Tổ chức và hoạt động thanh tra nhà nước tỉnh sơn la

Thực hiện có hiệu lực và hiệu quả công tác thanh tra sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý hành chính nhà nước; bảo đảm trật tự, kỷ cương; bảo vệ quyền và

Tổ chức và hoạt động thanh tra nhà nước tỉnh

Sơn La

Vũ Việt Hà

Khoa Luật Luận văn ThS ngành: Lý luận và lịch sử Nhà nước và pháp luật; Mã số: 60 38 01

Người hướng dẫn: GS.TS Phạm Hồng Thái

Năm bảo vệ: 2012

Abstract: Nghiên cứu và phân tích kỹ hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật quy

định về tổ chức và hoạt động của thanh tra nhà nước cấp tỉnh Nghiên cứu và phân tích thực trạng về tổ chức và hoạt động thanh tra nhà nước tỉnh Sơn La, đưa ra nhận xét về những ưu điểm và hạn chế, những bất cập so với quy định hiện hành Đưa ra quan điểm

và giải pháp đổi mới tổ chức và hoạt động thanh tra nhà nước tỉnh Sơn La

Keywords: Pháp luật Việt Nam; Thanh tra; Sơn La

Content

1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Công tác thanh tra là một trong những nội dung cơ bản của hoạt động quản lý hành chính nhà nước, là một chức năng thiết yếu của quản lý nhà nước Thanh tra chỉ xuất hiện khi có nhà nước và ở đâu có quản lý nhà nước thì ở đó có thanh tra Thực hiện có hiệu lực và hiệu quả công tác thanh tra sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý hành chính nhà nước; bảo đảm trật tự, kỷ cương; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước

Tổ chức và hoạt động thanh tra Việt Nam ra đời và hoạt động từ rất sớm Ngay sau khi thành lập Nhà nước Việt Nam độc lập và dân chủ, ngày 23/11/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh thành lập Ban Thanh tra đặc biệt, tiền thân của các tổ chức Thanh tra Việt Nam ngày nay

Kể từ khi tổ chức và hoạt động thanh tra được chính thức quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật chuyên biệt như Pháp lệnh Thanh tra năm 1990 và Luật Thanh tra năm 2004 và hiện nay chúng ta có Luật Thanh tra 2010 công tác thanh tra đã góp phần quan trọng trong việc phòng ngừa, phát hiện và xử lý các sai phạm trong việc quản lý đời sống kinh tế, xã hội; đã kiến nghị xử lý và đề xuất nhiều biện pháp để chấn chỉnh công tác quản lý nhà nước; đồng thời kiến

nghị với cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung cơ chế, chính sách, pháp luật nhằm khắc phục những khiếm khuyết, sơ hở trong công tác quản lý, góp phần phát triển kinh tế và tăng cường trật

tự, kỷ cương xã hội

Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, tổ chức và hoạt động thanh tra thời gian qua cũng còn bộc lộ nhiều yếu kém, bất cập như: Tổ chức thanh tra còn dàn trải, thiếu tập trung, không thống nhất, hoạt động thanh tra còn chồng chéo, trùng lặp cả về phạm vi, đối tượng Quyền hạn thanh tra còn bị hạn chế, các kết luận, kiến nghị thanh tra chưa được thực thi một cách nghiêm chỉnh và còn thiếu những biện pháp cứng rắn, chế tài đủ mạnh Một số cán bộ thanh tra chưa đáp ứng được yêu cầu về trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, phẩm chất đạo đức và bản lĩnh chính trị trong thực hiện nhiệm vụ được giao Những yếu kém, bất cập trên đã ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng, hiệu quả công tác thanh tra, làm cho công tác thanh tra chưa đáp ứng được yêu cầu của quản lý và mong mỏi của nhân dân trong công cuộc đổi mới, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Cùng với việc tiến hành cải cách bộ máy nhà nước, phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế -

xã hội theo đường lối đổi mới của Đảng, việc đổi mới tổ chức và hoạt động của các cơ quan thanh tra nhà nước nói chung và Thanh tra nhà nước tỉnh nói riêng là một yêu cầu cấp thiết được Đảng và nhà nước quan tâm chỉ đạo Để làm được điều đó cần phải đánh giá được một cách trung thực tình hình thực tiễn của công tác thanh tra nhà nước cấp tỉnh trong thời gian vừa qua, cũng như những vấn đề vướng mắc đang đặt ra về tổ chức và hoạt động của thanh tra nhà nước cấp tỉnh hiện nay

để từ đó đề ra các giải pháp thích hợp nhằm nâng cao hơn nữa hiệu lực, hiệu quả của hoạt động thanh tra nhà nước cấp tỉnh trong thời gian tới

Xuất phát từ những lý do nêu trên em đã chọn đề tài: “Tổ chức và hoạt động thanh tra

nhà nước tỉnh Sơn La” làm đề tài luận văn tốt nghiệp cao học

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Thứ nhất, về các đề tài nghiên cứu khoa học

- “Đổi mới hệ thống tổ chức và hoạt động của ngành Thanh tra trong cơ chế thị trường

định hướng xã hội chủ nghĩa – Luận cứ khoa học phục vụ sửa đổi Luật thanh tra và hoàn thiện pháp luật về thanh tra” đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ, năm 2007 do đồng chí Trần Văn

Truyền – Tổng Thanh tra Chính phủ, làm Chủ nhiệm;

- “Cơ sở xác định trách nhiệm của Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp trong công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng chống tham nhũng” đề tài nghiên cứu khoa học

cấp Bộ, năm 2010 do đồng chí Nguyễn Tuấn Khanh - Trưởng phòng nghiên cứu và đào tạo, Viện khoa học Thanh tra làm chủ nhiệm

- “Một số giải pháp nhằm hạn chế trùng lắp, chồng chéo trong hoạt động thanh tra” đề

tài khoa học cấp cơ sở, do đồng chí Lê Đức Trung, Phó trưởng phòng Quản lý Khoa học, Viện Khoa học Thanh tra làm chủ nhiệm

Thứ hai, sách chuyên khảo

“Kỷ yếu khoa học thanh tra” từ tập 1 đến tập 8 của Viện Khoa học thanh tra phát hành

năm 2003; cuốn “Cơ chế giám sát, kiểm toán và thanh tra ở Việt Nam” do Viện Khoa học thanh

tra phối hợp với Nhà xuất bản Tư pháp phát hành năm 2004;

Thứ ba, các bài nghiên cứu đăng trên Báo, Tạp chí

- Trịnh Xuân Thiện: “Suy nghĩ về các nguyên tắc hoạt động thanh tra”, Tạp chí Thanh

tra, số 03/2005;

- Nguyễn Ngọc Tản: “Về công tác xây dựng thể chế của ngành Thanh tra”, Tạp chí

Thanh tra, số 01/2007;

- Nguyễn Thành Vinh: “Những bất cập trong các quy định của pháp luật về thanh tra”,

Tạp chí Thanh tra, số 11/2007;

Thứ tư, về các đề tài luận án, luận văn đã bảo vệ

Luận án tiến sỹ “Tổ chức và hoạt động của các tổ chức Thanh tra ở nước ta trong giai

đoạn hiện nay – thực trạng và giải pháp„ của nghiên cứu sinh Trịnh Xuân Thiện

Luận văn thạc sỹ “Nâng cao hiệu quả hoạt động của thanh tra chuyên ngành” của học viên Nguyễn Thị Kim Ngọc; “Vai trò của thanh tra Nhà nước trong quản lý việc thực hiện dự án

ở nước ta hiện nay” của học viên Nguyễn Thanh Hải; “Đổi mới tổ chức và hoạt động của thanh tra chuyên ngành giáo dục” của học viên Bùi Ngọc Âu…

Trên cơ sở kết quả các nghiên cứu trước đây và các quy định của pháp luật hiện hành, em cho rằng việc chọn nghiên cứu đề tài này sẽ góp phần làm phong phú và sâu sắc thêm những luận cứ khoa học, cũng như cơ sở thực tiễn cho việc đổi mới tổ chức, hoạt động Thanh tra nhà nước tỉnh mà nhu cầu khách quan cuộc sống đang đặt ra

3 Mục đích nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu với mục đích nhằm đảm bảo công tác thanh tra nhà nước cấp tỉnh nói chung và Thanh tra nhà nước tỉnh Sơn La nói riêng có được một cơ sở lý luận vững chắc để chuẩn hóa về tổ chức bộ máy và hoạt động thanh tra nhà nước cấp tỉnh Phân tích thực trạng về

tổ chức và hoạt động của thanh tra nhà nước tỉnh Sơn La nhằm tìm ra những ưu điểm và hạn chế,

từ đó kiến nghị phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác thanh tra hành chính Qua đó kiến nghị, đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật về thanh tra và các văn bản hướng dẫn có liên quan để phù hợp với tình hình thực tế

4 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật nói chung và công tác thanh tra nói riêng

Sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể: Phương pháp phân tích, phương pháp tổng hợp, phương pháp thống kê, phương pháp so sánh và một số phương pháp khác để làm sáng tỏ bản chất của vấn đề

5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu về tổ chức và hoạt động của các tổ chức thanh tra nhà nước nói chung là vấn

đề rất rộng, phức tạp, có tầm bao quát lớn Trong khuôn khổ của luận văn, tác giả chỉ tập trung nghiên cứu các vấn đề:

- Nghiên cứu và phân tích kỹ hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật quy định về tổ chức và hoạt động của thanh tra nhà nước cấp tỉnh

- Nghiên cứu và phân tích thực trạng về tổ chức và hoạt động thanh tra nhà nước tỉnh Sơn

La, đưa ra nhận xét về những ưu điểm và hạn chế, những bất cập so với quy định hiện hành trên

cơ sở đó đề xuất các giải pháp phù hợp

6 Tính mới của đề tài

Qua quá trình nghiên cứu đề tài, tác giả đã xây dựng một cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn cho việc kiện toàn và nâng cao tổ chức và hoạt động thanh tra nhà nước cấp tỉnh dựa trên sự nghiên cứu và phân tích thực trạng về tổ chức và hoạt động thanh tra nhà nước tỉnh Sơn La

Phát hiện những vấn đề khó khăn, vướng mắc, chồng chéo của hoạt động thanh tra nhà nước cấp tỉnh, từ đó đề ra các giải pháp nhằm nâng cao năng lực, hiệu quả công tác thanh tra

Kiến nghị sửa đổi, bổ sung một số quy định pháp luật về thanh tra nhằm phù hợp với yêu cầu thực tiễn, hình thành một mô hình thanh tra nhà nước cấp tỉnh đảm bảo về các mặt: Hoàn thiện về bộ máy, hoạt động có hiệu quả, đảm bảo tốt về nguồn nhân lực và có thể nhân rộng sang các tỉnh thành khác của cả nước

7 Kết cấu đề tài

Gồm phần mở đầu, 3 chương, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC

VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN THANH TRA NHÀ NƯỚC

1.1 Quan niệm về thanh tra

1.1.1 Khái niệm và đặc điểm

1.1.1.1 Khái niệm

Khoản 1 Điều 3 Luật Thanh tra 2010 quy định: “Thanh tra Nhà nước là hoạt động xem

xét, đánh giá, xử lý theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân Thanh tra nhà nước bao gồm thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành”

1.1.1.2 Đặc điểm của thanh tra

Thứ nhất, thanh tra luôn gắn với quản lý nhà nước

Với tư cách là một chức năng thiết yếu của quản lý nhà nước, thanh tra gắn liền với hoạt

động quản lý nhà nước Lênin đã viết: “Quản lý đồng thời phải có thanh tra, quản lý và thanh

tra là một chứ không phải là hai” Như vậy, quản lý nhà nước và thanh tra có mối quan hệ mật

thiết với nhau Trong mối quan hệ này, quản lý nhà nước giữ vai trò chủ đạo, chi phối hoạt động của thanh tra Tuy nhiên, xét về mặt cơ cấu, chức năng của quản lý thì thanh tra chỉ là phương tiện, công cụ để quản lý nhà nước

Thứ hai, thanh tra mang tính quyền lực nhà nước

Tính quyền lực nhà nước của hoạt động thanh tra gắn bó chặt chẽ với tính quyền uy – phục tùng, một đặc tính quan trọng của quản lý nhà nước Tính quyền lực nhà nước của hoạt động thanh tra được thể hiện ở những mặt: Ra các quyết định bắt buộc thực hiện đối với đối tượng thanh tra về những vấn đề đã bị thanh; trong quá trình thanh tra, trực tiếp áp dụng các biện pháp cưỡng chế nhà nước khi cần thiết; Yêu cầu cấp có thẩm quyền giải quyết đề nghị của thanh tra; yêu cầu truy cứu trách nhiệm pháp lý đối với những người vi phạm pháp luật…

Thứ ba, thanh tra có tính khách quan

Tính khách quan của hoạt động thanh tra được biểu hiện ở chỗ mọi hoạt động thanh tra đều dựa trên cơ sở pháp luật và phải tuân theo pháp luật Không một cơ quan, tổ chức, cá nhân nào được can thiệp trái pháp luật vào hoạt động thanh tra Mọi nhận định, đánh giá trong quá trình thanh tra và đưa ra kết luận thanh tra phải dựa trên chứng cứ có thật, sự kiện thực tế, không bình luận chủ quan Tính khách quan đảm bảo hoạt động thanh tra được minh bạch, khách quan, công bằng

Thứ tư, thanh tra có tính độc lập tương đối

Khác với hoạt động kiểm tra thường do bản thân các cơ quan quản lý nhà nước tự tiến hành, hoạt động thanh tra thường được tiến hành bởi một cơ quan chuyên trách có nhiệm vụ, quyền hạn do pháp luật quy định Luật Thanh tra 2010 đã tập trung tăng cường các nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan thanh tra cũng như người đứng đầu các cơ quan này: Các cơ quan thanh tra có quyền chủ động tiến hành thanh tra theo kế hoạch đã được phê duyệt; Thủ trưởng cơ quan thanh tra tự quyết định thanh tra khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật và chịu trách nhiệm về quyết định của mình…

1.1.2 Vai trò của thanh tra

Thứ nhất, thanh tra là một trong những chức năng thiết yếu của hoạt động quản lý hành chính nhà nước

Thứ hai, thanh tra là phương thức bảo đảm pháp chế, kỷ luật trong quản lý nhà nước Thứ ba, thanh tra là phương thức bảo đảm việc thực hiện các quyền, tự do công dân

Thứ tư, thanh tra là một biện pháp phòng ngừa, phát hiện và xử lý những hành vi vi phạm pháp luật

1.1.3 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của thanh tra nhà nước

Luật thanh tra 2010 vẫn quy định rõ về nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan thanh tra nhà nước như sau:

- Thực hiện và giúp cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện quản lý nhà nước về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng;

- Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của các cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý của các cơ quan nhà nước cùng cấp

- Thực hiện nhiệm vụ giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo

- Thực hiện nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng

1.2 Tổ chức và hoạt động của cơ quan thanh tra nhà nước

1.2.1 Tổ chức của cơ quan thanh tra nhà nước

Theo Luật Thanh tra năm 2010, cơ quan thanh tra nhà nước bao gồm: Thanh tra Chính phủ; Thanh tra bộ, cơ quan ngang bộ (gọi chung là Thanh tra bộ); Thanh tra tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi chung là Thanh tra tỉnh); Thanh tra sở; Thanh tra huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là Thanh tra huyện)

1.2.2 Hoạt động của cơ quan thanh tra nhà nước

Hoạt động thanh tra là cách thức thể hiện vị trí, vai trò và chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan thanh tra nhà nước Hoạt động thanh tra theo quy định của pháp luật bao gồm: xây dựng chương trình, kế hoạch thanh tra; quyết định việc thanh tra; tiến hành thanh tra trên thực tế; báo cáo kết quả thanh tra; kết luận thanh tra và xử lý kết luận thanh tra…

Hoạt động thanh tra được các cơ quan thanh tra nhà nước tiến hành trên cơ sở hoạt động thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành

Hoạt động của cơ quan thanh tra nhà nước được thể hiện thông qua chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan thanh tra theo quy định của pháp luật

1.2.2.1 Về chức năng

Thanh tra Chính phủ, Thanh tra tỉnh, thanh tra huyện có chức năng quản lý nhà nước về công tác thanh tra và thực hiện quyền thanh tra trong phạm vi cả nước hoặc trong phạm vi quản lý của uỷ ban nhân dân cùng cấp

Thanh tra bộ, Thanh tra sở có chức năng thực hiện quyền thanh tra trong phạm vi quản

lý nhà nước của cơ quan mình và quản lý công tác thanh tra đối với cơ quan thuộc quyền quản lý trực tiếp của thủ trưởng cơ quan mình

1.2.2.2 Về nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan thanh tra nhà nước

Thứ nhất, nhiệm vụ, quyền hạn về công tác thanh tra

- Thực hiện quản lý nhà nước về công tác thanh tra:

+ Về công tác: Phải xây dựng chương trình kế hoạch thanh tra, hướng dẫn các cấp, các ngành và chỉ đạo các tổ chức thanh tra cấp dưới thực hiện

+ Về tổ chức: Xây dựng trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền các quy định về hệ thống tổ chức và chính sách, chế độ quản lý về tổ chức cán bộ Quản lý cán bộ theo thẩm quyền và việc tổ chức đào tạo bồi dưỡng cán bộ

+ Về nhiệm vụ: Nghiên cứu lý luận công tác thanh tra, xây dựng và hướng dẫn việc thực hiện các quy trình biểu mẫu, phương pháp tiến hành thanh tra, tổng kết kinh nghiệm hoạt động thanh tra trong nước, nghiên cứu tham khảo kinh nghiệm thanh tra nước ngoài

+ Tuyên truyền, hướng dẫn việc thực hiện pháp luật về thanh tra:

+ Kiến nghị các cơ quan nhà nước có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành các quy định phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước

- Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của các cơ quan, tổ chức và cá nhân Tổ chức thanh tra nào cũng có nhiệm vụ này nhưng nội dung, đối tượng, phạm vi lại khác nhau

Thứ hai, nhiệm vụ, quyền hạn về giải quyết khiếu nại, tố cáo

Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ quyền hạn của mình thanh tra việc chấp hành pháp luật về khiếu nại của cơ quan hành chính nhà nước; Tuyên truyền phổ biến pháp luật về khiếu nại; Tổng kết kinh nghiệm về công tác giải quyết khiếu nại…

Cơ quan thanh tra nhà nước có vai trò đặc biệt quan trọng trong vấn đề tham mưu giúp thủ trưởng cơ quan hành chính nhà nước cùng cấp trong việc giải quyết khiếu nại

Thứ ba, nhiệm vụ, quyền hạn về phòng, chống tham nhũng

Các cơ quan thanh tra nhà nước đã tham mưu cho các cấp, các ngành triển khai và hoàn thành việc kê khai minh bạch tài sản theo đúng quy định Phối hợp với Ban chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tham mưu cho cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp ban hành các kế hoạch thực hiện chiến lược phòng chống tham nhũng và Chỉ thị về tăng cường công tác tự kiểm tra, phòng ngừa sai phạm trong hoạt động của các cơ quan hành chính Nhà nước; phối hợp với các ngành chức năng tiến hành thanh tra việc thực hiện công tác phòng, chống tham nhũng; tổng hợp báo cáo định kỳ, đột xuất kết quả công tác phòng, chống tham nhũng đảm bảo thời gian, nội dung theo yêu cầu

1.3 Mối quan hệ giữa tổ chức thanh tra với các cơ quan, tổ chức khác

1.3.1 Quan hệ giữa tổ chức thanh tra với thủ trưởng cơ quan quản lý trực tiếp

1.3.2 Quan hệ giữa các tổ chức thanh tra trong hệ thống thanh tra nhà nước

Chương 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA

THANH TRA NHÀ NƯỚC TỈNH SƠN LA

2.1 Những yếu tố tác động đến tổ chức và hoạt động thanh tra nhà nước tỉnh Sơn

La

2.1.1 Điều kiện tự nhiên

- Vị trí địa lý: Sơn La là một tỉnh miền núi Tây Bắc Việt nam, có diện tích tự nhiên 14.125 km2 chiếm 4,27% tổng diện tích cả nước, đứng thứ 3 trong số 64 tỉnh thành phố trong cả nước Sơn La có 11 đơn vị hành chính (01 thành phố, 10 huyện) với 12 dân tộc

- Về tài nguyên thiên nhiên: Sơn La là một trong những tỉnh có diện tích rừng và đất có khả năng phát triển lâm nghiệp khá lớn (chiếm 73% diện tích tự nhiên), đất đai phù hợp với nhiều loại cây, có điều kiện xây dựng hệ thống rừng phòng hộ và tạo các vùng rừng kinh tế hàng hoá có giá trị cao

2.1.2 Về tình hình kinh tế - xã hội

Trong những năm gần đây, bên cạnh những thuận lợi cơ bản, quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh còn chịu tác động, ảnh hưởng của nhiều yếu tố bất lợi như: khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu, tình trạng suy giảm kinh tế trong nước, thiên tai, dịch bệnh Nhưng dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của các cấp ủy Đảng, chính quyền, sự cố gắng nỗ lực phấn đấu của nhân dân các dân tộc, chiến sỹ các lực lượng

vũ trang, các cấp, các ngành trong tỉnh, cùng với sự giúp đỡ kịp thời, có hiệu qủa của Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các Bộ, ngành Trung ương và các tỉnh bạn, tỉnh Sơn La đã khắc phục khó khăn, vươn lên đạt được những kết quả quan trọng

2.1.3 Sự tác động của nền kinh tế thị trường

Nền kinh tế thị trường đã đem đến những thuận lợi và bước phát triển mạnh mẽ cho nền kinh tế Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng có những mặt trái nhất định, cụ thể:

Thứ nhất, nền kinh tế thị trường đã làm phát sinh nhiều mối quan hệ phức tạp, đan xen

lẫn nhau mà hệ thống pháp luật, cơ chế chính sách hiện hành chưa điều chỉnh hết

Thứ hai, trong nền kinh tế thị trường song song với việc phát triển mạnh mẽ về mặt kinh

tế, đó là sự gia tăng những hành vi vi phạm pháp luật như tham nhũng, buôn lậu, trốn thuế, sản xuất hàng giả, hàng kém chất lượng…

Thứ ba, nền kinh tế thị trường chỉ có thể xây dựng thành công và phát triển vững chắc

nếu có bộ máy nhà nước trong sạch, gọn nhẹ, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả cao

2.2 Thực trạng tổ chức thanh tra nhà nước tỉnh Sơn La

2.2.1 Quá trình hình thành và phát triển

Ban Thanh tra tỉnh Sơn La (tiền thân của cơ quan Thanh tra tỉnh Sơn La ngày nay) được thành lập năm 1963, ngay sau khi Khu Tây Bắc chia tách tỉnh

- Giai đoạn (1963 - 1965) có tên gọi là Ban thanh tra tỉnh Sơn La

- Giai đoạn (Từ giữa năm 1965 - tháng 10/1970) Ban Thanh tra tỉnh Sơn La giải thể

- Giai đoạn (11/1970 -1984) có tên gọi là Ủy ban Thanh tra tỉnh Sơn La

- Giai đoạn (1984 – 4/1990) với tên gọi Uỷ ban Thanh tra nhà nước tỉnh Sơn La

- Giai đoạn (từ 4/1990 đến nay) với tên gọi là Thanh tra tỉnh Sơn La

2.2.2 Về cơ cấu tổ chức

Hiện nay, Thanh tra tỉnh Sơn La được sắp xếp gồm 06 phòng theo Quyết định số 35/2009/QĐ-UBND ngày 21 tháng 09 năm 2009 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Sơn La về việc quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của Thanh tra tỉnh Sơn La Gồm:

a Phòng theo dõi công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo (Phòng nghiệp vụ I):

b Phòng Thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo khối ngành kinh tế tổng hợp và phụ trách địa bàn (Phòng nghiệp vụ II):

c Phòng Thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo khối ngành kinh tế và phụ trách địa bàn (Phòng nghiệp vụ III):

d Phòng Thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo khối nội chính văn xã và phụ trách địa bàn (Phòng nghiệp vụ IV):

đ Phòng nghiệp vụ, phòng, chống tham nhũng (Phòng nghiệp vụ V):

e Văn phòng tổng hợp:

2.2.3 Cơ cấu về nhân sự

2.2.3.1 Lãnh đạo Thanh tra tỉnh

Thanh tra tỉnh Sơn La có Chánh Thanh tra và 03 Phó Chánh Thanh tra

Chánh Thanh tra tỉnh là người đứng đầu cơ quan Thanh tra tỉnh, do Chủ tịch ủy ban nhân dân cùng cấp bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức sau khi thống nhất với Tổng Thanh tra Chính phủ

Các Phó Chánh Thanh tra tỉnh cùng với Chánh Thanh tra chịu trách nhiệm về toàn bộ công việc và hoạt động của Thanh tra tỉnh, đồng thời chịu trách nhiệm trực tiếp về những công việc được phân công

2.2.3.2 Cán bộ, công chức và Thanh tra viên

Biên chế của Thanh tra tỉnh Sơn La tính đến ngày 31/12/2011, tổng số 40 cán bộ, công chức

Để thực hiện chức năng, nhiệm vụ do pháp luật quy định, cán bộ, công chức được phân

bổ vào các phòng như sau:

Văn phòng tổng hợp: 08 cán bộ, công chức

Phòng nghiệp vụ I: 05 cán bộ, công chức

Phòng nghiệp vụ II: 06 cán bộ, công chức

Phòng nghiệp vụ III: 06 cán bộ, công chức

Phòng nghiệp vụ IV: 07 cán bộ, công chức

Phòng nghiệp vụ V: 04 cán bộ, công chức

2.2.4 Nhận xét chung

Qua tìm hiểu về tổ chức thanh tra nhà nước tỉnh Sơn La có thể rút ra một số nhận xét như sau:

a Về ưu điểm

Việc sắp xếp, tổ chức bộ máy và nhân sự các phòng của Thanh tra tỉnh hiện nay nhìn chung phù hợp với quy định của pháp luật Với mô hình cơ cấu tổ chức này, các phòng chuyên môn nghiệp vụ được thành lập đã bao quát hết các lĩnh vực, các mặt công tác của Thanh tra tỉnh

Việc tổ chức cán bộ, sắp xếp bộ máy đã kết hợp hài hòa giữa con người với nhiệm vụ cụ thể và công việc chuyên môn mà Thanh tra tỉnh phải thực hiện

b Về hạn chế

Thứ nhất, do biên chế của Thanh tra tỉnh có hạn nên một số phòng nghiệp vụ phải thực

hiện nhiệm vụ như một cơ quan Thanh tra cấp tỉnh thu nhỏ (như phòng nghiệp vụ II, III, IV) Với khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi mỗi phòng phải có một đội ngũ cán bộ, công chức thông thạo nhiều lĩnh vực, tuy nhiên trên thực tế chất lượng, cũng như con người đôi khi chưa đáp ứng được các đòi hỏi của công việc

Thứ hai, các Phó Chánh Thanh tra giúp việc cho Chánh Thanh tra hiện nay nếu phân

công phụ trách một vài phòng nghiệp vụ thì không thể nắm hết tình hình của tất cả các lĩnh vực trên địa bàn toàn tỉnh

Thứ ba, hiện nay biên chế Thanh tra tỉnh ít, phụ thuộc vào biên chế chung của toàn tỉnh

và số lượng thanh tra viên hạn chế nên rất khó hoàn thành khối lượng lớn công việc mà thanh tra tỉnh phải đảm nhiệm Việc tuyển dụng, bổ nhiệm thanh tra viên hiện nay chủ yếu chỉ căn cứ vào các quy định về văn bằng, chứng chỉ, ít chú ý đến những đòi hỏi năng lực về thực tiễn để xây dựng, củng cố đội ngũ cán bộ thanh tra đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ; công tác đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ, thanh tra viên chưa được chú trọng đúng mức

2.3 Thực trạng về hoạt động thanh tra nhà nước tỉnh Sơn La

2.3.1 Về công tác thanh tra

2.3.1.1 Trong thực hiện chức năng quản lý nhà nước về thanh tra

Hàng năm thanh tra tỉnh đã chủ động xây dựng kế hoạch thanh tra trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt và tổ chức thực hiện kế hoạch đó; Yêu cầu cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Ủy ban nhân dân cấp huyện báo cáo về công tác thanh tra; tổng hợp, báo cáo kết quả về công tác thanh tra; Theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Thanh tra tỉnh