Bùi Xuân Đức Năm bảo vệ: 2012 Abstract: Làm sáng tỏ những vấn đề cơ bản về tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân UBND tỉnh Sơn La.. Thực tiễn ở Việt Nam chúng ta việc tổ chức và hoạt
Trang 1Tổ chức và hoa ̣t đô ̣ng của Ủy ban nhân dân tỉnh
Sơn La ở giai đoa ̣n hiê ̣n nay
Bùi Lê Anh
Khoa Luật Luận văn ThS ngành: Lý luận và lịch sử Nhà nước và pháp luật; Mã số: 60 38 01
Người hướng dẫn: PGS.TS Bùi Xuân Đức
Năm bảo vệ: 2012
Abstract: Làm sáng tỏ những vấn đề cơ bản về tổ chức và hoạt động của Ủy ban
nhân dân (UBND) tỉnh Sơn La Đánh giá thực trạng tổ chức và hoạt động của UBND tỉnh Sơn La Nêu phương hướng và đề xuất các giải pháp cơ bản nhằm đổi mới và hoàn thiện tổ chức và hoạt động của UBND tỉnh Sơn La trong tình hình hiện nay
Keywords: Ủy ban nhân dân; Quản lý nhà nước; Pháp luật Việt Nam; Sơn La
Content
1 Tính cấp thiết của đề tài
Theo Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa (XHCN) Việt Nam, UBND (UBND) tỉnh là một bộ phận quan trọng trong bộ máy quản lý nhà nước ở địa phương, thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với tất cả các ngành, lĩnh vực khác nhau của đời sống kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh
Qua mỗi thời kỳ lịch sử, căn cứ vào tình hình cụ thể của đất nước mà Quốc hội tiến hành sửa đổi Hiến pháp cho phù hợp, quyền hạn, nhiệm vụ của UBND cấp tỉnh được Hiến pháp ghi nhận là một bộ phận quan trọng trong Bộ máy quản lý nhà nước ở địa phương, do đó vấn đề đổi mới tổ chức và hoạt động của UBND tỉnh là tất yếu
Thực tiễn ở Việt Nam chúng ta việc tổ chức và hoạt động của UBND tỉnh có rất nhiều vấn đề cần nghiên cứu trên cả phương diện khoa học cũng như thực tiễn để qua đó phát hiện ra những thiếu sót, hạn chế từ đó đề xuất những biện pháp đổi mới tổ chức và hoạt động của UBND tỉnh là góp phần cải cách nền hành chính nhà nước và công cuộc đổi mới toàn diện đất nước theo tinh thần Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương (khóa VII) của Đảng nhằm xây dựng một nền hành chính trong sạch, có đủ năng lực,
Trang 2sử dụng đúng quyền lực và từng bước hiện đại hóa để quản lý có hiệu lực và hiệu quả công việc của Nhà nước… nâng cao chất lượng hoạt động của Hội đồng nhân dân (HĐND) và UBND các cấp Đề cao trách nhiệm và kỷ luật của HĐND và UBND trong việc chấp hành pháp luật và các nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ và cơ quan hành chính cấp trên Riêng đối với tỉnh Sơn La (địa phương mà đề tài nghiên cứu) thì thực trạng, đổi mới
tổ chức và hoạt động của UBND tỉnh đặt ra mang tính cấp bách bởi: công tác quản lý nhà nước của UBND tỉnh ngoài những thành tựu đã đạt được, còn tồn tại nhiều yếu kém cần khắc phục như: trật tự an toàn xã hội còn nhiều bất cập (tội phạm về ma túy còn nhiều), phát triển kinh tế ở các vùng còn chưa tương xứng với tiềm năng vốn có, cải cách hành chính chưa đạt hiệu quả cao…
Với những tồn tại đó trong tổ chức và hoạt động của UBND tỉnh Sơn La là một trong những nguyên nhân làm cho Sơn La gặp khó khăn trong việc phát triển kinh tế - xã hội,
2 Tình hình nghiên cứu va ̀ pha ̣m vi nghiên cƣ́u c ủa đề tài
Trong những năm qua đã có một số công trình nghiên cứu, đề tài khoa học và bài viết liên quan đến vấn đề tổ chức và hoạt động của UBND các cấp, trong đó đáng chú ý là một
số công trình sau: " đổi mới, hoàn thiện bộ máy nhà nước trong giai đoạn hiện nay", PGS.TS Bùi Xuân Đức, Nxb Tư pháp, 2007; "Cải cách hành chính địa phương lý luận và thực tiễn", Tô Tử Hạ, Nguyễn Hữu Trị, Nguyễn Hữu Đức, Nxb Chính trị quốc gia, 1998; "
Mô hình bộ máy hành chính nhà nước ở địa phương trên thế giới", GS.TS Nguyễn Đăng Dung, Tạp chí Nhà nước và pháp luật, số 1/2000; "Tổ chức chính quyền nhà nước ở địa phương (lịch sử và hiện tại)", GS.TS Nguyễn Đăng Dung, Nxb Đồng Nai 1997; "Đổi mới
tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân", Lê Minh Thông, Tạp
chí Nhà nước và pháp luật, số 6/1999 Nhưng hầu hết các các công trình nghiên cứu, đề tài, bài viết đều ở phạm vi rộng, chưa đi sâu vào một tỉnh, một địa phương cụ thể
Trang 3Phạm vi nghiên cứu mà đề tài đă ̣t ra chỉ giới ha ̣n ở những vấn đề lý luâ ̣n và thực tiễn liên quan tới:
* Thực tra ̣ng tổ chức và hoa ̣t đô ̣ng của Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa - xã hội, an ninh - quốc phòng, cải cách hành chính
* Đổi mới tổ chức và hoạt động của UBND tỉnh và khi nghiên cứu đề tài này , các yếu tố như vi ̣ trí đi ̣a lý , dân cư, phong tu ̣c tâ ̣p quán… là những yếu tố ảnh hưởng rất lớn Vì
vâ ̣y, theo tôi, những nô ̣i dung này là quan tro ̣ng và cũng đang là những vấn đề câp thiết , cần đươ ̣c nghiên cứu
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích
Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về tổ chức và hoạt động của UBND tỉnh Sơn La cũng như những yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức và hoạt động của nó trong quản lý nhà nước tại địa phương, từ đó kiến nghị đưa ra những phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức và hoạt động của UBND tỉnh Sơn La
* Nhiệm vụ
Để đạt được mục đích trên, luận văn có các nhiệm vụ sau:
- Làm sáng tỏ những vấn đề cơ bản về tổ chức và hoạt động của UBND tỉnh
- Đánh giá thực trạng tổ chức và hoạt động của UBND tỉnh Sơn La
- Nêu phương hướng và đề xuất các giải pháp cơ bản nhằm đổi mới và hoàn thiện tổ chức và hoạt động của UBND tỉnh Sơn La trong tình hình hiện nay
4 Phương pháp nghiên cứu
Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng và lý luận Nhà nước và pháp luật Qua nghiên cứu những tài liệu thu thập được luận văn này sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, phương pháp điều tra, khảo sát, thống kê, so sánh và một số phương pháp khác
5 Những điểm mới và ý nghĩa của luận văn
Theo tôi, đây là đề tài chuyên khảo mà tôi nghiên cứu dựa trên những hiểu biết về thi thức khoa học pháp lý, trình bày, phân tích và đánh giá có hệ thống về tổ chức và hoạt động của UBND tỉnh Sơn La
Trang 4Lần đầu tiên, trên cơ sở lý luận về tổ chức chính quyền địa phương, phân tích một cách có hệ thống thực trạng, tổ chức và hoạt động của UBND tỉnh Sơn La, những khó khăn và nguyên nhân của những hạn chế này
Đưa ra những phương hướng, giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện tổ chức và hoạt động của UBND tỉnh Sơn La
Những kết quả nghiên cứu của luận văn có thể được tham khảo và vận d ụng từng bước vào thực hiện tổ chức và hoạt động trong điều kiện cụ thể của UBND tỉnh Sơn La hiện nay
6 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về tổ chức hoạt động của Ủy ban nhân dân
tỉnh Sơn La
Chương 2: Thực tra ̣ng tổ chức và hoa ̣t đô ̣ng của Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La
Chương 3: Phương hướng nhằm hoàn thiê ̣n tổ chức và hoa ̣t đô ̣ng của Ủy ban nhân
dân tỉnh Sơn La trong giai đoa ̣n hiê ̣n nay
Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TỔ CHỨC VÀ HOA ̣T ĐỘNG CỦA ỦY
BAN NHÂN DÂN TỈNH SƠN LA 1.1 Vị trí, tính chất của Ủy ban nhân dân trong hê ̣ t ỉnh hống chính quyền Nhà nước tỉnh Sơn La
1.1.1 Khái niệm Ủy ban nhân dân tỉnh
Căn cứ vào Điều 123 Hiến pháp 1992 (sửa đổi 2001) và Điều 2 Luâ ̣t tổ chức HĐND
và UBND 2003 ta thấy UBND tỉnh Sơn La nói riêng và UBND cấp tỉnh ở nước ta n ói chung là cơ quan c hấp ha ̀ nh của HĐND tỉnh, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, do HĐND tỉnh bầu ra , chịu trách nhiệm chấp hành Hiến pháp , Luật, các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên và nghị quyết của HĐND cấp tỉnh
1.1.2 Tính chất và các mối quan hệ của Ủy ban nhân dân tỉnh với các cơ quan khác ở tỉnh
Trang 5Vị trí pháp lý của UBND tỉnh được Hiến pháp 1992 và Luật tổ chức HĐND và UBND năm 2003 xác định là cơ quan chấp hành của HĐND cùng cấp, là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương (Điều 123 Hiến pháp và Điều 2 Luật tổ chức HĐND và UBND năm 2003) Như vậy, trong quan hệ với HĐND tỉnh, UBND tỉnh là cơ quan do HĐND cùng cấp bầu ra, về nguyên tắc nó có thể bị HĐND tỉnh bãi nhiệm , miễn nhiê ̣m Với tư cách là cơ quan chấp hành của HĐND tỉnh, UBND tỉnh chịu trách nhiệm tổ chức, chỉ đạo thực hiện các nghị quyết của HĐND trong phạm vi toàn tỉnh, chịu trách nhiệm trước HĐND, thực hiện chế độ báo cáo trước HĐND, chịu trách nhiệm trước HĐND, thực hiện chế độ báo cáo trước HĐND, mọi hoạt động của UBND đều nằm dưới sự kiểm tra, giám sát của HĐND, mọi hoạt động của UBND đều nằm dưới sự kiểm tra, giám sát của HĐND tỉnh
1.2 Chư ́ c năng , nhiê ̣m vu ̣, nguyên tắc tổ chức và hoa ̣t đô ̣ng của Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La
1.2.1 Chư ́ c năng, nhiê ̣m vụ của Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La
Theo Hiến pháp 1992 (sửa đổi 2001) của nước Cộng hòa XHCN Viê ̣t Nam và Luật tổ chức HĐND và UBND 2003 thì UBND tỉnh Sơn La là cơ quan do HĐND tỉnh bầu ra và cơ quan chấp hành của HĐND tỉnh , cơ quan hành chính nhà nước ở đi ̣a phương , chịu trách nhiê ̣m chấp hành trước HĐND tỉnh và các cơ quan trung ương UBND tỉnh Sơn La chi ̣u trách nhiệm chấp hành Hiến pháp , pháp luật, các văn bản của Nhà nước cấp trên và nghị quyết của HĐND tỉnh nhằm đảm bảo thực hiê ̣n chủ trương , biê ̣n pháp phát triển kinh tế -
xã hội, củng cố an ninh quốc phòng và thực hiện các chính sách khác trên địa bàn
1.2.2 Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La
UBND tỉnh Sơn La tổ chức và hoa ̣t đô ̣ng theo các nguyên tắc sau:
- Nguyên tắc đề cao trách nhiệm của Chủ tịch UBND tỉnh và các thành viên UBND tỉnh
- Nguyên tắc phân công rành mạch trong công tác
- Nguyên tắc phối hợp công tác giữa các thành viên Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La
- Nguyên tắc linh hoạt
1.3 Sơ lươ ̣c về li ̣ch s ử hình thành , phát triển của Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La từ khi thành lâ ̣p đến nay
1.3.1 Giai đoa ̣n từ 1945 đến 1954
Trang 6Sau khi bầu cử Quốc Hội, Sơn La tiến hành củ ng c ố một bước hệ thống chính quyền các cấp ở địa phương theo các Sắc lệnh số 01-SL ngày 23-1-1946 của Chủ tịch Chính phủ, tháng 11-1946, Quốc hội khóa I thông qua Hiến pháp năm 1946, trong đó quy định HĐND được thành lập ở tỉnh, thành phố, thị xã và xã, do phổ thông đầu phiếu và trực tiếp bầu ra; HĐND tỉnh, thành phố, thị xã hay xã cử ra Ủy ban hành chính Từ năm 1946,
Ủy ban hành chính được tổ chức và hoạt động theo Sắc lệnh số 63-SL ngày 22-11-1945 của Chủ tịch Chính phủ về việc tổ chức HĐND và Ủy ban hành chính và theo Hiến pháp năm 1946 Cuối năm 1947, đầu năm 1948, các Ủy ban kháng chiến hành chính được hình thành ở các địa bàn quan trọng của tỉnh Sơn La
1.3.2 Giai đoa ̣n từ 1954 đến 1975
Ngày 7-5-1954, Khu tự trị Thái - Mèo được thành lập, trụ sở tại huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La Theo chủ trương này, cấp khu là đơn vị hành chính của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa Khu tự trị Thái - Mèo không có cấp tỉnh mà tổ chức theo mô hình hệ thống hành chính 3 cấp: Khu, Châu, xã Ngày 24-12-1962, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định thành lập Ủy ban hành chính lâm thời tỉnh Sơn La Ngày 9-6-1963, Sơn La đã tiến hành bầu cử HĐND tỉnh khóa I Từ ngày 25 đến ngày 27-7-1963, HĐND tỉnh khóa I họp kỳ họp thứ nhất Kỳ họp thứ nhất tiến hành bầu cử Ủy ban hành chính của tỉnh, bầu tòa án nhân dân tỉnh, bầu thẩm phán và hội thẩm tòa án nhân dân tỉnh
1.3.3 Giai đoa ̣n từ 1976 đến nay
Ngày 25-4-1976, cùng với cử tri cả nước, cử tri Sơn La phấn khởi tham gia cuộc b ầu
cử Quốc Hội khóa VI, Quốc Hội nước Việt Nam thống nhất Ngày 15-5-1977, cử tri toàn tỉnh hăng hái tham gia bầu cử HĐND các cấp, Từ ngày 29-6 đến 02-7-1977, HĐND tỉnh khóa VI họp kỳ họp thứ nhất, HĐND đã tiến hành bầu UBND tỉnh mới gồm 15 đồng chí, Sau 15 năm tiến hành sự nghiệp đổi mới, cùng với những đổi mới trên lĩnh vực kinh tế, văn hóa - xã hội, hệ thống chính trị cũng có những đổi mới quan trọng
Chương 2
THƢ̣C TRẠNG TỔ CHƢ́C VÀ HOA ̣T ĐỘNG CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH SƠN LA 2.1 Cơ cấu tổ chƣ ́ c của Ủy ban nhân tỉnh Sơn La
2.1.1 Cơ cấu tổ chư ́ c của Ủy ban nhân tỉnh tỉnh
* UBND tỉnh Sơn La
Trang 7Theo luật tổ chức HĐND và UBND (2003), một số văn bản của Chính phủ như Nghị quyết 08/2004/ NQ-CP ngày 30/6/2004, Nghị định 107/2004/ NĐ-CP, Nghị định 171/2004/NĐ-CP ngày 29/09/2004 và Quyết định 350/2004/QĐ-UB của UBND tỉnh Sơn
La ngày 18/07/2004, Quy chế làm việc của UBND tỉnh Sơn La ban hành kèm theo Quyết định số 65/2004/QĐ-UB ngày 18/07/2004 thì UBND tỉnh Sơn La do HĐND tỉnh bầu ra ,
có 11 thành viên chỉ gồm Chủ tịch UBND tỉnh, 04 phó Chủ tịch UBND tỉnh và 06 ủy viên
* Cơ quan chuyên môn cu ̉a UBND tỉnh Sơn La
Các cơ quan chuyên môn của UBND tỉnh Sơn La bao gồm:
1 Sở Nội vụ; 2 Sở Tư pháp; 3 Sở Kế hoạch và Đầu tư; 4 Sở Tài chính; 5 Sở Công thương; 6 Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; 7 Sở Giao thông vận tải; 8 Sở Xây dựng; 9 Sở Tài nguyên và Môi trường; 10 Sở Thông tin và Truyền thông; 11 Sở Lao động - Thương binh và Xã hội; 12 Sở Văn hoá, thể thao và Du lịch; 13 Sở Khoa học và Công nghệ; 14 Sở Giáo dục và Đào tạo; 15 Sở Y tế; 16 Thanh tra tỉnh; 17 Văn phòng
Uỷ ban nhân dân tỉnh
Các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh được tổ chức theo đặc thù tại tỉnh , gồm 2
cơ quan: 1 Sở Ngoại vụ; 2 Ban Dân tộc
2.1.2 Cơ cấu chư ́ c danh của Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La
* Chủ tịch UBND tỉnh
Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La (hiê ̣n là đồng chí; Cầm Ngọc Minh) là người lãnh đạo và
điều hành công viê ̣c của UBND tỉnh, chịu trách nhiệm cá nhân về nhiệm vụ và quyền hạn của mình theo quy đi ̣nh của pháp luâ ̣t
* Phó chủ tịch UBND tỉnh (gồm 4 phó chủ tịch)
- Mô ̣t phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh
+ Chỉ đạo công tác của văn phòng UBND tỉnh
+ Phụ trách các lĩnh vực: kinh tế, tài chính, doanh nghiệp, thương mại, du lịch, kinh
tế đối ngoại
- Một phó Chủ tịch UBND tỉnh: Phụ trách các lĩnh vực: thi đua và khen thưởng, văn
hóa xã hội, y tế, giáo dục và đào tạo, thể dục thể thao, bảo hiểm, giải quyết việc làm, xóa đói giảm nghèo và các lĩnh vực xã hội khác
Trang 8- Một phó Chủ tịch UBND tỉnh: Phụ trách các lĩnh vực: Nông - Lâm - Thủy sản, phát
triển nông thôn, công nghiệp, xây dựng cơ bản, nhà ở, đất ở, giao thông công chánh, khoa học công nghệ, tài nguyên môi trường…
- Một phó Chủ tịch UBND tỉnh:Phụ trách công tác di dân, tái định cư thủy điện Sơn La,
công tác ngoại vụ, biên giới lãnh thổ quốc gia, công tác dân tô ̣c
* Ủy viên UBND tỉnh (gồm 6 ủy viên)
- Một Ủy viên phụ trách lĩnh vực công an
- Một Ủy viên phụ trách lĩnh vực quân sự
- Một Ủy viên phụ trách lĩnh vực nội vụ
- Một Ủy viên phụ trách văn phòng
- Một Ủy viên phụ trách kế hoạch đầu tư
- Một Ủy viên phụ trách tài chính
2.1.3 Mối quan hê ̣ và phân đi ̣nh chức trách nhiê ̣m vụ của các thành Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La
* Quan hê ̣ thành lập
- Chủ tịch UBND do HĐND cấp tỉnh bầu ra ta ̣i kỳ ho ̣p thứ nhất của mỗi khóa theo sự giới thiê ̣u của chủ ti ̣ch HĐND , chủ tịch UBND được bầu trong số các đại biểu HĐND theo thể thức bỏ phiếu kín , phải được quá một phần hai tổng số đại biểu HĐND c ó mặt biểu quyết tán thành
- Phó chủ tịch UBND do HĐND tỉnh bầu ra tại kỳ ho ̣p thứ nhất của mỗi khóa theo sự giới thiê ̣u của chủ ti ̣ch UBND, theo thể thức bỏ phiếu kín, các phó chủ tịch UBND không nhất thiết phải là đa ̣i biểu HĐND
- Các thành viên khác của U BND do HĐND cấp tỉnh bầu ra ta ̣i kỳ ho ̣p thứ nhất của mỗi khóa theo sự giới thiê ̣u của chủ ti ̣ch UBND, theo thể thức bỏ phiếu kín
Kết quả bầu cử các thành viên UBND tỉnh phải được Thủ tướng Chính phủ phê chuẩn
* Quan hê ̣ chức trách
- Chủ tịch UBND tỉnh là người lãnh đạo và điều hành công việc của UBND tỉnh
- Các Phó chủ tịch UBND tỉnh là người giúp việc cho chủ tịch , được chủ ti ̣ch phân công phu ̣ trách, thực hiê ̣n công viê ̣c nhất đi ̣nh hoă ̣c mảng công viê ̣c nhất đi ̣nh
Trang 9- Ủy viên UBND tỉnh là những người được chủ tịch phân công phụ trách quản lý những ngành, lĩnh vực chuyên môn nhất định như : Công an, quân sự, tổ chức, thanh tra, kế hoa ̣ch, tài chính, văn phòng ủy ban
* Quan hê ̣ trách nhiê ̣m
- Chủ tịch UBND tỉnh là người lãnh đạo, điều hành công viê ̣c của UBND nên phải chi ̣u trách nhiệm cá nhân về viê ̣c thực hiê ̣n nhiê ̣m vu ̣ , quyền ha ̣n của mình , cùng với tâ ̣p thể UBND chi ̣u trách nhiê ̣m về hoa ̣t đô ̣ng của UBND trước HĐND tỉnh và trước Chính phủ
- Phó chủ tịch ủy ban nhân tỉnh phải chịu trách nhiệm cá nhân về việc thực hiện nhiê ̣m vu ̣ trước chủ ti ̣ch UBND
- Ủy viên UBND tỉnh phải chịu trách nhiệm cá nhân về ngành , lĩnh vực được phân công trước chủ ti ̣ch UBND tỉnh và cùng với tâ ̣p thể UBND tỉnh chi ̣u trách nhiê ̣m về hoa ̣t
đô ̣ng của UBND trước HĐND tỉnh và Chính phủ
2.2 Hình thức hoạt động của Ủy ban nhân tỉnh Sơn La
2.2.1 Hoạt động của tập thể Ủy ban nhân tỉnh tỉnh
Về vai trò của tập thể UBND, Hiến pháp quy định: "Khi quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương, Uỷ ban nhân dân phải thảo luận tập thể và quyết định theo đa số" (Điều124) Luật tổ chức HĐND và UBND năm 2003 tại Điều 124 quy định 6 vấn đề
mà UBND phải thảo luận tập thể và quyết định theo đa số
2.2.2 Hoạt động của tư ̀ ng thành viên Ủy ban nhân dân tỉnh
* Hoạt động của chủ tịch UBND tỉnh
Chủ tịch UBND tỉnh là người đứng đầu UBND tỉnh, người đại diện cao nhất của UBND tỉnh Sơn La, thông qua hoạt động của mình Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La giải quyết những vấn đề được Luật tổ chức HĐND và UBND (2003) và các văn bản pháp luật khác quy định thuộc thẩm quyền của UBND tỉnh nhưng không do UBND tỉnh thảo luận, quyết định tập thể
* Hoạt động của các phó Chủ tịch UBND tỉnh
Trên cơ sở sự phân công công tác của Chủ tịch UBND tỉnh, phó Chủ tịch UBND tỉnh thay mặt Chủ tịch UBND tỉnh giải quyết các công việc thuộc lĩnh vực được phân công
* Hoạt động của các thành viên và thủ trưởng các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh
- Hoạt động của Ủy viên UBND tỉnh
Trang 10- Hoạt động của Thủ trưởng các cơ quan chuyên môn
- Hoạt động của Chánh văn phòng UBND tỉnh
2.3 Đa ́ nh giá thƣ̣c tra ̣ng tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La
2.3.1 Đa ́ nh giá thực trạng về tổ chức của Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La
* Về số lươ ̣ng thành viên UBND
Qua thực tiễn hoa ̣t đô ̣ng ta thấy số lượng các thành viên UBND tỉnh chưa thật hơ ̣p lý
Cụ thể tron quá trình hoạt động đã bộc lộ một số bất cập ; Một là, Ủy viên không đủ thời
gian nghiên cứu, nắm bắt được chuyên môn của ngành khác để biểu quyết những vấn đề
thuộc thẩm quyền tập thể UBND tỉnh; hai là, khi biểu quyết xuất hiện tâm lý ưu tiên cho ngành lĩnh vực mà mình giữ chức vụ Thủ trưởng cơ quan chuyên môn; ba là, các Ủy viên
giữ chức vụ Thủ trưởng cơ quan chuyên môn do HĐND tỉnh bầu, nên việc Chủ tịch tỉnh cách chức Thủ trưởng các cơ quan chuyên môn khi vi phạm trở thành bất cập, khó khăn
do pháp luật quy định chưa rõ ràng
* Về ca ́ ch thức thành lập
Theo quy định của Hiến pháp và Luật tổ chức HĐND và UBND thì UBND tỉnh do HĐND bầu ra và phải được thì phải được Thủ tướng Chính phủ phê chuẩn
Thực tế cho thấy, có những cuộc bầu UBND hoàn toàn hợp pháp song đến khâu phê
chuẩn thì có những người được bầu đã không được cấp trên phê chuẩn
Với việc không phê chuẩn một vài thành viên khác thì chưa có vấn đề lớn, song nếu
đó là chức danh Chủ tịch thì vấn đề trở nên phức tạp
* Về ca ́ c cơ quan chuyên môn của UBND tỉnh
Đối với UBND tỉnh Sơn La căn cứ yêu cầu của đi ̣a phương và Nghị định số 13/2008/NĐ-CP ngày 04/02/2008 của Chính phủ quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương Số lượng cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh là 19 trong đó các cơ quan có tính chất khung là 17 còn tổ chức thêm 02
cơ quan chuyên môn là Sở chung UBND tỉnh Sơn La nói riêng chưa dám quyết định thành lập những Sở có tính chất quản lý đa ngành, lĩnh vực theo yêu cầu quản lý của địa phương
2.3.2 Đa ́ nh giá thực trạng về hoạt động của Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La
* Về tương quan giư ̃a hình thức tập thể và trách nhiê ̣m của cá nhân từng thành viên UBND
Trang 11Nghiên cứu kỹ các quy định và đánh giá thực tiễn có thể thấy rằng còn không ít
vướng mắc: Một là, quy định về vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn của các thành viên khác với
tư cách là ủy viên UBND còn chưa rõ ràng Hai là, quy định UBND thảo luận, bàn bạc
tập thể khi quyết định những vấn đề quan trọng xong trên thực tế cần giải quyết mối quan
hệ về thẩm quyền của bộ phận không chính thức là Thường trực UBND và tập thể
UBND Ba là, pháp luật quy định Chủ tịch UBND tỉnh phân công công tác cho Phó Ch ủ
tịch và các thành viên khác UBND; người được phân công phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh Mục đích của quy định này là đề cao vai trò thủ trưởng của Chủ tịch UBND tỉnh Tuy nhiên, trên thực tế việc phân công này thường được thực hiện bởi
UBND tỉnh Bốn là, theo quy định hiê ̣n nay các quyết định của UBND chỉ nhằm vào sáu vấn đề quy định ở Điều 124 Luật Tổ chức HĐND và UBND năm 2003, các chức danh (thành viên) UBND Họ phải tự quyết định và chịu trách nhiệm về quyết định của mình Song, trong nhiều trường hợp các chức danh trên đã ký quyết định, chỉ thị, thậm chí các thông báo của mình dưới danh nghĩa UBND Đến khi xảy ra xung đột, quyết định bị khiếu kiện thì rất khó quy kết trách nhiệm
* Về thu ̉ tục trình tự hoạt động của UBND tỉnh
Khi đề câ ̣p đến thủ tu ̣c trì nh tự hoa ̣t đô ̣ng của UBND đó chính là quá trình của công tác chỉ đạo, điều hành của UBND trên các mă ̣t, lĩnh vực của đời sống xã hội địa phương Trong những năm qua, thực tế công tác chỉ đạo, điều hành của UBND tỉnh Sơn La được thể hiện trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội và an ninh quốc phòng có thể đánh giá như sau:
- Về chỉ đạo, điều hành, lề lối làm việc và quan hệ phối hợp công tác
Trong chỉ đạo, điều hành UBND tỉnh đã quan tâm, chỉ đạo, điều hành toàn diện trên các lĩnh vực: Kinh tế - văn hoá, xã hội; công tác di dân tái định cư thủy điện Sơn La; công tác phòng, chống ma tuý, công tác trồng cây cao su, công tác quản lý đầu tư, xây dựng cơ bản; công tác an sinh xã hội, cải thiện nâng cao đời sống nhân dân; công tác cải cách hành chính; Công tác Quốc phòng - an ninh và đối ngoại
- Về tổ chư ́ c thực hiê ̣n, thi hành văn bản pháp luật
Trong thời gian qua UBND tỉnh Sơn La đã ti ếp nhận, xử lý và ban hành văn bản: Tính năm 2004 đến ngày 31/12/2010 tỉnh đã tiếp nhận và xử lý: 103.835 văn bản Đến nay UBND tỉnh đã ban hành 65.249 văn bản, trong đó: 30.538 quyết định; 256 chỉ thị;
Trang 121085 thông báo, 1.752 báo cáo, và 31.628 văn bản hành chính khác để chỉ đạo, điều hành,
về các giải pháp thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước, về các giải pháp bình ổn giá cả thị trường, kiềm chế lạm phát
- Trong lĩnh vực kinh tế
UBND tỉnh đã chỉ đạo xây dựng quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, phát triển ngành, phát triển đô thị và nông thôn trong phạm vi quản lý; xây dựng kế hoạch dài hạn 05 năm, 10 năm và hàng năm về phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh theo từng giai đoạn trình Hội đồng nhân dân tỉnh thông qua và trình Chính phủ phê duyệt theo quy định
Kết quả: Kinh tế của tỉnh tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng, quy mô không ngừng được
nâng lên (số liệu báo cáo số 229-BC/BCS ngày 19/9/2010)
Tổng sản phẩm trong tỉnh (GĐP) năm 2010 (giá so sánh 1994) ước đạt 4.410 tỷ đồng,
tăng 94,05% so với năm 2005, tốc độ tăng bình quân 05 năm (2006 - 2010) đạt 14,2%
Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực: tăng tỷ trọng công nghiệp - xây dựng, giảm tỷ trong khu vực nông, lâm nghiệp, thủy sản Trong 5 năm (2006-2010), tỷ trọng nông, lâm nghiệp, thuỷ sản giảm từ 50,81% xuống còn 39,6%; công nghiệp - xây dựng tăng từ 15,78% lên 22,12%; dịch vụ tăng từ 33,41% lên 38,28% Tuy vậy, vẫn chưa đạt mục tiêu kế hoạch đề ra là đến năm 2010 tỷ trọng công nghiệp và xây dựng chiếm 34%-35% và nông lâm nghiệp, thuỷ sản chiếm 28%-29%
Tuy nhiên, bên cạnh đó công tác chỉ đạo trong lĩnh vực này cũng còn một số tồn tại như:
Công tác chỉ đạo điều hành ở một số lĩnh vực chưa thực sự năng động, chưa sâu, có mặt còn buông lỏng chưa tạo được sự phát triển đồng đều giữa các địa phương, cơ quan, đơn vị Tính chủ động của một số cơ quan chuyên môn trong việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chung của tỉnh chưa cao, chưa tạo được sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành và lãnh thổ Các ngành kinh tế mũi nhọn như chăn nuôi , trồng chọt chưa đư ợc quan tâm đúng mức Vai trò của một số cơ quan chuyên môn trực thuộc UBND còn nhiều hạn chế
- Lĩnh vực văn hóa - xã hội
Trong những năm vừa qua UBND Sơn La đã chỉ đạo thực hiện tốt các chính sách của Đảng và nhà nước trong lĩnh vực văn hóa - xã hội, tập trung vào đẩy mạnh phát triển y tế, Giáo dục đào tạo, xây dựng đời sống văn hóa, giải quyết các vấn đề bức xúc xã hội, bảo đảm chế độ chính sách, cải thiện nâng cao đời sống nhân dân các dân tộc