Ngoài việc cung cấp cho học sinh một số kiếnthức Mĩ thuật phổ thông còn giúp các em hiểu biết về cái đẹp, hoàn thành cácbài tập của chương trình, đồng thời còn tạo điều kiện để học tốt c
Trang 11 MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài.
Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh có nói: “ Non sông Việt Nam có trở nên
vẻ vang hay không, Dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vaivới các cường quốc năm châu được hay không chính là nhờ phần lớn ở công họctập của các cháu”
Chính câu nói của Hồ Chủ Tịch đã đi vào lòng người, tạo ra động lực tolớn cho bản thân tôi và hiện tôi đang làm công tác giảng dạy các em học sinh làthế hệ tương lai của đất nước, vậy tôi phải làm gì Và làm như thế nào để truyềnlại cho lớp kế cận những chủ nhân tương lai của đất nước? Có thể nói, nâng caochất lượng giáo dục nói chung, môn Mĩ thuật nói riêng là việc làm rất cần thiết
để phát huy năng khiếu của trẻ một cách tự nhiên
Trong những năm gần đây, chương trình giảng dạy tại các trường học đangdần thiên về các môn chủ đạo như Tiếng Việt và Toán, nhưng còn Mĩ Thuật thìsao? Mặc dù nhiều phụ huynh cho rằng, học Mĩ thuật, vẽ vời là không cần thiết,tuy nhiên Mĩ thuật đóng vai trò quan trọng và mang những lợi ích lâu dài đối vớitrẻ
Trong chương trình giáo dục Tiểu học, môn Mĩ thuật được xem như làphương tiện giáo dục quan trọng Ngoài việc cung cấp cho học sinh một số kiếnthức Mĩ thuật phổ thông còn giúp các em hiểu biết về cái đẹp, hoàn thành cácbài tập của chương trình, đồng thời còn tạo điều kiện để học tốt các môn họckhác Và điều quan trọng hơn là vận dụng những hiểu biết kiến thức Mĩ thuậtvào học tập cũng như sinh hoạt hàng ngày.Môn Mĩ thuật rèn luyện cho học sinhcách quan sát, khả năng tìm tòi, tư duy, sáng tạo để góp phần hình thành phẩmchất của người lao động mới Giúp học sinh nhận thức được vẻ đẹp của Mĩ thuậtdân tộc và có ý thức giữ gìn và bảo tồn nền Mĩ thuật đậm đà bản sắc dân tộc củachúng ta
Hiện nay bộ Giáo Dục và ĐàoTạo đã đưa phương pháp dạy học Mĩ thuậtcủa vương quốc Đan Mạch vào chương trình Tiểu học trong đó có huyện CẩmThủy và trường Tiểu Học Cẩm Châu chúng tôi Ở phương pháp mới này cànglàm cho học sinh yêu thích môn học hơn với nội dung phong phú hơn nhiều,các em được thể hiện suy nghĩ qua các sáng tạo của bản thân với chất liệu, màusắc tìm được Điểm nổi bật của phương pháp dạy học mới là giáo viên có thểchủ động theo từng nội dung tiết dạy mà kết hợp nhiều kỹ thuật trong một bàinhư : vẽ biểu cảm - vẽ cùng nhau -vẽ theo nhạc- xây dựng câu chuyện vv Sovới phương pháp truyền thống, phương pháp mới này phát huy khả năng sángtạo của học sinh, tiết học thoải mái, sinh động hơn
Tuy nhiên chất lượng giáo dục học sinh dân tộc thiểu số ở các trườngvùng sâu vùng xa còn rất thấp Là một người làm công tác giảng dạy Mĩ thuật ởvùng học sinh dân tộc thiểu số, thấy được những khó khăn khi trình độ nhậnthức của phụ huynh và học sinh về các bộ môn đặc thù nói chung và môn Mĩthuật còn hạn chế dẫn đến chất lượng học của các em còn chưa cao Bản thân tôi
Trang 2luôn trăn trở để tìm ra những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục chohọc sinh Tiểu học Vì vậy tôi đã nghiên cứu và thử nghiệm đưa ra một số giải
pháp “Giúp học sinh học tốt Mĩ thuật Đan Mạch theo định hướng phát triển năng lực ở trường Tiểu học”
1.2 Mục đích nghiên cứu
Hiểu được các mục tiêu trên và nắm bắt tình hình thực tế địa phương, xácđịnh được trách nhiệm, yêu cầu cụ thể của bản thân đối với môn học đó chính là
lí do để tôi đi sâu nghiên cứu thử nghiệm về giải pháp “Giúp học sinh học tốt
Mĩ thuật Đan Mạch theo định hướng phát triển năng lực ở trường Tiểu học ”
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
- Đối tượng nghiên cứu là học sinh trường Tiểu học Cẩm Châu, huyệnCẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
Để thực hiện được đề tài này được sự hỗ trợ từ Ban Giám Hiệu nhàtrường, giáo viên chủ nhiệm lớp tôi đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu :
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế
- Phương pháp vấn đáp
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp thực nghiệm
2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1.Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Môn Mĩ thuật cấp Tiểu học giúp học sinh đạt được các mục tiêu chủ yếusau: Bước đầu hình thành, phát triển năng lực thẩm mĩ; có kiến thức cơ bản, banđầu về mĩ thuật dựa trên hoạt động thực hành và thảo luận làm quen các yếu tố,nguyên lí tạo hình ở các lĩnh vực mĩ thuật tạo hình, mĩ thuật ứng dụng, biết biểuđạt cảm xúc, trí tưởng tượng và suy nghĩ, cảm nhận về bản thân và thế giới xungquanh; biết rung cảm trước các hiện tượng tự nhiên, trước vẻ đẹp của những tácphẩm, sản phẩm, di sản văn hoá nghệ thuật của Việt Nam và thế giới; có ý thứctìm tòi, khám phá, biết phát hiện, giải quyết vấn đề đơn giản trong học tập vàthực tiễn, tập làm đẹp cho bản thân và thế giới xung quanh; tạo tiền đề cho việchình thành, phát triển năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác,năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo; các phẩm chất cao đẹp như tình yêu đốivới thiên nhiên, con người, yêu quê hương, đất nước; tính chăm chỉ, chuyên cần,trung thực và tinh thần trách nhiệm.[1]
Dạy học theo định hướng phát triển năng lực là mô hình dạy hoc nhằmphát triển tối đa năng lực của người học, trong đó người học tự mình hoàn thànhnhiệm vụ nhận thức dưới sự tổ chức, hướng dẫn của của người dạy Quá trìnhgiáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực vàphẩm chất người học.[2]
Trang 3Giáo dục Mĩ thuật là tổ chức các hoạt động Mĩ thuật truyền cảm hứng,khuyến khích học sinh phát triển khả năng sáng tạo và hình thành năng lực thẩm
mỹ Khi được trải nghiệm sáng tạo, hợp tác bày tỏ giao tiếp với nhau qua hoạtđộng Mĩ thuật, từ đó giúp các em hình thành và phát triển ba năng lực cốt lõi là:
+ Sáng tạo Mĩ thuật, qua đó biểu đạt bản thân ( suy nghĩ, tình cảm, mongmuốn…)
+ Hiểu, cảm nhận và trân trọng sản phẩm/tác phẩm Mĩ thuật
+ Giao tiếp/trao đổi, tiếp nhận thông tin thông qua sản phẩm/tác phẩm Mĩthuật.[3]
Phương pháp giáo dục Mĩ thuật mới tập trung vào các quy trình họctập, liên kết các bài học và kiến thức, giúp học sinh có thể trải nghiệm, khámphá, suy nghĩ và thể hiện được cảm xúc, trí tưởng tượng của mình Các em dưới
sự hướng dẫn và tổ chức hoạt động của giáo viên sẽ trực tiếp tham gia và trảinghiệm các hoạt động
Những quy trình dạy học theo phương pháp Đan Mạch bao gồm: 07quy trình đó là:
1 Vẽ theo nhạc (Làm bìa sách, bưu thiếp, giấy mời…): Trang trí và vẽtranh qua âm nhạc
2 Tạo hình 3D: hình ảnh các nhân vật được xé, cắt dán, để tạo một chủ đề
3 Vẽ biểu cảm -vẽ theo mẫu (chân dung /đồ vật)
4 Vẽ cùng nhau - vẽ ký họa dáng (người/vật): và sáng tạo các câu chuyện
5 Xây dựng cốt truyện - các hình khối được tạo ra từ vật dễ tìm, dâythép, đất nặn, giấy bồi… và được kết nối với nhau trong một không gian nhấtđịnh hoặc theo chủ đề
6 Tạo hình các con rối và tạo ra một buổi trình diễn ấn tượng
7 Liên kết học sinh với tác phẩm Mĩ thuật [4]
Cả 7 quy trình này đều được xây dựng chung một cấu trúc và đều hướngtới mục tiêu:
- Lấy học sinh làm trung tâm;
- Kích thích sự tương tác, tư duy sáng tạo và phát triển nhận thức giúp họcsinh có được các khả năng:
+ Biểu đạt và giao tiếp thông qua hình ảnh;
+ Khám phá và hiểu được văn hóa thông qua nghệ thuật thị giác;
+ Hình thành các kỹ năng sống trong lĩnh vực Mĩ thuật;
+ Yêu thích cái đẹp và biết vận dụng vào cuộc sống sinh hoạt, học tậphàng ngày
Từ thực tế giảng dạy phương pháp mới tôi thấy: Các em rất hào hứng,mong chờ được học Mĩ thuật, muốn được khám phá trải nghiệm các chủ đề họcmới, vì qua đó các em được vẽ tranh, vẽ những gì mình mơ ước, mình yêu thích,
Trang 4tạo ra được sản phẩm từ các vật liệu, biết vận dụng bài học vào thực tế như:trang trí những vật dùng cá nhân: sách, vở và cả góc học tập của mình
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
* Thuận lợi
- Nhà trường luôn luôn tạo điều kiện, khuyến khích, động viên giáo viên áp
dụng phương pháp mới của Đan Mạch vào dạy môn Mĩ Thuật
- Cơ sở vật chất : Đã có phòng chức năng riêng cho môn Mĩ thuật
- Bản thân luôn nhiệt tình tâm huyết với nghề
Xã Cẩm Châu điều kiện kinh tế xã hội đời sống của người dân còn nhiềukhó khăn Với hai dân tộc chủ yếu là : Dao, Mường nhờ dự án vùng 135 củachính phủ mà trình độ dân trí đã được nâng cao so với trước kia, người dân đã
có ý thức về tầm quan trọng của việc học đối với con em mình Tuy nhiên vẫncòn một bộ phận không nhỏ người dân chưa quan tâm, đầu tư cho con em mìnhhọc tập
Hầu hết các em học sinh đều là dân tộc thiểu số nên khi mới bước vào đầucấp học vẫn còn một số em chưa thạo tiếng phổ thông, gặp khó khăn không ítcho việc dạy Mĩ thuật Do quan niệm nhận thức của một số bậc phụ huynh thiếu
sự quan tâm học tập cho học sinh, còn chưa coi trọng môn Mĩ thuật còn chorằng đó là môn học phụ …Điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dạy vàhọc của giáo viên và học sinh, gây cho học sinh cảm giác chán nản, không tự tinkhi học bài Trên thực tế tôi còn thấy có giáo viên giảng dạy bộ môn năng lực sưphạm còn hạn chế, lời nói chưa lôi cuốn học sinh, trình bày bảng còn vụng về Điều đó khiến các em không thích thú với bài học, vì thế không thấy được cáihay cái đẹp vận dụng vào cuộc sống hàng ngày
Bên cạnh đó còn một số học sinh tỏ thái độ thờ ơ với môn học vì thực tếđời sống dân trí còn nghèo, hầu hết là con em dân tộc thiểu số, cha mẹ đều làthuần nông nên điều kiện để phụ huynh tập trung đầu tư cho học tập của các emcòn hạn chế, đồ dùng học sinh còn thiếu thốn do đó ảnh hưởng không nhỏ đếntinh thần học tập của các em
Ngoài ra đối với Nhà trường : mặc dù mới có phòng chức năng nhưng vậtmẫu cho giáo viên và học sinh, phương tiện đồ dùng trực quan …còn thiếu chưa
Trang 5có đủ đồ dùng cần thiết để phục vụ môn học, tư liệu có liên quan còn hạn chế.
Vì thế trong quá trình giảng dạy, tôi luôn phải cố gắng chuẩn bị tốt các khâu đểkích thích động viên học sinh thường xuyên, kịp thời để các em cảm thụ thẩm mĩ
thành tốt thành Hoàn Chưa Hoàn thành
+ Hiểu, cảm nhận và trân trọng sản phẩm/tác phẩm Mĩ thuật
+ Giao tiếp/trao đổi, tiếp nhận thông tin thông qua sản phẩm/tác phẩm Mĩ thuật
Từ những kết quả khảo sát trên, tôi đã đi sâu nghiên cứu và đưa ra một số
giải pháp: “Giúp học sinh học tốt Mĩ thuật Đan Mạch theo định hướng phát triển năng lực ở trường Tiểu học” nhằm mục đích giúp các em tham gia vào
các hoạt động giáo dục Mĩ thuật một cách hứng thú, tạo cảm giác thoải mái, đểcác em thực sự yêu thích môn Mĩ thuật
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
2.3.1.Dựa vào chương trình hiện hành giáo viên chủ động lập kế hoạch dạy học đổi mới theo phương pháp SAEPS (Đan Mạch) và phù hợp với hoàn cảnh cụ thể của nhà trường.
Kế hoạch dạy học là một tập hợp những hoạt động được sắp xếp theolịch trình, có thời hạn, nguồn lực, ấn định những mục tiêu cụ thể và xác địnhbiện pháp tốt nhất Lập kế hoạch dạy học nhằm xác định các hành động cần thực
Trang 6hiện nhằm đạt được các mục tiêu giáo dục đề ra, là việc ra quyết định mang tínhđón đầu trước khi thực hiện hành động nhằm đạt mục tiêu giáo dục mong muốn Đối với hoạt động giáo dục Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch thìgiáo viên chủ động xây dựng kế hoạch bài học phù hợp với hoàn cảnh cụ thể củatrường, địa phương và văn hóa của mình là rất cần thiết Kế hoạch dạy học được
tổ chức xen kẽ giữa hoạt động cá nhân với hoạt động nhóm, đồng thời địnhhướng tích hợp các môn học, sáng tạo ra những bài tập phù hợp với điều kiện cơ
sở vật chất, hoàn cảnh cụ thể của học sinh, từ đó hình thành năng lực thẩm mỹcho học sinh
Khi dạy học dưới bất kì phương pháp nào đòi hỏi giáo viên phải lập được
kế hoạch dạy học hoàn chỉnh Đó không chỉ là đơn thuần thực hiện cho đúngnhiệm vụ khi đến lớp mà nó còn thể hiện tinh thần trách nhiệm của mỗi giáoviên đối với học sinh Mục đích của kế hoạch dạy học là triển khai hoạt độnggiáo dục theo một qui trình khoa học và logic Giải quyết một hay một số vấn đềgiáo dục cụ thể trong thực tiễn
Thực thi các hoạt động giáo dục phù hợp Có thể nói việc lập kế hoạchgiảng dạy tốt đã là thành công một nửa của quá trình dạy học
Khi lập kế hoạch giáo viên phải căn cứ vào tình hình thực tế của lớp đểđiều chỉnh, thay đổi cho phù hợp và sát với khả năng tiếp thu của học sinh Cácchủ dề/tên bài là những gợi ý giúp giáo viên thuận tiện lựa chọn các bài họctrong chương trình hiện hành cho phù hợp với chủ đề hoặc có thể sử dụng bàihọc nào đó không phù hợp với chủ đề thay thế vào thời gian cần thiết của mộtchủ đề đã lựa chọn Tên của chủ đề cũng không nhất thiết phải đóng khung cứngnhắc, giáo viên có thể chọn tên khác tương tự cho phù hợp hơn với thực tế địaphương, khu vực của mình Trật tự các chủ đề có thể linh hoạt không nhất thiếttheo tuần tự trước, sau Kế hoạch cho từng hoạt động hoặc cho toàn bộ quy trìnhtheo phương pháp Đan Mạch có thể ngắn, dài và kết nối, liên kết, xâu chuỗi cáchoạt động quy trình với nhau, kết thúc hoạt động này sẽ là mở đầu cho hoạtđộng tiếp theo…Cụ thể khi xây dựng kế hoạch dạy học theo phương pháp mớigiáo viên cần phải chú ý tới: Mục tiêu bài học Mỗi bài học, tiết học đều có mụctiêu chung là hướng tới hình thành cho học sinh phát huy khả năng tưởng tượng,sáng tạo và năng lực diễn đạt bằng lời nói, học sinh tưởng tượng và sáng tạođược một câu chuyện bằng ngôn ngữ Mĩ thuật Tuy nhiên giáo viên vẫn cần xácđịnh rõ mục tiêu cụ thể của bài học đó là học sinh hiểu được gì? Thực hiện nhưthế nào và làm được gì?
Ví dụ: Chủ đề “ Sáng tạo với những chiếc lá”
Mục tiêu là: Giúp học sinh nhận biết được đặc điểm về hình dáng, màu sắccủa một số loại cây Học sinh biết sử dụng lá cây để tạo ra các sản phẩm như đồvật, con vật, quả…Từ đó phát huy khả năng tạo hình của cá nhân và năng lựchợp tác nhóm Học sinh giới thiệu được, nhận xét và nêu được cảm nhận về sảnphẩm của mình, của bạn
Trang 7Nội dung chủ đề: Nội dung các chủ đề phải vừa sức học sinh, phù hợp vớitâm lý lứa tuổi của các em
Điều kiện tiên quyết: Đó là những yêu cầu thiết yếu để quá trình giảng dạy
có hiệu quả, bao gồm tạo điều kiện để học sinh học qua nhiều kênh, chú ý khảnăng, phong cách học của từng học sinh, kết hợp kiến thức của bản thân họcsinh và chiến lược học tập, xây dựng môi trường học tập thân thiện, truyền cảmhứng cho các em
Môi trường học tập: Học tại lớp, môi trường học tập thoải mái sẽ hỗ trợ rấtnhiều cho quá trình dạy và học
2.3.2 Sử dụng tối đa đồ dùng dạy học hiện có, sưu tầm các chất liệu sẵn
có ở địa phương, sáng tạo ra đồ dùng trực quan phong phú theo phương pháp SAEPS (Đan Mạch).
Qua thực tế giảng dạy bản thân tôi đã thấy được tầm quan trọng của đồdùng dạy học, nhất là trong việc hình thành cho các em thao tác thực hành, đemhình ảnh sống động vào thực tế và có thể nói đồ dùng dạy học là nhịp cầu bắtqua ngôn ngữ, giúp học sinh các lớp Tiểu học cảm thấy gần gũi và yêu thích bộmôn hơn
Do đồ dùng dạy học hiện có còn hạn chế, tôi đã khắc phục bằng cách làmcác đồ dùng phục vụ cho từng chủ đề theo phương pháp SAEPS, trong phươngpháp dạy học mới này được tiến hành qua các hình thái nghệ thuật 2D, 3D, 4D.Vật liệu cho mĩ thuật rất đa dạng và dễ tìm (các vật tìm được, phế liệu…) Quasáng tạo của bản thân những vật liệu như cát, sỏi, đất sét, bìa các - tông, gỗ, lá,rơm, cành cây, đồ nhựa, len, dây thép và rất nhiều vật liệu tái chế khác đều cóthể trở thành đồ dùng trực quan mang tính biểu đạt cao, rất phù hợp với các quytrình tạo hình 3D, xây dựng cốt truyện, nặn tạo dáng con rối… Ngoài ra tôi cũnggiao cho các em sưu tầm từ nhiều nguyên vật liệu sẵn có tại địa phương để họcsinh được tích cực hoạt động và tiết kiệm được chi phí.Từ đó học sinh chủ độnglàm việc độc lập với tài liệu, thao tác với các đồ dùng, quan sát trực tiếp, phântích so sánh với các bạn cùng nhóm, tương tác giáo viên và cộng đồng Chính vìvậy học sinh có kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng phân tích phê phán, khả năng
tự định hình nhu cầu và năng lực của học sinh
Việc sử dụng đồ dùng trực quan tốt ở tiết giảng sẽ phát huy tốt sẽ phát huyđược sự tham gia của nhiều giác quan Hơn nữa lứa tuổi học sinh Tiểu học lại làlứa tuổi tư duy còn đang ở độ thấp (tư duy cụ thể) cho nên khi sử dụng đồ dùngtrực quan thì đồ dùng phải sinh động, phải cụ thể phù hợp với từng chủ đề đểhọc sinh có được khả năng tự giác tư duy trừu tượng qua tay sờ, mắt thấy, tainghe và có hứng thú học tập, hiểu vấn đề nhanh
Xuất phát từ nhiệm vụ, nội dung của môn học cũng như đặc điểm củaphương pháp trực quan, tôi nhận thấy đây là phương pháp rất phù hợp với cácmôn học ở Tiểu học nói chung và môn Hoạt động giáo dục Mĩ thuật nói riêng.Phương pháp dạy học này giúp học sinh có cơ sở để phát huy tư duy logic, tưduy trừu tượng và năng lực sáng tạo Nghệ thuật, giúp các em dễ dàng lĩnh hộicác kiến thức mĩ thuật, huy động sự sự tham gia của nhiều giác quan, tạo điều
Trang 8kiện học sinh dễ nhớ, dễ hiểu, nhớ lâu và tạo hứng thú học tập cao Đối với bộmôn Mĩ thuật trong trường Tiểu học thì đồ dùng dạy học không thể thiếu đối vớingười thầy khi lên lớp và đối với học sinh khi học Vì thế đồ dùng dạy học làphương tiện là điều kiện để dạy và học Hoạt động giáo dục Mĩ thuật.
Sử dụng các đồ dùng dạy học trong tiết học hiệu quả là một trong nhữngyếu tố quyết định thành công của giờ dạy Như vậy có thể khẳng định muốnnâng cao chất lượng hiệu quả dạy trong môn học giáo viên cần phải sử dụng tíchcực và phát huy tối đa chức năng của đồ dùng dạy học
Ví dụ : Chủ đề “ Sáng tạo với những chiếc lá”
Tôi cho các em học sinh sưu tầm nhiều loại lá cây có hình dáng màu sắckhác nhau Từ những loại lá cây đó tôi hướng dẫn các em tạo ra nhiều sản phẩmtạo hình phong phú như con bướm, con chim…
Hình ảnh sản phẩm tạo hình các con vật từ lá cây của học sinh
Ví dụ : Chủ đề “ Thử nghiệm và sáng tạo với các chất liệu”
Từ các viên đá có hình dáng khác nhau và các loại vỏ ngao, sò, hến, vỏ chainước ngọt, lon bia tôi đã giúp các em tạo ra nhiều sản phẩm tạo hình đẹp mắt như con chó, con lợn…
Hình ảnh con chó và con lợn được làm từ đá sỏi và vỏ chai nước ngọt
Trang 9Qua hoạt động sáng tạo từ các nguyên vật liệu thiên nhiên, phế thải…tôi
thấy các em học sinh thích thú, hào hứng hơn rất nhiều khi học Mĩ thuật, các emđược tìm hiểu, khám phá hòa mình với thế giới xung quanh, giúp các em gần gũihơn với thiên nhiên, cuộc sống con người giúp cho quá trình tìm hiểu, khám phá
ra những điều mới lạ, thật hay và bổ ích Bản thân tôi cảm thấy rất vui và hàilòng khi nhìn thấy các em tự tay mình sáng tạo ra nhiều sản phảm đẹp mắt vàmới lạ biểu đạt suy nghĩ và tình cảm của mình Các em cảm thấy rất yêu quý vàtrân trọng sản phẩm mà do tự tay các em tạo ra
2.3.3.Tổ chức các qui trình Mĩ Thuật SAEPS (phương pháp Đan Mạch) một cách linh hoạt.
*Quy trình tưởng tượng và sáng tạo từ âm nhạc.
Tưởng tượng và sáng tạo từ âm nhạc là một hoạt động sáng tạo nghệ thuậtcủa cá nhân kết hợp với tập thể thông qua hình thức nhóm Vẽ theo nhạc là mộtquy trình mở, kết thúc hoạt động này là khởi đầu của một hoạt động khác nênquy trình này luôn tạo sự hứng thú và kích thích năng lực sáng tạo của học sinhtrong suốt quá trình học tập
Quy trình này có 5 hoạt động Là một quy trình tạo nên ý thức nghe nhạc cảm thụ - chuyển tải thành nét vẽ - sáng tạo các sản phẩm, từ đây sẽ dần hìnhthành các kĩ năng cần thiết, hoàn thành được các sản phẩm Âm nhạc và Mĩthuật kết hợp với nhau để tạo cho học sinh trí tưởng tượng, sáng tạo trong việctrang trí tạo nên những sản phẩm mới- bức tranh biểu cảm mới, có tính ứngdụng trong cuộc sống hang ngày Học sinh vừa cảm thụ tiết tấu âm nhạc vừađưa màu theo giai điệu lúc nhanh lúc chậm, lúc đậm, lúc nhạt từ bài vẽ các emtiếp tục tư duy để trang trí một đồ vật bất kỳ như bưu thiếp, lịch, bìa sách hay
-vẽ theo chủ điểm các em thích
Bài vẽ theo nhạc
*Quy trình tạo hình 3D tiếp cận theo chủ đề từ những vật tìm được
Quy trình này có 5 hoạt động Thông qua đó học sinh biết cách xây dựng ýtưởng phát triển chủ đề thông qua các cách tiếp cận, tư duy tạo hình khác nhau
Trang 10Các em phát triển được năng lực tạo hình: vẽ, xé dán, tô màu, trang trí, gắn kếtcác vật tìm được trong quá trình học tập/sáng tạo/thể hiện ý tưởng và vận dụnglinh hoạt vào cuộc sống, sinh hoạt hàng ngày
Ví dụ: chủ đề “ Ngôi trường của em” Học sinh vẽ và tô màu trường của emtheo trí nhớ Tạo ngôi trường bằng vật dụng tìm được Gắn ngôi trường vào khudân cư Chia sẻ ý tưởng xây dựng ngôi trường yêu mến của mình Các hình khốiđược tạo từ những vật tìm được như hộp bánh kẹo, dây thép, đất nặn, giấybồi… và được kết nối với nhau theo không gian nhất định Có rất nhiều chủđiểm như ngôi nhà, trang phục, cửa hàng… tùy mỗi chủ điểm mà người giáoviên Mĩ thuật có thể thực hiện để giúp các em học tập, khám phá, phản ánh cuộc
sống bằng nghệ thuật
Sản phẩm làm từ hộp giấy,bìa cát tông
Sản phẩm làm từ lá cây
Trang 11*Quy trình vẽ Biểu cảm:
Học sinh được trải nghiệm cách vẽ quan sát nhưng không nhìn giấy,biếtphân biệt giữa quan sát và hình ảnh biểu đạt Phát triển được kĩ năng quan sáttập trung để nhận biết đặc điểm của mẫu và biểu đạt được bằng nét vẽ và màusắc Vẽ được tranh dựa vào sự quan sát, kết hợp tay và mắt theo cảm nhận riêng,không phụ thuộc quá vào hình ảnh thực tế Quy trình này có 4 hoạt động
Đó là vẽ hình ảnh bằng sự quan sát kết hợp tay và mắt mà không nhìn vào
tờ giấy hướng tới hình vẽ mang tính biểu đạt cao Những bức vẽ sẽ rất ấn tượng
và đôi khi rất hài hước Nếu vẽ chân dung biểu cảm thì nhiều bức tranh chỉ nhận
ra bộ phận cơ thể như mắt, tóc, có khi mũi lại lệch ra tận bên ngoài…Rèn luyện
sự tập trung tư tưởng và tinh thần trong quá trình vẽ, quan sát nhận biết ghi nhớđặc điểm của đối tượng vẽ ( chân dung của bạn ) Bước đầu cảm nhận thẩm mĩ
Vẽ biểu cảm làm tăng khả năng quan sát buộc các em phải tập trung ý chí,bàn tay để vẽ từ đó hình ảnh sẽ được khắc sâu hơn và học sinh nhớ lâu hơn Họcsinh vẽ tập trung trong vòng 10-15 phút, mắt của các em nhìn tới đâu thì tay cầmbút vẽ trên giấy theo các bộ phận mắt quan sát Các em cố gắng không nhìn vàogiấy và đưa nét vẽ liền mạch khi vẽ, sau khi nhận xét các em mới vẽ màu theocảm nhận Học sinh rất thích thú với hoạt động này và tham gia một cách hăng say
Trang 12
Bài vẽ chân dung biểu cảm
*Quy trình vẽ cùng nhau tạo bố cục từ ngân hàng hình ảnh
Thông qua quy trình này học sinh có cơ hội phát triển trí tưởng tượng, trínhớ và khả năng phân biệt vẽ qua tưởng tượng với hình thức vẽ qua quan sátmẫu Để phat triển những hình và nét đơn giản thể hiện con người hay các đốitượng phản ánh khác nhau
Quy trình này có 6 hoạt động Vẽ cùng nhau là hình thức học tập áp dụngvới cả lớp hoặc nhóm học sinh học thực hiện hoạt động Mĩ thuật theo mục tiêubài học Học sinh được trải nghiệm vẽ cùng nhau, được kí họa người hoặc vậttạo ra các ngân hàng hình ảnh để xây dựng câu truyện từ đó gây hứng thú họctập giúp cho các em nâng cao hiểu biết về những tình huống, sự kiện trong đờisống hang ngày của các em Học sinh dần quen với các hình thức thể hiện:
+ Con người/sự vật cơ bản mang tính khái quát với nét vẽ đơn giản nhưlược đồ
+ Con người/sự vật theo cách nhìn hiện thực, được tạo nên bởi những nét
tự nhiên sẵn có của mẫu
+ Con người/sự vật biểu đạt,với những nét tính cách, đặc điểm được phóngđại như trong tranh biếm họa
Học sinh tự tạo lại các dáng hoạt động, vui chơi, học tập để các bạn vẽ tạo
ra các ngân hàng hình ảnh, từ những hình ảnh có sẵn các nhóm tư duy cùngnhau suy nghĩ cùng thảo luận về câu chuyện vui hay buồn, giả tưởng để vẽ
Trang 13Sản phẩm vẽ cùng nhau sáng tác câu chuyện
Xây dựng câu chuyện tạo cho các em tư duy hình ảnh, liên hệ thực tế, tự tindiễn thuyết tăng khả năng ngôn ngữ biểu cảm, vốn sống thực tế
Khuyến khích học sinh lựa chọn các nguyên vật liệu từ ngân hàng tranh đểhình thành câu truyện bằng trí tưởng tượng Thúc đẩy học sinh lắp ghép các bứctranh từ ngân hàng tranh theo một bố cục
Khuyến khích các kỹ năng xã hội của học sinh bằng việc tổ chức các bài tậphai người hoặc theo nhóm
*Quy trình xây dựng cốt truyện
Quy trình này có 5 hoạt động, lấy học sinh làm trung tâm, nhằm hướng tới
sự thích thú trong học tập đồng thời tạo sợi dây liên kết giữa cuộc sống hàngngày với các kĩ năng trong học tập Bắt đầu bằng một hình tượng cụ thể nào đónhư: con người, động vật, nhà cửa, cây cối Các hình khối được tạo ra từ vật dễtìm, dây thép, đất nặn, giấy bồi… và được kết nối với nhau trong một khônggian nhất định hoặc theo chủ đề
Học sinh nắm được chủ đề bài tập biết xây dựng cốt truyện dựa trên mốiquan hệ giữa các yếu tố Sự kiện - Nhân vật - Địa điểm, kết hợp các hình ảnh đơn
lẻ thành câu truyện có chủ đề thông qua hình ảnh nhân vật Hiểu được vai tròcủa hình tượng nghệ thuật tạo hình thể hiện trên chất liệu đã chọn như vẽ, xé dán
