(SKKN mới NHẤT) SKKN gây hứng thú học tập cho học sinh bằng cách lồng ghép phát triển trò chơi dân gian và chơi trò chơi dân gian bằng bộ gõ cơ thể theo tiết tấu trong tiết âm nhac

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỈM SƠN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM GÂY HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO HỌC SINH BẰNG CÁCH LỒNG GHÉP, PHÁT TRIỂN TRÒ CHƠI DÂN GIAN VÀ CHƠI TRÒ C

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỈM SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

GÂY HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO HỌC SINH BẰNG CÁCH LỒNG GHÉP, PHÁT TRIỂN TRÒ CHƠI DÂN GIAN VÀ CHƠI TRÒ CHƠI DÂN GIAN BẰNG BỘ GÕ CƠ THỂ THEO TIẾT TẤU TRONG TIẾT HỌC ÂM NHẠC CHO HỌC SINH TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐÔNG SƠN - THỊ XÃ

II NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2

Đề nghị với Ban giám hiệu nhà trường chuẩn bị tốt các trang

thiết bị phục vụ cho minh họa nội dung: lồng ghép, phát triển

các trò chơi dân gian và chơi trò chơi dân gian bằng bộ gõ cơ

thể theo tiết tấu trong tiết học Âm nhạc

5

3.2

Tìm hiểu và sưu tầm các trò chơi dân gian phù hợp để phát

triển và dùng bộ gõ cơ thể chơi tiết tấu lồng ghép vào các tiết

học âm nhạc

5

3.3

Hướng dẫn học sinh tìm hiểu lồng ghép, phát triển các trò

chơi dân gian và chơi trò chơi dân gian bằng bộ gõ cơ thể

theo tiết tấu

6

3.4

Quan tâm đến công tác chuẩn bị trước khi tổ chức cho học

sinh tham gia các trò chơi dân gian và sáng tạo phát triển trò

chơi dùng bộ gõ cơ thể chơi tiết tấu trong tiết học Âm nhạc

7

3.5 Thường xuyên củng cố và phát triển trò chơi gian dân và dùng bộ gõ cơ thể chơi tiết tấu để gây hứng thú học sinh 14

3.6

Tăng cường các hoạt động âm nhạc trong lớp, trong trường để

học sinh được xem, được nghe, đựơc thể hiện và bình luận và

tăng cường lồng ghép phát triển các trò trơi dân gian dùng bộ

gõ cơ thể chơi tiết tấu vào trong các hoạt động ngoài giờ lên lớp

15

4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáodục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 17

I MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Chúng ta đều biết rằng: “Âm nhạc là nghệ thuật biểu hiện động của conngười” Hoạt động trực tiếp ấy vừa mang tính tái tạo, vừa mang tính sáng tạo.Hoạt động âm nhạc dành cho lứa tuổi thiếu nhi là một bộ phận nhỏ trong toàn bộhoạt động âm nhạc, song lại có tầm quan trọng đặc biệt bởi sức ảnh hưởng tớiđời sống tinh thần của thế hệ tương lai

Ở khía cạnh nhịp điệu của âm nhạc với nhịp điệu của những động tác, cửchỉ của con người cũng có mối tương quan Nhịp điệu dồn dập trong nhiềutrường hợp biểu hiện sự lo lắng, kích động, nhịp điệu ngắt quãng và đảo ngượcbiểu hiện sự xao xuyến, bối rối, nhịp điệu đều đặn và khoan thai biểu hiện sựvững vàng và điềm tĩnh Cùng với âm điệu tiếng nói âm nhạc còn bắt nguồn từnhịp điệu lao động, là cơ sở để tạo ra tiết tấu trong âm nhạc Ban đầu chỉ là nhữngtiếng hò dô để thống nhất động tác làm việc của nhiều người, sau dần trở thànhnhịp điệu tiết tấu của một làn điệu âm nhạc Nhịp sinh lý của con người như hơithở, nhịp tim đập, bước đi cũng có ảnh hưởng không nhỏ tới sự hình thành tiết tấutrong âm nhạc, nhất là khi được thể hiện vào các động tác nhảy múa Cấu trúc tiếtnhạc, câu nhạc cũng phải dựa vào quy luật hơi thở của con người

Việc dạy học âm nhạc ở Tiểu học mặc dù không nhằm đào tạo các emthành những người hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp mà chủ yếu là giáo dụcvăn hóa âm nhạc, làm cho các em yêu thích nghệ thuật âm nhạc, hình thành ởhọc sinh một tâm hồn trong sáng, một thị hiếu âm nhạc lành mạnh, cách tư duysắc sảo, lòng khát khao sáng tạo giàu tình cảm, nhanh nhẹn hoạt bát và sống vuitươi… Âm nhạc phát triển tối đa những tố chất sinh lý, những phẩm chất tâm lýcủa lứa tuổi, tạo điều kiện để các em điều chỉnh và cân đối về tâm hồn, trí tuệ vàthể chất, làm phong phú tình cảm của lứa tuổi học trò

Dạy học âm nhạc ở Tiểu học còn có mục tiêu phát hiện, bồi dưỡng nhữngmầm non nghệ thuật cho tương lai đất nước Đây là môn học được coi như bắtbuộc trong chương trình học phổ thông Không giống những môn học khác, mônhọc Âm nhạc được tích hợp từ rất nhiều môn như Lịch sử, Địa lý, Văn học,Toán học,… có thể nói đây là môn học mang tính nghệ thuật cao, học sinh họctheo phương châm “học mà chơi - chơi mà học” Mỗi bài học ở Tiểu học đều có

1 - 2 nội dung của các phân môn theo hướng tích hợp; vì vậy tạo cho các em sựsay mê, hứng thú trong học tập là rất cần thiết; việc kết hợp trò chơi để gây hứngthú học tập cho học sinh trong một tiết dạy âm nhạc là một trong những hoạtđộng quan trọng giữa dạy và học mà đặc biệt là lồng ghép các trò chơi dân giantrong tiết học Âm nhạc

Là một giáo viên Âm nhạc, tôi luôn trăn trở và mạnh dạn đưa ra một số

kinh nghiệm đề tài: “Gây hứng thú học tập cho học sinh bằng cách lồng ghép, phát triển các trò chơi dân gian và chơi trò chơi dân gian bằng bộ gõ cơ thể theo tiết tấu trong tiết học Âm nhạc cho học sinh trường Tiểu học Đông Sơn”.

2 Mục đích nghiên cứu

Trước sự phát triển của xã hội, phát triển kinh tế thị trường, sự xâm nhậpmạnh mẽ của công nghệ thông tin vào cuộc sống, kéo theo là những trò chơi giảitrí hiện đại đang xâm nhập vào tầng lớp thanh thiếu nhi nói chung và là lứa tuổi

học sinh nói riêng Đặc biệt mặt trái của các trò chơi game online đang gây ranhững bức xúc nhất định cho xã hội Vậy nên chọn trò chơi để phù hợp với tiếtdạy Âm nhạc cũng là vấn đề quan trọng cần quan tâm Trò chơi dân gian cho trẻ

em ra đời và gắn liền cùng môi trường sống vốn rất gần gũi với thiên nhiên và conngười Việt Nam, tác động không nhỏ đến sự phát triển cả về thể chất, tâm hồn vàtrí tuệ của các em Cuộc sống đối với trẻ em không thể thiếu những trò chơi Tròchơi dân gian không đơn thuần là một trò chơi của trẻ mà nó chứa đựng cả mộtnền văn hóa dân tộc độc đáo và giàu bản sắc Trò chơi dân gian không chỉ nângcánh cho tâm hồn trẻ, giúp trẻ phát triển khả năng tư duy, sáng tạo, sự khéo léo

mà còn giúp các em hiểu về tình bạn, tình yêu gia đình, quê hương, đất nước

Việc lồng ghép, phát triển các trò chơi dân gian và chơi trò chơi dân gianbằng bộ gõ cơ thể theo tiết tấu trong tiết học Âm nhạc cho học sinh nhằm nângcao chất lượng giáo dục bộ môn và cùng với các hoạt động giáo dục khác trong

trường để hưởng ứng phong trào: “Xây dựng trường học thân thiện - Học sinh

tích cực” của Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động

3 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài này là học sinh tiểu học nói chung và họcsinh trường Tiểu học Đông Sơn nói riêng Tổ chức hướng dẫn, thực hiện cáchoạt động dạy học nhằm gây hứng thú học tập cho học sinh bằng cách lồngghép, phát triển các trò chơi dân gian và chơi trò chơi dân gian bằng bộ gõ cơthể theo tiết tấu trong tiết học Âm nhạc

4 Phương pháp nghiên cứu

* Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận

Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin lý luận để xây dựng

cơ sở lý luận của đề tài Thuộc nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận có cácphương pháp nghiên cứu cụ thể sau đây:

- Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu

- Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập

* Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin thực tiễn để xâydựng cơ sở thực tiễn của đề tài Thuộc nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

có các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau đây:

- Phương pháp quan sát;

- Phương pháp điều tra;

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục;

- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động;

- Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm

* Phương pháp thống kê toán học: làm cơ sở dữ liệu cho nghiên cứu đề tài

II NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

Qua việc nghiên cứu các tài liệu khoa học, nhiều tài liệu khẳng định rằngviệc tổ chức trò chơi trong một tiết dạy là phương pháp dạy học được khuyếnkhích trong nhà trường nói chung, đặc biệt với môn Âm nhạc trong trường Tiểuhọc nói riêng

Theo Orff-Schulwerk là: phương pháp dạy học âm nhạc được sáng tạo bởihai nhà sư phạm âm nhạc người Đức thì “âm nhạc tồn tại đa thành phần màkhông riêng rẽ Nghĩa là âm nhạc phải gắn kết với động tác, vận động, vũ điệu,

và nói - xướng theo vần điệu Vì vậy, trẻ em học âm nhạc không phải chỉ nghe,đọc, xướng mà phải được tham gia, trải nghiệm âm nhạc qua vận động và chơiđùa Trong đó âm nhạc được xây dựng theo dạng “khối đa tầng” gồm giai điệu,tiết tấu, hòa âm, hình thức, kết cấu, âm sắc và sắc thái Còn vận động âm nhạcgồm các vận động tại chỗ và vận động chuyển dịch Các vận động âm nhạc đượcthể hiện trong không gian, thời gian, và các mức độ sử dụng năng lượng cơ thể,được thiết kế theo những mẫu hoặc cấu trúc âm nhạc đặc trưng”

Việc lồng ghép, phát triển các trò chơi dân gian và chơi trò chơi dân gianbằng bộ gõ cơ thể theo tiết tấu trong tiết học Âm nhạc thì 4 âm thanh cơ bảnđược tạo ra bởi tiếng vỗ tay, búng tay, vỗ trên đùi, và dậm chân là những âmthanh chính của bộ nhạc cụ gõ cơ thể Trẻ học các động tác này trong các cấutrúc âm nhạc đơn giản Có thể nối kết với nhau theo bè, theo mẫu âm xen đềunhau, chơi độc lập hoặc đệm cho bài hát, hay kết hợp với các nhạc cụ khác nhưmột bè đệm

Thông qua trò chơi, giáo viên có thể đánh giá được nhu cầu âm nhạc,quan điểm thẩm mỹ của học sinh, qua đó đem lại cho học sinh hứng thú học tập.Bên cạnh đó, các trò chơi dân gian cũng là môi trường rèn luyện kỹ năng sốngcho học sinh Chỉ khi chơi các trò chơi tập thể, tinh thần đoàn kết của các emmới được phát huy và giúp các em biết cách yêu thương, sẻ chia

Như vậy, trò chơi dân gian có khả năng giúp trẻ em phát triển toàn diện cả

về thể chất lẫn tâm hồn, trong học tập cũng như trong cuộc sống Có đượckhoảng thời gian vui chơi thoải mái sẽ giúp các em học tập thêm sôi nổi, hàohứng Sân chơi lành mạnh còn có vai trò phát huy những năng khiếu tự nhiênhay những phẩm tốt ở trẻ và hạn chế được những tính cách không tốt

2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Thực trạng chung

Từ thực tế cho thấy không ít trường học còn gặp nhiều lúng túng trongviệc đưa trò chơi dân gian vào nhà trường do những khó khăn như: cơ sở vậtchất chưa được đầu tư đúng mức, thời gian tổ chức các trò chơi ít, cách thức tổchức các trò chơi, chơi như thế nào để vừa vui tươi lành mạnh vừa đảm bảo antoàn cho học sinh Trong khi nhiều học sinh hiện nay, nhất là ở các trường vùngthành phố, việc tiếp cận với các trò chơi dân gian, bản thân nhiều giáo viên còn

bỡ ngỡ trước các trò chơi dân gian Vì vậy, việc tổ chức các trò chơi dân giancho học sinh còn mang tính hình thức, đối phó, chưa có chất lượng còn hời hợt,chưa có sự đổi mới dẫn đến chất lượng giáo dục đạt kết quả chưa cao

2.2 Nguyên nhân

Thực trạng công tác tổ chức học tập cho học sinh bằng cách lồng ghép,phát triển các trò chơi dân gian và chơi trò chơi dân gian bằng bộ gõ cơ thể theotiết tấu trong tiết học Âm nhạc cho học sinh trường Tiểu học Đông Sơn hiện nay

Công tác tổ chức học tập cho học sinh bằng cách lồng ghép, phát triển cáctrò chơi dân gian và chơi trò chơi dân gian bằng bộ gõ cơ thể theo tiết tấu trongtiết học Âm nhạc cho học sinh trường Tiểu học Đông Sơn cũng như thực trạng

chung là nó đã được quan tâm nhưng chưa đúng mức Bên cạnh đó cơ sở vậtchất phục vụ cho việc tổ chức các hoạt động giáo dục còn thiếu nhiều như: thiết

bị tổ chức, kinh phí tổ chức…

* Về phía học sinh:

Đa số học sinh rất thích chơi trò chơi, thích được tham gia trò chơi vàogiờ Âm nhạc hay những tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp, các buổi ngoại khóa vàsinh hoạt tập thể Rất nhiều học sinh còn bị cuốn hút vào những đồ chơi bằngnhựa tái sinh, màu sắc độc hại không rõ nguồn gốc, hoặc những đồ chơi nguyhiểm, bạo lực không an toàn như: súng, kiếm, hạt nở hóa chất Các em cònthiếu hiểu biết và chưa tham gia nhiều vào các trò chơi dân gian, hiểu biết tròchơi dân gian còn hạn chế

Đa số các em còn rụt rè, thiếu tự tin, kĩ năng làm việc theo nhóm còn hạnchế, khả năng ứng xử trước các tình huống không linh hoạt

Thực tế hiện nay, do áp lực học tập, nhiều học sinh phải thay đổi nếp sinhhoạt gây ảnh hưởng đến sức khoẻ của các em

* Về phía cha mẹ học sinh:

Nhiều bậc cha mẹ học sinh quan niệm trò chơi dân gian không mang lạilợi ích gì cho con họ, chỉ làm các em mệt mỏi, không muốn học văn hóa Họ cótâm lý muốn con học hành đỗ đạt cao mà không quan tâm đến việc cho các emcác trò chơi dân gian để giúp tăng cường sức khỏe, thể chất, phát triển trí tuệ củatrẻ em, phát huy sáng kiến, năng khiếu thẩm mỹ… cần thiết cho hiện tại và cảtương lai sau này

* Về cơ sở vật chất của nhà trường:

Nhìn chung cở sở vật chất của nhà trường hiện nay tương đối đầy đủ,khuôn viên nhà trường thoáng mát, vệ sinh sạch sẽ Có một số phòng học chứcnăng, phòng hiệu bộ, phòng y tế học đường được trang bị tủ thuốc,… Tuy nhiên,

do kinh phí hạn hẹp nên các trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học còn thiếunên việc tổ chức một tiết học lồng ghép trò chơi cho môn học này còn hạn chế

* Về phía giáo viên:

- Giáo viên chưa được đào tạo chuyên sâu cho nên chủ yếu chỉ tổ chứctheo kinh nghiệm là chính: cho học sinh chơi các trò chơi tự do là chủ yếu, cáctrò chơi thường khô khan, gò ép, lặp đi lặp lại nhiều lần, không theo chủ đề,…nên dễ gây nhàm chán

- Giáo viên chưa thật sự tạo môi trường nhằm kích thích học sinh hứngthú vui chơi, chưa nắm được nội dung các trò chơi dân gian

2.3 Kết quả thực trạng chung

Do thói quen của giáo viên dạy âm nhạc là: làm thế nào để chuyển tải tớihọc sinh những kiến thức cơ bản và cần thiết nhất, làm sao cho tất cả học sinhnắm được yêu cầu về khả năng hát, đọc nhạc và hiểu được phần nhạc lí cơ bản,dạy theo một phương pháp nào hay nhất mà được gọi là tối ưu, làm sao cho họcsinh hiểu bài, hát hay và trình bày bài hát tốt, chứ chưa nghiên cứu sâu vào đặcđiểm tâm sinh lý, lứa tuổi học sinh các khối khác nhau, nên các em học sinhthường chưa đủ tự tin, luôn cảm thấy mình không đủ khả năng thể hiện trướccác thầy cô và các anh, chị lớp trên, do vậy chất lượng bộ môn của học sinh đầucấp ở trường tôi trong những năm qua còn thấp Kết quả cuối năm có khối chỉ

đạt được trên 90%, số còn lại phải qua kiểm tra thi lại mới đạt kết quả Kết quả đó được thống kê như sau.

Xuất phát từ thực tế hiện nay đang đổi mới phương pháp dạy học, họcsinh tự chủ động chiếm lĩnh kiến thức, giáo viên là người hướng dẫn điều khiển,việc tạo hứng thú học tập cho các em có vai trò rất quan trọng trong việc nângcao hiệu quả chất lượng dạy học

3 Các giải pháp sử dụng giải quyết vấn đề

3.1 Đề nghị với Ban giám hiệu nhà trường chuẩn bị tốt các trang thiết bị phục vụ cho minh họa nội dung: lồng ghép, phát triển các trò chơi dân gian và chơi trò chơi dân gian bằng bộ gõ cơ thể theo tiết tấu trong tiết học Âm nhạc

- Đề nghị với Ban giám hiệu nhà trường chuẩn bị đầy đủ các đồ dùng dạy

học như: Đàn oócgan, USB; Loa máy Máy chiếu, kĩ năng trình chiếu, kĩ năngsoạn bằng chương trình Word Ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng phầnmềm soạn giảng PowerPoint để trình chiếu các Slide minh họa nội dung kiếnthức từng phần cần truyền đạt cho học sinh

- Xây dựng phong trào luyện tập phát triển trò chơi dân gian bằng bộ gõ

cơ thể cho học sinh không chỉ trong tiết học Âm nhạc mà còn trong các hoạtđộng ngoài giờ lên lớp của nhà trường

- Tăng cường tổ chức cho học sinh hoạt động nhiều hình thức khác nhau,

tăng cường giao tiếp thầy - trò kết hợp mở rộng giao tiếp trò - trò.

- Tổ chức các trò chơi: Giáo viên gợi ý các trò chơi dân gian rồi cho học

sinh tư duy phát triển trò chơi dân gian đó và dùng bộ gõ cơ thể, thể hiện Từ đóchọn ra những em xuất sắc để tuyên dương, khen thưởng và nêu gương cho họcsinh học tập và thêm yêu thích

3.2 Tìm hiểu và sưu tầm các trò chơi dân gian phù hợp để phát triển và dùng bộ gõ cơ thể chơi tiết tấu lồng ghép vào các tiết học âm nhạc

Các trò chơi dân gian của Việt Nam vô cùng phong phú và đa dạng nhưngkhông phải trò chơi nào cũng phù hợp với các em học sinh Vì thế để tìm hiểu vàsưu tầm các trò chơi giân gian tôi đã tìm qua sách báo, tài liệu, các kênh truyền

hình, hệ thống Internet, thu thập các trò chơi từ thực tế qua ông cha để lại, có ghichép cẩn thận để làm tài liệu khi cần sử dụng… tôi đã lựa chọn một số trò chơi

có luật chơi và cách chơi đơn giản, dễ nhớ, dễ hiểu Từ đó học sinh chơi và pháttriển trò chơi dùng bộ gõ cơ thể hiển hiện tốt hơn, phong phú hơn

- Các trò chơi có thể áp dụng trong tiết dạy âm nhạc như sau:

+ Thi thơ (Đặt lời ca mới với mọi chủ đề), tập tầm vông, oản tù tì, hò dô

ta, nu na nu nống, dung giăng dung giẻ, đi tàu hỏa, chi chi chành chành, đúc câydừa, chừa cây móng, thi thơ, kéo cưa lừa xẻ, đếm sao, cáo và thỏ, tù tì, múa hìnhtượng, tìm tên bài hát, điệu nhảy khó quên, thời trang ánh lửa, ban nhạc hòa tấu,đối đáp, hát đếm số

3.3 Hướng dẫn học sinh tìm hiểu lồng ghép, phát triển các trò chơi dân gian và chơi trò chơi dân gian bằng bộ gõ cơ thể theo tiết tấu

Chúng ta biết rằng bất kỳ việc gì, nếu có hứng thú thực hiện thì khả năngthành công trong công việc sẽ cao hơn nhiều, đặc biệt là đối với học sinh Dođặc điểm tâm lý của lứa tuổi các em, nếu thích thú thì các em làm rất hăng say

và làm tốt, các em sẽ trở nên hào hứng, thoải mái, dễ chịu khi được hoạt động,nhận thức dựa trên cơ sở của sự hứng thú Sự hứng thú trong học tập sẽ giúpnâng cao chất lượng giáo dục, nuôi dưỡng các em lòng ham muốn chính đángtrong việc không ngừng vươn tới những đỉnh cao của việc nắm bắt những kiếnthức Từ đó các em sẽ luôn tìm tòi học tập cái mới, tích cực sáng tạo cái đã học

và hoạt động thực tiễn Môn học nào cũng có khả năng gây hứng thú cho họcsinh, nhưng riêng môn âm nhạc thì bản thân nó cũng đã là nguồn cảm hứng chonhiều người Việc tạo cho các em sự hứng thú trong học tập môn Âm nhạckhông chỉ nâng cao hiệu quả dạy học mà còn làm cho các em vui tươi, phấnkhởi, thoải mái hơn về tinh thần Để có được giờ học âm nhạc theo mong muốncủa mình, việc đầu tiên là chúng ta lựa chọn các phương pháp phù hợp với từngphân môn và tính đến khả năng của bản thân, điều kiện của trường, sau đó làlàm thế nào để phối hợp một cách hợp lý các phương pháp và các trang thiết bị

đó cho phù hợp với từng tiết dạy Việc dạy âm nhạc kết hợp lồng ghép, pháttriển các trò chơi dân gian và chơi trò chơi dân gian bằng bộ gõ cơ thể thực hiện

ở phân môn học hát, nhạc lý, tập đọc nhạc

Trước hết giáo viên phải cho học sinh thuộc lời ca, hát đúng giai điệu (cao

độ, trường độ), hòa giọng và tập hát diễn cảm Dạy cho học sinh một số kỹ năngđơn giản để các em có thể tham gia trò chơi một cách thoải mái và hiệu quả,thích thú, vui vẻ nhưng vẫn đảm bảo một giờ học bổ ích và nghiêm túc dưới sựđiều khiển của người giáo viên

- Đẩy mạnh việc cải tiến phương pháp tổ chức phù hợp với đặc điểm tâm,sinh lý học sinh

- Tăng cường nghiên cứu, trao đổi, thảo luận trong nhóm và vận dụng giảiquyết từng vấn đề theo yêu cầu của nội dung trò chơi cần triển khai giáo dục

- Khi tổ chức một trò chơi giáo viên phải phổ biến đến học sinh là trò chơiđược diễn ra ở đâu, dịp nào và chơi như thế nào…

* Ví dụ: Trò chơi: Ban nhạc hòa tấu

- Thời gian: Tổ chức trong tiết học

- Địa điểm: Tại phòng học

- Số lượng người chơi: 12 em.

- Trò chơi được thực hiện chia thành 4 nhóm:

Nhóm 1: Thực hiện tiếng trống “Thùng thình”

Nhóm 2: Thực hiện tiếng mõ “Tóc tóc”

Nhóm 3: Thực hiện tiếng thanh la “Tùng tùng”

Nhóm 4: Thực hiện tiếng xênh “Keng keng”

- Giáo viên đưa tay về phía nhóm nào thì nhóm đó sẽ reo vang loại nhạc

cụ và hát câu hát mà mình được phân công

- Để trò chơi thêm hững thú, giáo viên có thể điều khiển một lúc hai tay

và khi đưa tay lên thì đồng loạt 4 nhạc cụ đều vang lên và ngân dài nhạc cụ củamình, giáo viên chỉ tay dưới đất thì tất cả đều phát ra tiếng “Hùm hùm ” và tròchơi được tiếp tục

3.4 Quan tâm đến công tác chuẩn bị trước khi tổ chức cho học sinh tham gia các trò chơi dân gian và sáng tạo phát triển trò chơi dùng bộ gõ cơ thể chơi tiết tấu trong tiết học Âm nhạc

a Chuẩn bị địa điểm để tổ chức trò chơi

Mỗi trò chơi dân gian có một cách chơi và luật chơi và không gian chơikhác nhau Có những trò chơi vận động mang tính tập thể rất cao, thường có sốlượng người tham gia chơi lớn và đòi hỏi cần phải có không gian nên việc giáoviên sắp xếp bàn ghế phải khoa học phù hợp với cách thức tổ chức tiết dạy và tổ

chức trò chơi như: Trò chơi “Chiếm vị trí”,”Ban nhạc hòa tấu”, “Đi tàu

b Kỹ năng tổ chức trò chơi của giáo viên Hướng dẫn học sinh cách chơi các trò chơi dân gian dùng bọ gõ cơ thể thể hiện trong từng phân môn

Âm nhạc

Trước hết giáo viên phải cho học sinh thuộc lời ca, hát đúng giai điệu (cao

độ, trường độ), hòa giọng và tập hát diễn cảm Dạy cho học sinh một số kỹ năngđơn giản để các em có thể tham gia trò chơi một cách thoải mái và hiệu quả,thích thú, vui vẻ nhưng vẫn đảm bảo một giờ học bổ ích và nghiêm túc dưới sựđiều khiển của người giáo viên

Giáo viên thường tổ chức những trò chơi nhẹ nhàng và tự nhiên thông quamột vài hoạt động đơn giản Ví dụ: dùng cơ thể như một loại nhạc cụ chơi tiếttấu Ở lớp 1, học sinh nên bắt đầu luyện tập 3 động tác là: giậm chân, vỗ đùi, vỗtay Đến lớp 3 có thể tập thêm động tác búng ngón tay, Giáo viên hướng dẫnhọc sinh sử dụng phương pháp này để đệm cho bài hát, với thời gian khoảng 5 - 6phút và nên thực hiện như một trò chơi Giáo viên không sử dụng kiến thức líthuyết âm nhạc để phân tích về các mẫu tiết tấu

Để trò chơi không ảnh hưởng đến thời gian học tập và đem lại những hiệuquả tốt cho việc dạy học, những điều cần lưu ý là:

+ Tìm hiểu sở thích, hứng thú của học sinh

+ Xác định mục tiêu của trò chơi.

+ Trò chơi phải tạo nên sự hấp dẫn, kịch tính

+ Chọn thời điểm tổ chức

+ Dự tính thời gian thực hiện

+ Giáo viên hướng dẫn luật chơi rõ ràng, cụ thể

+ Giáo viên giữ ổn định trật tự của lớp

+ Đánh giá kết quả của học sinh tham gia trò chơi

Các trò chơi gắn với âm nhạc rất đa dạng và phong phú Sau đây là minhhọa cách tổ chức một số trò chơi:

* Trò chơi: Dàn nhạc giao hưởng

+ Mục tiêu: Tạo không khí học tập vui tươi, sôi nổi

+ Thời gian tổ chức: Đầu tiết học, giữa tiết hoặc cuối tiết học

+ Số lượng người chơi: cả lớp Chia thành 4 đội chơi

+ Luật chơi: Giáo viên mời bạn quản ca lên hát một bài hát mà cả lớpthuộc, sau đó đặt tên các đội theo từng nốt nhạc (đồ - rê - mi - fa, hoặc giáo viênđặt tên phù hợp với nội dung bài học đang tổ chức trò chơi ) Tất cả hát chungbài hát, khi quản ca chỉ tay vào đội nào thì đội đó không được hát bằng lời màchỉ được hát bằng vần giáo viên đã đặt của đội mình (còn tất cả im lặng), vừahát vừa chơi tiết tấu bằng bộ gõ cơ thể

Yêu cầu: Âm điệu bài hát phải được liên tục, chơi tiết tấu bằng bộ gõ cơthể đều nhau, đội nào khi có tay của quản ca chỉ vào mà hát sai, hát trật nhạc thìphải chịu phạt

* Trò chơi: Đi tàu hỏa

+ Mục tiêu: Tạo không khí học tập vui tươi, sôi nổi

+ Thời gian tổ chức: Đầu tiết học, giữa tiết hoặc cuối tiết học

+ Số lượng người chơi: Giáo viên chia thành các đội chơi, mỗi đội 5 em 2đội chơi với nhau

+ Cách chơi: Giáo viên điều khiển trò chơi Giáo viên chia lớp thành cácđội, mỗi đội 5 em học sinh Hai đội chơi với nhau và lần lượt cho đến hết cácđội giáo viên chia Hai đội đứng thành hàng dọc cách nhau một khủy tay Giáoviên mở bài hát, phần dạo nhạc người dẫn đầu vừa chạy vừa hô lệnh “Tàu lêndốc” hoặc “Tàu xuống dốc” Khi nghe lệnh “Tàu lên dốc” tất cả chạy chậm bànchân nhón lên, chạy bằng mũi bàn chân Khi nghe lệnh “Tàu xuống dốc” tất cảchạy chầm chậm bằng gót chân Khi thực hiện trò chơi cả 2 đội đều hát và taychơi tiết tấu đơn giản của bài hát

+ Luật chơi: Cả đoàn tàu đều chạy theo lệnh của đầu tàu vừa hát bài hát

mà giáo viên chỉ định Nếu ai hát nhỏ hoặc không làm đúng động tác chạy và taychơi tiết tấu đơn giản của bài hát bị sai thì cả tàu sẽ bị phạt (hình thức phạt nhẹhay nặng là do cả đoàn tàu chọn

+ Luật chơi: Phát triển trò chơi dân gian “Tập tầm vông” và chơi tiếttấu bằng bộ gõ cơ thể theo cặp Giáo viên điều khiển trò chơi Nếu người chơi

bị đoán trúng tay nắm vật nhỏ hoặc những người chơi còn lại không đoánđược tay nào nắm vật nhỏ thì tùy vào quy định của cuộc chơi có thể bị phạtkhác nhau

+ Cách chơi: Hai người đứng đối diện nhau, hoặc các cặp đứng đối diệnnhau Một người nắm một đồ vật nhỏ trong một bàn tay, trái hoặc phải hát và kếthợp chơi tiết tấu bằng bộ gõ cơ thể:

“Tập tầm vông Tay không tay có.

Tập tầm vó Tay có tay không?”

Nào các bạn Đoán sao cho chúng, Tập tầm vó tay nào có

Đố tay nào không?

Có, có không không?

Và nắm chặt lòng bàn tay và đưa hai tay ra Những người còn lại sẽ đoánxem tay nào có đồ vật nhỏ

c Một số ví dụ áp dụng vào bài giảng cụ thể.

Ví dụ 1: Âm nhạc khối 4: Tiết 23: Học hát bài “Chim sáo”

Dân ca Khơ - me (Nam Bộ)

Tên trò chơi: Thi thơ (Đặt lời ca mới với mọi chủ đề)

+ Mục tiêu: Trò chơi phát huy tính sáng tạo của học sinh, tạo không khíhọc tập vui tươi, sôi nổi, nhẹ nhàng

+ Thời gian tổ chức: Cuối tiết học

+ Số lượng người chơi: cả lớp chơi Chia thành 3 đội chơi

+ Luật chơi:

- Cuối giờ học hát giáo viên chia lớp thành 3 nhóm, các nhóm thảo luận

và đặt một lời ca mới hay nhất đã chuẩn bị để trình bày

- Giáo viên cử 3 trọng tài cho điểm bằng thẻ (thang điểm từ 8 đến 10).Nếu các nhóm không chọn được lời ca, nhóm ấy sẽ bị phạt (hình thức phạt là donhóm chọn)

Giáo viên điều khiển trò chơi Sau khi dạy hoàn chỉnh bài hát “Chim sáo”,giáo viên hướng dẫn học sinh đặt lời mới cho bài hát Sau khi hướng dẫn đặt lờimới cho học sinh song giáo viên ra luật chơi Giáo viên đưa ra câu hỏi: Các độihãy đặt lời mới cho bài hát “Chim sáo” theo chủ đề về mùa xuân

+ Cách chơi: Các đội thảo luận, sáng tạo và đặt lời ca mới cho bài hát.Mỗi đội lần lượt cử một đại diện lên bục giảng (đứng trước đội mình) rồi đọcdiễn cảm phần lời ca mới của đội mình Sau đó cả đội lên đọc lời ca mới và giáoviên gõ tiết tấu, học sinh lắng nghe và thực hiện cho đúngv vừa đọc học sinhvừa vỗ tay Đội nào đặt được lời ca mới hay, đúng chủ đề, đúng nội dung, dùngtay chơi tiết tấu đơn giản đều, đội đó sẽ thắng

- Cụ thể như: Khi học bài hát “Chim Sáo” (Dân ca Khơ - me), tôi hướng

dẫn các em đặt lời mới với yêu cầu nội dung tích cực viết về mùa xuân trên quê