CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TĂNG TRƯỞNG TÍN DỤNG XANH TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY TĂNG TRƯỞNG TÍN DỤNG XANH TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TĂNG TRƯỞNG TÍN DỤNG XANH
TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.1 TỔNG QUAN VỀ TĂNG TRƯỞNG XANH
1.1.1 Khái niệm tăng trưởng xanh
Tăng trưởng xanh là phương thức phát triển kinh tế bền vững, là một bộ phận của phát triển bền vững.
Tăng trưởng xanh được định nghĩa khác nhau tùy thuộc vào tình hình kinh tế và điều kiện phát triển của mỗi quốc gia Theo Hàn Quốc, tăng trưởng xanh là việc đạt được sự phát triển thông qua việc tiết kiệm và sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên và năng lượng, nhằm giảm thiểu biến đổi khí hậu và tác động tiêu cực đến môi trường Điều này bao gồm việc tạo ra động lực tăng trưởng mới thông qua nghiên cứu và phát triển công nghệ xanh, đồng thời tạo ra cơ hội việc làm mới và đạt được sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.
Tăng trưởng xanh, theo Tổ chức Sáng kiến tăng trưởng xanh của Liên Hợp Quốc, là quá trình tái cấu trúc kinh tế và hạ tầng nhằm tối ưu hóa đầu tư vào tài nguyên, nhân lực và tài chính, đồng thời giảm phát thải khí nhà kính và sử dụng tài nguyên thiên nhiên hiệu quả hơn Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế OECD định nghĩa tăng trưởng xanh là việc thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững, bảo đảm rằng tài sản tự nhiên tiếp tục cung cấp nguồn lực và dịch vụ môi trường thiết yếu Tại Việt Nam, tăng trưởng xanh được hiểu là sự chuyển đổi mô hình tăng trưởng, tái cấu trúc nền kinh tế để nâng cao công nghệ, hiện đại hóa cơ sở hạ tầng, giảm phát thải khí nhà kính, ứng phó với biến đổi khí hậu, và góp phần xóa đói giảm nghèo, từ đó tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế bền vững.
Tăng trưởng xanh được định nghĩa qua việc sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên và tăng cường sử dụng năng lượng mới thông qua công nghệ tiên tiến Mục tiêu chính là bảo vệ môi trường, giảm thiểu biến đổi khí hậu, tạo ra việc làm và hướng tới một nền kinh tế phát triển bền vững.
1.1.2 Một số khái niệm liên quan
Trong bối cảnh thúc đẩy tăng trưởng xanh, các khái niệm như nền kinh tế xanh, tài chính xanh, ngân hàng xanh và tín dụng xanh ngày càng trở nên phổ biến Những khái niệm này không chỉ phản ánh xu hướng phát triển bền vững mà còn góp phần tạo ra môi trường kinh doanh thân thiện với thiên nhiên.
Nền kinh tế xanh, theo chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP), là một mô hình kinh tế mang lại hạnh phúc cho con người và công bằng xã hội, đồng thời giảm thiểu rủi ro về môi trường và khủng hoảng sinh thái Mô hình này được coi là giải pháp mới nhằm đối phó với các thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu và cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên.
Tài chính xanh đề cập đến các sản phẩm và dịch vụ tài chính tích hợp yếu tố môi trường trong quy trình thẩm định cho vay, giám sát và quản lý rủi ro Mục tiêu của tài chính xanh là thúc đẩy các công nghệ, dự án và ngành công nghiệp có trách nhiệm với môi trường, đồng thời hỗ trợ phát triển các giải pháp công nghệ carbon thấp.
Ngân hàng xanh là những hoạt động của ngân hàng nhằm khuyến khích bảo vệ môi trường, bao gồm việc áp dụng các tiêu chuẩn môi trường trong quá trình xét duyệt vốn vay Ngoài ra, ngân hàng xanh còn cung cấp tín dụng ưu đãi cho các dự án có mục tiêu giảm lượng khí CO2, góp phần vào sự phát triển bền vững.
Doanh nghiệp xanh: là không gây ra bất kỳ tiêu cực nào đến môi truờng, cộng đồng, xã hội hay nền kinh tế.
Tín dụng ngân hàng xanh là những khoản cấp tín dụng mà ngân hàng cấp cho các dự án không gây rủi ro hoặc nhằm bảo vệ môi truờng.
Chiến lược tăng trưởng xanh hướng đến việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế, tối ưu hóa lợi thế so sánh và nâng cao hiệu quả cạnh tranh của nền kinh tế Mục tiêu cụ thể bao gồm ba điểm chính nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững.
Khuyến khích các ngành kinh tế sử dụng tài nguyên thiên nhiên một cách hiệu quả và tạo ra giá trị gia tăng cao là rất cần thiết Đồng thời, cần hạn chế và hướng tới việc xóa bỏ những ngành nghề tiêu tốn tài nguyên một cách lãng phí và gây ô nhiễm môi trường.
Ứng dụng và phát triển công nghệ hiện đại là cần thiết để tối ưu hóa tài nguyên thiên nhiên và gia tăng sử dụng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, từ đó giảm phát thải khí nhà kính và hỗ trợ ứng phó với biến đổi khí hậu Đồng thời, việc tạo thêm việc làm từ các ngành công nghiệp xanh và xây dựng lối sống thân thiện với môi trường sẽ nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
1.2 TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG XANH
Ngành ngân hàng đóng vai trò then chốt trong việc thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và phát triển bền vững Hệ thống ngân hàng quyết định nguồn vốn đầu tư cho các dự án kinh tế - xã hội, hỗ trợ các khu vực kinh tế nhằm phát triển bền vững Chính sách tín dụng xanh là giải pháp quan trọng, hướng nền kinh tế tới mục tiêu tăng trưởng xanh.
1.2.1 Khái niệm tín dụng xanh
Tín dụng xanh là các khoản vay do ngân hàng cấp cho những dự án sản xuất và kinh doanh có lợi cho môi trường, hoặc nhằm mục đích bảo vệ và cải thiện môi trường sống.
Tín dụng xanh là hình thức cấp tín dụng bao gồm tài trợ vốn, cho vay và các phương thức khác, nhằm thúc đẩy bền vững môi trường và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường Ví dụ, tín dụng xanh có thể được sử dụng để hỗ trợ các công ty đầu tư vào các dự án tiết kiệm năng lượng, nước và nhiên liệu, cũng như các dự án xử lý chất thải nhằm giảm ô nhiễm và chất thải Ngoài ra, tín dụng xanh còn hỗ trợ khai thác các nguồn năng lượng tái tạo như địa nhiệt.
1.2.2 Đặc điểm của tín dụng xanh
Tín dụng xanh chủ yếu hướng tới các doanh nghiệp đầu tư vào dự án tiết kiệm năng lượng, sử dụng năng lượng tái tạo, cải thiện môi trường và giảm ô nhiễm Đồng thời, tín dụng này cũng hỗ trợ các dự án sản xuất sản phẩm thân thiện với môi trường.
Các dự án tiết kiệm năng lượng và sử dụng năng lượng tái tạo cần áp dụng công nghệ tiên tiến, dẫn đến nhu cầu vốn lớn cho các dự án xanh Điều này làm tăng nhu cầu vay vốn từ các ngân hàng thương mại, cho thấy quy mô tín dụng xanh mà các ngân hàng này cung cấp là rất lớn.
1.2.2.3 Lãi suất, thời hạn vay