hàm số có thể được cho bằng bảng hay bằng công thức.. Cách viết giá trị của hàm số tại 1 giá trị của biến số.. Hiểu khái niệm đồ thị của hàm số và bước đầu nắm được tính chất đồng biến v
Trang 1Giáo án đại số 9 GV:Nguyễn Công Tỉnh
Ngày soạn : 10.2008
Ngày dạy : 10 2008 Tiết 18: Đ1 - nhắc lại - bổ sung các khái niệm về hàm số
****************************
I Mục tiêu.
hàm số có thể được cho bằng bảng hay bằng công thức Cách viết giá trị của hàm số tại 1 giá trị
của biến số Hiểu khái niệm đồ thị của hàm số và bước đầu nắm được tính chất đồng biến và
nghịch biến của hàm số trên tập số thực R
(x; y) trên mặt phẳng toạ độ, biết vẽ đồ thị của hàm số y = ax
II chuẩn bị
GV: + Bảng phụ(đèn chiếu) vẽ sẵn VD1a, b, ghi ?3 và đáp án Máy tính bỏ túi, thước thẳng HS: + Bảng phụ nhóm, bút dạ, máy tính.Ôn lạikiến thức lớp 7 (cách biểu diễn cặp số)
III tiến trình bài dạy
1 ổn định tổ chức: GV kiểm tra các điều kiện chuẩn bị cho tiết học, tạo không khí học tập
2 Kiểm tra bài cũ: (không kiểm tra)
3.Bài mới Hoạt động 1: Giới thiệu nội dung của chương II.
GV: ở lớp 7 chúng ta đã được làm quen với khái niệm hàm số,
một số ví dụ về hàm số, khái niệm mặt phẳng toạ độ, đã xét đồ
thị hàm số = ax Trong chương trình lớp 9 chúng ta sẽ đi ôn lại
tất cả các kiến thức đó và bổ sung thêm khái niệm hàm số đồng
biến, hàm số nghịch biến; đường thẳng // và xét kỹ hàm số y =
ax+b (a 0) Trong tiết học này ta sẽ đi nhắc lại và bổ sung các
khái niệm về hàm số
3 phút * HS nghe GV trình bày và quan sát trong SGK phần mục lục để theo dõi
Hoạt động 2: Khái niệm hàm số
+ GV cho HS ôn lại các khái niệm về hàm số
bằng cách đặt câu hỏi:
Khi nào đại lượng y được gọi là hàm số của
dại lượng x thay đổi ?
Hàm số có thể được cho bằng những cách
nào?
GV cho HS nghiên cứu VD1(a,b) SGK:
Trong VD1 h/s được cho bởi bảng, hãy giải
thích vì sao y là h/s của x ?
GV yêu cầu HS làm tương tự với các VD khác
GV đưa thêm VD hỏi HS bảng sau có xác định
1 h/s không ?
GV lưu ý HS: Hàm số có thể được cho bằng
bảng nhưng không phải bảng nào ghi giá trị
của x và y cũng cho ta 1 hàm số y của x
HS: Nếu đại lượng y phụ thuộc vào đại lượng thay đổi x sao cho ứng với mỗi giá
trị của x ta luôn xác định được 1 giá trị
tương ứng và duy nhất của y thì y được
gọi là hàm số của x và x gọi là biến số
HS: Hàm số có thể được cho bởi bảng hay công thức
HS: Vì có đại lượng y phụ thuộc vào đại lượng thay đổi x, sao cho với mỗi giá trị của x ta luôn xác định duy nhất 1 giá trị tương ứng của y
*HS nắm cách ghi h/s cho bởi công thức tổng quát là:
y = f(x) VD: y = 2x hay f(x) = 2x; g(x) = x3
*HS: Bảng này không xác định y là hàm
số của x vì ứng với một giá trị x = 2 thì ta
có 2 giá trị của y là 5 và 6
DeThiMau.vn
Trang 2Giáo án đại số 9 GV:Nguyễn Công Tỉnh
Trong trường hợp h/s cho bởi công thức thì ta hiểu
rằng biến số x chỉ lấy những giá trị mà thay vào công
thức đó xác định hay f(x) xác định GV cho HS xét
điều kiện của x đối với từng h/s:
GV hướng dẫn HS tính giá trị h/s tại giá trị cụ thể của
biến số:
Với y = f(x) = 2x thì khi tính y với x = 1 ta kí hiệu là
f(1) và f(1) = 2.1 = 2 vậy hãy tính f(6) = ? ; f(-2) = ? ;
f(0) = ? f(a) = ?
GV giới thiệu hàm hằng như SGK.
HS: biểu thức y = 2x + 3 xác định với mọi giá trị của x hay điều kiện là x R.
Biểu thức y = xác định với x 0 3
x B/thức y = x 3 xác định với x - 3 0 x 3 HS: f(6) = 2.6 = 12; f(0) = 2.0 = 0
HS: f(-2) = 2.(-2) = - 4 ; f(a) = 2.a = 2a.
HS phát hiện hàm hằng không thay đổi giá trị khi thay đổi biến số và hàm hằng xác định với mọi giá trị của biến số (x).
Hoạt động 3: Đồ thị của hàm số.
GV yêu cầu HS làm ?2 (kẻ sẵn lưới ô vuông
có hệ trục toạ độ) biểu diễn các cặp số trên
mặt phẳng toạ độ
2HS lên bảng thực hiện Học sinh dưới lớp làm
vào vở
B/diễn các cặp số: A( ;6), B( ;4), C(1;2)1
3
1 2 D(2;1), E(3; ), F(4; )2
3
1 2
GV giới thiệu đồ thị của h/s y =
f(x) là tập hợp các điểm có toạ độ (x;y) hay (x;
f(x))
*HS vẽ đồ thị của hàm số y = 2x Ta có
đồ thị y = ax luôn đi qua gốc toạ O(0;0) Với x = 1 ta có y = 2.1 = 2 A(1;2) thuộc đồ thị hàm số y = 2x
Đồ thị trong ?2 là tập hợp các điểm A, B,
C, D, E, F
Đồ thị của h/s y = 2x là đường thẳng OA trong mặt phẳng toạ độ xOy
Hoạt động 4: Hàm số đồng biến, hàm số nghịch biến - Hướng dẫn bài tập
+GV cho HS làm ?3: Yêu cầu cả lớp làm vào bảng giá trị
GV đưa ra đáp án để HS đối chiếu:
Sau khi HS nhận xét đặc điểm, GV thông báo tính chất như
vậy ta gọi h/s y = 2x + 1 là h/s đồng biến trên R, còn h/s y =
- 2x + 1 là h/s nghịch biến trên R Đưa khái niệm cho HS
đọc 2 lượt
GV củng cố toàn bài
Còn thời gian GV hướng dẫn BT3 SGK: Lập bảng như ?3
HS nhận xét: cả 2 h/s đều xác định với mọi giá trị của
x Đối với h/s y = 2x + 1 thì khi x tăng ta thấy giá trị của biểu thức y cũng tăng
Đối với h/s y = - 2x + 1 thì khi x tăng ta thấy giá trị của biểu thức y lại giảm
+HS đọc phần tổng quát trong SGK
+HS ghi hướng dẫn BT về nhà
IV Hướng dẫn học tại nhà: Học thuộckhái niệm h/s, đồ thị h/s, h/s đồng biến, h/s nghịch biến.BT 1,2,3 (SGK/T45) BT 1, 3 (SBT/T56)
A
y 4 3 2 2
x 6 4
C B A
O 1 1
3 21
DeThiMau.vn