Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạ[r]
Trang 1Phương pháp giải bài tập về công thức cấu tạo của hợp chất hữu
cơ môn Hóa học 11 năm 2021
1 KIẾN THỨC CẦN NHỚ
1.1 Nguyên tắc viết CTCT của hợp chất hữu cơ:
Bước 1: - Viết mạch cacbon
Bước 2: - Liên kết các nguyên tử ( hoặc nhóm chức ) vào mạch theo thứ tự hoá trị từ cao đến thấp
Bước 3: - Kiểm tra : đủ số lượng nguyên tố và chỉ số nguyên tử, đúng hoá trị ( bằng số gạch liên kết), có nhóm chức theo yêu cầu của đề: Rượu : –OH, axit: –COOH , ete: –O– , este: –COO– , anđehit : –
CHO …
1.2 Nhận dạng mạch hiđrocacbon :
C n H 2n+2 * An kan (hiđrocacbon no) * Mạch hở:chỉ có liên kết đơn
C n H 2n * An ken
* Xyclô Ankan
* Mạch hở : có 1 liên kết đôi
* Mạch vòng : liên kết đơn
C n H 2n – 2
* Ankin
* Ankađien
* Xyclo Anken
* Mạch hở : 1 liên kết ba
* Mạch hở : 2 liên kết đôi
* Mạch vòng : 1 liên kết đôi
C n H 2n – 6
* Aren ( Hiđro cacbon thơm )
*Xyclô ankin hoặc Xyclô Ankađien
* Dạng khác :
* Vòng 6 cạnh đều : 3 liên kết đôi xen kẽ 3 liên kết đôi (vòng liên hợp)
* Vòng : có 1 liên kết ba hoặc 2 liên kết đôi
* Mạch hở : có 4 liên kết đôi
* Lưu ý :
- CTCT của các dẫn xuất được viết chủ yếu từ các hiđrocacbon bằng phương pháp tương đương
Ví dụ :
C2H5Cl → C2H6 ( vì H và Cl đều có hoá trị bằng I )
C2H6O → C2H5OH → C2H6 (vì OH và H đều có hoá trị I )
- Cấu tạo không bền: Khi - OH liên kết với nguyên tử C đã có liên kết đôi, hoặc có 2 nhóm OH trở lên
cùng gắn vào 1 nguyên tử C
Ví dụ : Cấu tạo sau đây là không bền CH2 = CH–OH
- Mỗi công thức phân tử có thể có nhiều cấu tạo khác nhau - gọi là các đồng phân
1.3 Phương pháp xác định CTPT từ công thức nguyên
Khi đề bài cho công thức nguyên của một loại chất nào đó, để xác định CTPT của chất này ta cần làm các bước sau đây:
B1: Biến đổi công thức nguyên theo dạng chung
B2: Viết công thức dạng chung của lọai chất đang khảo sát
Trang 2B4: Biện luận theo ẩn số để xác định công thức đúng
* Chú ý:
CTTQ của hi đro cacbon có thể theo dạng: CnH2n+2 -2k ( k = số liên kết p + số vòng )
CTTQ của một dẫn xuất có nhóm chức A: CnH2n+2 -2k – a (A)a ( với a là số nhóm chức A )
2 BÀI TẬP ÁP DỤNG VÀ NÂNG CAO
Bài 1) Viết CTCT của các hợp chất : C3H8 , C4H4, C6H6, C3H4, C3H8O, C3H9N , C3H8O3 , C7H8 , C5H12
Bài 2) Cho biết công thức đơn giản của axit mạch hở (A): C2H3O2; công thức đơn giản của một axit hữu
cơ mạch hở (B): C3H4O3 ; rượu mạch hở (C) : C2H5O Hãy xác định CTPT của các chất A,B,C và viết CTCT
Hướng dẫn:
Tìm CTPT của chất A
Từ CTĐG : C2H3O2 → CT nguyên : (C2H3O2)n → CnH2n(COOH)n (*)
Mặt khác CTTQ của axit hữu cơ mạch hở có dạng : CmH2m+2-2k-a(COOH)a (**) ( k: số l/ k p trong mạch C)
Đồng nhất hai công thức trên ta có : \(\left\{ \begin{array}{l}
m = n & & & (1)\\
2m + 2 - 2k - a = 2n & (2)\\
a = n & & & (3)
\end{array} \right.\) thay (1) và (3) vào (2) → n = 2 – 2k
Chọn k = 0 , n = 2 là phù hợp nhất
→ CTPT : C2H4 (COOH)2 , HS tự viết CTCT
Bài 3) Viết CTCT của các chất có tên sau :
a) Butađien-1,3 (C4H6)
b) Polivinyl clorua (PVC )
c) Pen ten -2
d) 2- Brom,2-Mêtyl butan
e) 2-Mêtyl, buten -1
f) đimêtyl Axetilen
g) glyxerol ( C3H8O3)
h) Glucozơ mạch hở
Bài 4) Một ankin X có tỉ khối so với Heli bằng 13,5
a) Viết CTPT của chất X và cấu tạo mạch hở của X, biết X tác dụng được với Ag2O trong ddNH3
b) Viết PTPƯ khi cho X tác dụng với Cl2, HBr, H2O, AgNO3 trong dung dịch NH3
Bài 5) Có 3 chất hữu cơ A,B,C đều có M = 46, trong đoc A và B tan nhiều trong nước và tác dụng được
với Na, Ngoài ra B còn tác dụng được với NaOH; còn C không có các tính chất trên nhưng nhiệt độ sôi
thấp hơn A và B Xác định cấu tạo A,B,C và viết các PTHH minh hoạ cho các tính chất trên
Trang 3Bài 6) Mì chính ( bột ngọt ) là muối Natri của aminoaxit glutamic Đây là một axit mạch thẳng có nhóm
amino –NH2 và nhóm –COOH cùng kết hợp với 1 nguyên tử Cacbon và có công thức phân tử là
C5H9O4N Hãy viết CTCT của axit glutamic và CTCT của mì chính
Bài 7) Cho biết X là một hiđrocacbon có công thức thực nghiệm (C3H4)n Biết X không làm mất màu
dung dịch nước Brom
a) Lập luận xác định CTPT của X
b) Xác định CTCT đúng của X Biết X khi tác dụng với Clo ( ánh sáng) chỉ thu được một sản phẩm hữu
cơ duy nhất chứa một nguyên tử Clo trong phân tử ( dẫn xuất mono clo)
Hướng dẫn:
a) X không làm mất màu dung dịch brom : có 2 trường hợp xảy ra
- X là hiđro cacbon mạch hở chỉ chứa liên kết đơn CTTQ : CxH2x + 2
- X là hiđro cacbon có chứa vòng benzen CTTQ : CxH2x – 6
(có thể có trường hợp thứ 3 là hiđrocacbon mạch vòng chỉ có liên kết đơn CTTQ : CxH2x với x ³ 4 nhưng học sinh THCS chưa được học )
* X có dạng C3nH4n
- Nếu X có dạng CxH2x + 2 → 4n = 6n + 2 ( loại)
- Nếu X có dạng CxH2x – 6 → 4n = 6n – 6 → n = 3
CTPT của X là C9H12
b) Vì X tác dụng với Cl2 ( ánh sáng) chỉ thu được một sản phẩm hữu cơ duy nhất chứa một nguyên tử
Clo, nên X có cấu tạo đối xứng
Trang 4Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm,
giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên
danh tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và
Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 Toán: Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các trường
PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên
khác cùng TS.Tràn Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thày Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS
THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp
dành cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh
Trình, TS Tràn Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thày Lê Phúc Lữ, Thày Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả
các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí
