Xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở tỉnh thanh hoá trong giai đoạn hiện nay

Đánh giá và tìm hiểu về xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở tỉnh Thanh Hoá; từ đó đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước của tỉ

Xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở

tỉnh Thanh Hoá trong giai đoạn hiện nay

Trần Mạnh Long

Trường Đại học Quốc gia Hà Nội; Khoa Luật

Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật; Mã số: 60 38 01

Người hướng dẫn: GS TS Phạm Hồng Thái

Năm bảo vệ: 2012

Abstract Đánh giá và tìm hiểu về xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở tỉnh

Thanh Hoá; từ đó đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước của tỉnh Thanh Hoá trong giai đoạn hiện nay Phân tích những vấn đề cơ bản về công chức hành chính và xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước Làm rõ thực trạng đội ngũ công chức hành chính ở tỉnh Thanh Hóa thời gian qua Đề xuất các giải pháp nhằm xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay

Keywords: Pháp luật Việt Nam; Công chức nhà nước; Hành chính nhà nước; Luật công chức;

Luật hành chính; Thanh Hóa

Content

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thực hiện đường lối đổi mới, Đảng và Nhà nước ta đã xác định nhiệm vụ, mục tiêu xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ, trong đó có đội ngũ công chức hành chính nhà nước là một nội dung quan trọng có ý nghĩa quyết định trong việc hoàn thiện, đổi mới hệ thống chính trị và đã ban hành nhiều chủ trương, chính

sách về cán bộ, công chức

Thực hiện nhiệm vụ đó, những năm gần đây, cùng với sự phát triển của kinh tế - xã hội, công tác xây dựng đội ngũ công chức hành chính ở nước ta đã đạt được những kết quả tích cực, đội ngũ công chức hành chính nhà nước được xây dựng cả về số lượng và chất lượng, từng bước đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ Song trên thực tế việc xây dựng và phát triển đội ngũ công chức hành chính nhà nước đã và đang đặt ra nhiều vấn đề mới, cần tiếp tục nghiên cứu

Nhằm xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở tỉnh Thanh Hoá ngang tầm yêu cầu nhiệm vụ,

tôi chọn nội dung "Xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở tỉnh Thanh Hoá trong giai đoạn hiện nay" làm đề tài luận văn thạc sĩ Luật, chuyên ngành Lý luận và Lịch sử Nhà nước và pháp luật

2 Tình hình nghiên cứu đề tài: Đã có nhiều công trình nghiên cứu được công bố có liên quan đến

đội ngũ công chức hành chính nhà nước nhưng chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu, đánh giá và đưa

ra các giải pháp toàn diện nhằm xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở tỉnh Thanh Hoá trong giai đoạn hiện nay

3 Mục đích, nhiệm vụ của luận văn

- Mục đích: Phân tích, đánh giá và có cái nhìn tổng quát về xây dựng đội ngũ công chức hành chính

nhà nước ở tỉnh Thanh Hoá; từ đó đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước của tỉnh trong giai đoạn hiện nay

- Nhiệm vụ:

+ Phân tích những vấn đề cơ bản về công chức hành chính và xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước

+ Làm rõ thực trạng đội ngũ công chức hành chính ở tỉnh Thanh Hóa thời gian qua

+ Đề xuất các giải pháp nhằm xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở tỉnh Thanh Hóa

trong giai đoạn hiện nay

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài

Luận văn nghiên cứu những vấn đề lý luận liên quan đến công chức hành chính nhà nước, công tác xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước; thực trạng đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở tỉnh Thanh Hoá; trên cơ sở đó đề ra một số giải pháp cơ bản nhằm xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở tỉnh Thanh Hoá trong giai đoạn hiện nay

Phạm vi nghiên cứu: thực trạng đội ngũ công chức hành chính nhà nước tỉnh Thanh Hoá giai đoạn

2006 - 2010

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Luận văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng và pháp luật của Nhà nước ta về xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu của triết học Mác - Lênin, kết hợp các phương pháp lịch

sử cụ thể, phân tích, tổng hợp, kết hợp nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn

6 Những đóng góp mới về khoa học của luận văn

Luận văn trình bày một cách tương đối có hệ thống những vấn đề cơ bản về công chức hành chính nhà nước và xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước; chỉ ra được công tác xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước và thực trạng đội ngũ công chức hành chính nhà nước hiện nay ở tỉnh Thanh Hoá; đề xuất các giải pháp xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở tỉnh Thanh Hoá trong giai đoạn hiện nay

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Luận văn góp phần làm rõ hơn cơ sở lý luận và thực tiễn về xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước, làm rõ đặc điểm của đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở tỉnh Thanh Hoá; đề xuất các

phương hướng, giải pháp nhằm xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước của tỉnh trong giai đoạn hiện nay; có thể làm tư liệu tham khảo cho những ai quan tâm đến vấn đề này

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung của luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Những vấn đề cơ bản về công chức hành chính nhà nước và xây dựng đội ngũ công chức

hành chính nhà nước

Chương 2: Thực trạng đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở tỉnh Thanh Hoá hiện nay

Chương 3: Một số giải pháp xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở tỉnh Thanh Hoá

trong giai đoạn hiện nay

Chương 1

NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN

VỀ CÔNG CHỨC HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC VÀ XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của công chức hành chính nhà nước

1.1.1 Khái niệm cán bộ, công chức, công chức hành chính nhà nước

1.1.1.1 Khái niệm cán bộ

Luật Cán bộ, công chức quy định: Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước

1.1.1.2 Khái niệm công chức

Cùng với khái niệm cán bộ, Luật Cán bộ, công chức quy định: Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật

1.1.1.3 Khái niệm công chức hành chính nhà nước

Trong hệ thống pháp luật và các văn bản hướng dẫn của Bộ Nội vụ chưa có khái niệm chính thức về công chức hành chính nhà nước Dưới góc độ hành chính học có thể hiểu: công chức hành chính nhà nước là những người hoạt động trong các cơ quan hành chính nhà nước từ Trung ương đến địa phương

đảm nhiệm chức năng quản lý nhà nước Trong phạm vi đề tài này, chỉ đi sâu vào phạm vi công chức hành chính nhà nước ở tỉnh Thanh Hóa, tức là ở cấp tỉnh, cấp huyện và cấp xã của Thanh Hóa

1.1.2 Đặc điểm của công chức hành chính nhà nước

1.1.2.1 Là chủ thể của nền công vụ

Đội ngũ công chức hành chính nhà nước là những người có vị trí trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước, có chức năng thực thi pháp luật và thi hành công vụ nhằm phục vụ lợi ích chung cho toàn xã hội Đội ngũ công chức là hạt nhân cơ bản của nền công vụ, là chủ thể thực sự tiến hành các công vụ cụ

thể và cũng chính là yếu tố đảm bảo cho nền công vụ hoạt động, vận hành có hiệu lực, hiệu quả

1.1.2.2 Là lực lượng lao động chuyên nghiệp, có tính chuyên môn hóa cao

Tính chuyên nghiệp của công chức hành chính nhà nước được quy định bởi địa vị pháp lý và được thể hiện qua hai yếu tố: thời gian, thâm niên công tác và trình độ năng lực chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ hành chính Hai yếu tố này gắn bó chặt chẽ với nhau tạo nên mức độ chuyên nghiệp của người công chức hành chính nhà nước

1.1.2.3 Là đội ngũ tương đối ổn định, mang tính kế thừa, nhưng luôn đòi hỏi không ngừng nâng cao về chất lượng

Khác với công chức của một số nước, không có tính ổn định, đội ngũ công chức hành chính nhà nước của nước ta hoạt động ổn định, ít chịu biến động nhằm duy trì tính ổn định, liên tục của nền hành chính; họ được bảo hộ bằng quy định "biên chế nhà nước"

1.1.2.4.Hoạt động của công chức hành chính nhà nước diễn ra thường xuyên, liên tục

Các hoạt động quản lý của cơ quan quản lý nhà nước đều liên quan hàng ngày và trực tiếp hoặc gián tiếp đến cuộc sống của tất cả mọi người dân, đòi hỏi hệ thống các cơ quan quản lý hành chính nhà nước và đội ngũ công chức hành chính nhà nước phải đủ năng lực, thẩm quyền để giải quyết tất cả các vấn đề thuộc phạm vi quản lý, điều hành một cách nhanh chóng, kịp thời, có hiệu quả

1.1.2.5 Đội ngũ công chức hành chính nhà nước phải am hiểu và tôn trọng luật pháp và thông lệ quốc tế:

Trong điều kiện mở cửa hội nhập quốc tế hiện nay, tất yếu Nhà nước phải giải quyết các quan hệ pháp lý mang yếu tố quốc tế, đồng thời phải ký kết và thực hiện các công ước quốc tế, các tập quán và thông lệ quốc

tế trong tất cả các lĩnh vực Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, đội ngũ công chức hành chính nhà nước phải

có tri thức, phải am hiểu và tôn trọng luật pháp và thông lệ quốc tế

1.1.3 Vai trò của đội ngũ công chức hành chính nhà nước

- Đóng vai trò chủ đạo trong công cuộc đổi mới và xây dựng đất nước

- Là lực lượng nòng cốt trong hệ thống chính trị

- Là nguồn nhân lực quan trọng có vai trò quyết định trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy hành chính nhà nước

- Là đội ngũ chủ yếu, trực tiếp tham gia xây dựng đường lối đổi mới kinh tế của đất

1.2 Xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước

1.2.1 Các nội dung xây dựng xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước

Tập trung vào những nội dung cơ bản là: Hoàn thiện hệ thống pháp luật về công chức hành chính; xây dựng kế hoạch và quy hoạch đội ngũ công chức hành chính nhà nước; tuyển dụng công chức hành chính nhà nước; đào tạo và bồi dưỡng công chức hành chính nhà nước; sử dụng đội ngũ công chức hành chính nhà nước; thực hiện các chế độ, chính sách đối với công chức

1.2.2 Một số tiêu chí cơ bản đánh giá việc xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước

Tiêu chí về số lượng và cơ cấu mang tính định lượng; tiêu chí về chất lượng mới là yếu tố quyết định,

đó là: nhóm tiêu chí đánh giá năng lực, trình độ; nhóm tiêu chí đánh giá về khả năng nhận thức và mức

độ sẵn sàng đáp ứng sự thay đổi công việc; nhóm tiêu chí đánh giá mức độ đảm nhận công việc 1.2.3 Các nhân tố cơ bản ảnh hưởng tới quá trình xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước

1.2.3.1 Các nhân tố khách quan

Gồm: hoàn cảnh và lịch sử ra đời của công chức, tình hình kinh tế - chính trị và xã hội của đất nước, của từng vùng miền trong từng giai đoạn lịch sử, trình độ văn hóa, sức khỏe chung của dân cư, sự phát triển của nền giáo dục quốc dân,

1.2.3.2 Các nhân tố chủ quan

Gồm: tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng sử dụng, đánh giá thực hiện công việc của công chức hành chính nhà nước, phân tích công việc trong các cơ quan hành chính nhà nước, tạo động lực cho đội ngũ công chức hành chính nhà nước,…

1.3 Tính tất yếu khách quan, yêu cầu và các điều kiện đảm bảo xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước hiện nay

1.3.1 Tính tất yếu khách quan và những yêu cầu

Xuất phát từ thực trạng của tình hình, đặc biệt là những hạn chế, yếu kém, đặt ra yêu cầu phải xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước có số lượng, chất lượng, cơ cấu ngạch, bậc, lứa tuổi, vùng miền, giới tính, thành phần dân tộc hợp lý, phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ mới của nền công vụ chuyên nghiệp, hiện đại hóa

1.3.2 Điều kiện bảo đảm xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính nhà nước

1.3.2.1 Đảng và Nhà nước ta có nhận thức sâu sắc về vị trí, vai trò của công chức hành chính nhà nước và luôn đặt công tác xây dựng đội ngũ công chức lên hàng đầu trong mọi giai đoạn cách mạng

Trong mọi giai đoạn cách mạng, Đảng và Nhà nước luôn xác định công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức là hàng đầu Chính phủ đã có chủ trương và các biện pháp đẩy mạnh việc sắp xếp lại tổ chức biên chế hành chính sự nghiệp theo hướng tinh giản và bố trí những công chức tiếp tục làm việc trong biên chế hành chính sự nghiệp vào đúng ngạch bậc phù hợp với trình độ năng lực cụ thể của từng người trên cơ sở chức danh tiêu chuẩn nghiệp vụ của công chức

1.3.2.2 Hệ thống pháp luật về cán bộ, công chức đang ngày càng hoàn thiện

Đến nay đã hình thành một hệ thống văn bản quy phạm pháp luật tương đối đồng bộ phục vụ cho công tác quản lý công chức trong khu vực hành chính (bao gồm cả công chức cấp xã); đồng thời giúp cho các cơ quan nhà nước xây dựng nguồn nhân lực bổ sung (công chức dự bị) cho khu vực hành

chính Cơ chế quản lý công chức đã được thực hiện trong phạm vi cả nước

1.3.2.3 Sự phát triển của nền kinh tế tri thức, tạo điều kiện cho công chức hành chính nhà nước nâng cao trình độ về mọi mặt

Mở cửa hội nhập trên mọi lĩnh vực giúp cho chúng ta có cơ hội học hỏi những thành tựu khoa học kỹ thuật cũng như những thành tựu phát triển của khoa học xã hội, khoa học quản lý, khoa học nhân sự, về

sự sắp xếp khoa học của bộ máy nhà nước… Giúp cho công chức hành chính nhà nước có cơ hội tiếp cận, giao lưu với nền tri thức phát triển, học hỏi tiến bộ của họ để áp dụng, vận dụng

Chương 2

THỰC TRẠNG XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC Ở TỈNH THANH HÓA HIỆN NAY 2.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội tỉnh Thanh Hóa

2.1.1 Đặc điểm tự nhiên

Thanh Hóa là tỉnh ven biển Bắc Trung bộ, có diện tích tự nhiên 11.134,73 km2

; gồm 27 huyện, thị xã, thành phố, 637 xã, phường, thị trấn

2.1.2 Đặc điểm kinh tế

Giai đoạn 2006 - 2010, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân của tỉnh đạt 11,3%; GDP bình quân đầu người năm 2010 đạt 810 USD; cơ cấu các ngành kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực

2.1.3 Đặc điểm xã hội

Năm 2010, dân số của tỉnh là 3,4 triệu người; nguồn nhân lực khá dồi dào; dân số trong độ tuổi lao động của tỉnh năm 2010 chiếm 65,5% tổng dân số Số lao động được đào tạo tăng đều qua các năm từ 19,6% năm 2000 lên 27% năm 2005; 31,5% năm 2007 và đạt 38% năm 2010 Tuy nhiên hầu hết số lao động đã qua đào tạo tập trung ở các thành phố, thị xã và các thị trấn huyện lỵ

2.1.4 Một số đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội của tỉnh Thanh Hóa tác động đến đội ngũ công chức hành chính nhà nước

Trong tương lai vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ có khả năng sẽ được mở rộng không gian về phía Nam, tạo cơ hội để Thanh Hóa thu hút đầu tư phát triển nhanh hơn Thanh Hóa có nhiều dân tộc anh em sinh sống, có nền văn hóa rất đa dạng về ngôn ngữ, phong tục tập quán

2.2 Công tác xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở tỉnh Thanh Hóa

2.2.1 Sự hình thành đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở tỉnh Thanh Hóa

Đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở tỉnh được hình thành từ nhiều nguồn: bộ đội chuyển ngành sau giải phóng, cán bộ địa phương và tuyển dụng mới So với tổng số cán bộ, công chức của tỉnh nói chung, đội ngũ công chức hành chính nhà nước cấp tỉnh, cấp huyện chiếm 7,01%

2.2.2 Các chủ trương, chính sách xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước của Thanh Hóa thời gian qua (2006 - 2010)

Trong nhiều thời kỳ, tỉnh đã quan tâm xây dựng các chủ trương, chính sách nhằm xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước ngang tầm với yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra Tỉnh ủy đã ban hành một số chủ trương, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành cơ chế, chính sách cụ thể về xây dựng đội ngũ công chức hành chính

2.2.3 Thực trạng công tác xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở tỉnh Thanh Hóa thời gian qua (2006 - 2010)

2.2.3.1 Công tác xây dựng quy hoạch và kế hoạch phát triển đội ngũ công chức hành chính nhà nước

Đã được triển khai thực hiện, nhằm chủ động tạo nguồn nhân sự trẻ, làm cơ sở cho đào tạo, bố trí, sử dụng và phát triển đội ngũ công chức hành chính ở các cấp Tỉnh đã thực hiện công tác quy hoạch cán bộ, thực hiện quy định về phân cấp quản lý cán bộ và các văn bản hướng dẫn của cấp trên theo đúng quy trình Công tác quy hoạch đã có sự chuyển biến rõ nét về nhận thức theo quan điểm "mở rộng, dân chủ, khách quan" Tuy nhiên còn có những hạn chế, yếu kém nhất định như: gặp nhiều khó khăn về nguồn biên chế hành chính để phân bổ cho các cơ quan, đơn vị; quy hoạch công chức hành chính nhà nước giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý còn nhiều hạn chế; nhận xét, đánh giá công chức hành chính nhà nước ở một số đơn vị còn mang tính hình thức

2.2.3.2 Công tác tuyển dụng và thi nâng ngạch

Việc tuyển dụng công chức hành chính đã đem lại kết quả tích cực trong việc lựa chọn người có năng

lực vào bộ máy hành chính Công tác thi tuyển và thi nâng ngạch được tổ chức hàng năm theo quy định Bên cạnh đó, còn có những hạn chế như: vẫn còn tình trạng tuyển dụng công chức thiếu công khai, dân chủ; không đảm bảo điều kiện tiêu chuẩn theo quy định; không đúng quy trình, thủ tục; thi tuyển công chức hành chính chủ yếu được áp dụng đối với các vị trí, chức danh ở ngạch thấp; thi nâng ngạch còn phụ thuộc vào thâm niên công tác,

2.2.3.3 Công tác đào tạo, bồi dưỡng

Công tác đào tạo, bồi dưỡng đạt kết quả tích cực Nội dung gồm đào tạo, bồi dưỡng ở trong nước và

thực hiện đề án liên kết đào tạo ở nước ngoài Giai đoạn 2006 - 2010, tỉnh đã đào tạo, bồi dưỡng và cử đi đào tạo, bồi dưỡng trong nước số lượng lớn công chức hành chính nhà nước, đạt khoảng 83% so với kế hoạch mà tỉnh đã đề ra Đồng thời, thực hiện chính sách thu hút nguồn nhân lực và ban hành một số chính sách về gửi cán bộ, công chức đi đào tạo ở nước ngoài bằng nguồn ngân sách của tỉnh Tuy nhiên, công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức hành chính ở Thanh Hóa còn bộc lộ những hạn chế: việc xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng ở các sở, ngành chưa sát với thực tế; chọn cử người đi học chưa sát, đúng với yêu cầu của địa phương; năng lực thực hiện nhiệm vụ của các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn, về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ; nội dung đào tạo còn trùng lắp;…

2.2.3.4 Công tác kiện toàn tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế

Tổ chức bộ máy cơ quan quản lý nhà nước từ tỉnh đến cơ sở được kiện toàn, củng cố Công tác tinh

giản biên chế được thực hiện theo quy định của pháp luật Tuy nhiên, hiện nay các cơ quan tỉnh Thanh Hóa vẫn chưa mạnh dạn tinh giản biên chế đối với các đối tượng công chức không đạt trình độ chuẩn theo quy định, những người không hoàn thành nhiệm vụ được giao trong 2 năm liền kề; chưa có kế hoạch tinh giản biên chế theo từng kỳ/năm (6 tháng một lần);

2.2.3.5 Công tác đánh giá công chức hành chính nhà nước

Đánh giá công chức hành chính nhà nước được thực hiện hàng năm, trước khi bổ nhiệm, quy hoạch, điều động, đào tạo, bồi dưỡng, khi kết thúc thời gian luân chuyển, biệt phái Tuy nhiên, việc đánh giá công chức hành chính ở nhiều nơi còn tiến hành hình thức, tính dân chủ chưa cao; việc đánh giá để làm căn cứ bổ nhiệm, bổ nhiệm lại công chức giữ chức vụ lãnh đạo ở một số đơn vị chưa đúng quy trình, thiếu dân chủ

2.2.3.6 Công tác điều động, bổ nhiệm, luân chuyển, biệt phái đối với công chức hành chính nhà nước

Đã được tiến hành giữa các sở, ban, ngành, giữa cấp tỉnh với cấp huyện, giữa cấp huyện với cấp xã, đặc biệt là đội ngũ công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý Tuy nhiên, còn một số hạn chế: công tác điều động, bổ nhiệm công chức ở một số nơi còn mang tính chủ quan của người đứng đầu; việc bổ nhiệm những công chức trẻ, có năng lực vào những vị trí chủ chốt chưa nhiều; cơ cấu công chức hành chính nhà nước là người dân tộc thiểu số cấp tỉnh chiếm tỷ lệ thấp; công tác luân chuyển công chức hành chính nhà nước của tỉnh mới chỉ thực hiện ở mức độ hẹp đối với một số trường hợp cán bộ lãnh đạo thuộc diện Tỉnh

ủy quản lý

2.3 Thực trạng đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở tỉnh Thanh Hóa

2.3.1 Một số tình hình về bộ máy tổ chức và hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước ở tỉnh Thanh Hóa

2.3.1.1 Về bộ máy

Hệ thống các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, Ủy ban nhân dân cấp huyện đến nay

cơ bản được tổ chức lại, có tên gọi và chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức theo đúng quy định tại Nghị định số 13/2008/NĐ-CP, Nghị định số 14/2008/NĐ-CP, ngày 04/02/2008 của Chính phủ, các thông tư liên tịch của các bộ quản lý ngành, lĩnh vực và Bộ Nội vụ

2.3.1.2 Về tổ chức và hoạt động

Cùng với việc thành lập, sáp nhập, chia tách các cơ quan, đơn vị, tỉnh đã điều chỉnh, bổ sung chức năng, nhiệm vụ của các ngành, đơn vị; tách các hoạt động mang tính dịch vụ công ra khỏi cơ quan hành chính; kỷ luật, kỷ cương hành chính nói chung, giải quyết công việc của người dân và doanh nghiệp nói riêng đã được các sở, ngành, các địa phương, đơn vị trong tỉnh triển khai thực hiện khá quyết liệt; 100%

cơ quan hành chính nhà nước cấp tỉnh, cấp huyện thực hiện chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng biên chế và kinh phí quản lý hành chính; tin học hóa quản lý hành chính nhà nước được các cấp, các ngành đặc biệt quan tâm

2.3.2 Thực trạng đội ngũ công chức hành chính nhà nước các cấp ở tỉnh Thanh Hóa

2.3.2.1 Đội ngũ công chức hành chính nhà nước cấp tỉnh

Đến ngày 31/12/2010, tổng số cán bộ, công chức của tỉnh có 58.155 người; công chức cấp tỉnh, cấp huyện có 4.077 người, tăng 9,09% so với năm 2006, trong đó công chức cấp tỉnh 2.027 người, chiếm 49,72%, tăng 13,94% so với năm 2006 So với năm 2006, số lượng công chức tăng lên; trình độ, năng lực của đội ngũ công chức được nâng lên một bước, tỷ lệ công chức có trình độ tiến sĩ, thạc sĩ, đại học nâng lên, đặc biệt là số công chức có trình độ chuyên môn đại học tăng nhanh, số có trình độ trung cấp, sơ cấp và chưa qua đào tạo giảm hẳn; số công chức được trang bị trình độ chính trị, tin học, ngoại ngữ cũng từng bước tăng lên; tỷ lệ công chức là chuyên viên và tương đương tăng nhanh hơn; ngày càng trẻ hóa, tỷ lệ nữ, người dân tộc tăng lên

Tuy nhiên, tỷ lệ công chức có trình độ đào tạo tiến sĩ, thạc sĩ tăng chậm (mới có 18 tiến sĩ), số có trình độ chuyên môn từ trung cấp trở xuống vẫn còn chiếm tới hơn 17%; trình độ lý luận chính trị cử nhân, tin học cử nhân, quản lý nhà nước cử nhân còn thấp, đặc biệt số được trang bị trình độ chính trị cử nhân và trung cấp chưa đạt 50%; công chức được nâng ngạch chuyên viên cao cấp và tương đương rất thấp (0,98%), vẫn còn gần 18% công chức ngạch cán sự và không xếp vào ngạch nào; tỷ lệ công chức là đảng viên giảm so với năm 2006 (từ 79,31 xuống 72,13%); tỷ lệ người dân tộc thiểu số chiếm chỉ có 5,57%; tỷ lệ nữ mới đạt 22,6%

2.3.2.2 Đội ngũ công chức hành chính nhà nước cấp huyện

Đến 30/12/2010, tổng số công chức hành chính nhà nước cấp huyện của tỉnh Thanh Hóa là 2.050 người, chiếm 50,28% tổng số công chức hành chính của tỉnh, tăng 4,7% so với năm 2006 Trình độ chuyên môn đại học tăng nhanh, số trình độ thấp giảm dần; trình độ ngoại ngữ, tin học, quản lý nhà nước, chính trị, đặc biệt là cao cấp lý luận chính trị tăng lên; công chức ngạch chuyên viên và tương đương tăng nhanh; đội ngũ công chức ngày càng được trẻ hóa; tỷ lệ nữ, người dân tộc được cải thiện hơn

Tuy nhiên, đội ngũ công chức có trình độ cao tăng chậm, không có công chức đạt trình độ tiến sĩ, thạc

sĩ chỉ chiếm 3,51%, vẫn còn 4,48% công chức chưa qua đào tạo; số có trình độ chính trị cử nhân, trung cấp mới đạt 43,9%; đào tạo cơ bản về ngoại ngữ, tin học, quản lý nhà nước rất thấp; tỷ lệ công chức ngạch chuyên viên chính và tương đương thấp, chưa có chuyên viên cao cấp; tỷ lệ công chức dưới 30 tuổi mới chỉ đạt 15,46%; tỷ lệ nữ, người dân tộc thiểu số tăng chậm

2.3.2.3 Đội ngũ công chức hành chính nhà nước cấp xã

Đến tháng 12/2010, tổng số công chức xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh là 5.251 người (năm

2006 là 5.136 người), trong đó nam chiếm 82,44%; đảng viên chiếm 86,21%, dân tộc thiểu số chiếm 20,87% Trình độ còn nhiều hạn chế, yếu kém Số chưa qua đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ chiếm tỷ

lệ 18,1%; số có trình độ đại học, cao đẳng đạt thấp (đại học 5,1%; cao đẳng 5,48%); chưa có công chức đạt trình độ trên đại học Số công chức đạt chuẩn (có bằng trung cấp về chuyên môn) còn thấp, mới có 21,48% số công chức có trình độ trung cấp quản lý nhà nước, 42,54% có trình độ trung cấp chính trị và phần lớn là học tại chức

2.3.2.4 Đánh giá về đội ngũ công chức hành chính nhà nước

- Ưu điểm: So với các tỉnh, thành trong cả nước, đội ngũ công chức hành chính của tỉnh Thanh Hóa

đông đảo về số lượng, phong phú về trình độ đào tạo, cơ cấu dân tộc, vùng miền; nhiều người được giáo dục và rèn luyện qua thực tiễn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; chất lượng ngày càng nâng lên

- Hạn chế, bất cập: Khá nhiều công chức hành chính năng lực, trình độ chuyên môn chưa đáp ứng được yêu cầu của công việc, đặc biệt là công chức hành chính nhà nước ở cấp huyện, cấp xã Tỷ lệ công chức có trình độ cao, ngạch chuyên viên cao cấp còn thấp Tình trạng vừa thiếu người có năng lực, tận tụy với công việc, vừa thừa người thụ động không làm được việc vẫn chưa được khắc phục hiệu quả Kỹ năng nghề nghiệp là một trong những thiếu hụt lớn nhất hiện nay Đội ngũ công chức trẻ, có kiến thức, trình độ học vấn cao, chậm được phát hiện và bồi dưỡng đào tạo để bổ nhiệm vào các vị trí tương xứng Một bộ phận công chức cao tuổi có tư tưởng ngại phấn đấu Tỷ lệ nữ, người dân tộc thiểu số so với tổng số công chức còn thấp Đội ngũ công chức giữ vị trí lãnh đạo trong tỉnh nhìn chung có độ tuổi khá cao Còn một bộ phận công chức sa sút về phẩm chất đạo đức, tư tưởng cục bộ, bè phái

Nguyên nhân của những hạn chế, bất cập: Chủ yếu là do chiến tranh kéo dài đã làm ảnh hưởng lớn

đến chất lượng công chức; một bộ phận công chức chưa theo kịp với đòi hỏi của công cuộc đổi mới; sự không đồng bộ và chưa chặt chẽ của hệ thống pháp luật về công chức; chế độ tiền lương chưa tương xứng với nhiệm vụ, với cống hiến của công chức; Thanh Hóa là tỉnh rộng, dân số đông, có nhiều vùng miền khác nhau và vẫn còn là một tỉnh nghèo, chủ trương, chính sách phát triển công chức vẫn chưa theo kịp

sự biến đổi của tình hình kinh tế, mức trượt giá hiện nay; công tác tuyển dụng những năm trước đây còn hạn chế; công tác quản lý công chức ở các cơ quan, đơn vị mới quan tâm tới công tác quản lý hành chính nhân sự (chấm công, thực hiện chế độ ốm đau, thai sản,…); tỷ lệ doanh nghiệp trên số dân còn thấp xa so với trung bình chung của cả nước

Chương 3

MỘT SỐ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC Ở

TỈNH THANH HÓA TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 3.1 Quan điểm, phương hướng, mục tiêu xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay

3.1.1 Quan điểm

Xây dựng đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay cần quán triệt và thực hiện tốt một số quan điểm cơ bản sau:

- Xuất phát từ quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước

- Căn cứ vào tình hình thực tiễn của địa phương và bám sát chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh

- Đảm bảo cơ cấu hợp lý, đủ đức, đủ tài đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới xây dựng quê hương, đất nước