Trong đó:“Hoạt động chơi ngoài trời là hoạt động nhằm tạo điều kiện cho trẻ được tiếp xúc với bầu không khí trong lành của thiên nhiên, rèn luyện sức khỏe, thiết lập mối quan hệ giữa trẻ
Trang 1cho trẻ 5 – 6 tuổi khi tham gia hoạt động chơi
ngoài trời ở trường mầm non Phùng Giáo
5
3.1
Tạo bầu không khí thoải mái và chuẩn bị môi
trường ngoài lớp học, các đồ dùng, đồ chơi,
nguyên vật liệu phong phú, đa dạng.
5
3.2
Linh hoạt, sáng tạo trong tổ chức các nội dung của
hoạt động chơi ngoài trời cho trẻ theo quan điểm
“Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”.
8
3.3
Luôn làm mới và tạo cho trẻ cảm giác thích thú khi
lựa chọn, xây dựng, tổ chức các nội dung trong
hoạt động chơi ngoài trời
10
Trang 2I MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài :
Như chúng ta đã biết chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ lứa tuổi mầm non
Trong đó:“Hoạt động chơi ngoài trời là hoạt động nhằm tạo điều kiện cho trẻ được tiếp xúc với bầu không khí trong lành của thiên nhiên, rèn luyện sức khỏe, thiết lập mối quan hệ giữa trẻ với môi trường xung quanh, góp phần mở rộng vốn hiểu biết của trẻ về môi trường tự nhiên – xã hội, thõa mãn nhu cầu chơi và hoạt động theo ý thích của trẻ” [1] Mặt khác, môi trường cho trẻ hoạt động
ngoài trời là một môi trường hấp dẫn và lôi cuốn trẻ Môi trường đó rất tốt đốivới sức khỏe và việc học tập, vui chơi của trẻ Chơi ngoài trời tạo cho trẻ nhiều
cơ hội vận động toàn thân, phát triển kỹ năng vận động thô như: đi, chạy, nhảy,leo trèo, thăng bằng; phối hợp các giác quan và tiếp nhận cảm giác
Thông qua hoạt động chơi ngoài trời, trẻ có thể nắm bắt và vận dụng tất
cả những yếu tố có sẵn trong thiên nhiên tác động đến trẻ thông qua các trò chơi,quan sát, tìm hiểu sự vật xung quanh trẻ, trong các tình huống và qua các câuhỏi mà cô giáo đặt ra với trẻ như: Vì sao? Làm thế nào? Từ đó giáo dục trẻhình thành các hành vi đẹp, thói quen tốt, góp phần phát triển nhân cách trẻ.Ngoài ra qua hoạt động chơi ngoài trời, trẻ được rèn luyện sức khỏe, trẻ có thểnhận thức được thế giới xung quanh bằng cách tiếp xúc, tìm hiểu, khám phá vàquan tâm đến những gì xảy ra ở cuộc sống xung quanh mình Trẻ sẽ được thỏamãn nhu cầu tìm hiểu, khám phá, tạo cho trẻ sự nhanh nhẹn và hứng thú với môitrường tự nhiên, đồng thời giúp trẻ tự tin, mạnh dạn hơn trong cuộc sống Bêncạnh đó khi trẻ tham gia hoạt động chơi ngoài trời, trẻ còn được thay đổi trạngthái, giúp trẻ hứng thú, hoạt động tích cực và chủ động trong các hoạt động tiếptheo trong ngày của trẻ ở trường mà không bị nhàm chán
Như vậy có thể khẳng định rằng hoạt động chơi ngoài trời rất quan trọng
đối với trẻ mầm non nói chung và với lứa tuổi trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi nói riêngbởi giai đoạn trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi nó là giai đoạn cuối cùng của trẻ mẫu giáovới những đặc trưng riêng về tâm – sinh lý lứa tuổi và với những yêu cầu cầnphải đạt được để chuẩn bị tâm thế trước khi bước vào lớp một Ở giai đoạn trẻ 5
- 6 tuổi còn xuất hiện tính độc lập cao, trẻ bắt đầu hình thành ý thức của bảnthân, trẻ biết thể hiện và nói lên điều trẻ mong muốn một cách rõ ràng
Tuy nhiên qua thực tế, việc tổ chức cho trẻ chơi ngoài trời hiện nay cònrất hạn chế Nó chưa phát huy được tính tích cực, chủ động của trẻ khi trẻ thamgia vào hoạt động Bởi việc tổ chức cho trẻ chơi ngoài trời phụ thuộc vào rấtnhiều yếu tố, những yếu tố này làm ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình hoạtđộng của trẻ như: Điều kiện trường, lớp, không gian, đồ dùng, đồ chơi còn hạnchế chưa kích thích được sự sáng tạo của trẻ trong quá trình tham gia hoạt động.Giáo viên khi tổ chức cho trẻ chơi ngoài trời, nội dung chơi còn hạn chế chưaphong phú đa dạng, trẻ tham gia hoạt động còn gò bó, phụ thuộc nhiều vào côgiáo Giáo viên chưa cho trẻ được tự do tham gia các hoạt động vì sợ ảnh hưởngđến sức khỏe, ảnh hưởng đến an toàn cho trẻ trong thời gian trẻ ở trường Nội
Trang 3dung hoạt động ngoài trời còn đơn điệu và nó mới chỉ dừng lại ở việc giáo viên
tổ chức cho trẻ quan sát các sự vật, hiện tượng chứ trẻ ít được trải nghiệm thôngqua các trò chơi, vì vậy phần lớn trẻ khi tham gia hoạt động ngoài trời trẻ còn rụt
rè, chưa mạnh dạn nói lên những gì mình được nhìn thấy, chưa dám nói lên ýtưởng của mình khi tham gia vào các hoạt động trải nghiệm…Tóm lại, trẻ chưathật sự chủ động tham gia các hoạt động trải nghiệm, điều này làm ảnh hưởnglớn đến quá trình thích ứng với môi trường bên ngoài và cuộc sống của trẻ Vậy là một giáo viên phụ trách lớp mẫu giáo 5 – 6 tuổi chúng ta phải làmthế nào để có thể giúp trẻ tiếp cận và tiếp tục khám phá thiên nhiên, làm thế nào
để trẻ hiểu rằng xung quanh chúng còn rất nhiều điều mới lạ mà trẻ chưa khámphá hết được Làm thế nào để khi tổ chức cho trẻ tham gia các hoạt động chơingoài trời trẻ sẽ phát huy được tính tích cực, chủ động để từ đó giúp trẻ khámphá thiên nhiên, được tự mình trải nghiệm và trẻ tích lũy được nhiều kinhnghiệm mà cuộc sống xung quanh trẻ mang lại
Từ những lý do trên nên tôi đã trăn trở và chọn đề tài: “Một số biện pháp
phát huy tính tích cực, chủ động cho trẻ 5 – 6 tuổi khi tham gia hoạt động chơi ngoài trời ở trường mầm non Phùng Giáo” để nghiên cứu.
2 Mục đích nghiên cứu.
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về tổ chức hoạt động chơingoài trời cho trẻ 5-6 tuổi, lựa chọn các biện pháp phù hợp, nhằm phát huy tínhtích cực chủ động cho trẻ 5 – 6 tuổi khi tham gia hoạt động chơi ngoài trời ởtrường mầm non Phùng Giáo
3 Đối tượng nghiên cứu:
Một số biện pháp phát huy tính tích cực, chủ động cho trẻ 5 – 6 tuổi khi
tham gia hoạt động chơi ngoài trời ở trường mầm non Phùng Giáo
4 Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp nghiên cứu, xây dựng cơ sở lý thuyết: Thu thập, phân tích,tổng hợp các tài liệu lý luận qua các tài liệu, sách báo
Phương pháp điều tra khảo sát thực tế: Khảo sát tình hình thực tế trên trẻ Phương pháp thu thập thông tin: Tìm hiểu qua thông tin đại chúng, tậpsan, tài liệu bồi dưỡng, đài báo ti vi, tài liệu có liên quan đến đề tài
Phương pháp tác động tới học sinh: Các biện pháp đã tác động trên trẻ,kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân để từ đó lựa chọn cácbiện pháp phù hợp
Phương pháp thống kê, thực nghiệm, xử lý số liệu: Lựa chọn các biệnpháp phù hợp và áp dụng vào thực tế Đánh giá kết quả đạt được và so sánh kếtquả trước và sau khi áp dụng biện pháp
Trang 4II NỘI DUNG.
1 Cơ sở lý luận.
Theo điều 23 luật Giáo dục mầm non 2005 ban hành số 38/2005 QH11
ngày 14/6/2005 yêu cầu về nội dung và phương pháp giáo dục mầm non đã ghi:
“Phương pháp giáo dục mầm non chủ yếu là thông qua việc tổ chức các hoạt động vui chơi để giúp trẻ em phát triển toàn diện”[2]
Vì vậy: Giáo dục mầm non hiện nay đã và đang tiếp tục tìm ra nhữngphương pháp mới để giảng dạy, trong đó có nhu cầu về vui chơi cũng rất quantrọng và được phân bổ như một hoạt động chính trong ngày của trẻ
Mặt khác, tuổi mầm non là bậc thang đầu tiên, làm nền móng cho nhữngbậc thang tiếp theo của cuộc đời Lứa tuổi này rất quan trọng, vì có tốc độ pháttriển nhanh nhất so với tất cả các lứa tuổi khác J.J.Rutxo (1712-1778) − nhà
giáo dục học người Pháp cho rằng: “Tri thức của trẻ mẫu giáo được hình thành bằng cách tiếp xúc với đồ vật và qua hoạt động thực tiễn Chính trong quá trình tiếp cận với thế giới xung quanh mà tri thức của trẻ được hình thành” M.Montexxori (1870-1952) - nhà giáo dục Ý cũng cho rằng: “Việc nhận biết thế giới khách quan (về đặc điểm, tính chất) là rất quan trọng đối với trẻ trước tuổi
đi học Chính những quan sát, tiếp xúc với thiên nhiên và xã hội có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với sự phát triển năng lực, trí tuệ của con trẻ”.[3]
Bên cạnh các hoạt động học tập, thì hoạt động chơi ngoài trời là nhu cầukhông thể thiếu đối với trẻ mẫu giáo trong trường mầm non Với trẻ mẫu giáo 5-
6 tuổi, giáo viên tổ chức cho trẻ chơi và tham gia các hoạt động ngoài phạm vilớp học sẽ tạo điều kiện cho trẻ được tiếp xúc với không khí trong lành của thiênnhiên, rèn luyện sức khỏe, thiết lập mối quan hệ giữa trẻ với môi trường xungquanh, góp phần mở rộng, vốn hiểu biết của trẻ về môi trường tự nhiên, xã hội,thỏa mãn nhu cầu chơi và hoạt động theo ý thích của trẻ
Ngoài ra, hoạt động chơi ngoài trời có tác động giúp trẻ phát triển đầy đủtoàn diện về nhận thức tình cảm, ý chí cũng như các nét tính cách của năng lực
xã hội Chính trong khi trẻ chơi trẻ làm quen với xã hội người lớn, là lúc trẻđang học hỏi cách ứng xử và giao tiếp trong xã hội người lớn, đồng thời cũngchính ở đây trẻ biết chơi cùng bạn, đoàn kết biết chia sẻ với bạn, đôi khi trẻ cònbiết hi sinh vì bạn để có lợi ích chung
Như vậy hoạt động dạo chơi ngoài trời cũng là một hoạt động không thểthiếu trong chế độ sinh hoạt hằng ngày của trẻ Thông qua hoạt động ngoài trời,trẻ được tiếp xúc gần gũi với thiên nhiên, hít thở bầu không khí trong lành, đượckhám phá thỏa mãn trí tò mò của trẻ Hoạt động chơi ngoài trời cũng góp mộtphần quan trọng đối với cuộc sống của trẻ, giúp trẻ hòa nhập với thế giới ngườilớn, đồng thời giúp trẻ hình thành và phát triển các quá trình tâm lý và tính mụcđích, tính kỷ luật, tính đồng đội
Vậy làm thế nào để tổ chức hoạt động chơi ngoài trời cho trẻ mẫu giáo 5 –
6 tuổi thực sự có hiệu quả, lôi cuốn và hấp dẫn trẻ để trẻ mạnh dạn, tự tin, pháthuy được tính tích cực, chủ động là một bài toán khó đối với tôi và các giáo viên
Trang 5dạy lớp 5 – 6 tuổi Đây chính là vấn đề quan trọng đòi hỏi phải được quan tâm
và cải thiện
2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Năm học 2018 - 2019, tôi được nhà trường phân công trực tiếp dạy lớpmẫu giáo 5 - 6 tuổi Ngay từ đầu năm học, tôi đã đưa ra các chỉ tiêu phấn đấulàm thế nào để chất lượng chăm sóc và giáo dục của lớp tôi đạt kết quả cao nhất.Một trong những vấn đề tồn tại của lớp mà tôi quan tâm nhất đó là làm sao để cóthể phát huy được tính tính cực chủ động cho trẻ khi tham gia hoạt động chơingoài trời
Để thực hiện được điều đó tôi đã tiến hành khảo sát thực trạng của lớp vàtôi thấy có một số thuận lợi cũng như khó khăn sau:
2.1 Thuận lợi:
Được sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường, của tổ chuyên mônthường xuyên quan tâm, bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên Tổ chức cácchuyên đề, thảo luận, trao đổi về việc tổ chức các hoạt động vui chơi cho trẻtrong đó có hoạt động chơi ngoài trời
Trẻ đi học đúng độ tuổi nên thể chất và tâm lý của trẻ phát triển phù hợpvới yêu cầu lứa tuổi
Trẻ trong lớp tôi đều đã học qua lớp mẫu giáo bé và mẫu giáo nhỡ nên có
nề nếp học tập Biết quan tâm, chia sẻ giúp đỡ cô giáo, bạn bè
- Bản thân còn hạn chế trong chuyên môn, chưa linh hoạt, sáng tạo trong
tổ chức các nội dung của hoạt động chơi ngoài trời cho trẻ theo quan điểm “Giáo
dục lấy trẻ làm trung tâm” để phát huy được tính tích cực chủ động của trẻ Bản
thân cũng chưa biết cách làm mới và tạo cho trẻ có được cảm giác thích thú khilựa chọn, xây dựng, tổ chức các nội dung trong hoạt động chơi ngoài trời
- Công tác phối kết hợp với phụ huynh trong công tác chăm sóc, giáo dụctrẻ chưa tốt Mặt khác, do điều kiện kinh tế còn eo hẹp, bố mẹ trẻ đi làm ăn xa,trẻ ở nhà với ông bà, nên sự quan tâm, chăm sóc, dạy dỗ, đưa đón trẻ đến trườngcòn xao nhãng, nhiều trẻ khi đi học phải qua sông, qua suối, trời mưa ông bà đểtrẻ nghỉ học ở nhà
Chính điều này ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng lớp tôi phụ trách
Trang 6Nội dung khảo sát Tổng
Dựa vào vốn kiến thức đã học qua các lớp bồi dưỡng chuyên môn, quacác lớp học chuyên đề, qua thảo luận tổ, nhóm và kinh nghiệm của bản thân khi
tổ chức cho trẻ tham gia hoạt động chơi ngoài trời tôi đã suy nghĩ tìm ra một sốbiện pháp sau:
3 Một số biện pháp phát huy tính tích cực, chủ động cho trẻ 5 – 6 tuổi khi tham gia hoạt động chơi ngoài trời ở trường mầm non Phùng Giáo.
Hoạt động chơi ngoài trời là một hoạt động không thể thiếu trong chế độsinh hoạt hằng ngày của trẻ mầm non nói chung và trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi nóiriêng Nó là một trong những hoạt động vui chơi mà trẻ rất hứng thú, hoạt độngnày đem lại cho trẻ nhiều niềm vui và kiến thức cần thiết về thế giới xungquanh Vì vậy, để tổ chức tốt hoạt động chơi ngoài trời thõa mãn nhu cầu tìmhiểu, nhu cầu khám phá, vui chơi của trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi, để phát huy đượctính tích cực, chủ động của trẻ khi trẻ tham gia hoạt động chơi ngoài trời Sauđây tôi xin trình bày một số biện pháp mà tôi đã áp dụng trong quá trình tổ chức
cho trẻ ở lớp tôi như sau:
3.1 Tạo bầu không khí thoải mái và chuẩn bị môi trường ngoài lớp học, các đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu phong phú, đa dạng.
Tạo bầu không khí thoải mái và chuẩn bị môi trường ngoài lớp học, các
đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu phong phú, đa dạng để phục vụ cho hoạt độngchơi ngoài trời của trẻ là một việc làm hết sức quan trọng nhằm gây hứng thú,kích thích trẻ tham gia vào hoạt động Việc giáo viên tạo được bầu không khíthoải mái, vui vẻ cho trẻ trước khi trẻ tham gia hoạt động sẽ tạo cho trẻ sự thoảimái, tự tin vào bản thân, trẻ dám làm, dám nghĩ và dám nói lên những điều trẻquan sát phát hiện ra Hay việc chuẩn bị được tốt, chu đáo các đồ dùng, đồ chơi,nguyên vật liệu phong phú, đa dạng để phục vụ cho hoạt động chơi ngoài trờicủa trẻ nó sẽ là phương tiện, là điều kiện kích thích trẻ tích cực tham gia hoạt
Trang 7động Giúp thỏa mãn ở trẻ nhu cầu vui chơi, giao tiếp, nhận thức, nhu cầu hoạtđộng cùng nhau của trẻ, mặt khác còn tạo cơ hội cho trẻ được chơi và hoạt độngtheo sở thích, tích cực, độc lập, sáng tạo vận dụng những kỹ năng đó vào cáchoạt động khác, các tình huống trong quá trình hoạt động
*Tạo bầu không khí thoải mái cho trẻ.
Đối với trẻ lớp tôi, sự động viên khích lệ, tạo bầu không khí thoải mái của
cô giáo trước khi tổ chức cho trẻ chơi ngoài trời là một hoạt động gây hứng thúrất lớn đối với trẻ Bằng những thủ thuật khác nhau và tùy từng chủ đề, nội dungtrẻ chơi hoạt động ngoài trời mà tôi lựa chọn để tạo cho trẻ cảm giác thoải mái
và lôi cuốn sự tò mò của trẻ trước khi trẻ vào hoạt động
Ví dụ: Ở chủ đề: “Thế giới động vật” khi tôi cho trẻ quan sát “Con gà”
trong nội dung tổ chức hoạt động quan sát có mục đích Để tạo bầu không khíthoải mái, trước khi trẻ bước vào hoạt động thì tôi cho trẻ hát múa theo bài:
“Đàn gà con” rồi mới cùng trẻ trò truyện về con Gà, cùng hướng trẻ vào hoạtđộng quan sát Từ các hoạt động tưởng như đơn giản nhưng đã làm cho trẻ hứngthú và lôi cuốn trẻ vào hoạt động một cách nhẹ nhàng
Hay ở chủ đề: “Thế giới thực vật”, trước khi tôi tổ chức cho trẻ tiến hànhxếp mẫu hình bông hoa bằng những chiếc lá khô thì tôi cùng trẻ đi nhặt nhữngchiếc lá khô ở sân trường kết hợp hỏi trẻ: “Đố các con biết cô và các con đanglàm gì? (nhặt lá khô ở sân trường) Tiếp theo, tôi nói cho trẻ biết ý định của việcnhặt lá và tôi yêu cầu mỗi trẻ sẽ nhặt được cho tôi 5 chiếc lá khô bỏ vào rổ củamình Tôi hỏi trẻ: Các con nhặt lá đủ chưa? (nhặt đủ rồi ạ), con nhặt được lá củanhững cây gì?(cây sấu ạ ) Tôi cho trẻ lấy cho mình một tấm bìa và về chỗ ngồitôi tiến hành xếp mẫu hình bông hoa bằng những chiếc lá khô, kết hợp giải thíchcách xếp cho trẻ Từ các trò chơi dẫn dắt trẻ cho đến các việc làm đơn giản tôikết hợp các câu hỏi gợi ý gần gũi, tôi đã tạo cho trẻ bầu không khí thoải máithân thiện trước khi bước vào hoạt động Qua đó tôi thấy trẻ lớp tôi có sự thayđổi về tâm lý trong hoạt động là trẻ tích cực, chủ động không những hoạt độngngoài trời mà tất cả các hoạt động của trẻ ở trường
Như vậy việc tạo bầu không khí thoải mái, vui vẻ trước khi bước vào hoạtđộng quan sát, tôi thấy trẻ lớp tôi không bị gò bó, áp đặt, trẻ hứng thú hoạt động
và hoạt động một cách tích cực nhất, mang lại hiệu quả cao
Ngoài ra, để tạo được bầu không khí thoải mái khi bước vào hoạt động,tôi phải quan tâm đến từng trẻ, nắm bắt được đặc điểm sinh lý của lứa tuổi nóichung và đặc điểm sinh lý của từng trẻ nói riêng, để từ đó tôi có các phươngpháp hướng dẫn nhằm thu hút sự hứng thú, phát huy được tính tích cực, chủđộng của trẻ trong các hoạt động và việc làm đầu tiên ngay từ đầu năm học đó làtôi xem trẻ như một người bạn cùng chơi với mình trong lớp, thường xuyêncùng trò chuyện với trẻ nhiều để trẻ tạo niềm tin, tin cậy ở nơi cô giáo Từ đó đểtrẻ tự tin khi nói, trả lời các câu hỏi của cô theo sự hiểu biết của trẻ Bên cạnh đótôi cũng nghiêm túc rèn luyện nề nếp, thói quen trong các hoạt động học và cáchoạt động chơi ngoài trời Tôi luôn là người bạn cùng chơi khi trẻ cần người
Trang 8giúp đỡ và có những lúc tôi như một người hướng dẫn hỗ trợ trẻ khi trẻ cần Từcác việc làm trên mà dần hình thành ở trẻ các thói quen tự lập, tự phục vụ,không trông chờ ỷ lại người khác khi thấy khó thì bỏ cuộc.
* Chuẩn bị môi trường ngoài lớp học, các đồ dùng đồ chơi, nguyên vật liệu phong phú, đa dạng để phục vụ cho hoạt động chơi ngoài trời của trẻ.
Đối với trẻ mầm non môi trường ngoài lớp học là yếu tố góp phần tích cựctrong các hoạt động nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện trẻ đặcbiệt là với hoạt động chơi ngoài trời của trẻ Chính vì vậy mà cảnh quan môitrường ngoài lớp học là vô cùng cần thiết đối với quá trình giáo dục trẻ Vì vậyngay từ đầu năm học song song với việc xây dựng môi trường học tập trong lớptôi đã cùng với tập thể giáo viên trong nhà trường xây dựng môi trường ngoàilớp học với tiêu chí an toàn, đẹp và hấp dẫn trẻ để trẻ thỏa sức trải nghiệm,khám phá và hoạt động chơi ngoài trời một cách tích cực
Cụ thể: Tập thể cán bộ giáo viên trường mầm non Phùng Giáo đã tậptrung xây dựng môi trường giáo dục ngoài lớp với những yêu cầu về môi trườngngoài lớp học được nhà trường quản lý, nghiên cứu, tìm hiểu như khu vui chơi,khu vận động, vườn cổ tích, khu vực chơi với đồ chơi ngoài trời (cầu trượt, đuquay, bập bênh, nhà bóng…); khu vực chơi “giao thông”; khu vực chơi với đất,cát, nước, đá, sỏi…; khu vực trồng rau (vườn rau của bé) Trồng cây và chămsóc cây cối, (vườn thiên nhiên của bé); khu trồng cỏ, trồng hoa, trồng cây cảnh.Kết hợp với mô hình các câu chuyện cổ tích để trẻ được tái hiện lại nội dung câuchuyện, khắc sâu nội dung câu chuyện khi được chơi trong vườn cổ tích…
Ngoài ra, các trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi ngoài trời luôn được các côgiáo trong trường phân công nhau bảo dưỡng thường xuyên, giữ gìn vệ sinh vàtạo sự hấp dẫn đối với trẻ
Ngoài ra tôi còn tham mưu với ban giám hiệu nhà trường cho vẽ nhữngkhẩu hiệu, hình ảnh về giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, hình ảnh hướng dẫnkhi tham gia giao thông, hình ảnh các trò chơi dân gian,…tạo môi trường họctập tích cực cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi
Bên cạnh đó, muốn tổ chức tốt buổi chơi ngoài trời cho trẻ và để trẻ có thểphát huy được tính tích cực, chủ động thì khâu chuẩn bị các đồ dùng, đồ chơi,các nguyên vật liệu phong phú, đa dạng cũng rất là quan trọng
Tôi luôn có kế hoạch chuẩn bị trước khi cho trẻ hoạt động chơi ngoài trời.Tận dụng các nguyên vật liệu sẵn có ở trường, ở địa phương để cho trẻ được trảinghiệm như: Lá cây rụng, cói khô, rơm rạ, các loại hạt: Hạt ngô, hạt na…cácloại vỏ: vỏ hến, vỏ ngao…
Ví dụ: Ở chủ đề: “Thế giới thực vật” tôi chuẩn bị nhiều hạt ngô có màu sắc
khác nhau: hạt ngô nếp, hạt ngô tẻ, hạt ngô màu tím…để trẻ xếp theo hình con
gà Tùy từng bộ phận và sở thích của trẻ để trẻ xếp hình con gà với nhiều màusắc khác nhau sao cho phong phú
Kết quả đạt được: Thông qua việc tạo bầu không khí thoải mái và chuẩn bị
môi trường ngoài lớp học, các đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu phong phú, đa
Trang 9dạng để phục vụ cho hoạt động chơi ngoài trời của trẻ thì trẻ lớp tôi được hoạtđộng trong một môi trường luôn sạch đẹp, đồ chơi phong phú, đa dạng để trẻthoải mái hoạt động Từ đó góp phần phát huy tính tích cực chủ dộng cho trẻ khihoạt động.
3.2 Linh hoạt, sáng tạo trong tổ chức các nội dung của hoạt động chơi
ngoài trời cho trẻ theo quan điểm: “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”
Việc linh hoạt, sáng tạo trong tổ chức các nội dung của hoạt động chơingoài trời cho trẻ 5-6 tuổi theo quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” cóthể nói là việc làm cốt lõi để có thể phát huy được tính tích tích cực, chủ động ởmỗi trẻ Và để làm được điều đó thì giáo viên cần xác định rõ những mục tiêucần phải đạt được của hoạt động, từ đó thiết kế hoạt động nhằm thực hiện mụctiêu đã đề ra
Để xác định được mục tiêu của hoạt động chơi ngoài trời đối với trẻ 5-6tuổi ở lớp tôi theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm, tôi căn cứ vào khả năng, nhucầu nhận biết, sở thích của trẻ và mục tiêu đưa ra phù hợp với khả năng kinhnghiệm sống của trẻ Khi đã xác định được mục tiêu giáo dục, tôi thiết kế hoạtđộng phù hợp với khả năng hứng thú của trẻ, các hoạt động không quá khó hoặcquá dễ mà phù hợp với độ tuổi của lớp Tổ chức hoạt động chơi ngoài trời đadạng, phong phú theo nhiều hình thức khác nhau: tập thể, cá nhân, theo nhómnhỏ hay khi cô đặt câu hỏi gợi mở để trẻ trả lời, khi thì trẻ tự tìm tòi, khám phá,trải nghiệm, sau đó cô thâu tóm, quy tụ Đó là cách tốt nhất để trẻ khám phá thếgiới xung quanh, phát triển ngôn ngữ, lĩnh hội tri thức và tích lũy tri thức Tôikhông cứng nhắc khi thực hiện các nội dung trong hoạt động chơi ngoài trời(quan sát có mục đích, chơi vận động, chơi tự do) mà có thể thay đổi trật tự cácnội dung nhằm tránh sự nhàm chán cho trẻ mỗi khi hoạt động chơi ngoài trời
Ví dụ: tổ chức theo trình tự của hoạt động chơi ngoài trời đối với trẻ 5-6tuổi là quan sát có mục đích đến chơi chơi vận động rồi chơi tự do, nhưng có thểthay đổi cho trẻ chơi tự do trước, sau đó chơi vận động rồi mới quan sát miễnsao các nội dung phải mang tính chất động tĩnh kết hợp Trong quá trình tổ chứchoạt động chơi ngoài trời cho trẻ theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm, tôi luônchú ý đến vai trò của mình như: tôi chỉ đóng vai là người hướng dẫn, khuyếnkhích, đặt câu hỏi gợi mở, hỗ trợ và tạo nhiều cơ hội nhất để trẻ được hoạt động,được chia sẻ trình bày ý kiến của mình Một vấn đề nữa mà tôi quan tâm đó làviệc đặt câu hỏi tốt của cô giáo sẽ giúp trẻ có trí tuệ phát triển bình thường đạtđược thành công trong học tập Câu hỏi đặt ra phù hợp sẽ kích thích sự tư duy,hứng thú học tập của trẻ, kích thích trẻ khám phá, tìm tòi đồng thời mở cho trẻhọc cách học - hỏi, tập đặt câu hỏi Có hai loại câu hỏi: câu hỏi đóng và câu hỏi
mở Và tôi phải cân nhắc khi nào sử dụng câu hỏi đóng và khi nào thì sử dụngcâu hỏi mở
Ví dụ: Khi cho trẻ quan sát “Vườn hoa cúc” thuộc chủ đề thế giới thựcvật Tôi đưa ra hệ thống các câu hỏi như:
- Đây là cây hoa gì?
Trang 10- Các con có nhận xét gì về cây hoa cúc nào?
- Hoa cúc trồng để làm gì?
Tôi gợi mở để trẻ tự nhận xét các đặc điểm nổi bật của cây hoa cúc (thân,cành, lá, hoa, nói được lợi ích của các loại hoa, cách chăm sóc để có nhiều hoađẹp…)., trẻ được trực tiếp nhìn, ngắm, sờ, ngửi vào cánh hoa và biết được cánhhoa cúc nhỏ, dài, mềm như thế nào…
Hình ảnh cho trẻ quan sát vườn hoa cúc.
Tôi đặt ít câu hỏi nhưng câu hỏi phải khiến trẻ tư duy, suy nghĩ Khi nêucâu hỏi tôi luôn dành thời gian cho trẻ suy nghĩ Chúng ta không nên vội đánh
giá mà nên động viên khuyến khích trẻ để nhận được câu trả lời tốt hơn từ trẻ
Ví dụ: Khi cho trẻ đi thăm quan khu vườn trường Qua quan sát, tôi tạo cơ
hội cho trẻ được quan sát và tri giác các loại cây, hoa, rau trong vườn trường.Tiếp theo tôi đặt ra cho trẻ các nhiệm vụ và yêu cầu cho trẻ như trẻ phải nêuđược tên gọi, đặc điểm, sự giống và khác nhau của các cây, hoa… Sau khi giaonhiệm vụ và bằng các câu hỏi giúp trẻ tư duy, suy nghĩ, tôi thấy các cháu chú ýnhìn quan sát và sờ, ngửi sau đó trả lời các câu hỏi một cách tích cực và hứngthú đạt kết quả cao
Bên cạnh đó, tôi luôn tạo cơ hội cho trẻ học bằng nhiều cách khác nhau,ngoài hoạt động vui chơi tôi còn dành khoảng không gian yên tĩnh để trẻ đượclắng nghe, suy nghĩ, phán đoán các tiếng động của môi trường xung quanh nhưtiếng chim hót, tiếng gió thổi, tiếng lá rụng, tiếng xe cộ chạy trên đường, tiếngmáy bay Đối với một số trẻ nhút nhát, rụt rè ngoài tham gia hoạt động cùng cô,cùng các bạn thì khi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi tôi luôn là người động viênviên khuyến khích trẻ, bao quát, giúp đỡ trẻ, tạo cơ hội để trẻ tự hoạt động độclập một mình, có thể tự khởi xướng được các trò chơi mà mình thích Khi tổchức các trò chơi cho trẻ thì thường phát sinh những tình huống không theo ýmuốn và tùy vào tình huống mà tôi đưa ra cách giải quyết phù hợp nhất
