(SKKN CHẤT 2020) hướng dẫn giải bài toán tổng hợp hóa vô cơ hay và khó

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾNPhần 1: Lời giới thiệu Từ năm 2007 đến nay trong đề thi của bộ Giáo dục và đào tạo đã xuất hiện thường xuyêncác bài tập tổng hợp vô cơ.. Để

MỤC LỤC

KIẾN KINH NGHIỆM

Phần 9: Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến 54

download by : skknchat@gmail1.com

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

Phần 1: Lời giới thiệu

Từ năm 2007 đến nay trong đề thi của bộ Giáo dục và đào tạo đã xuất hiện thường xuyêncác bài tập tổng hợp vô cơ Các dạng bài này ngày càng đa dạng và mức độ khó được tăng lên rấtnhiều Trong đề thi học sinh giỏi các bài tập dạng này thường là câu khó dùng để phân loại họcsinh

Trong quá trình giảng dạy bản thân tôi nhận thấy một số giáo viên chưa trang bị cho mình vềphương pháp và kĩ năng giải dạng bài tập này nên lúng túng khi giảng dạy cho học sinh Đại đa sốhọc sinh gặp khó khăn khi tìm cách giải và thường bỏ qua khi gặp dạng bài tập này

Để các em học sinh và đồng nghiệp có thêm một tài liệu tham khảo tôi xin viết sáng kiến

kinh nghiệm “Hướng dẫn giải bài toán tổng hợp vô cơ hay và khó” nhằm giúp các em khắc phục

các khó khăn và tự tin khi xử lí dạng bài này Trong chuyên đề này tôi đã sưu tầm và giải chi tiếtnhiều các dạng bài tập có liên quan cùng với rất nhiều bài tập tự luyện kèm theo Hi vọng chuyên đềnày là một tài liệu tham khảo hữu ích và bổ ích cho các em học sinh và đồng nghiệp

Phần 2: Tên sáng kiến Hướng dẫn giải bài toán tổng hợp vô cơ hay và khó

Phần 3: Tác giả của sáng kiến

- Dạy học (môn Hóa học cho học sinh THPT)

- Vấn đề mà sáng kiến giải quyết: Nâng cao kỹ năng giải bài tập Hóa học góp phần nâng cao kết quả kỳ thi THPT Quốc gia và thi học sinh giỏi cho học sinh

Phần 6: Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu

Ngày 10/9/2018

Phần 7: Mô tả bản chất của sáng kiến

I CƠ SỞ LÝ LUẬN, CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

1 Cơ sở lí luận

 Giáo dục THPT đang thực hiện đổi mới theo hướng tăng cường dạy học theo hướng mở, vận dụng kiến thức vào thực tiễn

 Hóa học là môn học thực nghiệm

 Toán học và Hóa học là hai môn khoa học tự nhiên có nhiều điểm tương đồng

2 Cơ sở thực tiễn

 Đa số học sinh lúng túng không biết cách xử lý các bài tập tổng hợp vô cơ khó và nếu cólàm được thì mất rất nhiều thời gian, không hiệu quả với phương pháp thi trắc nghiệm như hiệnnay

 Một số giáo viên gặp khó khăn khi chưa có nhiều tài liệu tham khảo về phương pháp giảibài tập tổng hợp vô cơ khó

 Học sinh có nhu cầu ôn tập kiến thức, đặc biệt là các kiến thức ôn thi Đại học Vì vậy,việc xây dựng các chuyên đề ôn thi Đại học là phù hợp với điều kiện của nhà trường và sự pháttriển của giáo dục

II THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ TRƯỚC KHI ÁP DỤNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

 Khảo sát học sinh ở lớp 12A1; 12A2; 12A3; 12A4 cho thấy % số học sinh chưa xử lý được bài tập tổng hợp vô cơ khó như sau:

 Giáo viên ở trường THPT Yên Lạc chưa có nhiều tài liệu tham khảo về phương pháp giải bài tậptổng hợp vô cơ khó

III NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN 1 PHƯƠNG PHÁP GIẢI CHUNG

- Để giải được các bài tập tổng hợp vô cơ khó đòi hỏi chúng ta phải nắm được các phương pháp và

định luật sau:

+ Định luật bảo toàn khối lượng (ĐLBTKL)

+ Định luật bảo toàn nguyên tố (ĐLBTNT) +

Định luật bảo toàn điện tích (ĐLBTĐT)

+ Các dạng bài tập liên quan đến muối amoni, HNO3, sắt, nhôm…

- Tùy thuộc vào mỗi dạng bài mà sử dụng các định luật cho phù hợp

2 CÁC BÀI TẬP CÓ LỜI GIẢI CHI TIẾT

Ví dụ 1: Cho một lượng kim loại Al vào dung dịch chứa hỗn hợp gồm a mol HCl; 0,05 mol NaNO3

và 0,1 mol KNO3 Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được dung dịch X chứa m gam muối, bgam kim loại và 0,125 mol hỗn hợp khí Y (gồm 2 khí không màu trong đó có 1 khí hóa nâu ngoàikhông khí) Tỉ khối của Y so với H2 là 12,2 Giá trị của m là:

Giải hệ có: x = 0,025 mol; y = 0,1 mol.

Do Y chứa H2 ⇒ X không chứa NO3–

Bảo toàn nguyên tố Nitơ:

nNH4+ = 0,05 + 0,1 – 0,1 = 0,05 mol

Bảo toàn electron: 3nAl phản ứng = 2nH2 + 3nNO + 8nNH4+

⇒ n = 0,25 mol X chứa AlCl , NaCl, KCl, NH Cl

m = 0,25 × 133,5 + 0,05 × 58,5 + 0,1 × 74,5 + 0,05 × 53,5 = 46,425 gam

Chọn đáp án B

Ví dụ 2: Để hòa tan hết 38,36 gam hỗn hợp R gồm Mg, Fe3O4, Fe(NO3)2 cần 0,87 mol dung dịch

H2SO4 loãng, sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được 111,46 gam sunfat trung hòa và 5,6 lít

(đktc) hỗn hợp khí X gồm hai khí không màu, tỉ khối hơi của X so với H2 là 3,8 (biết có một khí

không màu hóa nâu ngoài không khí) Phần trăm khối lượng Mg trong R gần với giá trị nào sau

đây ?

Hướng dẫn giải

Ví dụ 3: Hỗn hợp X gồm Mg, Fe, Fe3O4 và CuO, trong đó oxi chiếm 20% khối lượng Cho m gam

X tan hoàn toàn vào dung dịch Y gồm H2SO4 1,65M và NaNO3 1M, thu được dung dịch Z chỉ chứa3,66m gam muối trung hòa và 1,792 lít khí NO (đktc) Dung dịch Z phản ứng tối đa với 1,22 molKOH Giá trị của m là

Hướng dẫn giải

Ta có mo = 0,2m → mol O = 0,2m/16 mol

m(kim loại) = 0,8 m gam

Y có V lít → mol SO4 2- = 1,65V, Na+ = NO3 - = V mol, NO = 0,08 mol

Vì chỉ chứ muối trung hòa nên H+ hết Y gồm

Fe2+ Khối lượng nOH - =2nFe2+ + 3nFe3+… Dung dịch cuối

download by : skknchat@gmail6.com

BTKL muối Y ta có 18a + 23V + 96 1,65V + 62b = 2,86m

Ne (cho của kim loại) = nOH- mà ne cho = 2nO + 8a + 0,08.3 và nOH- = nekl +nNH4+

→ ne (kim loại) cho = nOH - a

 1,22 – a = 2 0,2m/16 + 8a + 0,24

 m= 32, V = 0,4, a = 0,02, b = 0,3 Chọn đáp án D

Ví dụ 4: Hòa tan hoàn toàn 216,55 gam hỗn hợp KHSO4 và Fe(NO3)3 vào nước được dung dịch X

Cho m gam hỗn hợp Y gồm Mg, Al, MgO, Al2O3 (trong đó ) tan hết vào X Sau khi các phản ứng kết thúc, thu được dung dịch Z chỉ chứa muối trung hòa và 2,016 lít (đktc) hỗn hợp khí T có tổng khối lượng 1,84 gam (trong đó H2 chiếm 4/9 về thể thích và nguyên tố oxi chiếm 8/23 khối lượng hỗn hợp) Cho BaCl2 dư vào Z thu được 356,49 gam kết tủa Giá trị của m là

Kết tủa là BaSO4 với 1,53 mol → ban đầu có 1,53 mol KHSO4 → Fe(NO3)3 là 0,035 mol

Bảo toàn N → trong Z có 0,025 mol NH4 +; bảo toàn H → nH2O = 0,675 mol

Bảo toàn O → ∑nO trong Y = 0,4 mol → m = 0,4 × 16 × 205 ÷ 64 = 20,5 gam

Chọn đáp án D

Ví dụ 5: Hòa tan 10,92 gam hỗn hợp X chứa Al, Al2O3 và Al(NO3)3 vào dung dịch chứa NaHSO4

và 0,09 mol HNO3, khuấy đều cho các phản ứng xảy ra hoàn toàn, thu được dung dịch Y chứa cácchất tan có khối lượng 127,88 gam và 0,08 mol hỗn hợp khí Z gồm 3 khí không màu, không hóanâu ngoài không khí Tỉ khối hơi của Z so với He bằng 5 Cho từ từ đến dư dung dịch NaOH vàodung dịch Y, phản ứng được biểu diễn theo đồ thị sau:

Phần trăm khối lượng của khí có khối lượng phân tử lớn nhất trong hỗn hợp Z là

(Thi thử THPTQG Trực Ninh – Nam Định – 1 – 2018)

Theo giả thiết ⇒ Z gồm N2O, N2, H2 ⇒ Y không chứa NO3–; khí có PTK lớn nhất trong Z là N2O

Từ 1 mol NaOH đến 1,3 mol NaOH thì kết tủa từ cực đại đến tan hết do xảy ra phản ứng:

Al(OH) 3+ NaOH →+NaAlO 2 + 2H2O ⇒ nAl

Giải hệ có: y = 0,04 mol; z = 0,06 mol.

Bảo toàn khối lượng:

mH2O = 10,92 + 1 × 120 + 0,09 × 63 - 127,88 - 0,08 × 20 = 7,11g ⇒ nH2O = 0,395 mol

Bảo toàn nguyên tố H: nH2 = (1 + 0,09 - 0,04 × 4 - 0,06 - 0,395 × 2)/2 = 0,04 mol

Đặt nN2O = a; nN2 = b ⇒ nZ = a + b + 0,04 = 0,08;

mZ = 44a + 28b + 0,04 × 2 = 0,08 × 20

⇒ %mN2O = 0,025 × 44 ÷ 1,6 × 100% = 68,75%.Giải hệ có: a = 0,025 mol; b = 0,015 mol

Chọn đáp án B

Ví dụ 6: Hòa tan hết 15,0 gam hỗn hợp X gồm Fe, Fe3O4, FeCO3 và Fe(NO3)2 trong dung dịch chứaNaHSO4 và 0,16 mol HNO3, thu được dung dịch Y và hỗn hợp khí Z gồm CO2 và NO (tỉ lệ moltương ứng 1 : 4) Dung dịch Y hòa tan tối đa 8,64 gam bột Cu, thấy thoát ra 0,03 mol khí NO Nếucho dung dịch Ba(OH)2 dư vào Y, thu được 154,4 gam kết tủa Biết các phản ứng xảy ra hoàn toàn

Hướng dẫn giải

download by : skknchat@gmail8.com

và khí NO là sản phẩm khử duy nhất của cả quá trình Phần trăm khối lượng của Fe đơn chất trong hỗn hợp X là:

- Khi cho dung dịch Y tác dụng với 0,135 mol Cu thì:

- Khi cho dung dịch Y tác dụng với Ba(OH)2 ta có:

thu được dung dịch Z chỉ chứa các muối sunfat trung hòa Cô cạn dung dịch Z thu được 56,9 gam

muối khan Thành phần phần trăm của Al trong hỗn hợp X có giá trị gần nhất là

Ví dụ 8: Hòa tan hết 31,12 gam hỗn hợp X gồm Mg, Fe, Fe3O4, FeCO3 vào dd hỗn hợp chứa H2SO4

và KNO3 Sau phản ứng thu được 4,48 lít hỗn hợp khí Y (đktc) gồm (CO2, NO, NO2, H2) có tỉ khối

so với H2 là 14,6 và dd Z chỉ chứa các muối trung hòa với tổng khối lượng là m gam Cho BaCl 2 dưvào Z thấy xuất hiện 140,965 gam kết tủa trắng Mặt khác cho NaOH dư vào Z thì thấy có 1,085mol NaOH phản ứng đồng thời xuất hiện 42,9 gam kết tủa và 0,56 lít khí (đktc) thoát ra Biết cácphản ứng xảy ra hoàn toàn Cho các nhận định sau:

a) Giá trị của m là 82,285 gam

b) Số mol của KNO3 trong dung dịch ban đầu là 0,225 mol

c) Phần trăm khối lượng FeCO3 trong X là 18,638%

d) Số mol của Fe3O4 trong X là 0,05 mol

e) Số mol của Mg trong X là 0,15 mol

Tổng số nhận định đúng là

Y chứa H2 ⇒ Z không chứa NO3– Lập sơ đồ phản ứng:

Hướng dẫn giải

nH2SO4 = nSO4 2– = nBaSO4 = 140,965 ÷ 233 = 0,605 mol; nNH4 + = nkhí = 0,56 ÷ 22,4 = 0,025 mol.

► Bảo toàn điện tích: nNa + + nK +

Bảo toàn nguyên tố Hidro: nH2 = (0,605 × 2 - 0,025 × 4 - 0,495 × 2)/2 = 0,06 mol

Bảo toàn nguyên tố Nitơ: ∑n(NO,NO2) = ∑nN/Y = 0,125 - 0,025 = 0,1 mol

⇒ nO = 0,24 mol ⇒ nFe3O4 = 0,06 mol ⇒ (d) sai ⇒ chỉ có (e) đúng ⇒ chọn A

► Nhận xét: Đề chuẩn hơn nên là Z không chứa ion Fe3+ Chọn đáp án A

Ví dụ 9 : Hòa tan hết 37,28 gam hỗn hợp X gồm Fe3O4, Cu trong 500 ml dung dịch chứa HCl 2,4M

và HNO3 0,2M, thu được dung dịch Y và khí NO Cho dung dịch NaOH dư vào dung dịch Y, lọc,lấy kết tủa nung trong không khí đến khối lượng không đổi được 41,6 gam chất rắn Z Cho dungdịch AgNO3 dư vào dung dịch Y có khí NO thoát ra và thu được m gam kết tủa Biết sản phẩm khửcủa NO3- là NO duy nhất, Cl- không bị oxi hóa trong các quá trình phản ứng, các phản ứng hóa họcxảy ra hoàn toàn Giá trị của m là

Ta có hệ phương trình:

x=0,1; y=0,22 3Fe3O4 + 28H+ + NO3 -

so với hiđro là 16,75) gồm hai chất khí không màu trong đó có một khí hóa nâu ngoài không khí

Để trung hoà HNO3 dư có trong dung dịch X2 cần vừa đủ 200 ml dung dịch NaOH 1M và thu đượcdung dịch X3 Chia X3 làm hai phần bằng nhau

- Phần 1 đem cô cạn thì thu được 38,3 gam hỗn hợp muối khan.

- Phần 2 cho tác dụng với dung dịch NaOH dư thì thu được 8,025 gam kết tủa của 1 chất.

Biết các phản ứng xảy ra hoàn toàn, các chất khí đều đo ở đktc, quá trình cô cạn không xảy

ra phản ứng hóa học Giá trị của x gần giá trị nào sau đây nhất?

aM + 56b = 8,3 (1)

- Dung dịch X2 có: a mol M(NO3)n; (b+0,05) mol Fe(NO3)3; HNO3 dư, có thể có c mol NH4NO3 +

Phản ứng trung hoà:

HNO3 + NaOH NaNO3 + H2O nNaOH = dư = 0,2.1 = 0,2 mol.

dung dịch X3 có: a mol M(NO3)n; (b+0,05) mol Fe(NO3)3; 0,2 mol NaNO3, có thể có c mol

NH4NO3

* Cô cạn ½ dung dịch X3, tổng khối lượng chất rắn thu được là: (M + 62n)a + 242(b+0,05) + 80.c +

85.0,2 = 38,3.2 =76,6

aM + 62an + 242b + 80c = 47,5 (2)

* Cho dung dịch NaOH dư vào ½ dung dịch X3, thu được kết tủa của một chất đó là Fe(OH)3

Fe(NO3)3 + 3NaOH 3NaNO3 + Fe(OH)3

Ví dụ 11: Hỗn hợp X gồm Mg, Fe, Fe3O4, CuO, trong đó oxi chiếm 20% khối lượng Cho m gam X

tan hoàn toàn vào dung dịch Y gồm H2SO4 1,65M và NaNO3 1M, thu được dung dịch z chỉ chứa

3,66m gam muối trung hòa và 1,792 lít khí NO (dktc) Dung dịch z phản ứng tối đa với 1,22 mol

KOH Giá trị của m là :

(Thi thử THPTQG Thoại Ngọc Hầu – An Giang – 2017)

Hướng dẫn giải Phương pháp:

- Qui đổi, bảo toàn electron, bảo toàn nguyên tố, bảo toàn điện tích

- Áp dụng công thức tính nhanh khi Hỗn hợp chất + HNO3 tạo sản phẩm khử của Nitơ

B 1 : lập phương trình liên quan đến số mol H+ phản ứng

Đặt a làm thể tích dung dịch Y và b là số mol

download by : skknchat@gmail13.com

B 3 : Lập phương trình liên quan đến bảo toàn điện tích các ion trong dung dịch sau phản ứng với

KOH Khi KOH phản ứng với X thì sản phẩm chứa 1,22 mol K+; a mol Na+ ; 1,65a mol và

mol Bảo toàn điện tích:

có tỉ khối so với H2 là 11,4) Giá trị của m gần nhất với giá trị nào sau đây?

A 82. B 74 C 72 D 80 (Thi thử THPTQG chuyên Nguyễn Trãi –

- Hỗn hợp muối gồm Cu2+ (0,25 mol), Cl- (1,3 mol), NH4+ (0,02 mol) và Mg2+

download by : skknchat@gmail14.com

→

Chọn C.

Ví dụ 13: Cho 12,55 gam hỗn hợp rắn X gồm FeCO3, MgCO3 và Al2O3 tác dụng hoàn toàn vớidung dịch H2SO4 và NaNO3 (trong đó tỷ lệ mol của H2SO4 và NaNO3 tương ứng là 19:1) thu đượcdung dịch Y (không chứa ion NO ) và 2,464 lít khí Z (đktc) gồm NO, CO2, NO2 có tỷ khối hơi sovới H2 là 239/11 Cho dung dịch Y tác dụng với dung dịch NaOH đến khi thu được kết tủa cực đạithấy có 0,37 mol NaOH tham gia phản ứng Mặt khác, khi cho dung dịch Y tác dụng dung dịchNaOH dư đun nóng không thấy khí bay ra Phần trăm về khối lượng của FeCO3 trong hỗn hợp X cógiá trị gần nhất với giá trị nào sau đây?

A 46,2 %. B 40,63 % C 20,3 % D 12,19 % (Thi thử THPTQG Thanh Hóa

– Bỉm Sơn – 1 – 2017)

Hướng dẫn giải

;

Gọi số mol NaNO3 là a; số mol H2SO4 là 19a

Theo bảo toàn mol Na: n = n = (nNaOH + n ); 38a = 0,37 + a; a = 0,01;

Ta có: nkhí Z = 0,11 mol; Bảo toàn N: nNO + n = n = 0,01; n = 0,1;

mkhí Z = = 4,78 (g); mNO + m = 0,38; 30nNO + 46n = 0,38;

nNO = n = 0,005; Theo bảo toàn mol e: ne nhận = ne cho = 3×0,005 + 0,005 = 0,02;

n (oxi hóa khử) = n = 0,02; 3×2z + 2y + 3×0,02 + 2(x – 0,02) = nNaOH = 0,37;

6z + 2y + 2x = 0,35; Theo bài ra: x + y = n = 0,1; z = 0,025;

Từ đó ta có hệ pt: x = y = 0,05; %m = 46,22%;

Đáp án A

Ví dụ 14: Hòa tan hoàn toàn 21,5 gam hỗn hợp X gồm Al, Zn, FeO, Cu(NO3)2 cần dùng hết 430 mldung dịch H2SO4 1M thu được hỗn hợp khí Y (đktc) gồm 0,06 mol NO và 0,13 mol H2, đồng thời

thu được dung dịch Z chỉ chứa các muối sunfat trung hòa Cô cạn dung dịch Z thu được

56,9 gam muối khan Thành phần phần trăm của Al trong hỗn hợp X có giá trị gần nhất là:

Ví dụ 15: Để hòa tan hết 38,36 gam hỗn hợp R gồm Mg, Fe3O4, Fe(NO3)2 cần 0,87 mol dung dịch

H2SO4 loãng, sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được 111,46 gam sunfat trung hòa và 5,6 lít

(đktc) hỗn hợp khí X gồm hai khí không màu, tỉ khối hơi của X so với H2 là 3,8 (biết có một khí

không màu hóa nâu ngoài không khí).Phần trăm khối lượng Mg trong R gần với giá trị nào sau đây

Ví dụ 16: Hòa tan hết 3,264 gam hỗn hợp X gồm FeS2, FeS, Fe, CuS và Cu trong 600ml dung dịchHNO3 1M đung nóng, sau khi kết thúc các phản ứng thu được dung dịch Y và 1,8816 lít (đktc) một chất khí thoát ra Cho Y tác dụng với lượng dư dung dịch BaCl2 thu được 5,92 gam kết tủa Mặtkhác, dung dịch Y có thể hòa tan tối đa m gam Fe Biết trong quá trình trên, sản phẩm khử duy nhấtcủa N+5 là NO Giá trị của m là:

hòa tan tối đa Fe nên Fe chuyển thành Fe2+ Các quá trình oxi hóa khử:

Chọn D.

Ví dụ 17: Cho m gam hỗn hợp X gồm Fe, Fe3O4 và Fe(NO3)2 tan hết trong 320 ml dung dịchKHSO4 1M Sau phản ứng, thu được dung dịch Y chứa 59,04 gam muối trung hòa và 896 ml NO

(sản phẩm khử duy nhất của N+5, ở đktc) Y phản ứng vừa đủ với 0,44 mol NaOH Biết các phản

ứng xảy ra hoàn toàn Phần trăm khối lượng của Fe(NO3)2 trong X có giá trị gần nhất với giá trị

nào sau đây ?

(Thi thử THPTQG Chu Văn An – Thái Nguyên - 1 - 2017)

Hướng dẫn giải

-Ta có:

Chọn C.

Ví dụ 18: Cho 10,24 gam hỗn hợp X gồm Fe và Cu vào dung dịch chứa H2SO4 0,6M và NaNO3 đunnóng, kết thúc phản ứng thu được dung dịch Y chỉ chứa các muối sunfat và 2,688 lít khí NO (sảnphẩm khử duy nhất; đktc) Cho Ba(OH)2 dư vào dung dịch Y, lọc lấy kết tủa nung ngoài không khíđến khối lượng không đổi thu được 69,52 gam rắn khan Giả sử thể tích dung dịch thay đổi khôngđáng kể Nồng độ mol/l của Fe2(SO4)3 trong dung dịch Y là

A 0,04M B 0,025M C 0,05M D 0,4M (Thi thử THPTQG Nghi

Lộc – Nghệ An – 1- 2017)

Hướng dẫn giải

B 1 : Xác định V dd và thành phần trong dung dịch ban đầu

Dung dịch Y chỉ có muối SO4 và chỉ có sản phẩm NO => không có

NH4 + bảo toàn e : ne KL = 3nNO = 2nSO4(muối Fe và Cu) = 0,36 mol

bảo toàn N : nNaNO3 = nNO = 0,12 mol => nNa2SO4 = 0,06

mol => nSO4(Y) = nBaSO4 = 0,18 + 0,06 = 0,24 mol = nH2SO4

=> Vdd Y = 0,24 : 0,6 = 0,4 lit

B 2 : Xác định số mol Fe và Cu trong hỗn hợp đầu.

Gọi số mol của Fe và Cu trong X lần lượt là x và y

=> chất rắn cuối cùng là 0,5x mol Fe2O3 và y mol Cu ; 0,24 mol BaSO4

Có : mX = 56x + 64y = 10,24 và m = m + m + m

80x + 80y + 233.0,24 = 69,52g

=> x = 0,08 ; y = 0,09 mol

B 3 : Xác định thành phần Fe 2+ và Fe 3+

Gọi số mol Fe2+ là a và số mol Fe3+ trong Y là b mol

BTNT (O) → nZnO + 0,075.6 = 0,1 + 0,55 → nZnO = 0,2 mol

BTKL Mg: a (mol) 24a+27b = 8,85 BTE Al: b (mol)

Fe3+ và 1,904 lít hỗn hợp khí Z (đktc) gồm H2 và NO với tổng khối lượng là 1,57 gam Cho NaOH

dư vào Y thấy xuất hiện 24,44 gam kết tủa Phần trăm khối lượng của Cu có trong X là:

Bảo toàn H => nNH4+ = 0,01 mol

Bảo toàn N : nFe(NO3)2 = 0,03 mol

Bảo toàn O : nFe3O4 = 0,03 mol

A 2,5 B 3,0 C 1,0 D 1,5 (Thi thử THPTQG Minh Khai –

Hà Nội – 2017)

Hướng dẫn giải

Dung dịch Z chứa: Al3+; Na+; NH4 +; SO4

2-Khí T gồm: NxOy và H2

Khi Z tác dụng với BaCl2 dư thì : nH2SO4= n BaSO4 = 0,4 mol

Xét quá trình hỗn hợp X tác dụng với dung dịch Y ta có :

nAl (trong X)= 0,17 mol => n Al2O3 = (m X – m Al) : 102 = 0,03 mol BT Al : n Al3+ (trong Z) = n Al + 2 n

Ví dụ 22: Cho m gam hỗn hợp H gồm Al (6x mol); Zn (7x mol), Fe3O4, Fe(NO3)2 tác dụng hết với

250 gam dung dịch H2SO4 31,36% thu được dung dịch X chỉ chứa các muối và 0,16 mol hỗn hợp Y

download by : skknchat@gmail20.com

chứa hai khí NO, H2 tỉ khối của Y đối với He bằng 6,625 Cô cạn dung dịch X thu được (m + 60,84)gam muối Nếu nhỏ từ tử dung dịch KOH 2M vào dung dịch X đến khi không còn phản ứng nàoxảy ra thì vừa hết 1 lít dung dịch KOH Nồng độ phần trăm của FeSO4 có trong dung dịch X là:

Khi cho dung dịch X tác dụng với 2 mol KOH thì dung dịch thu được gồm K+ (2 mol), SO

42-(0,8 mol); AlO2 (6x mol) và ZnO2 2 (7x mol) Xét dung dịch thu được ta có: BTĐT:

Xét dung dịch X ta có hệ phương trình sau:

BTKL: m dung dịch X

Đáp án A

Ví dụ 23: X là hỗn hợp gồm Mg và MgO (trong đó Mg chiếm 60% khối lượng) Y là dung dịch

gồm H2SO4 và NaNO3 Cho 6 gam X tan hoàn toàn vào Y, thu được dung dịch Z (chỉ chứa ba muốitrung hòa) và hỗn hợp hai khí (gồm khí NO và 0,04 mol H2) Cho dung dịch BaCl2 dư vào Z, thuđược m gam kết tủa Biết Z có khả năng tác dụng vừa đủ với dung dịch chứa 0,44 mol NaOH Giátrị của m là

download by : skknchat@gmail21.com

Phương pháp : Bảo toàn nguyên tố, bảo toàn e , Bảo toàn điện tích.

X có : nMg = 0,15 mol ; nMgO = 0,06 mol

Bảo toàn N : nNa+ = nNO3 - = nNH4 + + nNO = 0,04 mol

Bảo toàn điện tích : 2nSO4 2- = 2n2nMg2+ + nNH4 + + nNa+

=> nSO4 2- = 0,24 mol = nBaSO4

=> m = 55,92g

Đáp án A

Ví dụ 24: Hỗn hợp A gồm Fe(NO3)3, Al, Cu và MgCO3 Hòa tan 28,4 gam A bằng dung dịch H2SO4

thu được dung dịch B chỉ chứa 65,48 gam muối và V lít hỗn hợp Z (đkc) gồm NO, N2O, N2, H2 và

CO2 (trong đó có 0,02 mol H2) có tỉ khối so với H2 là 16 Cho B tác dụng với lượng dư BaCl2 thu

được 123,49 gam kết tủa Mặt khác, nếu cho từ từ NaOH vào B thì lượng kết tủa cực đại thu được

là 31,92 gam Giá trị của V là:

Hướng dẫn giải

- Khi cho B tác dụng với BaCl2 thì

- Khi cho A tác dụng với H2SO4 thì :

Chọn B.

Ví dụ 25:

Hòa tan hoàn toàn m gam hỗn hợp X gồm Mg, Fe, FeCO3 và Cu(NO3)2 bằng dung dịch chứa H2SO4 loãng và 0,045 mol NaNO3 thu được dung dịch Y chỉ chứa 62,605 gam muối trung hòa (không có ion Fe3+) và 3,808 lít (đktc) hỗn hợp khí Z (trong đó có 0,02 mol H2) có tỉ khối so với O2 bằng 19/17 Cho dung dịch NaOH 1M vào Y đến khi lượng kết tủa đạt cực đại là 31,72 gam thì vừa hết 865 ml Giá trị m là

download by : skknchat@gmail23.com

Hướng dẫn giải

Chọn D

Ví dụ 27:

Hòa tan hoàn toàn hỗn hợp H gồm Mg (5a mol) và Fe3O4 (a mol) trong dung dịch chứa KNO3 và

0,725 mol HCl, cô cạn dung dịch sau phản ứng thì thu được lượng muối khan nặng hơn khối lượng

hỗn hợp H là 26,23g Biết kết thúc phản ứng thu được 0,08 mol hỗn khí Z chứa H2 và NO, tỉ khối của Z so với H2 bằng 11,5 % khối lượng sắt có trong muối khan có giá trị gần nhất với

Hướng dẫn giải

Chọn A.

Ví dụ 28:

Cho hỗn hợp X gồm FexOy, Fe, MgO, Mg Cho m gam hỗn hợp X trên tác dụng với dung dịch

HNO3 dư thu được 6,72 lít hỗn hợp khí N2O và NO (dktc) có tỉ khối so với H2 là 15,933 và dung

dịch Y Cô cạn dung dịch Y thu được 129,4 gam muối khan Cho m gam hỗn hợp X tác dụng với

dung dịch H2SO4 đặc nóng dư thu được 15,68 lít khí SO2 (đktc, sản phẩm khử duy nhất) và dung

dịch Z Cô cạn dung dịch Z thu được 104 gam muối khan Giá trị gần nhất của m là

Hướng dẫn giải

download by : skknchat@gmail24.com

- Hướng tư duy 1:

- Tóm tắt quá trình:

+ Xét quá trình (2):

- Hướng tư duy 2:

T là hỗn hợp muối chứa Fe(NO3)2 và Mg(NO3)2 suy ra:

+ Gọi

+ Áp dụng phương pháp tăng giảm khối lượng + bảo toàn điện tích cho hỗn hợp T và Z ta có:

+ Xét quá trình (2):