Thông qua hoạtđộng dạy và học dưới hình thức như tạo hình, hoạt động với đồ vật, môi trườngxung quanh… sẽ giúp trẻ phát triển trí tuệ, óc sáng tạo, nhân cách con người “làm quen văn học”
Trang 115 Biện pháp 6: Thông qua các ngày hội ngày lễ 14
và vận động bằng đôi chân, đôi tay của mình ….Tất cả những cử chỉ đó đều làmnên những thói quen tốt, kể cả thói quen xấu Vì vậy giáo dục mầm non đã gópphần không nhỏ vào việc giáo dục thế hệ trẻ, thế hệ tương lai của nước nhà
Trẻ em luôn ngây thơ, hồn nhiên trong sáng và luôn dành được sự quantâm chăm sóc của mọi người Đặc biệt khi Bác Hồ còn sống dù bận rất nhiều
Trang 2việc nhưng Bác vẫn dành thời gian quan tâm đến mọi người nhất là các cháu thiếu niên nhi đồng Như nhạc sỹ Phong Nhã đã viết:
“ Ai yêu nhi đồng bằng Bác Hồ Chí Minh
Ai yêu Bác Hồ Chí Minh hơn thiếu niên nhi đồng” ‘1’
Đúng vậy! Sinh thời Bác Hồ kính yêu của chúng ta khi còn sống Bác rấtquan tâm đến mọi người, nhất là các cháu thiếu niên nhi đồng Bác luôn quantâm đến từng bữa ăn, giấc ngủ và sự tiến bộ của các cháu Bác Hồ nói: “Trẻ thơnhư búp trên cành Biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan” Thông qua hoạtđộng dạy và học dưới hình thức như tạo hình, hoạt động với đồ vật, môi trườngxung quanh… sẽ giúp trẻ phát triển trí tuệ, óc sáng tạo, nhân cách con người
“làm quen văn học” là một hoạt động không thể thiếu được đối với trẻ ở lứa tuổimầm non, vì thông qua các hoạt động làm quen với các tác phẩm văn học là loạihỉnh nghệ thuật, đặc sắc, nghệ thuật không thể thiếu được trong đời sống conngười Đặc biệt nó rất gần gũi với trẻ thơ, từ buổi đầu thơ ấu trẻ đã sống tran hòatrong không khí lời ru “ầu ơ” đầy yêu thương tận tình của mẹ, bà… và đó cũng
là cánh cửa mở ra chân trời nhận thức cho trẻ Từ khi lọt lòng mẹ đến lúc chậpchững tập đi, tập nói, đến lúc trẻ biết viết, đọc thì văn học là chiếc cầu nối, làphương tiện dẫn dắt trẻ Nói những tiếng nói, đi những bước đi đầu tiên, ngônngữ trau chuốt của trẻ, ca dao, chuyện kể là tấm gương mẫu mực về lời ăn tiếngnói cho trẻ học tập là phương tiện hữu hiệu trong việc giáo dục trẻ lòng yêuthiên nhiên, yêu quê hương, đất nước, tình yêu mến bạn bè, với những ngườithân, biết được việc làm tốt, biết yêu cái đẹp, cái thiện, ghét cái ác, phê phánnhững việc xấu
Song song với việc giáo dục trẻ ở trường mầm non thì sự phối hợp nhịpnhàng giữa nhà trường, gia đình và xã hội là một khâu quan trọng nhằm hìnhthành và phát triển trẻ một cách toàn diện Ngay từ khi mới lọt lòng mẹ chúng ta
đã được nghe những lời ru ngọt ngào của bà, của mẹ, những lời ru đó đã đi vàotrong tâm trí chúng ta cho đến khi trưởng thành, lời ru nhắn nhủ chúng ta về tìnhyêu quê hương đất nước, về vẻ đẹp của quê hương, về tình cảm con người vớinhau
Lớn lên chút nữa ta lại được bay bổng trong thế giới cổ tích như được vui
chơi những trò chơi gắn với những câu ca dao, đồng dao “ Chi chi chành chành
” hay “ Nu na nu nống ”.
Chúng ta lớn lên bằng những tiếng ru ấy và cũng lớn lên bằng những câuchuyện thần tiên Ta lớn lên về thể xác và cũng mở rộng dần đôi cánh của tâmhồn và tình cảm Chính vì lẽ đó việc cho trẻ mầm non ở độ tuổi 5- 6 tuổi làmquen với các tác phẩm văn học là hết sức quan trọng và cần thiết bởi vì : Thôngqua văn học giúp cho trẻ nhận biết được thế giới xung quanh, mở rộng vốn hiểubiết của trẻ đối với thiên nhiên và cuộc sống xung quanh thông qua đó trẻ biếttích luỹ được những kinh nghiệm sống
Đặc biệt thông qua việc làm quen với văn học giúp cho ngôn ngữ của trẻphát triển, làm phong phú thêm vốn từ của trẻ, trẻ biết dùng từ chính xác biểu cảm
Văn học còn giúp cho trẻ nhận biết được cái hay, cái đẹp, cái thiện, cái ác.Xuất phát từ vấn đề trên hơn nữa bản thân tôi là một giáo viên trực tiếp
đứng lớp dạy trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi nên tôi mạnh dạn chọn đề tài "Một số biện
Trang 3pháp giúp trẻ 5- 6 tuổi học tốt môn văn học " với mục đích giúp trẻ dễ dàng
hơn trong việc cảm nhận ngôn ngữ nghệ thuật của thơ chuyện và biết thể hiện
nó bằng chính ngôn ngữ hành động của mình
1.2 Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu khả năng cảm thụ tác phẩm văn học (Truyện của trẻ mẫu giáo
5-6 tuổi) Từ đó tôi đề ra một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng cho trẻ làmquen với tác phẩm văn học một cách tốt nhất
Văn học còn có tác dụng giáo dục về mọi mặt đối với trẻ như: Phát triển đạođức, trí tuệ, thẩm mỹ, thể lực và đạc biệt là ngôn ngữ Ngôn ngữ là phương tiện
để giao tiếp và dùng ngôn ngữ để bày tỏ nguyện vọng của mình đồng thời ngônngữ là công cụ của tư duy vì vậy các nhà giáo dục sử dụng nhiều phương phápvăn học khác nhau vào trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ
1.3.Đối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp giúp trẻ 5- 6 tuổi học tốt môn văn học
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
- Nghiên cứu nghiên cứu tài liệu liên quan đến đề tài
- Phương pháp dùng lời nói
- Phương pháp cho trẻ được thực hành trải nghiệm
- Phương pháp dùng hình ảnh minh họa
2 NỘI DUNG 2.1.Cơ sở lý luận.
Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân,đặt nền móng cho sự phát triển về thể chất, trí tuệ, tình cảm, thẩm mỹ của trẻ emViệt Nam Phát triển giáo dục mầm non là trách nhiệm chung của các cấp, cácngành và toàn xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước.Giáo dục có tầm quan trọng rất lớn đối với con người nhất là tuổi mầmnon khi mới đến trường, đòi hỏi những nhà giáo dục trẻ phải là người có đạođức, mẫu mực, có trình độ, yêu nghề, mến trẻ
Giáo dục môn văn học cho trẻ mầm non nói chung và cho trẻ làm quen vớicác tác phẩm văn học nói riêng là một trong những môn học vô cùng quan trọng.Tình yêu thiên nhiên là điểm khởi đầu của tình yêu quê hương đất nước,yêu con người, giáo dục lòng nhân ái cho trẻ Việc cho trẻ làm quen với các tácphẩm văn học giúp cho trẻ thêm yêu quê hương đất nước, yêu lãnh tụ, yêu ông
bà cha mẹ, anh chị em và bạn bè của mình hơn
Trong chương trinh giao duc mâm non, hoat đông hoc cua tre rât phongphu, đa dang vơi nhiêu hoat đông hoc khac nhau va đươc tô chưc vơi nhiêu hinhthưc môt cach linh hoat đê giup tre lĩnh hôi tri thưc, phat triên ky năng cuahoat đông hoc theo nôi dung cua chu đê Trong đo hoat đông lam quen văn hocchiêm môt vi tri quan trong trong chương trinh chăm soc giao duc tre Lam quenvăn hoc nhăm tao tiên đê cho viêc phat triên ngôn ngư, phat triên tri tươngtương, phat triên nhân cach, phat triên tinh cam va ky năng xa hôi, phat triênthâm my cho tre; chuân bi cho tre vao hoc ơ lơp môt Tre đươc tiêp xuc vơi tacphâm văn hoc tư rât sơm: Tư khi lot long me tre đa đươc nghe nhưng câu ruthâm đơm tinh ngươi Lơn hơn môt chut tre đươc sông trong thê giơi kỳ diêu cuanhưng câu chuyên thân thoai, truyên thuyêt, cô tich , nhưng ươc mơ cua tre cư
Trang 4thê chăp canh bay xa Thông qua hoat đông cho tre lam quen văn hoc, giup tre
co đươc vôn hiêu biêt, vôn tư nhât đinh va tao cho tre tâm thê vưng vang khibươc vao lơp môt
Qua các tác phẩm văn học còn giúp cho trẻ phát triển về mặt thẩm mỹ,thông qua những từ ngữ, hình ảnh đẹp trong tác phẩm văn học giúp cho trẻ cảmnhận được cái hay, cái đẹp trong cuộc sống xung quanh mình
Trẻ khi mới sinh ra chưa có khả năng sáng tạo Khả năng sáng tạo chỉđược hình thành trong quá trình trẻ tham gia vào cuộc sống xã hội dưới tác động
có mục đích, mọi trẻ em bình thường đều có khả năng sáng tạo nghệ thuật nếuđược hướng dẫn đúng đắn về mặt sư phạm
Với vai trò là giáo viên chủ nhiệm lớp cô là người trực tiếp chăm sóc giáodục cho trẻ, bản thân tôi luôn suy nghĩ̃, trăn trở và chọn cho mình những nộidung, hình thức, giải pháp phù hợp với điều kiện của lớp mình từ đó xây dựng
kế hoạch và tiến hành triển khai thực hiện để giúp trẻ học tốt môn văn học, biếtđược sự tích của các danh lam thắng cảnh đất nước, biết được sự tích của cáccâu chuyện cổ tích
Mục tiêu chiến lược phát triển của giáo dục mầm non từ nay đến 2020
đã đưa ra quan điểm xác định vị trí của giáo dục mầm non đặt nền móng cho
sự phát triển nhân cách thông qua hệ thống giáo dục quốc dân tạo tiền đề để phổ cập giáo dục tiểu học
Mục tiêu chung của phát triển giáo dục mầm non đến 2010 là nhanh chóng
mở rộng phạm vi phạm vi chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ 0-6 tuổi trên cơ sở xây dựng một đội ngũ giáo viên hiểu biết nghiệp vụ , tâm huyết với nghề
Giáo dục có tầm quan trọng rất lớn đối với con người nhất là trẻ ở lứa tuổi mầm non khi mới đến trường, đòi hỏi những nhà giáo dục phải là người có đạo đức, mẫu mực, có trình độ, yêu nghề, mến trẻ
Giáo dục môn văn học cho trẻ mầm non là môn học vô cùng quan trọng Thông qua các tác phẩm văn học còn giúp cho trẻ phát triển về mặt thẩm mỹ từ những từ ngữ, hình ảnh đẹp trong tác phẩm văn học giúp cho trẻ cảm nhận đượccái hay, cái đẹp trong cuộc sống xung quanh mình và cũng từ những câu chuyệnbài thơ trẻ biết được cái tốt cái xấu, cái thiện cái ác từ đó hoàn thiện nhân cách trẻ một cách toàn diện
2.2.Thực trạng
2.2.1.Tình hình thực tế của lớp
Trong năm học 2017 – 2018 được sự phân công của nhà trường, Tôi
chú nhiệm lớp A1(trẻ 5- 6 tuổi ) Lớp có 26 trẻ Trong đó:
+ Trẻ nam: 13 cháu
+ Trẻ nữ: 13 cháu
Các cháu đều khỏe mạnh, đi học chuyên cần, có một số cháu khá hiếu động.Được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường về trang bị đầy đủ cơ sởvật chất, phòng học rộng rãi, thoáng mát, tài liệu, đồ dùng đồ chơi cho cô và trẻđầy đủ, được góp ý xây dựng bồi dưỡng kiến thức chuyên môn qua các buổi dựgiờ, thăm lớp…và được sự ủng hộ của các bậc phụ huynh
Trang 5Tuy nhiờn ở lứa tuổi mẫu giỏo lớn trẻ nhận thức vấn đề cũn cần phải cúđịnh hướng và lụi cuốn trẻ vào bài học, cho nờn cụ giỏo phải dành nhiều thờigian để tạo ra cỏc tỡnh huống hấp dẫn đưa trẻ vào bài học.
Lớp vẫn cũn một số trẻ phỏt õm chưa rừ ràng, cũn núi ngọng, núi nhỏ, trẻchưa tự tin khi tham gia cỏc hoạt động
Mụi trường gia đỡnh, xó hội một số nơi trẻ vẫn học được những điều chưatốt, ớt nhiều cũng ảnh hưởng đến việc giỏo dục trẻ
Từ tỡnh hỡnh thực tế của lớp tụi đó cố gắng bằng cỏch khụng ngừng học hỏi đồng nghiệp, tỡm hiểu tõm sinh lý trẻ, yờu nghề, mến trẻ và luụn tạo ra nhiều đồ dựng, đồ chơi phong phỳ hấp dẫn, sưu tầm nhiều cỏch vào bài phự hợp với nội dung chủ đề, lứa tuổi cho trẻ được học và tiếp cận với cỏc tỏc phẩm văn học giàu cảm xỳc để trẻ phỏt triển một cỏch toàn diện
* Thuận lợi:
- Trường nằm ngay trung tõm xó nờn cú nhiều thuận lợi 5 năm liền
trường được cụng nhận là "Tập thể lao động tiờn tiến " đõy cũng chớnh là độnglực và niềm tự hào để Cỏn bộ giỏo viờn , nhõn viờn tự nõng cao trỡnh độ chuyờnmụn nghiệp vụ của chớnh mỡnh
- Được sự quan tõm, chỉ đạo, hướng dẫn của Ban Giỏm hiệu về tổ chức hoạt động văn học của trẻ
- Luụn nhận được sự giỳp đỡ, những kinh nghiệm của đồng nghiệp về cơ
sở vật chất tương đối đầy đủ, để phục vụ cho việc dạy và học mụn văn học
- Giáo viên đợc quán triệt, tiếp thu, bồi dỡng nội dung kế hoạchchuyên đề một cách đầy đủ, sử dụng nguyên vật liệu sẳn có ở địaphơng và đã thể hiện đồng bộ về chơng trình đổi mới cho từng độtuổi
- Cú sự quan tâm giúp đỡ, sự ủng hộ nhiệt tỡnh của cỏcc bậc phụ
huynh
* Khú khăn:
Bờn cạnh những thuận lợi nờu trờn, nhà trường và đội ngũ giỏo viờn cũngặp khụng ớt khú khăn như
- Trang thiết bị, đồ dựng chưa đồng bộ
- Chưa cú điều kiện cho trẻ đi tham quan cỏc khu di tớch lịch sử trực tiếp đểtrẻ được quan sỏt trải nghiệm cụ thể
- Số trẻ trong lớp chưa đồng đều về chất lượng, một số chỏu cũn nhỳt nhỏt trong khi tham gia vào hoạt động
* Kết quả khảo sỏt chất lượng đầu
năm: -Tổng số trẻ của lớp: 26 chỏu.
- Số trẻ được khảo sỏt: 26 chỏu
4 Thể hiện được ngữ điệu giọng cỏc nhõn vật 18/26 69,2
5 Biết nhập vai và đúng kịch theo vai 18/26 69,2
Trang 66 Biết kể chuyện sáng tạo 18/26 69,2
2.3 Các biện pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
Từ những thực trạng trên của môn Làm quen tác phẩm văn học cho trẻ
5-6 tuổi trong năm học 2017– 2018 Trên thực tế Tôi xin chia sẻ một số biện pháp,
hy vọng nhằm nâng cao và cải thiện hơn nữa chất lượng môn văn học cho trẻ
5-6 tuổi như sau:
*Biện pháp 1: Tích cực học tập rèn luyện để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng sư phạm về môn văn học
Đứng trước thời kì đổi mới của đất nước, người GVMN rất cần thiết phải
rèn luyện và nâng cao năng lực nghề nghiệp của mình, đặc biệt là Năng lực sư
phạm Giáo viên có những năng lực sư phạm là người đã tích lũy được vốn tri
thức, hiểu biết về kĩ̃ năng nhất định để làm được những công việc chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non
Ngoài ra, để thuận lợi trong quá trình lựa chọn việc làm, hay có thể thành công
hơn trong nghề nghiệp sau này, bản thân cần phải có năng lực sư phạm chuyên
biệt, như: hát hay, múa dẻo, đàn giỏi, vẽ tranh đẹp, làm đồ chơi tài tình, kể
chuyện hấp dẫn, Những năng lực chuyên biệt này sẽ giúp tôi có được những hoạt động mang tính hấp dẫn, sinh động, gây được nhiều hứng thú đối với trẻ nhỏ, có ảnh hưởng lớn đến sự hình thành cảm xúc thẩm mĩ̃, đạo đức của các em.Đây cũng là những mặt mạnh, là những đánh giá nổi bật về khả năng của bản thân trong quá trình giáo dục trẻ Bên cạnh đó, mỗi GVMN đều phải hiểu được đặc điểm lao động của nghề là: luôn thể hiện các chức năng chăm sóc, giáo dục, bảo vệ trẻ thơ, lấy quan hệ tình cảm yêu thương mẹ - con làm yếu tố quyết định
Vì thế, lòng yêu trẻ là phẩm chất số 1 trong nhân cách một GVMN đích thực GVMN không chỉ là người thầy vun đắp tri thức, mà còn thực sự là người mẹ hiền thứ hai của các em Nếu không yêu thương trẻ và đam mê với nghề thì việc trở thành GVMN trong thời đại mới đã khó, mà trụ vững được với nghề còn khókhăn hơn nhiều Hàng năm tôi thường được tham gia các lớp tập huấn về
chuyên môn nghiệp vụ, không chỉ vào thời gian đầu năm học do trường, phòng
tổ chức, mà trong suốt quá trình làm Giáo viên tôi đều có ý thức tự học: tham gia các buổi dự giờ, sinh hoạt chuyên môn cùng đồng nghiệp, tham quan các trường bạn về cách sắp xếp, tổ chức môi trường hoạt động cho trẻ; tìm hiểu chương trình CSGD của các trường, qua các cuộc họp, hội thảo; tham dự các hộithi của ngành, tham gia các lớp học nâng cao trình độ; xem phim ảnh, học trực tuyến qua truyền hình và internet những nội dung liên quan đến chuyên ngành GDMN và đặc biệt là với môn văn học; tôi đã học và tìm hiểu thêm các kĩ̃ năng đọc kể diễn cảm theo các tác phẩm văn học cũng như các bài thơ, học các
phương pháp dạy học và học cách truyền đạt cho trẻ đạt hiệu quả;
Có thể nói, GVMN là người quyết định trực tiếp đến chất lượng đào tạo ở bậchọc đầu tiên này Mỗi đứa trẻ sau này sẽ là ai, sẽ trở thành người như thế nào,nhân cách của trẻ sẽ phát triển ra sao? Một phần trách nhiệm thuộc về các cônuôi dạy trẻ, “người mẹ hiền thứ hai” của các em
Trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa mạnh mẽ, nền giáo dục Việt Nam
Trang 7đang đứng trước những cơ hội và thách thức GDMN cần khẳng định vai trò và
vị trí của mình, mỗi giáo viên MN cần không ngừng tu dưỡng rèn luyện phẩm chất và năng lực, cần tạo cho mình bản lĩ̃nh nghề Đối với giáo viên mầm non, khác với giáo viên các bậc học khác, để thực hiện tốt hoạt động cụ thể của mình, đó là nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục các cháu, người giáo viên phải
có những năng lực nhất định như:
- Khi nói đến hoạt động giáo dục trẻ thì người giáo viên cần có năng lực xâydựng chương trình giáo dục, năng lực lập kế hoạch giáo dục dài hạn, năng lực xây dựng môi trường giáo dục thân thiện cho trẻ, năng lực tổ chức các hoạt độnggiáo dục , và kèm theo các kĩ̃ năng cụ thể
- Khi nói đến hoạt động chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cho trẻ thì người giáo viên cần có: năng lực trong thái độ ứng xử và ý thức trong việc chăm sóc sức khỏe cho trẻ nhỏ, năng lực truyền đạt và hướng dẫn trẻ thực hiện những yêu cầu của giáo viên, năng lực tổ chức thực hiện việc chăm sóc bảo vệ sức khỏe cho trẻ.Những năng lực này được thể hiện qua hàng loạt các kĩ̃ năng trong khi làm việc với trẻ như những kĩ̃ năng tổ chức cho trẻ ăn, ngủ, kĩ̃ năng tổ chức cho trẻ vệ sinh cá nhân,
Thông qua văn học cần phải bắt đầu từ việc làm thế nào phát triển đượcnăng lực tri giác cái đẹp của trẻ Các tác phẩm văn học viết cho trẻ như 1 khungcửa sổ rộng lớn với bao sắc màu, bao âm thanh kỳ̀ diệu về cuộc sống và vô vàn
sự vật hiện tượng chuyển động, biến đổi không ngừng Do đó trẻ cô cần giúp trẻ
có khả năng, kỹ năng tri giác bằng tất cả các giác quan một cách có ý thức về cáiđẹp, hướng dẫn cho trẻ cách quan sát, chú ý những sự vật, hiện tượng trong tựnhiên được phản ánh trong tác phẩm; giúp trẻ biết tìm và phát hiện ra cái đẹp,biết phân biệt cái đẹp và cái xâú
Trẻ được nghe cô đọc, trẻ đọc theo hay tự đọc thì trong quá trình đó trẻbắt đầu cùng cô tri giác, cảm nhận tác phẩm để quan sát và khám phá cái đẹp.Trẻ có thể sử dụng nhiều giác quan để tri giác tác phẩm Bài thơ Hoa kết tráiđược viết bằng những câu từ ngắn gọn, trong sáng, gần gũi với trẻ thơ, đã mở ratrước mắt trẻ những bông hoa đẹp rực rỡ sắc màu: vàng vàng, đốm lửa, trắngtinh…đang tỏa hương thơm dưới ánh nắng mặt trời Thông qua những hình ảnh
đó, không chỉ giúp trẻ cảm nhận được vẻ đẹp lộng lẫy, tươi tốt của các loài hoatrong vườn, biết trân trọng, gìn giữ bảo vệ cái đẹp mà còn biết nhìn và phát hiện
ra cái đẹp trong ngôn ngữ với biện pháp so sánh nhân hóa, điệp vần, liêntưởng đem đến cho trẻ cảm xúc tươi mới về thế giới xung quanh
Trang 8Thông qua giờ học thơ
* Biện pháp 2: Đổi mới phương pháp dạy học theo phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm.
Thực chất của quan điểm dạy học lấy trẻ làm trung tâm là hệ phương pháp dạy học tích cực lấy người học làm trung tâm còn gọi là hệ phương pháp dạy- tự học, được xem là một hệ thống phương pháp dạy học có thể đáp ứng được các yêu cầu cơ bản của mục tiêu giáo dục trong thời kỳ̀ đổi mới hiện nay.Dạy học lấy trẻ làm trung tâm là đặt trẻ vào vị trí trung tâm của hoạt động dạy – học với những phẩm chất và năng lực riêng của mỗi người – vừa là chủ thể vừa là mục đích của quá trình đó, phấn đấu tiến tới cá thể hóa quá trình học tập và sự trợ giúp của phương tiện thiết bị hiện đại, để cho tiềm năng của mỗi học sinh được phát triển tối ưu, góp phần có hiệu quả vào việc xây dựng cuộc sống cho cá nhân, gia đình và xã hội
Phương pháp dạy- học lấy trẻ em là trung tâm là phương pháp học tập tích cực, khác với phương pháp dạy học truyền thống Giáo viên được tập huấn cách thiết kế và giảng dạy theo phương pháp dạy- học tích cực, lấy học sinh làm trung tâm, áp dụng các kỹ năng làm việc theo nhóm, kỹ năng đặt câu hỏi, phương pháp đóng vai, tự làm đồ dùng đồ chơi bằng nguyên vật liệu sẵn có, sửdụng trò chơi học tập… tổ chức hoạt động luôn đặt trẻ vào trung tâm của quá trình giáo dục, có nghĩ̃a là tạo mọi cơ hội cho trẻ tham gia vào các hoạt động:
Trang 9*Hoạt động trải nghiệm : Trẻ được trực tiếp tham gia vào nội dung câu
truyện thông qua đóng vai các nhân vật
Ví dụ 1: Truyện “Chú Dê Đen”
- Giọng Dê Trắng thì yếu ớt, run sợ và nói ngắt quãng, chân tay run lên vì
sợ sệt
- Giọng Dê Đen: đanh thép, dáng vẻ bình tĩ̃nh
- Giọng Chó Sói to, quát nạt dữ tợn khi nói với Dê Trắng
- Giọng Chó Sói nói với Dê đen đầu tiên quát nạt sau đó chuyển sang lo lắng ngần ngừ, sợ sệt
Sau khi trẻ đã tham gia đóng kịch tôi có thể đặt ra một số câu hỏi để hỏi và khích lệ trẻ
+ Hôm nay các con học được điều gì?
+ Chúng mình làm được những gì?
+ Ai thích điều gì nhất?
- Tôi đã gây hứng thú trực tiếp cho trẻ bằng trải nghiệm như quan sát qua
vật thật hay qua hình ảnh minh họa
- Trẻ được khuyến khích và chủ động nói ra những điều mình cảm nhận
được để nói lên nhận xét cá nhân
- Tôi khuyến khích trẻ nói ra càng nhiều càng tốt, có thể đầy đủ hay chưa đầy đủ; đúng hay chưa đúng không quan trọng mà chỉ cần trẻ dám nói và được nói ra Nhờ đó mà trẻ của tôi rất tự tin nói ra những điều mình suy nghĩ̃
- Qua hoạt động này tôi muốn trẻ được tự điều chỉnh hiểu biết của mình
qua câu trả lời của bạn và qua việc trực tiếp quan sát
- Trẻ được tự suy ngẫm và đánh giá hiểu biết kỹ năng của mình
- Thông qua trò chơi trẻ được củng cố lại hệ thống kiến thức mà trẻ đã học nhằm khắc sâu cho trẻ kiến thức cần cung cấp mà không bị nhàm chán và lặplại
* Biện pháp 3: Làm quen văn học trên giờ hoạt động chung
Do đặc điểm của lứa tuổi nên giáo dục học sinh mẫu giáo cần tiến hànhtheo phương châm " Học mà chơi, chơi mà học" để mang lại hiệu quả và hứngthú cho trẻ Vào đầu giờ học cô trò chuyện với trẻ theo nội dung đề tài hoặc chotrẻ đi tham quan mô hình, tranh ảnh đồng thời trò chuyện theo nội dung bứctranh để dẫn dắt trẻ đến nội dung tác phẩm văn học Khi trò chuyện cô cần sửdụng từ tượng thanh, tượng hình, các từ láy hoặc có thể gợi hỏi để trẻ nói cảmxúc của mình qua bài thơ, câu chuyện Có thể tích hợp qua một số môn họckhác: Toán- Khám phá khoa học- giáo dục âm nhạc Một cách nhẹ nhàng đểgiờ học sinh động phong phú, sau đó cô giới thiệu bài thơ hoặc câu chuyện sắphọc
Cô đọc hoặc kể diễn cảm câu chuyện bài thơ một hai lần, giúp trẻ cảmnhận âm điệu, tình tiết, nội dung bài thơ, câu chuyện
Sau đó giảng nội dung bài thơ cho trẻ hiểu rồi cô kể trích dẫn làm rõnhững ý chính trong bài thơ, câu chuyện, giảng một vài từ khó trong bài thơ câuchuyện, giúp trẻ hiểu nghĩ̃a của từ và cung cấp vốn từ cho trẻ
Tiếp đến đàm thoại theo nội dung bài thơ, câu chuyện giúp trẻ hiểu nộidung và nhớ trình tự nội dung, phân biệt các nhân vật trong chuyện nhớ lại trình
Trang 10tự chuyện đặc biệt là để trẻ tự do giao lưu với cô hoặc thảo luận với nhau về cácnhân vật trong truyện.
Bây giờ cô mới cho trẻ đọc thơ cùng cô hoặc kể truyện khi trẻ đọc thơ côcần chú ý sửa sai khi trẻ phát âm, cách ngắt nhịp thơ hoặc nhấn nhá giọng củanhân vật, cho trẻ thi đua với nhau nhằm giúp trẻ học tốt
Sau đó cho trẻ đọc thơ hoặc kể truyện theo tranh, có thể cô viết nội dungbài thơ câu chuyện dưới bức tranh để trẻ có thể kể theo ngôn ngữ của trẻ và khắcsâu qua tranh vẽ
Có những câu chuyện cô có thể cho trẻ đóng kịch theo nội dung chuyệntrẻ tự phân các vai đóng kịch Nhằm giúp trẻ nhớ lại trình tự chuyện và trẻ thểhiện bằng ngôn ngữ vì đóng kịch là một hình thức để phát triển ngôn ngữ, pháttriển trí nhớ và giáo dục tinh thần tập thể cho trẻ Qua đóng kịch trẻ truyền lạiđược nội dung chuyện, làm sống lại tâm trạng, hành động, ngôn ngữ của cácnhân vật trong chuyện đồng thời thể hiện tình cảm và sự đánh giá của trẻ đối vớicác nhân vật
Kết thúc giờ học cho trẻ chơi một trò chơi nhẹ có nội dung phù hợp vớinội dung bài thơ, câu chuyện đang học
Trẻ làm tranh chuyện, cắt dán tranh để trẻ nhớ lại trình tự nội dung câuchuyện
Kinh nghiệm qua việc dạy trẻ tôi nhận thấy: Muốn cho trẻ cảm thụ tốt âmđiệu, nhịp điệu bài thơ khi đọc mẫu cho trẻ nghe cô nên đọc thật êm dịu, nhẹnhàng, chú ý ngắt nhịp, đọc nhấn mạnh vào các từ mang tính nhịp điệu hoặc khi
kể chuyện trẻ nghe cô kể phải diễn cảm, thể hiện giọng nói điệu bộ,cử chỉ từngnhân vật trong truyện, thơ
Ví dụ : Thơ “Giữa vòng gió thơm”
+ Đọc diễn cảm: 8 câu thơ đầu đọc với giọng chậm rãi thể hiện sự bănkhoăn, lo lắng khi bà bị ốm, 4 câu thơ tiếp theo đọc với nhịp độ bình thường,nhấn vào các từ “nhỏ nhắn”; “phe phẩy”; “ đều đều”; “ rung rinh” Các câu thơtiếp theo đọc chậm rãi thể hiện tình cảm yêu mến, quan tâm chăm sóc đến bà.Bài thơ chủ yếu đọc theo nhịp: 2: 2
Chỉ có một số câu sau đọc theo nhịp 1 1.2
Này/ chú/ gà NâuChớ/ gào/ ầm ĩ̃
Nắm vững được đặc điểm sinh lý của trẻ, tư duy trực quan hình tượng do vậy
mà việc sử dụng đồ dùng trực quan trong tiết học có vai trò cực kỳ̀ quan trọng,
nó giúp trẻ hứng thú với tác phẩm
+ Tôi sử dụng đồ dùng trực quan để giới thiệu tác phẩm
Ví dụ 1: Cô đưa rối tay “ Xin chào các bạn! Đố các bạn biết mình là ai nào?
Mình là Cậu bé Mũi Dài Có một câu chuyện rất hay nói về chiếc mũi của mìnhđấy! Hôm nay mình sẽ kể cho các bạn nghe nhé: Truyện “Cậu bé Mũi Dài”+ Tôi còn sử dụng hình ảnh trên máy chiếu để giảng từ khó, minh hoạ cho lời kể
Ví dụ 2: Voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao hoặc hình ảnh của
những bông hoa trong bài thơ: “Bó hoa tặng cô”