(SKKN mới NHẤT) SKKN một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học đông hưng

Xuất phát từ những vấn đề lý luận và thực tiễn công tác ở trường Tiểuhọc cùng với lòng ham thích, muốn tìm hiểu học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp đã thôi thúc tôi viết sáng kiến “Một s

2.2 Thực trạng công tác chủ nhiệm ở trường Tiểu học ĐôngHưng 4

2.3.1 Biện pháp 1: Tìm hiểu và phân loại học sinh lớp chủnhiệm 6

2.3.2 Biện pháp 2: Phân tích những khó khăn và thuận lợitrong công tác chủ nhiệm lớp 6

2.3.3 Biện pháp 3: Xây dựng tiêu chí thi đua và nề nếp lớphọc 7

2.3.4 Biện pháp 4: Xây dựng “Lớp học thân thiện, học sinhtích cực” 9

2.3.5 Biện pháp 5: Tổ chức tốt các hoạt động vui chơi, hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp. 11

2.3.6 Biện pháp 6: Xây dựng chất lượng vở sạch chữ đẹp 13

2.3.7 Biện pháp 7: Giáo dục phẩm chất đạo đức. 142.3.8 Biện pháp 8: Chú trọng việc dạy của giáo viên và việchọc của học sinh. 152.3.9 Biện pháp 9: Giáo viên luôn là tấm gương sáng cho họcsinh noi theo. 162.3.10 Biện pháp 10: Phối kết hợp với các lực lượng giáo dụctrong và ngoài nhà trường để giáo dục học sinh 162.3.11 Biện pháp 11: Thực hiện tốt việc đánh giá kết quả giáodục và tích cực động viên, khen thưởng học sinh. 19

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài:

Sự nghiệp giáo dục và đào tạo của nước ta đang đứng trước những thửthách lớn, đòi hỏi giáo dục phải thay đổi, chuyển mình để hướng tới xây dựngmột nền giáo dục cho tất cả mọi người, đó là nền giáo dục mang tính toàn diện,nhân văn, hiện đại

Trong đó bậc Tiểu học được xác định là nền tảng trong hệ thống giáodục quốc dân Sự hình thành và phát triển của bậc học này là cơ sở, điều kiện

để phát triển các bậc học tiếp theo Mặt khác, đây là bậc học bắt buộc đối vớimọi trẻ em từ 6 đến 14 tuổi và là bậc học “Nhằm giúp đỡ học sinh hình thànhnhững cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đức, trí, thể, mỹ,

kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học lên Trung học cơ sở”

Với vị trí quan trọng như vậy có thể nói đây là bậc học đầu tiên cónhiệm vụ và xây dựng toàn bộ nền móng cho hệ thống giáo dục phổ thông “Đặt

cơ sở vững chắc cho sự phát triển toàn diện con người Việt Nam xã hội chủnghĩa” Vì vậy dạy học và giáo dục ở bậc Tiểu học sẽ không chỉ đặt nền móngcho giáo dục phổ thông mà còn đặt nền móng cho sự hình thành toàn bộ nhâncách của con người Việt Nam

Đặc điểm của học sinh Tiểu học “Nhân cách đang hình thành và pháttriển” Nội dung giáo dục Tiểu học cũng được xây dựng gồm những tri thứcthuộc nhiều lĩnh vực khác nhau Cho nên giáo viên chủ nhiệm ở bậc Tiểu học

có vị trí hết sức quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách họcsinh Để làm tốt điều này đòi hỏi giáo viên bậc Tiểu học phải là những “Ôngthầy tổng thể, là người thầy mẫu mực, là những tấm gương sáng cho học sinhnoi theo” Giáo viên chủ nhiệm là người thay mặt Hiệu trưởng, Hội đồng nhàtrường và cha mẹ học sinh quản lí tập thể học sinh lớp mình, phụ trách phấnđấu học tập và rèn luyện theo mục tiêu chung của mỗi nhà trường Giáo viênchủ nhiệm là những người có kinh nghiệm và uy tín, có khả năng tổ chức côngtác dạy học và giáo dục của một lớp

Mặt khác, giáo viên chủ nhiệm phải có trách nhiệm tổ chức mọi hoạtđộng sinh hoạt, học tập của học sinh, chịu trách nhiệm đối với tình hình họctập, giáo dục của học sinh Đồng thời giáo viên chủ nhiệm lớp chịu tráchnhiệm trước Hiệu trưởng về khuynh hướng chính trị, tư tưởng về nội dung vàviệc tổ chức công tác giáo dục trong lớp mà nhà trường đã giao phó Có thể nóihoạt động giáo dục của giáo viên chủ nhiệm rất đa dạng và phong phú nhằmmục đích “phát triển toàn diện nhân cách cho học sinh” theo mục tiêu cơ bảncủa sự nghiệp giáo dục xã hội chủ nghĩa

Là người giáo viên, hơn ai hết chúng ta phải thấy được trọng trách củamình trong sự nghiệp trồng người Muốn các em trở thành những con ngoantrò giỏi thì trước hết người giáo viên không những phải đảm nhiệm việc giảngdạy nhiều môn học mà còn phải làm tốt công tác chủ nhiệm lớp Vấn đề này từtrước tới nay đã được rất nhiều giáo viên quan tâm bởi nó góp phần tích cựctrong việc nâng cao chất lượng học tập và rèn luyện của học sinh

Tuy vậy hiện nay ở một số trường Tiểu học còn có nhiều đồng nghiệpchưa nhận thức được đầy đủ nhiệm vụ, chức năng của công tác chủ nhiệm lớp,hoặc chưa có kinh nghiệm nên chưa có sự quan tâm thỏa đáng tới công tác này

để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường Vì vậyviệc nhìn nhận đúng đắn và Đổi mới công tác chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu họchiện nay là vấn đề cần thiết

Vậy làm thế nào để đạt hiệu quả cao trong công tác chủ nhiệm lớp Đó làvấn đề không đơn giản Làm thế nào để đổi mới và nâng cao hiệu quả của côngtác chủ nhiệm lớp? Đây chính là điều đầu tiên mà mỗi giáo viên cần quan tâmkhi nhận lớp chủ nhiệm

Xuất phát từ những vấn đề lý luận và thực tiễn công tác ở trường Tiểuhọc cùng với lòng ham thích, muốn tìm hiểu học hỏi kinh nghiệm của đồng

nghiệp đã thôi thúc tôi viết sáng kiến “Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu học Đông Hưng”, với hi vọng sẽ đóng

góp một phần nhỏ bé công sức của mình vào việc nâng cao chất lượng và hiệuquả giáo dục toàn diện trong nhà trường Tiểu học hiện nay

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Tìm hiểu về đặc điểm tâm lý của học sinh Tiểu học nói chung, của lớp 3nói riêng và học sinh của vùng khó khăn có nhiều học sinh nghèo, để có nhữngphương pháp phù hợp trong quá trình dạy và học

Đưa ra một số biện pháp công tác chủ nhiệm lớp giúp học sinh phát triểntốt

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Biện pháp nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

Xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài Xây dựng cơ sở thực tiễn cho đề tàiTìm hiểu đặc điểm học sinh, phương pháp để hình thành chuẩn mực hành

vi đạo đức, khắc sâu và vận dụng công tác chủ nhiệm

Phương pháp điều tra Phương pháp trắc nghiệm Đọc tài liệu

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:

“Giáo dục Tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầucho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tụê, thể chất, thẩm mỹ vàcác kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở” ( Điều 27, Mục 2,chương II, luật giáo dục 2005) Do đó trường Tiểu học phải có đủ điều kiện cầnthiết để đảm bảo chất lượng và hiệu quả phù hợp với phát triển của xã hội

Một số đặc điểm của học sinh Tiểu học là: Nhân cách của học sinh Tiểu học là nhân cách đang được hình thành Trong mỗi học sinh Tiểu học tiềm tàng khả năng phát triển Mỗi học sinh Tiểu học là một chỉnh thể, một thực thể hồn nhiên.

Ba đặc điểm cơ bản này tạo nên cho học sinh Tiểu học có tính chất dễ tiếpthu sự nuôi dưỡng, sự giáo dục, dễ thích nghi với điều kiện sống và học tập Họcsinh Tiểu học phát triển theo hướng hình thành nhân cách, định hình và hoàn

thiện dần con người mình theo hướng mục tiêu giáo dục Chính vì vậy những gì

ta đưa đến cho học sinh Tiểu học phải được chon lọc, đảm bảo sự đúng đắn,lành mạnh Phương pháp giáo dục trẻ cũng phải đúng và phù hợp với đặc điểmtâm sinh lí của trẻ Trong giáo dục, chúng ta phải cư xử với học sinh Tiểu họcnhư một chỉnh thể, một nhân cách đang hình thành Nhà trường cần thực hiệnphương châm giáo dục toàn diện, đảm bảo chuẩn mực về mọi mặt để có thể tạođược sự phát triển ở mỗi học sinh

Công tác chủ nhiệm lớp là một nội dung về chuyên môn nghiệp vụ củagiáo viên Tiểu học Công tác chủ nhiệm quyết định chất lượng dạy và học củagiáo viên và học sinh Làm tốt công tác chủ nhiệm tức là người giáo viên đãhoàn thành tốt việc giảng dạy các bộ môn và tổ chức giáo dục, rèn luyện đạođức cho học sinh Đặc biệt trong nhà trường Tiểu học, vai trò của người giáoviên chủ nhiệm hết sức quan trọng Giáo viên chủ nhiệm thay mặt nhà trườngquản lý điều hành lớp, trực tiếp giáo dục tư tưởng đạo đức, hình thành nhân cáchcho học sinh; là cầu nối giữa ba môi trường giáo dục: gia đình, nhà trường và xãhội

Trong giai đoạn hiện nay, công tác chủ nhiệm lớp ngày càng đòi hỏi sựdày công của người giáo viên bởi yêu cầu ngày càng cao của xã hội đang pháttriển, bởi tình hình cuộc sống vẫn đang tồn tại những tác động xấu đến học sinh,bởi sự mưu sinh của gia đình nên không ít phụ huynh đã giao phó việc giáo dụccon cái cho nhà trường

2.2 Thực trạng công tác chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu học Đông Hưng:

Năm học 2017-2018 tôi nhận chủ nhiệm lớp 3B Thông qua công tác chủnhiệm ở lớp Tôi rút ra thực trạng ở trường Tiểu học Đông Hưng nói chung vàlớp 3B nói riêng trước khi áp dụng các giải pháp này :

2.2.1 Thuận lợi:

Đầu năm học 2017-2018, tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp3B Lớp có 28 em, trong đó có 15 em nữ và 13 em nam Một số phụ huynh tronglớp rất quan tâm đến việc học tập của con em mình, luôn động viên nhắc nhở vàhướng dẫn các em chuẩn bị bài đầy đủ ở nhà Đa số học sinh ở gần nhà nhau nênviệc xây dựng phong trào “Đôi bạn cùng tiến” rất thuận lợi

2.2.2 Khó khăn:

Trường Tiểu học Đông Hưng là trường vừa mới sáp nhập vào thành phốThanh Hóa (thuộc vùng ven của thành phố Thanh Hóa) Do hoàn cảnh địa lí vàtình hình đời sống văn hóa ở đây không có điều kiện nên môi trường văn hóakhông thuận lợi các em học sinh không có điều kiện giao tiếp, tiếp xúc nhiều

Về cơ sở nhà trường trang thiết bị đã được đầu tư, xong chưa đáp ứng được nhucầu dạy và học: Thiếu phòng học, thiếu các phòng chức năng, dụng cụ để vuichơi có nhưng chưa đáp ứng được nhu cầu của học sinh Toàn trường có tới 56học sinh là con em hộ nghèo Một số học sinh bố mẹ đi làm ăn xa (đi bán đá ởcác tỉnh thành khác trên toàn quốc) con cái gửi cho ông bà người thân nên phầnnào còn thiếu sự quan tâm của gia đình Bởi vậy các em không được mạnh dạn,thiếu tự tin trước đám đông

Giáo viên Tiểu học phải dạy nhiều môn, thời gian dành để nghiên cứu, tìmtòi những phương pháp dạy học phù hợp với đối tượng học sinh trong lớp cònhạn chế Chưa lôi cuốn được sự tập trung chú ý nghe giảng của học sinh Bêncạnh đó nhận thức về vị trí, tầm quan trọng của công tác chủ nhiệm lớp cũngchưa đầy đủ

Học sinh chưa ý thức được nhiệm vụ của mình, chưa chịu khó, tích cực tưduy suy nghĩ, tìm tòi cho mình những phương pháp học đúng để biến tri thứccủa thầy thành của mình Cho nên sau khi học xong bài, các em chưa nắm bắtđược lượng kiến thức bài học Năng lực tư duy còn nhiều hạn chế, chưa thựchiện tốt nội quy nhà trường, tham gia trò chơi nguy hiểm như: trèo cây hái bàng,trèo tường, chơi súng bắn đạn nhựa, chơi đấu kiếm như trong phim kiếm hiệp,những trò chơi không hợp vệ sinh như bắn bi, tạt dép, vẽ bậy lên tường, dán

hình … Trong lớp có những em hoàn cảnh khó khăn, thiếu sự quan tâm sâu sát

của gia đình như: (Em Lê Đức Duy, em Ngyễn Hoành Tú) Học sinh chưa hoànthành về các môn học và hoạt động giáo dục, chưa đạt về phẩm chất (EmNguyễn Văn Thuân, em Nguyễn Lê Tiến Đạt ) Một số học sinh chưa đạt vềnăng lực nên có tâm lí chán học, hay nghỉ học: (Em Phạm Ngọc Hưng, em LêThị Hà My ) Một số em có tính hiếu động thường trêu ghẹo bạn, nói chuyện,đùa giỡn trong giờ học (Em Lê Đức Anh, Lê Huy Đăng )

Đầu năm, khi được Ban giám hiệu giao cho chủ nhiệm lớp 3B, tôi đã tổchức khảo sát và thu được kết quả chung như sau:

Các môn học và hoạt động giáo

dục

Hoàn thành

Chưa hoàn thành

Qua những thực trạng và nguyên nhân đã nêu trên, bản thân tôi là mộtgiáo viên chủ nhiệm, với trách nhiệm của mình bản thân tôi suy nghĩ và áp dụngnhững điều mình được học hỏi ở sách vở (quá trình tự học) và tham khảo củacác đồng nghiệp, đã đề ra được những giải pháp sau nhằm khắc phục nhữngthực trạng trên, góp một phần vào việc nâng cao thể chất, giáo dục đạo đức chohọc sinh lớp mình hoàn thành được công tác của nhà trường giao.Từ thực tếtrên, tôi thấy mình càng phải cố gắng thật nhiều để làm tốt công tác chủ nhiệm

và phải đặc biệt quan tâm, gần gũi hơn với học sinh Đặc biệt là cần có nhữngbiện pháp hữu hiệu trong công tác chủ nhiệm lớp

2.3 Các biện pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề:

Muốn làm tốt công tác chủ nhiệm lớp tôi đã thực hiện một số biện phápsau:

2.3.1 Biện pháp 1: Tìm hiểu và phân loại học sinh lớp chủ nhiệm:

Ngay từ khi nhận lớp, giáo viên chủ nhiệm lớp phải tìm hiểu về đặc điểmtình hình học sinh lớp mình phụ trách Nắm các thông tin cần thiết về từng họcsinh.Tìm hiểu xem những học sinh nào bị khuyết tật, hoặc bị tật về các giácquan, khả năng tiếp thu chậm và nguyên nhân

Tìm hiểu hoàn cảnh gia đình của học sinh Những đối tượng học sinh cócác hoàn cảnh như: kinh tế khó khăn, nếp sống gia đình, sự quan tâm của cha mẹđối với con cái để từ đó giáo viên tìm ra nguyên nhân các hiện tượng tâm lí củahọc sinh

Tìm hiểu xu hướng, hứng thú, động cơ học tập của học sinh trong học tập

và các hoạt động khác từ đó giúp giáo viên hiểu được nguyên nhân để hướngdẫn giáo dục học sinh đạt kết quả tốt

Ví dụ: Trong thực tế có một số em học yếu các môn toán hoặc Tiếng việt

nhưng các môn năng khiếu như Âm nhạc, Mĩ thuật, Thể dục thì học rất tốt docác em hứng thú say mê đối với những môn này Từ đó, giáo viên phải biết vậndụng phương pháp dạy học phù hợp để giúp các em hứng thú với môn Toán,môn Tiếng việt

* Để nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh, tôi thựchiện công tác điều tra thông qua sổ liên lạc

Tuỳ theo đặc điểm, nội dung giáo dục của lớp, giáo viên chủ nhiệm có thể

có nhiều cách phân loại

Ví dụ: Căn cứ vào trình độ nhận thức, vào năng lực hoạt động tập thể,

hoạt động xã hội của học sinh, tôi phân học sinh của lớp thành 3 nhóm như sau:

Nhóm 1: Gồm những học sinh tích cực, ủng hộ các giải pháp của nhà giáodục

Nhóm 2: Gồm những học sinh không có biểu hiện gì xấu, nhưng khôngthể hiện rõ tính tích cực của mình trong tập thể

Nhóm 3: Đó là những học sinh có nhiều biểu hiện chưa hoàn thành về họctập hoặc tư cách đạo đức; những em này cần được quan tâm đặc biệt

2.3.2 Biện pháp 2: Phân tích những khó khăn và thuận lợi trong công tác chủ nhiệm:

2.3.2.1 Về phía học sinh:

Giáo viên cần nắm vững được trình độ, năng lực, phẩm chất chung củatừng em và những học sinh đặc biệt cần quan tâm của năm học trước để từ đóvạch ra các biện pháp tác động phù hợp

2.3.2.2 Về phía cha mẹ học sinh:

Giáo viên cần nắm bắt những điểm mạnh, điểm yếu của cha mẹ, lựachọn những người tiêu biểu, có khả năng tuyên truyền và biết thu hút mọingười cùng quan tâm đến các phong trào chung của lớp Như công tác vậnđộng xã hội hoá giáo dục, trang trí lớp học để bầu làm phụ huynh trưởng củalớp

2.3.2.3 Về cơ sở vật chất lớp học:

Căn cứ vào tình hình cơ sở vật chất của lớp đầu năm học để giáo viên có

kế hoạch tham mưu với nhà trường, hội cha mẹ, kêu gọi phụ huynh học sinh hỗtrợ, tạo điều kiện tốt nhất để học sinh học tập Mở rộng phong trào xã hội hoágiáo dục trong lớp

2.3.2.4 Về tình hình kinh tế, chính trị địa phương:

Việc nắm bắt các thông tin này sẽ giúp cho giáo viên thực hiện tốt côngtác tuyên truyền, phát huy có hiệu quả phong trào xã hội hoá giáo dục, thựchiện tốt việc phối kết hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong công tácgiáo dục

2.3.2.5 Về phía bản thân giáo viên:

Từ những thuận lợi và khó khăn của lớp, giáo viên sẽ thấy được mìnhcần phải làm gì, có kế hoạch như thế nào để thực hiện chỉ tiêu được giao Qua

đó giáo viên thấy được mình còn gặp những khó khăn gì để từ đó đề nghị sựgiúp đỡ từ phía nhà trường, đồng nghiệp

2.3.3 Biện pháp 3: Xây dựng tiêu chí thi đua và nề nếp lớp học

2.3.3.1 Xây dựng tiêu chí thi đua của lớp :

Căn cứ vào tình hình thực tế và các chỉ tiêu chung của nhà trường, từ đógiáo viên sẽ xây dựng chỉ tiêu phấn đấu của lớp chủ nhiệm về các mặt như:năng lực, phẩm chất, chất lượng giáo dục, lao động vệ sinh, văn nghệ thể thao,công tác đội, hoạt động ngoài giờ lên lớp và các mặt hoạt động khác

Trên cơ sở các chỉ tiêu này giáo viên chủ nhiệm sẽ vạch ra các biện phápthực hiện, phân công phụ trách và tổ chức thực hiện

2.3.3.2 Xây dựng nền nếp lớp học:

2.3.3.2.1 Bầu chọn ban cán sự lớp:

- Việc bầu chọn và xây dựng đội ngũ Ban Cán sự lớp là một công việc rất

quan trọng mà người giáo viên chủ nhiệm nào cũng cần phải làm ngay sau khinhận lớp mới Tiến trình bầu chọn Ban Cán sự lớp được diễn ra như sau:

- Trước hết, tôi phân tích để các em hiểu rõ về vai trò và trách nhiệm củangười lớp trưởng, lớp phó

- Tôi khuyến khích các em xung phong ứng cử Sau đó chọn 5 học sinhtiêu biểu để cả lớp bầu chọn

- Tổ chức cho học sinh bỏ phiếu: Lớp trưởng cũ phát cho mỗi học sinh 1phiếu trống (phiếu chỉ có chữ kí của tôi) Tôi hướng dẫn học sinh cách bầu chọn:ghi tên 3 bạn mình chọn vào phiếu Chọn bạn a hay b hay c theo quy định củatôi vào phiếu

- 3 học sinh đạt số phiếu cao nhất sẽ được bốc thăm để nhận “chức vụ”của mình (lớp trưởng, lớp phó học tập, và lớp phó lao động).

Lần đầu tiên các em được bỏ phiếu, được thể hiện quyền “dân chủ’ củamình, tôi thấy các em rất vui, rất hào hứng, và 3 em được bầu chọn cũng cảmthấy “oai”, thấy tự hào

2.3.3.2.2 Phân công nhiệm vụ cụ thể cho Ban Cán sự lớp.

Sau khi đã bầu chọn được Ban Cán sự của lớp, tôi giao nhiệm vụ cụ thể

cho từng em như sau:

* Nhiệm vụ của lớp trưởng:

- Theo dõi, kiểm tra mọi hoạt động của lớp

- Điểm danh và ghi sĩ số của lớp vào góc trên (bên phải bảng) ngay saukhi xếp hàng vào lớp

- Điều khiển các bạn xếp hàng vào lớp, xếp hàng chào cờ đầu tuần, xếphàng tập thể dục

- Giữ trật tự lớp khi giáo viên chấm bài, khi giáo viên có việc phải ra khỏilớp và khi lớp dự lễ chào cờ đầu tuần

- Theo dõi việc học tập của lớp trong các tiết chuyên

- Làm mọi việc của lớp trưởng khi lớp trưởng vắng mặt hoặc nghỉ học

* Nhiệm vụ của lớp phó lao động:

- Phân công, theo dõi và kiểm tra các tổ trực nhật và chịu trách nhiệm tắtđèn, quạt khi ra về

- Phân công các bạn tưới cây, chăm sóc bồn hoa và chậu cây cảnh của lớp

- Theo dõi, kiểm tra các bạn khi tham gia các buổi lao động do trường, lớp

tổ chức

- Phối hợp với lớp trưởng, lớp phó học tập giữ trật tự lớp

- Cuối mỗi tuần, vào tiết sinh hoạt lớp ngày thứ sáu, lớp trưởng, lớp phóbáo cáo các mặt hoạt động của lớp Căn cứ vào báo cáo của từng em, tôi nắmđược khả năng quản lí lớp của từng em Và cứ cuối mỗi tháng, tôi tổ chức họpBan cán sự lớp 1 lần để tổng kết các mặt làm được của lớp, động viên khen ngợinhững việc các em đã làm tốt, đồng thời chỉ rõ những thiếu sót và hướng dẫncác em cách khắc phục

2.3.3.2.3 Xây dựng nội qui lớp học

Nội qui lớp học như một công thức, như những lời nhắc nhở học sinhcần thực hiện và áp dụng

Vì vậy bản thân tôi đã không áp dụng đưa nội qui ra, rồi yêu cầu họcsinh thực hiện như việc làm trước đây, mà tôi đã tổ chức cho chính học sinh làngười xây dựng ra nội qui đó với qui trình tổ chức cho học sinh trong lớp trả

lời câu hỏi “Nên - Không nên”.

Ví dụ: Giáo viên tổ chức cho học sinh trả lời câu hỏi sau: “Những việc

học sinh nên làm và những việc không nên làm”

Từ đó học sinh sẽ suy nghĩ và phát biểu ý kiến Giáo viên ghi bảng các ýkiến trả lời của các em đồng thời cùng học sinh phân tích chắt lọc những ý kiếnhay nhất, đúng nhất để đưa vào nội qui thực hiện Với cách xây dựng nội quilớp học như trên, tôi thấy học sinh rất hào hứng, chính các em là người tìm ra

“việc nên làm và không nên làm” các em nhớ lâu hơn và ít bị vi phạm

2.3.3.2.4 Xây dựng nền nếp hoạt động và học tập:

* Nề nếp học tập:

Học sinh có ý thức học bài và làm bài ở nhà Chuẩn bị sách vở theo đúngthời khoá biểu Rèn nền nếp truy bài đầu giờ, nề nếp giơ tay phát biểu tronglớp, nền nếp làm việc trong ban, trong nhóm hoạt động, …

*Nề nếp chuyên cần:

Rèn ý thức đi học đầy đủ, đúng giờ, nghỉ học phải xin phép,…

* Nề nếp sinh hoạt lớp, sinh hoạt đội:

Đây là những nề nếp hoạt động quan trọng nhằm rèn ý thức tập thể chohọc sinh Giáo viên cần hướng dẫn cho học sinh cách bình nhật, bình tuần,cách tổ chức và tham gia sinh hoạt đội, ý thức khi chào cờ Xây dựng đội vănnghệ, thể thao của lớp, có kế hoạch tập luyện để tham gia các hoạt động chungcủa nhà trường hay tham gia sinh hoạt theo chủ điểm…

* Nề nếp hoạt động ngoài giờ lên lớp:

Bao gồm các hoạt động thể dục giữa giờ, vui chơi và ca múa hát tập thể:Giáo viên chủ nhiệm cần rèn cho học sinh tính tự giác, tích cực tham giacác hoạt động thể dục, thể thao, vui chơi và ca múa hát tập thể, có tác phongnhanh nhẹn, thực hiện đúng và chính xác các bài thể dục, bài múa hát sântrường theo quy định Ngoài các nề nếp trên, giáo viên chủ nhiệm cần quantâm đến các nề nếp hoạt động khác như hoạt động giáo dục theo chủ điểm, nềnnếp chào cờ đầu tuần, nền nếp xếp hàng ra và lớp, nền nếp chào hỏi, nền nếptheo dõi thi đua trong lớp, ý thức tham gia các hoạt động thăm viếng, giúp đỡ,ủng hộ,…

Mặt khác giáo viên chủ nhiệm phải biết xây dựng tiết hoạt động ngoàigiờ lên lớp có nội dung phong phú, phù hợp với nội dung chủ điểm của từngtháng theo kế hoạch hoạt động ngoài giờ lên lớp của nhà trường đã xây dựng.Một buổi/tuần

Ví dụ: Trong tháng 9: có chủ điểm “Mái trường của em” nên tôi chọn

nội dung:

Giới thiệu nội qui trường lớp, giới thiệu về mái trường, đội ngũ các thầy,

cô giáo và nhiệm vụ của học sinh cuối cấp Việc này giúp các em thêm yêutrường, lớp các thầy cô giáo hơn

2.3.4 Biện pháp 4: Xây dựng “lớp học thân thiện, học sinh tích cực”

Năm học 2017- 2018 lµ n¨m häc tiÕp tôc thùc hiÖn phong trào

“Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” nhằm nâng cao chất lượng

giỏo dục toàn diện, đặc biệt là giỏo dục đạo đức, nhõn cỏch và kĩ năng sống chohọc sinh Qua đó phong trào đó cú sức lan tỏa mạnh mẽ cả chiều sõu lẫn chiềurộng, mang lại hiệu quả thiết thực cho ngành giỏo dục và cho xó hội Muốnphong trào “Xõy dựng trường học thõn thiện, học sinh tớch cực” ở mỗi trườngđạt hiệu quả thỡ mỗi giỏo viờn chủ nhiệm phải tớch cực “xõy dựng lớp học thõnthiện, học sinh tớch cực” Cú nhiều “lớp học thõn thiện, học sinh tớch cực” thỡmới cú “trường học thõn thiện, học sinh tớch cực”.

“Xõy dựng lớp học thõn thiện” là tạo ra mụi trường học tập thõn thiện, antoàn, gần gũi với học sinh, làm cho học sinh cảm thấy “mỗi ngày đến trường làmột niềm vui” Xõy dựng được “lớp học thõn thiện” thỡ sẽ cú “học sinh tớchcực” Xõy dựng được lớp học thõn thiện, học sinh tớch cực thỡ sẽ hạn chế được tỉ

lệ học sinh lưu ban, bỏ học, sẽ nõng cao được chất lượng giỏo dục toàn diện chohọc sinh

Cụng việc “xõy dựng lớp học thõn thiện, học sinh tớch cực” được tụi tiếnhành từng bước như sau:

Hằng ngày, tụi nhắc nhở cỏc em thực hiện theo 5 nhiệm vụ của người học

sinh và 10 yờu cầu của “lớp học thõn thiện, học sinh tớch cực” Khi cú học sinhchưa hoàn thành nhiệm vụ, tụi yờu cầu em đú đọc lại 5 nhiệm vụ của người họcsinh và nờu rừ nhiệm vụ nào mỡnh chưa làm được để sửa chữa, khắc phục Nhờvậy, cỏc em mới tự giỏc thực hiện, số lượng học sinh vi phạm nội qui của nhàtrường, của lớp ngày càng giảm dần

Số học sinh của lớp, tụi chia thành 3 tổ ứng với 9 buổi học trong tuần, mỗi

tổ cú một tổ trưởng Lớp phú lao động phõn cụng theo dừi cỏc tổ làm trực nhậthàng ngày Tổ trưởng chịu trỏch nhiệm phõn cụng, điều khiển cỏc bạn trong tổlàm trực nhật Nhưng ngày nào, tụi cũng phải đi sớm để hướng dẫn cỏc emlàm vệ sinh lớp như: quột lớp từ trong ra ngoài, từ trờn cửa sổ, trờn bục giảngxuống dưới; cỏch cầm chổi và đưa chổi sao cho nhanh sạch nhưng khụng bụi;cỏch trải khăn bàn, cỏch lau bảng, cỏch sắp xếp bàn ghế, Cứ sau mỗi giờ rachơi, tổ trực phải đổ rỏc Tổ nào khụng làm tốt, lớp phú lao động cú quyền phạt

tổ đú làm trực nhật thờm một ngày Và trong mỗi tiết học, học sinh phải thể hiệntinh thần “tự quản” - tự theo dừi lẫn nhau, nhắc nhở nhau giữ sạch lớp trong suốtbuổi học

2.3.4.1 Xõy dựng mối quan hệ thầy - trũ và bạn bố trong lớp

* Xõy dựng mối quan hệ thầy - trũ:

Trước đõy, quan hệ thầy, trũ là quan hệ chịu ơn- ban ơn; bề trờn- kẻ dưới;giảng giải - ghi nhớ Ngày nay, quan hệ này được thay bằng quan hệ phõn cụng -hợp tỏc Thầy thiết kế - trũ thi cụng Thầy làm mẫu, giao việc - trũ làm theo mẫucủa thầy Mỗi lời thầy núi ra phải là một “lệnh” (một lời giao việc) Do vậy, mọi

yờu cầu tụi đưa ra, học trũ phải thi hành thật nghiờm Ngay từ đầu, tụi yờu cầu

học trũ phải cố gắng làm cho đỳng Nếu chưa đỳng thỡ phải làm lại cho đỳngmới thụi Đỳng là đỳng từ việc làm, nghiờm là nghiờm trong việc làm chứ khụngphải ở thỏi độ khắt khe, gay gắt Quan hệ cơ bản nhất của tụi và học trũ là quan

hệ hợp tỏc làm việc: tụi giao việc - học trũ làm; tụi hướng dẫn - học trũ thựchiện

Khi có học sinh mắc sai lầm, thiếu sót, tôi luôn cố gắng kiềm chế và tôntrọng học sinh, tìm hiểu cặn kẽ thấu đáo nguyên nhân để có biện pháp giúp đỡcác em sửa chữa.

* Xây dựng mối quan hệ bạn bè:

Trong cuộc sống của mỗi con người, ngoài những người thân trong giađình ra, ai cũng cần có bạn bè để chia sẻ Học sinh Tiểu học cũng vậy Nếu các

em có nhiều bạn bè thân thiết trong lớp thì các em sẽ hợp tác vui vẻ với nhau và

sẽ giúp đỡ nhau cùng tiến bộ Em học tèt sẽ giúp những em cha tèt; ngượclại, em học cha tèt cũng dễ dàng nhờ bạn giúp đỡ mình học tập mà không phải

e ngại, xấu hổ

Để xây dựng mối quan hệ bạn bè thân thiết, đoàn kết, gắn bó, sẵn sànggiúp đỡ nhau trong học tập, tôi luôn tạo ra các hoạt động, các vấn đề đòi hỏi sựhợp tác của nhiều học sinh Cách làm cụ thể như sau:

Tôi khuyến khích học sinh tự viết ra những điều em chưa đồng ý về việclàm, cách cư xử của lớp trưởng, lớp phó hoặc của một bạn nào dó trong lớp chứkhông nói xấu, không xa lánh bạn Căn cứ vào những điều các em viết ra, nếu lànhững điều tốt thì tôi đọc cho cả lớp nghe rồi tuyên dương ngay trước lớp Cònnhững điều các em phê bình thì tôi phải điều tra nẵm rõ đúng hay sai Sau đómới góp ý riêng với những học sinh bị bạn phê bình, yêu cầu các em phải xin lỗibạn và phải sửa chữa

2.3.4.2 Tổ chức các hoạt động tập thể và các trò chơi vui tươi lành mạnh

Thích sinh hoạt tập thể và tham gia các trò chơi bổ ích là nhu cầu, là sởthích của hầu hết các học sinh Tiểu học Vì vậy, khi tổ chức cho các em sinhhoạt tập thể và tham gia các trò chơi là giáo viên đã giúp các em “học mà chơi,chơi mà học”, kiến thức và kĩ năng ở mỗi em sẽ được hình thành và rèn luyệnmột cách nhẹ nhàng, tự nhiên, không gây căng thẳng, gò bó đối với các em.Ngoài ra, tổ chức sinh hoạt tập thể và vui chơi còn giúp các em phát triển vàhoàn thiện nhân cách, bồi dưỡng năng khiếu và tài năng sáng tạo Ngoài ra, việc

tổ chức các hoạt động tập thể còn là sợi dây gắn bó, kết nối, đoàn kết các em lạivới nhau

Các hoạt động sinh hoạt tập thể và một số trò chơi đơn giản, gọn nhẹ, tôi

có thể tổ chức ngay trong mỗi buổi học chính khóa và cả các buổi sinh hoạtngoài giờ lên lớp

2.3.5 Biện pháp 5: Tổ chức tốt các hoạt động vui chơi, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:

2.3.5.1 Tổ chức các hoạt đông vui chơi bổ ích:

Sinh hoạt tập thể và tham gia các trò chơi bổ ích là nhu cầu, là sở thíchcủa hầu hết các học sinh Tiểu học Vì vậy, khi tổ chức cho các em sinh hoạt tậpthể và tham gia các trò chơi là giáo viên đã giúp các em “học mà chơi, chơi màhọc”, kiến thức và kĩ năng ở mỗi em sẽ được hình thành và rèn luyện một cáchnhẹ nhàng, tự nhiên, không gây căng thẳng, gò bó đối với các em Ngoài ra, tổchức sinh hoạt tập thể và vui chơi còn giúp các em phát triển và hoàn thiện nhâncách, bồi dưỡng năng khiếu và tài năng sáng tạo Các hoạt động sinh hoạt tập

thể và một số trò chơi đơn giản, gọn nhẹ, tôi có thể tổ chức ngay trong mỗi buổihọc chính khóa và cả các buổi sinh hoạt ngoài giờ lên lớp.

Trong các tiết Tự nhiên – xã hội, tôi tổ chức cho các em chơi các trò chơinhư: làm phóng viên; sắm vai xử lí các tình huống để biết phòng một số bệnhthông thường , giữ vệ sinh môi trường, bảo vệ các thú hoang Trong môn Đạođức, các em được đóng vai xử lí các tình huống giúp các em hình thành và rènluyện nhiều kĩ năng sống cần thiết

Căn cứ vào phiếu điều tra đầu năm, tôi nắm được khả năng của từng emnên tôi phân công vai diễn, múa hát hoặc giao việc phù hợp với từng em, khuyếnkhích động viên các em tự tin bộc lộ năng khiếu của mình Nhờ vậy, các tiết họcchính khóa trở nên sôi nổi, các em rất hào hứng tham gia Thông qua các hoạtđộng vui chơi, các em được “làm”, “được trải nghiệm” như trong cuộc sốngthực, điều đó sẽ giúp các em lĩnh hội kiến thức và rèn luyện kĩ năng sống mộtcách nhẹ nhàng, nhưng lại hiệu quả

Tôi còn tổ chức chơi trò chơi “Hái hoa dân chủ” về các câu hỏi xoayquanh những kiến thức các em đã học nhằm giúp các em hứng thú và khắc sâukiến thức hơn Cụ thể trong môn Tiếng việt ở tuần 27, các em ôn tập và kiểm tra

kỹ năng giữa học kì 2 Tôi chuẩn bị những câu hỏi v à chuẩn bị một cây hoa đểcác em lên hái hoa dân chủ

2.3.5.2 Tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, kĩ năng sốngcho học sinh.

- Thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp, giúp học sinh củng cố, bổsung, mở rộng thêm tri thức đã học; phát triển óc thẫm mĩ, tăng cường thể chất,nhận thức xã hội và ý thức công dân, thêm yêu quê hương đất nước; giáo dụcthái độ tích cực, tinh thần đoàn kết, mạnh dạn trong các hoạt động tập thể; rèncho học sinh các kĩ năng tự quản…Do đó tôi đã tổ chức cho các em tham gia cáchoạt động ngoài giờ lên lớp như:

- Tham gia các hoạt động chính trị, xã hội, đạo đức, pháp luật: Chăm sócgia đình liệt sĩ, thương binh, giúp đỡ gia đình neo đơn, giúp đỡ các bạn học sinhnghèo vượt khó; tuyên truyền Đại hội Đảng các cấp…

- Tìm hiểu, ứng dụng khoa học kĩ thuật, phục vụ học tập như: Tìm hiểudân số bảo vệ môi trường; câu lạc bộ: Thơ văn, Ngoại ngữ, nhạc, hoạ…

- Tham gia các hoạt động lao động công ích, xã hội như: Tham gia trồng

và chăm sóc cây xanh xung quang trường, vườn hoa; lao động giúp đỡ giađình…

- Tham gia các hoạt động văn hoá - nghệ thuật như: Tổ chức hội diễn vănnghệ, triển lãm, trưng bày về truyền thống nhà trường và tranh ảnh của họcsinh…

- Tham gia các hoạt động thể thao, tham quan du lịch như: Bóng đá, bóngbàn, cờ vua, cầu lông, đá cầu

- Tổ chức các buổi họp lớp, làm đồ dùng học tập và làm báo tường, vẽtranh chào mừng các ngày lễ lớn Thi tìm hiểu về An toàn giao thông

+ Thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp tuyên truyền về luật an toàn giaothông - phòng chống tai nạn giao thông.Trong năm học này phòng giáo dục vàđào tạo Thành phố đã yêu cầu học sinh từ lớp 1 khi ngồi trên xe mô tô xe gắn