Nghị quyết UNESCO đã đánh giá: "Sự đóng góp quan trọng về nhiều mặt của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong các lĩnh vực văn hoá, giáo dục và nghệ thuật là kết tinh của truyền thống hàng ngàn năm
Trang 1BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
BÀI TIỂU LUẬN
MÔN:
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
ĐỀ BÀI:
Dựa vào kiến thức môn học tư tưởng Hồ Chí
Minh, anh/chị hãy chứng minh quan điểm sau:
“vì lợi ích mười năm phải trồng cây
Vì lợi ích trăm năm phải trồng người.”
SƠN
Trang 2Hà Nội, năm 2020
MỞ ĐẦU
Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã khẳng định: "Tư tưởng Hồ Chí Minh là linh hồn, ngọn cờ thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong suốt hơn nửa thể kỷ qua Cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng ta, nhân dân ta Tư tưởng Hồ Chí Minh mãi mãi soi sáng con đường cách mạng Việt Nam, con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội của toàn dân tộc ta dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam Tư tưởng ấy là thành quả của sự chắt lọc tinh tế giữa truyền thống dân tộc và tinh hoa văn hoá nhân loại, vừa mang chất lý luận vừa có tính thực tiễn, giữa lý luận
và thực tiễn luôn có sự gắn bó khăng khít, không tách rời nhau Nghị quyết UNESCO đã đánh giá: "Sự đóng góp quan trọng về nhiều mặt của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong các lĩnh vực văn hoá, giáo dục và nghệ thuật là kết tinh của truyền thống hàng ngàn năm của nhân dân Việt Nam và những tư tưởng của Người là hiện thân của những khát vọng của các dân tộc trong việc khẳng định bản sắc dân tộc của mình và tiêu biểu cho việc thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau” Trong suốt quá trình hoạt động cách mạng và cuộc đời đấu tranh vĩ đại của mình, Người luôn coi
“con người” là vốn quý nhất, là yếu tố quyết định của sự nghiệp
cách mạng Chủ tịch Hồ Chí minh từng nói: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”
Trang 3NỘI DUNG
I. Phân tích câu nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Trong suốt quá trình hoạt động cách mạng và cuộc đời đấu tranh vĩ đại của mình, Người luôn coi “con người” là vốn quý nhất, là yếu tố quyết định của sự nghiệp cách mạng Người cũng thường xuyên nhắc nhở rằng: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” Ai cũng biết việc trồng cây muốn có kết quả tốt cần đến rất nhiều yếu tố từ chọn giống, đất đai, phải chăm sóc phương pháp, khoa học thì mới đem lại kết quả Việc trồng người cũng vậy phải có một môi trường tốt và phương pháp đúng mực “Trồng cây” và “trồng người” là hai công việc quan trọng nhưng sự khác biệt ở đây là
về chất, một bên là vì lợi ích trước mắt, một bên là vì lợi ích lâu dài Nói cách khác giao dục thế hệ trẻ theo tư tưởng Hồ Chí Minh là vun trồng, chăm sóc, bồi dưỡng, đào tạo cho tương lai những con người, lớp người khỏe khoắn về cả thể chất và tinh thần
Hiểu rõ sự gắn bó mật thiết giữa con người với môi trường
sống, nên Bác Hồ đặc biệt quan tâm tới việc “trồng cây gây
rừng” và Người luôn coi đây là một trong những vấn đề chiến
lược, góp phần quan trọng vào việc nâng cao đời sống và bảo
Trang 4vệ cuộc sống của nhân dân Trồng cây theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngoài việc để nhân dân chuẩn bị lấy gỗ làm nhà ở, để sản xuất, v.v còn có một ý nghĩa thiết thực là bảo vệ môi trường tự nhiên
Ngày 28-11-1959, Người viết bài Tết trồng cây và “đề nghị
tổ chức một ngày Tết trồng cây” để thiết thực “lấy thành tích chúc mừng Đảng 30 mươi tuổi” Người từng nói: “trồng cây tốn kém ít mà ích lợi nhiều, cho nên tất cả nhân dân miền Bắc mỗi người phụ trách trồng một hoặc vài ba cây và săn sóc cho tốt”
và mỗi Tết trồng được độ 15 triệu cây, thì sau mươi năm, nước
ta phong cảnh sẽ ngày càng tươi đẹp hơn, khí hậu sẽ điều hoà hơn, cây gỗ đầy đủ hơn” Điều đó sẽ góp phần quan trọng vào việc cải thiện đời sống của nhân dân ta” Không chỉ có vậy, Chủ
tịch Hồ Chí Minh còn chỉ rõ: muốn cho Tết trồng cây trở thành
một tục lệ tốt đẹp trong đời sống tinh thần của nhân dân ta, trở thành một nét đẹp truyền thống mỗi dịp đầu xuân, Theo lời Người, điểm đặc biệt là phong trào “trồng cây” sẽ thu hút tất cả mọi người - từ các cụ phụ lão đến các em nhi đồng đều có thể hăng hái tham gia, thì phong trào “bảo vệ rừng, cấm phá rừng” cũng sẽ thu hút được sự tham gia của toàn xã hội
Việc phát động tết trồng cây không chỉ thể hiện cái nhìn thực tế của Hồ Chí Minh về những vấn đề lợi ích ngắn hạn trước mắt (lợi ích mười năm) mà câu nói của Người còn mang một ý nghĩa lớn hơn, thể hiện cái nhìn sâu rộng, bao quát về tương lai (lợi ích trăm năm) “Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” Cũng giống như tầm quan trọng của cây trồng đối với môi trường sinh thái, con người cũng có vai trò hết sức quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của xã hội Với Người, con người
Trang 5sáng tạo ra mọi giá trị vật chất và tinh thần, vừa là mục tiêu, vừa là động lực, quyết định yếu tố thành công của Cách mạng
Hồ Chí Minh rất quan tâm đến sự nghiệp giáo dục, rèn luyện và đào tạo con người Cái “trăm năm” mà Người nói đến ở đây không đơn thuần là một con số chỉ thời gian cụ thể, mà mang hàm ý chỉ thời gian lâu dài trong tương lai
Nói về vai trò của giáo dục, điều đã được đề cập quá nhiều
mà người ta dễ sa vào những triết lý chung chung, nhưng Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn có cách đánh giá riêng với các lập luận của mình Ở Chủ tịch Hồ Chí Minh, vai trò của giáo dục thường gắn với sự phân tích khác liên quan tới hoạt động diễn ra trong cuộc sống Nhờ vậy, vai trò của giáo dục luôn có ý nghĩa thực tiễn cụ thể Đó chính là nét sáng tạo trong tư tưởng của Người Vai trò của giáo dục được Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ là nhằm phát triển toàn diện con người Việt Nam, một nền giáo dục vì con người, cho con người và hướng tới việc xây dựng con người mới - con người XHCN
Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng giáo dục phải có tính toàn diện Trong thư gửi các em học sinh nhân ngày mở trường (24/10/1955), Người nhắn nhủ việc giáo dục gồm có: thể dục, trí dục, mỹ dục, đức dục Cả bốn nội dung trên của giáo dục được Chủ tịch Hồ Chí Minh khái quát lại trong hai chữ “tài” và
“đức” Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong giáo dục, kiến thức là rất cần thiết, nhưng Người cũng chỉ ra rằng, đạo đức đóng vai trò quan trọng không kém Người khẳng định: “Giải phóng cho dân tộc, giải phóng cho loài người là một công việc to tát mà tự mình không có đạo đức, không có căn bản thì còn làm nổi việc gì?”
Trang 6Chủ tịch Hồ Chí Minh rất coi trọng phương pháp giáo dục Người nhấn mạnh, muốn học tập có kết quả tốt thì phải có phương pháp giáo dục đúng đắn Mục đích là làm cho người học
có thái độ học tập, rèn luyện tích cực và tự giác, có như vậy việc tiếp thu nội dung giáo dục mới nhanh chóng, hiệu quả, đạt mục tiêu Người phân tích: “Lý luận phải đem ra thực hành Thực hành phải nhằm theo lý luận Lý luận cũng như cái tên (hoặc viên đạn) Thực hành cũng như cái đích để bắn Có tên
mà không bắn, hoặc bắn lung tung, cũng như không có tên Lý luận cốt để áp dụng vào thực tế Chỉ học thuộc lòng, để đem loè thiên hạ thì lý luận ấy cũng vô ích Vì vậy, chúng ta phải gắng học, đồng thời học thì phải hành”
Trong di sản Hồ Chí Minh, tư tưởng về giáo dục chiếm một
vị trí quan trọng Trong quá trình hoạt động cách mạng, từ khi
đi tìm đường cứu nước đến lúc đi xa, Hồ Chí Minh luôn đặt giáo dục ở một vị trí đặc biệt Theo Người: Giáo dục là một trong những phương tiện quan trọng nhất để nâng cao năng lực và phẩm chất của con người, mà trước hết là nâng cao lòng yêu
trọng, không có giáo dục, không có cán bộ thì không nói gì đến kinh tế-văn hóa
Vì vậy Hồ Chí Minh luôn quan tâm đặc biệt đến xây dựng
và phát triển sự nghiệp giáo dục của đất nước Người đã để lại cho chúng ta một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về giáo dục và đào tạo bao gồm các vấn đề từ vai trò, vị trí giáo dục, mục tiêu và nhiệm vụ của giáo dục; nguyên lý, phương châm giáo dục; phương thức, phương pháp giáo dục cho đến tổ
Trang 7chức, quản lý, xây dựng đội ngũ; chủ trương, chính sách đối với giáo dục
II. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh
1. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác bảo vệ môi trường
Hiện nay, môi trường nước ta đang bị xuống cấp, ô nhiễm nghiêm trọng với những vụ phá rừng, đốt rừng, cháy rừng liên tiếp diễn ra, nạn ô nhiễm chất thải công nghiệp, ô nhiễm không khí vì khói bụi… thực hiện tốt những điều Bác Hồ nhắc nhở, dạy bảo về bảo vệ môi trường để bảo vệ môi trường sống và bảo tồn di sản thiên nhiên của đất nước là trách nhiệm của toàn dân tộc Việt Nam
Kiên định với lập trường và tư tưởng Hồ Chí Minh về môi trường Bảo vệ môi trường là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội và nghĩa vụ của mọi công dân Kết hợp chặt chẽ giữa kiểm soát, ngăn ngừa, khắc phục ô nhiễm với khôi phục và bảo vệ môi trường sinh thái
Cần phát huy mạnh mẽ vai trò của Pháp luật Nâng cao ý thức chấp hành pháp luật bảo vệ môi trường, có ý thức trồng cây, trồng rừng, ngăn chặn nạn phá rừng, bảo tồn thiên nhiên Khai thác có hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường và cân bằng hệ sinh thái
2. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác giáo dục
Trang 8Mặc dù ra đời cách đây nhiều thập kỷ, nhưng tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục vẫn rất có ý nghĩa đối với sự nghiệp phát triển giáo dục của nước ta hiện nay Chúng ta không chỉ tìm thấy trong tư tưởng của Người những gợi ý để tháo gỡ các vướng mắc cụ thể về vai trò, nội dung của giáo dục…, mà còn
có thể học được từ đó phương pháp luận giải quyết vấn đề của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Công cuộc đổi mới đất nước, hội nhập quốc tế sâu rộng và trong thời kỳ văn minh nhân loại phát triển rất cao như hiện nay, tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo dục – đào tạo cần phải được Đảng và Nhà nước tiếp tục quán triệt, nghiên cứu sâu rộng và vận dụng hiệu quả hơn nữa vào thực tiễn giáo dục – đào tạo nước nhà
Phải có phương pháp giáo dục tốt, phù hợp với lứa tuổi và đáp ứng được nhu cầu phát triển của đất nước Bên cạnh đó là xây dựng đội ngũ những người làm giáo dục tài giỏi, có tâm, có đức với nghề Ngoài ra môi trường học tập cũng cần được quan tâm, chú trọng Theo quan điểm của Người, cần phải tạo lập một môi trường dân chủ, đoàn kết trong nhà trường nhằm khơi dậy những động lực tinh thần của đội ngũ giáo viên và tính độc lập tích cực của học sinh Muốn vậy, cần phải không ngừng đẩy mạnh các phong trào thi đua trong trường học: “Tất cả mọi ngành muốn tiến lên chủ nghĩa xã hội, muốn cho dân giàu nước mạnh thì phải thi đua”
KẾT LUẬN
Trang 9Tư tưởng sáng tạo và đổi mới của Chủ tịch Hồ Chí Minh được thể hiện thông qua các hoạt động cụ thể của Người trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó giáo dục là một lĩnh vực tiêu biểu Tư tưởng sáng tạo và đổi mới của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo dục có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc, là kim chỉ nam, phương hướng cho nền giáo dục nước nhà tiến lên sánh vai với các cường quốc năm châu
DANH MỤC TÀI KIỆU THAM KHẢO
1. Phạm Thu hằng, Tạp chí Giáo dục, Số đặc biệt Kì 1 tháng
5/2018, “nghiên cứu, vận dụng tư tưởng hồ chí minh về giáo
dục trong quá trình xây dựng nền giáo dục mới ở nước ta hiện nay”.
Trang 102.
https://www.bqllang.gov.vn/tin-tuc/tin-tu-ban-quan-ly-
lang/5734-tu-tuong-ho-chi-minh-ve-giao-duc-gia-tri-va-su-van-dung-trong-phat-trien-giao-duc-o-viet-nam-hien-nay.html
https://www.qdnd.vn/ky-niem-130-nam-ngay-sinh-chu-tich-
ho-chi-minh/dinh-ninh-loi-bac/tu-tuong-ho-chi-minh-ve-giao-duc-618129
https://xahoingaynay.com.vn/trai-dat-xanh/tu-tuong-ho-chi-minh-trong-cong-tac-bao-ve-moi-truong.html