng

bằng đèn dây tóc nói trên,thời gian thắp

sáng tối đa 8000giờ

a/Tính điện năng sử dụng của mỗi bóng

đèn trong 8000giờ

b/Tính toàn bộ chi phí (tiền mua bóng đèn

và tiền điện phải trả) cho việc sử dụng mỗi

loại bóng đèn này trong 8000 giờ,nếu giá

1KW.h là 700 đồng

c/Sử dụng loại bóng nào có lợi hơn ? vì

sao?

30