Đối tượng nghiên cứu Đề tài này nhằm nghiên cứu về Rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn nghị luận xã hội cho học sinh yếu, kém lớp 12 Để thử nghiệm đề tài tôi chọn đối tượng học sinh yếu Trư
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT VĨNH LỘC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
RÈN LUYỆN KĨ NĂNG VIẾT ĐOẠN VĂN
NGHỊ LUẬN XÃ HỘI CHO HỌC SINH YẾU, KÉM
Trang 2Mục lục
1 Mở đầu
1.1 Lý do chọn đề tài 1
1.2 Mục đích nghiên cứu 1
1.3 Đối tượng nghiên cứu 1
1.4 Phương pháp nghiên cứu 1
1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm ………2
2 Nội dung……… 3
2.1 Cơ sở lí luận……… 3
2.2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu 3
2.2.1 Thuận lợi 3
2.2.2 Khó khăn 3
2.2.3 Kết quả, hiệu quả của thực trạng trên 4
2.3 Giải pháp và tổ chức thực hiện 5
2.3.1 Giải pháp 5
2.3.2 Tố chức thực hiện 9
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 12
2.4.1 Sau khi vận dụng đề tài vào dạy - học 13
2.4.2 Kết quả khảo sát qua đề kiểm tra 13
3 Kết luận, kiến nghị………16
3.1 Kết luận 16
3.2 Kiến nghị với các cấp lãnh đạo ngành Giáo dục 16
Tài liệu tham khảo………
Trang 31 Mở đầu 1.1 Lý do chọn đề tài
Phụ đạo học sinh yếu, kém nói riêng là công việc khó khăn và đòi hỏinhiều công sức của thầy và trò Quá trình giảng dạy nói chung, phụ đạo học sinhyếu, kém nói riêng phải tiến hành song song 2 nhiệm vụ: Bồi dưỡng kiến thức
và hướng dẫn học sinh bộc lộ năng lực, thể hiện kiến thức để giải quyết các đề
cụ thể Trong quá trình ấy, khâu rèn luyện kĩ năng làm văn cho học sinh thực sự
là khó, khổ, rất cần sự tận tâm và công phu của người thầy Hiện nay, trong phânmôn làm văn kiểu bài nghị luận xã hội tuy không mới nhưng thực tế giảng dạycòn gặp nhiều vướng mắc Với chúng tôi, những người trực tiếp làm công tácgiảng dạy nói chung và phụ đạo học sinh yếu nói riêng, từ thực tiễn giảng dạyxin mạnh dạn trao đổi những gì đã và đang làm
Vấn đề làm văn NLXH đã trở thành một bộ phận không thể thiếu trongcấu trúc đề thi tuyển sinh các cấp, đề kiểm tra các cấp Vì vậy, rèn luyện làmvăn nghị luận xã hội là một đòi hỏi thực sự cần thiết đối với học sinh trung họcnói chung, đối với học sinh yếu, kém nói riêng
Nghị luận xã hội là dạng bài đưa người học về gần hơn với cuộc sống,đồng thời đòi hỏi ở người học khả năng tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo Dạngbài này khiến người viết phát huy năng lực bản thân từ tư duy, suy nghĩ, huyđộng vốn hiểu biết đến năng lực trình bày một vấn đề xã hội nào đó sao cho giàusức thuyết phục Chúng ta biết rằng nếu thiếu năng lực thuyết phục thì khó thànhđạt trong cuộc sống Đây là thực tế cũng là yêu cầu khá cao, các em học sinhvừa thích thú song cũng gặp không ít khó khăn khi giải quyết những đề bài,những vấn đề của cuộc sống xã hội cụ thể
1.2 Mục đích nghiên cứu
Khi tiến hành đề tài tôi đã dựa trên tình hình giảng dạy và học tập thực tếcủa giáo viên và học sinh trong các Từ đó, đưa ra những cách thức, phươngpháp tập huấn, bồi dưỡng cho phù hợp với đối tượng học sinh và với mục đíchgiáo dục
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Đề tài này nhằm nghiên cứu về Rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn nghị
luận xã hội cho học sinh yếu, kém lớp 12
Để thử nghiệm đề tài tôi chọn đối tượng học sinh yếu Trường THPT VĩnhLộc, Năm học 2018-2019
1.4 Phương pháp nghiên cứu
+ Về lí thuyết
- Nghiên cứu tài liệu
- Nắm vững cấu trúc đoạn văn
- Nắm vững mục tiêu, phương pháp, cách thức tổ chức thực hiện
+ Về thực tiễn
- Xác định đối tượng học sinh áp dụng đề tài (Học sinh học sinh yếu về cách viếtđoạn văn nghị luận xã hội lớp 12)
- Kiểm tra sự tiếp thu của học sinh trong quá trình thực nghiệm
- Đánh giá, đưa ra sự điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp
Trang 4+ Các phương pháp khác: Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thôngtin; phương pháp thống kê, xử lý số liệu, so sánh, tổng hợp, phân loại
1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm
Viết về đề tài này có rất nhiều tác giả, bài viết đề cập đến nếu có chỉ dànhcho đối tượng học sinh khá giỏi còn với bài viết này tôi chỉ đi đề cập đến đốitượng hoc yếu Mặt khác, sáng kiến cũng đi sâu rèn các rèn các kỹ năng nhậnbiết, phán đoán đề thi; kỹ năng diễn đạt cho học sinh yếu
Vì vậy, sau quá trình thực nghiệm, tôi đã mạnh dạn đưa ra ý kiến của mình
về vấn đề Rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn nghị luận xã hội cho học sinh yếu
lớp 12.
Trang 52 Nội dung 2.1 Cơ sở lí luận
Trong thời đại khoa học kĩ thuật phát triển nhanh như vũ bão thì giáo dụcđóng vai trò vô cùng quan trọng Mục tiêu giáo dục của tất cả các quốc gia làđào tạo con người phát triển toàn diện Tổ chức khoa học giáo dục thế
giới UNESCO cũng đã đề xướng mục đích học tập là: “Học để biết, học để làm, học để chung sống và học để khẳng định mình” Việc đưa mảng nghị luận xã
hội vào chương trình Ngữ văn bậc trung học hoàn toàn phù hợp với xu hướng
giáo dục trên “Nghị luận xã hội là phưong pháp nghị luận lấy đề tài từ các lĩnh vực xã hội, chính trị, đạo đức làm nội dung bàn bạc nhằm làm sáng tỏ cái đúng, sai, tốt, xấu của vấn đề được nêu ra Từ đó đưa ra một cách hiểu thấu đáo về vấn đề nghị luận cũng như vận dụng nó vào đời sống và bản thân” Những đề
tài và nội dung này thường là những vấn đề có ý nghĩa thiết thực trong cuộcsống, có tính giáo dục và tính thời sự cao Đối với học sinh THPT, các bài vănnghị luận xã hội thường mang đến cho các em những suy nghĩ và nhận thứcđúng đắn về cuộc sống; có ý nghĩa hướng đạo, đặc biệt là uốn nắn nhận thức chocác em về những vấn đề có tính hai mặt của đời sống xã hội đang tác động trựctiếp đến thế hệ trẻ
Từ năm học 2008 – 2009, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức đưa vào đềthi môn văn kì thi tốt nghiệp THPT và thi tuyển sinh vào các trường Cao đẳng,Đại học một câu nghị luận xã hội, chiếm tỉ lệ 30% trong tổng số đề ra Nhữngvấn đề nghị luận xã hội được đưa ra cho học sinh bàn bạc từ đó đến nay đều rấtphong phú, đa dạng; đề cập đến tất cả các phương diện của đời sống Vừa
có dạng đề về tư tưởng đạo lí lại vừa có dạng đề về các hiện tượng đời sống Thếnhưng thời lượng chương trình dành cho việc giảng dạy và rèn luyện kĩ nănglàm bài nghị luận xã hội trong phân phối chương trình THPT theo qui định của
Bộ Giáo dục là quá ít ỏi, ở lớp 12 cả Ban cơ bản và Ban Khoa học Xã hội nhânvăn đều chỉ có 2 tiết lí thuyết về cách làm bài nghị luận xã hội: một cho dạng bàinghị luận về một tư tưởng đạo lí, một cho dạng bài nghị luận về một hiện tượngđời sống Cả năm học 12 các em chỉ có hai bài viết rèn luyện nghị luận xã hội,còn lại thì tập trung vào nghị luận văn học Thực tế đó khiến học sinh không cóđiều kiện để rèn luyện nghị luận xã hội một cách thường xuyên dẫn tới kết quảđạt được không cao
Học sinh THPT đều ở độ tuổi mới lớn, chưa có điều kiện tiếp xúc nhiều vớithực tế đời sống đa sắc, đa chiều, vốn kiến thức xã hội còn ít ỏi Nhiều em cáchnhìn nhận vấn đề còn ấu trĩ, thậm chí lệch lạc do đó để hiểu đúng, hiểu sâubản chất và bàn luận thấu đáo một vấn đề xã hội là điều không đơn giản đối vớicác em
2.2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
2.2.1 Thuận lợi
Từ khi đổi mới chương trình thay sách SGK (2006 -2007), SGK từ THCSđến THPT được chuyển tiếp liền mạch thống nhất trong hệ thống kiến thức mônhọc Được chỉ đạo thống nhất của BGD&ĐT, Sở GD thường xuyên tổ chức các
Trang 6lớp tập huấn hàng năm cho giáo viên với mục đích giúp cho giáo viên nắm vữngtinh thần đổi mới của chương trình sách giáo khoa và dạy học tốt hơn.
Bắt đầu từ khi đổi mới chương trình thay SGK, các bộ SGK, SGV được in
ấn kịp thời, các phương tiện truyền thông; báo, đài, internet… rộng khắp đã giúphọc sinh chủ động, hứng thú hơn trong việc học tập Ngữ văn
Hiện nay, với sự phát triển của đời sống xã hội thì nghị luận xã hội đóng vaitrò quan trọng Cái hay của dạng văn này là học sinh không phải học thuộc làulàu, không phụ thuộc vào tài liệu mà được tự do trình bày suy nghĩ, quan điểmcủa bản thân về một vấn đề cụ thể Vì vậy, học sinh cũng có hứng thú làm bàinghị luận xã hội
2.2.2 Khó khăn
Bài nghị luận xã hội đóng vai trò quan trọng, học sinh cũng được rèn luyệnnhiều nhưng kết quả bài làm của học sinh chưa thực sự tốt Điều này có nhiềunguyên nhân:
- Do tuổi đời học sinh còn ít nên nhận thức và sự đánh giá nhìn nhận vấn đề
xã hội của các em còn hạn chế, chưa toàn diện chưa có chiều sâu
- Việc tìm hiểu văn nghị luận xã hội trong nhà trường còn hạn chế Ở khối
10 phần làm văn chỉ ôn lại văn tự sự, thuyết minh Ở khối 11 phần nghị luận xãhội mang tính tích hợp với một số văn bản đọc hiểu Chương trình khối 12 nghịluận xã hội được tái hiện qua hai bài lí thuyết: Nghị luận về một tư tưởng đạo lý
và hiện tượng đời sống Các bài nghị luận xã hội học sinh được viết ít Tronggiảng dạy, giáo viên chỉ chủ yếu rèn cho học sinh kỹ năng làm văn nghị luận vănhọc vì liên quan trực tiếp đến các tác phẩm trong chương trình Vì thế học sinhcòn mơ hồ về phương pháp làm nghị luận xã hội
Trước năm 2006, học sinh chủ yếu viết bài văn nghị luận xã hội thành mộtbài văn với bố cục ba phần Năm 2017, với yêu cầu đổi mới trong cấu trúc đề thicủa Bộ GD&ĐT, yêu cầu học sinh viết một đoạn văn nghị luận xã hội, điều nàykhiến nhiều em còn lúng túng, bỡ ngỡ Viết một bài văn nghị luận xã hội đối vớicác em đã khó, nay phải viết một đoạn văn lại càng khó hơn đặc biệt là vớinhững em học yếu, kém
2.2.3 Kết quả, hiệu quả của thực trạng trên
Đầu năm học 2018 – 2019, tôi dạy lớp 12C6, 12C7, 12C8 Trường THTPVĩnh Lộc., tôi tiến hành kiểm tra Kết quả cho thấy, việc các em vận dụng kiếnthức xã hội để trình bày một vấn đề chưa tốt, số lượng bài điểm kém, yếu, điểmtrung còn nhiều, điểm khá và giỏi còn khiêm tốn
Kết quả cụ thể như sau:
Lớp Sĩ số Loại giỏi Loại khá Loại Tb Loại yếu
Trang 7là việc làm thường xuyên nhưng việc tích lũy, bồi đắp kiến thức cuộc sống,những hiểu biết xã hội còn bị xem nhẹ Vì vậy, hướng dẫn của người thầy là hếtsức quan trọng.
2.3.1 Giải pháp
2.3.1.1 Củng cố
* Khái niệm đoạn văn
– Hình thức: Đoạn văn là tập hợp của nhiều câu văn.Bắt đầu bằng chữ viết hoađầu dòng và kết thúc bằng dấu chấm Không được phép xuống dòng
- Các câu được liên kết với nhau bằng phép nối, phép thế, phép lặp,…Có câu
mở, các câu triển khai và câu kết rõ ràng
- Nội dung: Các câu đều tập trung thể hiện vấn đề nghị luận, hệ thống luậnđiểm, luận cứ rõ ràng, chặt chẽ, có sức thuyết phục
- Kết cấu: Thường được kết cấu theo cách tổng – phân – hợp, diễn dịch và quynạp
* Nghị luận xã hội là phương pháp nghị luận lấy đề tài từ các lĩnh vực: chínhtrị,đạo đức,xã hội… làm nội dung bàn bạc nhằm làm sáng tỏ cái đúng, sai, tốt,xấu của vấn đề nêu ra Từ đó đưa ra cách hiểu thấu đáo về vấn đề nghị luận cũngnhư vận dụng nó vào đời sống
+ Nghị luận về một tư tưởng đạo lý
– Vấn đề nhận thức: lí tưởng, mục đích sống, nghề nghiệp, ước mơ…
– Vấn đề về đạo đức, tâm hồn, tính cách: lòng yêu nước, lòng nhân ái, vị tha,bao dung, độ lượng; tính trung thực, dũng cảm, chăm chỉ, cần cù, thái độ hòanhã, khiêm tốn; thói ích kỉ, ba hoa, vụ lợi…
– Vấn đề về các quan hệ gia đình: tình mẫu tử, tình phụ tử, tình anh em…
– Vấn đề về các quan hệ xã hội: tình đồng bào, tình thầy trò, tình bạn…
– Vấn đề về cách ứng xử, đối nhân xử thế của con người trong cuộc sống
+ Nghị luận về một hiện tượng đời sống
Đề tài nghị luận thường gần gũi với đời sống và sát hợp với trình độ nhậnthức của học sinh: tai nạn giao thông, hiện tượng môi trường bị ô nhiễm, đạidịch AIDS, những tiêu cực trong thi cử, nạn bạo hành trong gia đình trong họcđường, phong trào thanh niên tiếp sức mùa thi, cuộc vận động giúp đỡ đồng bàohoạn nạn, những tấm gương người tốt việc tốt, hiện tượng lãng phí, lối sống thờ
ơ vô cảm, hiện tượng chạy theo thời thượng, thói dối trá…
Chúng ta đều thấy, các lĩnh vực xã hội làm đề tài cho bài văn nghị luận xãhội rất đa dạng, nên kiến thức phục vụ cho bài làm của học sinh là rất phongphú nhưng điều quan trọng là các em phải có ý thức quan sát, tìm hiểu, ghi
Trang 8chép, để vận dụng (giáo viên cần hướng dẫn để học sinh biết để ý, để tâm nhữngvấn đề của đời sống, xã hội)
2.3.1.2 Tích lũy
Chúng tôi định hướng cho các em huy động kiến thức từ các nguồn:
- Kiến thức từ sách vở: chủ yếu từ báo chí, các loại sách tham khảo về cáclĩnh vực của cuộc sống từ văn học, lịch sử, khoa học, tôn giáo, sách về gươngngười tốt việc tốt …" Hạt giống tâm hồn", "Hạt giống hạnh phúc", "Suy nghĩcủa những người trẻ",….điều quan trọng cùng các em tìm và lựa chọn sách cầnthiết để học, biết cách đọc, hệ thống hóa kiến thức
- Kiến thức từ đời sống: Hiểu biết, tích lũy hoặc từ đời sống hàng ngàycủa bản thân người viết, yêu cầu các em có thói quen quan sát cuộc sống, nhữnghoạt động, sự việc, những vấn đề từ cuộc sống xung quanh quan trọng hơn làbiết suy nghĩ, suy xét những gì mình nghe được, quan sát được Trên cơ sở đó,biết lựa chọn, nắm bắt lấy bản chất vấn đề
- Kiến thức từ trải nghiệm bản thân, đây sẽ là ví dụ minh họa sống đúng,
có sức thuyết phục nếu nó được vận dụng vào bài văn một cách tự nhiên, chânthành
2.3.1.3 Rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn nghị luận xã hội
Trong các bài văn nghị luận xã hội nói chung, đoạn văn nghị luận xã hộinói riêng các em học sinh phải phát biểu những suy nghĩ nghiêm túc, chín chắn,sâu sắc của mình về một hiện tượng tốt, xấu trong đời sống xã hội, về những vấn
đề của cuộc sống từ chân lý vĩnh hằng đến thời sự nóng hổi Muốn vậy, trướchết các em phải nhận thức đúng vấn đề mà đề bài yêu cầu nghĩa là việc xác địnhvấn đề phải trúng, vì thế khâu tìm hiểu đề hết sức quan trọng Theo chúng tôi kỹnăng cần thiết, rèn luyện đầu tiên là kĩ năng nhận diện phân tích đề
2.3.1.3.1 Kỹ năng nhận diện phân tích đề, tìm ý.
Xác định được vấn đề nghị luận là thành công bước đầu đối với bài văn,đoạn văn nói chung và đoạn văn nghị luận nói riêng Song, cũng không phải họcsinh nào cũng có thể xác định được đặc biệt là đối với học sinh yếu lại càng khóxác định được vấn đề nghị luận
* Đọc kỹ đề và tìm hiểu
Theo như đề thi mẫu: Phần nghị luận xã hội chủ yếu được lấy từ bài đọchiểu( hoặc có thể không) và yêu cầu học sinh viết một đoạn văn nghị luận xã hộikhoảng 200 chữ
Nếu đề nghị luận xã hội nằm trong phần đọc hiểu thì trước hết các em phảitiến hành tìm hiểu các nội dung sau:
- Đọc kỹ bài đọc hiểu, nắm được nội dung cốt lõi của đoạn văn bản - Xác địnhxem phần đọc hiểu bàn về vấn đề gì? – nhất là phải xác định được vấn đề đóthuộc tư tưởng đạo lý hay hiện tượng đời sống
- Xác định được các thao tác lập luận
- Xác định hệ thống dẫn chứng tiêu biểu
- Xác định đoạn văn sẽ viết theo kiểu nào? Diễn dich, quy nạp, hay tổng- hợp… Giáo viên nên định hướng cho học sinh viết đoạn văn theo Tổng – Phân– Hợp
Trang 9Đọc đoạn đọc hiểu sau:
“Leo lên đỉnh núi không phải là để cắm cờ mà là để vượt qua thách thức tận hưởng bầu không khí và ngắm nhìn quang cảnh rộng lớn xung quanh Leo lên đỉnh cao là để các em có thể nhình ngắm thế giới chứ không phải để thế giới nhận ra các em Hãy đến Paris để tận hưởng cảm giác đắm chìm trong Paris chứ không phải lướt qua đó để ghi Paris vào danh sách các địa điểm các em đã
đi qua và tự hào mình là con người từng trải Tập luyện những suy nghĩ độc lập, sáng tạo, và táo bạo không phải để mang lại sự thỏa mãn cho bản thân mà là đề đem lại lợi ích cho 6,8 tỉ người trên trái đất của chúng ta Rồi các em sẽ phát hiện ra sự thật thú vị và vĩ đại mà những kinh nghiệm trong cuộc sống mang lại,
đó là lòng vị tha mới chính là điều tốt đẹp nhất mà các em có thể làm cho bản thân mình Niềm vui lớn nhất trong cuộc đời thực ra lại đến vào lúc các em nhận ra các em chẳn có gì đặc biệt cả Bởi tất cả mọi người đêu như thế”
(Trích bài phát biểu tại buổi lễ tốt nghiệp trường trung học Wellesley củathầy Hiệu trưởng Dvid McCullough)
Câu nghị luận xã hội được cho là: hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ)trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến được nêu trong đoạn trích ở phần đọc
hiểu: “Leo lên đỉnh cao là để các em có thể nhình ngắm thế giới chứ không phải
để thế giới nhận ra các em”
Như vậy, phần nghị luận xã hội là một ý trong phần đọc hiểu Vậy phảiđọc kỹ phần đọc hiểu để hiểu được câu trên nằm trong một chỉnh thể mà ở đótác giả đã dạy chúng ta về cách cảm nhận thế giới và thái độ ứng xử văn hóatrước thế giới trước cuộc đời
2.3.1.3.2 Rèn luyện kỹ năng diễn đạt
Bên cạnh việc hiểu đề, xác định đươc vấn đề nghị luận thì việc diễn đạtthành lời văn cũng rất khó đối với các em học yếu Chính vì vậy, việc rèn kỹnăng diễn đạt cho các em là khâu hết sức quan trọng đối với những học sinh họcyếu
Đối với bài, đoạn văn nghị luận xã hội việc vận dụng phối hợp linh hoạtcác thao tác lập luận để giải thích, phân tích, bình luận vấn đề, làm cho vấn đềđược nhìn nhận dưới các góc độ khác nhau cũng rất quan trọng
- Lưu ý: Số dòng, số câu cho từng phần:
+ Mở đoạn: 2-3 câu (có khi chỉ cần 1 câu nếu viết tốt)+ Thân đoạn: - Giải thích – khoảng 4 dòng
Trang 10Ví dụ theo đề trên ta viết như sau: “Thành công luôn là khát khao của mỗi người trên hành trình chinh phục những ước mơ và khát vọng- nhưng khi lên đến đỉnh của thành công , điều quan trọng nhất vẫn là để “ngắm nhìn thế giới” chứ không phải để cho ai đó nhận ra mình.”
* Xây dựng phần thân đoạn
a Đối với đề nghị luận về tư tưởng đạo lý
- Phải giải thích được cụm từ khóa, giải thích được cả câu (cần ngắn gọn, đơngiản)
- Bàn luận;
+ Đặt ra các câu hỏi : Vì sao lại khẳng định như vậy?, Có ý nghĩa như thế nào?, + Khẳng định tính đúng đắn của ý kiến
+ Dẫn chứng xác thực, phù hợp
+ Đưa ra phản đề, phê phán mặt trái của ý kiến
b Đối với đề nghị luận về hiện tượng đời sống:
- Giải thích, phân tích, chứng minh biểu hiện, nguyên nhân và hậu quả
của sự việc hiện tượng ( Trình bày ngắn gọn, cô đọng)
- Bình luận, đánh giá về hiện tượng: nêu thái độ đối với hiện tượng Đánh giáhiện tượng tốt, xấu, lợi, hại như thế nào? Phương hướng, hành động…
và học sinh là cách làm rất hiệu quả tuy mất nhiều thời gian Nhưng cách thứcnày rất phù hợp và hiệu quả đối với các học sinh yếu, kém Từ cách lập luận,trình bày các ý chính, đến ý nhỏ; sự kết hợp giữa lí lẽ và dẫn chứng; đến cách sửdụng dẫn chứng sao cho hiệu quả và "nghệ thuật"
Qua thực tế giảng dạy, ở kiểu bài nghị luận xã hội, các em lúng túng vậndụng các kĩ năng vào từng bài cụ thể
Việc rèn luyện kĩ năng cho học sinh khi làm bài nghị luận xã hội còn phảichú ý từ rèn chính tả đến lựa chọn ngôn từ đặt câu sao cho phù hợp, chính xácvới kiểu bài Có em rất "giản đơn" trong cách lập luận, viết câu, song có em lại
Trang 11thích thể hiện bằng lối diễn đạt cầu kỳ, uyên bác, hoặc đôi khi rơi vào sáo ngữ.Giáo viên phải kịp thời nắm bắt, điều chỉnh lối viết bất cập này Biện pháp cụthể giáo viên sửa trên bài, học sinh tham khảo bài viết của nhau tự rút kinhnghiệm; tham khảo bài viết hay của học sinh đội tuyển các khóa trước… tất cảđều tỏ ra rất có tác dụng đối với các em.
Tôi nhận thấy, học sinh làm bài nghị luận xã hội, hay nghị luận văn họccác em rất ngại dù biết là cần thiết Nên điều quan trọng là người thầy phải luôn
có ý thức tạo hứng thú viết bài cho các em Điều đó phải được thể hiện từ cáchthức ra đề, cách chấm chữa bài đều tác động không nhỏ đến hiệu quả làm bàicủa các em Nuôi dưỡng cho các em mong muốn, khát vọng muốn được thể hiệnmình qua từng bài viết đó là điều vô cùng quan trọng và có ý nghĩa
Nhiều lúc mình không ngờ nổi rằng mình đã đến đây Không ngờ rằng trên mũ
là một ngôi sao Trên cổ áo là quân hàm đỏ Cuộc đời bộ đội đến với mình tự nhiên quá, bình thản quá và cũng đột ngột quá Thế là thế nào? Cách đây ít lâu mình còn là sinh viên Bây giờ thì xa vời lắm rồi những ngày cắp sách lên giảng đường, nghe thầy Đường, thầy Đạo…Không biết bao giờ mình sẽ trở lại những ngày như thế! Hay chẳng bao giờ nữa.! Có thể lắm Mình đã lớn rồi Học bao lâu, mà đã làm được gì đâu, đã sống được gì đâu? Chỉ còm cõi vì trang sach, gầy xác đi vì mộng mị hão huyền 28 ngày trong quân ngũ, mình hiểu được nhiều điều có ích Sống được nhiều ngày có ý nghĩa Dọc đường hành quân, có dịp xem lại lòng mình, soát lại lòng mình Mình đã bắt đầu sống có trách nhiệm
từ đâu, từ lúc nào?
Có lẽ từ 9.3.1971, tháng 3 của hoa nhãn ban trưa, của hoa sấu, hoa bằng lăng nước
Trên mũ là ngôi sao Ta lặng ngắm ngôi sao, như hồi nào ta chỉ cho bạn: kia
là ngôi sao Hôm yêu dấu…nhưng khác hơn một chút Bây giờ ta đọc trong ngôi sao ấy, ánh lửa cầu vồng của trận công đồn, màu đỏ của lửa, của máu…Ta như thấy trong màu kỳ diệu ấy có cả hồng cầu của trái tim ta.”
(Trích Mãi mãi tuổi hai mươi, nhật ký của liệt sĩ Nguyễn Văn
- Yêu cầu học sinh đọc kỹ phần Đọc hiểu – Xác định được vấn đề cần nghị
luận: “ Trách nhiệm của tuổi trẻ ngày nay với việc bảo vệ Tổ Quốc”